Document · PDF

RIS316357 bijlage 1 Jaarverslag 2022

Commissie Samenleving 2 november 2023, gemeente Den HaagBij agendapunt: Onderwijsdebat37.866 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarverslag

Inhoud Voorwoord

Deel II / Jaarrekening

Deel I / Bestuursverslag

Deel III / Overige gegevens

1. Het schoolbestuur 1.1. Profiel 1.2. Organisatie

5 6 8

2. Verantwoording van het beleid 2.1. Algemeen 2.2. Onderwijs & kwaliteit 2.3. Personeel & professionalisering 2.4. Huisvesting & facilitaire zaken 2.5. Overige bedrijfsvoering 2.6. Financieel beleid 2.7. Risico’s en risicobeheersing

14 15 18 33 41 43 45 51

3. Verantwoording van de financiën 3.1. Ontwikkelingen in meerjarig perspectief 3.2. Staat van baten en lasten meerjarig 3.3. Balans in meerjarig perspectief 3.4. Financiële positie

55 56 58 61 63

Verantwoording subsidies Model G Vaststellingsformat schoolbesturen subsidie 2022 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) Verbonden partijen Model E Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

99 106 127 132 133

Bijlagen

137

Nevenfuncties college van bestuur Hoofd- en nevenfuncties leden raad van toezicht Verslag raad van toezicht Verslag gemeenschappelijke medezeggenschapsraad Overzicht van de scholen

138 139 141 146 150

Voorwoord Onze scholen werken hard aan de basisvaardigheden en de brede ontwik-

positionering van de zorg in en rondom de school, nieuwe manieren om het

keling van onze leerlingen. Vorming in cultuur, sport en maatschappelijke

onderwijs te organiseren en goede ondersteuning voor onze medewerkers

thema’s, zoals het functioneren van de rechtsstaat en wat je kunt doen aan

zijn daarbij van groot belang. En natuurlijk hebben we dat allemaal niet in

een vreedzame samenleving, zijn keihard nodig voor kinderen die opgroeien

korte tijd opgelost. Dit zijn meerjarige bewegingen waarin wij met onze

in een onrustige en onzekere wereld met toenemende diversiteit op allerlei

scholen onze verantwoordelijkheid nemen.

gebieden. Dat levert een heel rijke leeromgeving op en daar zijn wij trots op. Het accent in het publieke gesprek over onderwijs ligt onevenredig sterk Tegelijkertijd zien wij dat in 2022 de druk op onze scholen en het onderwijs

op wat niet goed zou gaan. Onvoldoende aandacht is er voor de prachtige

in brede zin is toegenomen. Hieraan liggen meerdere oorzaken ten

dingen die in het onderwijs en in onze scholen gebeuren. Een specifiek woord

grondslag, die elkaar in samenhang versterken. Vanzelfsprekend spelen de

van dank gaat hierbij uit naar de scholen die in korte tijd hebben gezorgd

oplopende personeelstekorten, maar ook de toename van de complexiteit

voor een adequaat aanbod van kinderen uit Oekraïne. Wat aanvankelijk een

van nieuwe leerlingen op onze scholen en een grote toename van kinderen

onoplosbare opgave leek, is in korte tijd van een goed aanbod voorzien.

in de stad vanwege migratie een belangrijke rol. De kwaliteit van onderwijs waaronder de ontwikkeling van basisvaardigheden, de verhoogde instroom

Zoals ieder jaar gaat onze dank uit naar onze partners in kinderopvang,

in het SO en SBO en een stevige wachtlijst voor leerlingen van nieuwkomers

welzijn, zorg, cultuur en sport. En vanzelfsprekend ook naar de gemeente Den

vraagt onze aandacht.

Haag met wie wij goed samenwerken. Wij kijken er naar uit in de komende periode in goed overleg met de gemeente en onze partners de verbinding

Daarmee staan we voor een enorme uitdaging. Als openbaar onderwijs

tussen de verschillende domeinen in de stad te versterken, vanwege het

in Den Haag zijn we er trots op dat onze scholen deze uitdagingen

belang hiervan voor de ontwikkeling van de kinderen op onze scholen.

willen aangaan en een prestatie van formaat leveren door in de huidige omstandigheden zoveel mogelijk leerlingen goed onderwijs te bieden.

René Peeters en Wiely Hendricks

Daarvoor zijn interne en externe samenwerking en vernieuwing van

College van bestuur De Haagse Scholen

de organisatie in en rondom het onderwijs noodzakelijk. Een betere

Stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs

Deel I Bestuursverslag

Het schoolbestuur

1.1 Profiel

Onze missie We bereiden onze leerlingen voor op de wereld van morgen Onderwijsinhoudelijke doelen zijn een brede ontwikkeling, grotere leermotivatie, onderzoekende houding en vaardigheden.

De Haagse Scholen is een stichting voor primair en speciaal openbaar onderwijs. Met in totaal 52 scholen bieden wij onderwijs aan ca. 15.000 leerlingen van 4 tot 18 jaar. De Haagse Scholen kenmerkt zich door haar openbare identiteit, ieder kind is welkom op één van onze scholen. Het bestuur heeft oog voor een goede spreiding van het openbaar onderwijsaanbod binnen de stad Den Haag. Op die manier kan elk

Onze beloftes 1. Wij kennen ieder kind. 2. Wij stimuleren verwondering en nieuwsgierigheid. 3. Wij leren onze leerlingen om samen te werken en samen te leven. 4. Wij leren onze leerlingen om verantwoordelijkheid te nemen voor hun leerproces. 5. Wij verbeteren de dialoog met ouders over de ontwikkeling van leerlingen. 6. Wij onderzoeken en ontwikkelen onze kennis, houding en vaardigheden.

kind terecht bij een van onze scholen in Den Haag. De Haagse Scholen opereert in de grootstedelijke context van de stad Den Haag, een gesegregeerde stad, en kent een grote diversiteit aan leerlingen. Met ons brede aanbod aan SBO, SO en VSO scholen en expertise op dat vlak hebben we een regionale functie als het gaat om het speciaal onderwijs. Naast het speciaal onderwijs werkt een aantal van onze reguliere basisscholen met een bijzonder onderwijsconcept; Montessori, Dalton, OGO en IB-PYP.

Onze ambities Onderwijsvernieuwing Continue ontwikkeling naar toekomstgericht onderwijs, afgestemd op de behoeften van ieder kind. Dit betekent brede ontwikkeling, de leermotivatie vergroten en onderzoekende houding en vaardigheden. Professionaliteit Professionaliteit in mens en cultuur, we leren van en met elkaar en werken evidence based en evidence informed in alle onderdelen van de organisatie, gericht op onze ambities. Profilering Scholen hebben een sterk profiel en weten welke expertise we met elkaar in huis hebben. De Haagse Scholen is een krachtige partner en een aantrekkelijke werkgever.

Onze sturingsvisie

ontwikkelrichtingen. Hierbij is eerder sprake van het verleggen van accenten dan dat

De school is bij uitstek de plek waar onze missie, beloften en ambities een passende

de totale organisatie op de schop gaat. Onderdeel hiervan is een versterking van de

vertaling krijgen en waar onderwijskwaliteit vorm krijgt. Iedere school stelt doelen die

positie van directeuren en leraren in de ontwikkeling van beleid, het voornemen om

passen bij de specifieke behoeften van leerlingen en hun ouders en die aansluiten bij de

te komen tot de vorming van een organisatie brede agenda en een versterking van de

unieke omgeving van de school. Het bestuur spreekt de scholen aan op het nemen van

ondersteuning van scholen op een aantal collectieve, cruciale bewegingen (strategisch

verantwoordelijkheid voor hun eigen ontwikkeling en bevraagt de scholen of zij de juiste

HRM-beleid, toepassing moderne technologie en inclusiever onderwijs). Begin 2023

doelen stellen, of deze doelen ambitieus genoeg zijn en of het goede wordt gedaan

vindt binnen de organisatie het gesprek plaats met stakeholders (schooldirecties,

om deze doelen te bereiken en stuurt waar nodig bij. Daarbij sturen we op continue

bestuurskantoor) over de precieze inkleuring. Aansluitend zal een en ander conform

ontwikkeling van het onderwijs en van onze medewerkers en een professionele cultuur

de bepalingen van de medezeggenschap worden voorgelegd aan de betreffende

van samen leren en ontwikkelen. In onze visie staat de dialoog hierbij centraal.

medezeggenschapsorganen.

In het verslagjaar 2022 is binnen de organisatie het gesprek gevoerd over onze sturingsvisie en een verdere optimalisatie van de ondersteuning van de scholen door het bestuurskantoor en de samenwerking tussen scholen en het bestuurskantoor. De belangrijkste conclusie uit de hierover uitgebrachte onderzoeksrapportage is dat er in algemene zin een grote mate van tevredenheid bestaat over de huidige (organisatorische) inrichting en de wijze waarop wij nu werken. Uiteraard is hierbij ruimte voor verbetering. Ook de -in vergelijking met een aantal jaren terug- ingrijpend gewijzigde omgevingsfactoren zoals urgente personeelstekorten, toenemende complexiteit rond de instroom van kinderen en de turbulente situatie in de wereld om ons heen vragen om een periodieke herijking van onze uitvoeringspraktijk. De gewenste richting is eind 2022 beschreven in een bericht aan de organisatie getiteld ‘Versterking van de organisatie van De Haagse Scholen’ in de vorm van een aantal

1.2 Organisatie

In het kader van de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ zijn de functies van bestuur

De heer Peeters vervangt sinds medio oktober 2021, in eerste instantie gedurende

en het intern toezicht gescheiden. Bij De Haagse Scholen is die functiescheiding

haar ziekteverzuim en vanaf 1 november 2022 in verband met haar vertrek, mevrouw

gerealiseerd door de vorming van een apart orgaan voor intern toezicht, te weten een

Van Beek als lid van het college van bestuur. Mevrouw van Beek heeft op eigen initiatief

raad van toezicht en een apart orgaan voor bestuur, te weten een college van bestuur,

ontslag genomen per 1 november 2022. De raad van toezicht is mevrouw van Beek

zijnde het bevoegd gezag van De Haagse Scholen.

erkentelijk voor haar positieve bijdrage aan de ontwikkeling van de scholen en het onderwijs in de stad.

Het college van bestuur bestaat op grond van de statuten uit twee leden: De wervings- en selectieprocedure voor een nieuw lid van het college van bestuur is in

Bestuur

het vierde kwartaal van 2022 opgestart.

Het college van bestuur bestaat uit twee leden: Een overzicht van de nevenfuncties van de bestuurders is opgenomen in de bijlage. De heer mr. W. (Wiely) Hendricks

Voorzitter college van bestuur

(1 januari 2022 – 31 december 2022) Mevrouw Dr. J (Cobi) van Beek

Lid college van bestuur

(1 januari 2022 – 1 november 2022) De heer R. (René) Peeters (1 januari 2022 – 31 december 2022)

Lid college van bestuur a.i.

Eventuele nieuwe nevenfuncties worden vooraf voorgelegd aan de voorzitter van de raad van toezicht. Er is geen sprake van conflicterende nevenfuncties in het kader van de code goed bestuur. Het overzicht van de leden van de raad van toezicht is opgenomen in de bijlage.

Scholen Een overzicht van alle scholen is te vinden in de bijlage. Daarnaast zijn alle scholen ook te vinden op de website van De Haagse Scholen, op scholenopdekaart.nl en op Scholenwijzer Den Haag.

Organisatiestructuur

De (gemeenschappelijke) medezeggenschap

Raad van Toezicht

Op scholen is medezeggenschap geregeld door een eigen medezeggenschapsraad (MR). Bovenschools verloopt dit via de gemeenschappelijke medezeggenschap (GMR).

GMR

Taken en bevoegdheden zijn geregeld in de Wet medezeggenschap op scholen en

College van Bestuur

het eigen medezeggenschapsreglement. De medezeggenschap is de ‘brug’ tussen Beleid & Advies

ouders, leerkrachten en het bestuur. De (G)MR voert een intensieve dialoog over de hoofdthema’s beleid, de begroting, de uitvoering, de opbrengst en de verantwoording.

Control Bedrijfsvoering

De GMR heeft in totaal zestien zetels. Van deze zetels worden er acht vervuld door ouders en acht vervuld door medewerkers van De Haagse Scholen. Binnen de personeels-en oudergeleding zijn twee zetels gereserveerd voor het speciaal onderwijs. De GMR vergadert maandelijks. Het jaarverslag van de GMR van De Haagse Scholen is

Bovenschoolse directeur

opgenomen in de bijlage.

Het bestuurskantoor School

School

Het bestuurskantoor staat onder leiding van twee afdelingshoofden en bestaat uit de afdeling Beleid & Advies en de afdeling Bedrijfsvoering. Het bestuurskantoor

School

verricht ondersteunende werkzaamheden voor de scholen en het totaal van de

School

organisatie op het gebied van de bovenschoolse beleidsontwikkeling, de adviesfunctie, de ondersteuning van scholen bij de implementatie van beleid en de financiële-,

School

School Etc.

personele- en salarisadministratie, verzuim, huisvestiging en facilitair. In het kader

School Etc.

van de doorontwikkeling van de organisatie zijn in het verslagjaar voorbereidende Etc.

werkzaamheden getroffen om te komen tot een aparte afdeling (per 1 januari 2023) voor het bestuurssecretariaat, ten behoeve van de secretariële ondersteuning van de

Organogram van De Haagse Scholen

organisatie, de afhandeling van klachten en de implementatie van AVG-voorschriften. De ontwikkeling en uitrol van de nieuwe e-HRM applicatie (AFAS) was een belangrijk speerpunt in 2022; de automatisering van administratieve bedrijfsprocessen op het gebied van de personeels- en salarisadministratie, verzuim en HRM leidt op termijn tot minder administratieve lasten voor onze scholen.

Verantwoording

Binnen De Haagse Scholen is sprake van een functionele scheiding (two-tier) tussen het

De Haagse Scholen hanteert de Code Goed Bestuur in het primair onderwijs van

bestuur en intern toezicht. De invulling van horizontale verantwoording op bestuurlijk

de PO-Raad. Het verbindende motto van de code - “wij zorgen samen voor goed

niveau vindt in eerste instantie plaats in het overleg tussen het college van bestuur en de

onderwijs voor alle kinderen” - sluit goed aan bij de missie en visie van De Haagse

GMR. Op voorzittersniveau vindt regelmatig (in)formeel overleg plaats. Het college van

Scholen. De Haagse Scholen voldoet aan de “pas toe en leg uit” bepalingen van

bestuur woont daarnaast de overlegvergaderingen van de GMR bij voor het geven van

de code Goed Bestuur, er zijn geen (meldingen over) afwijkingen op de Code

een toelichting op beleidsinitiatieven en het beantwoorden van vragen vanuit de raad

geconstateerd in 2022. De beginselen van deze code werken door in richtinggevende

van toezicht over voorliggende advies- en of instemmingsverzoeken. Het college van

documenten als het managementstatuut, het toezichtskader raad van toezicht,

bestuur hanteert een open dialoog, waarbij naast de formeel verplichte documentatie de

het medezeggenschapsstatuut en het GMR-reglement. In het verslagjaar is het

GMR breed geïnformeerd wordt over actuele ontwikkelingen en beleid, onder meer door

managementstatuut (periodiek) herijkt in verband met de invoering van de nieuwe

het delen van de interne managementrapportages. Parallel hieraan is ook sprake van

integrale HR-applicatie (AFAS), waarbij aansluiting is gezocht bij de bestaande

horizontale verantwoording tussen afzonderlijke scholen en hun MR.

bestuursfilosofie om bevoegdheden – waar mogelijk – zo laag mogelijk in de organisatie te beleggen in het kader van eigenaarschap en een heldere managementstructuur.

Naast de dialoog met de GMR voert het college van bestuur overleg met verschillende stakeholders; op lokaal niveau met de schoolbesturen in de stad, de organisaties voor kinderopvang waarmee wordt samengewerkt, lerarenopleidingen, jeugdzorg en welzijn en de verschillende samenwerkingsverbanden. Een belangrijke gesprekspartner voor het college van bestuur is het gemeentebestuur en het ambtelijk apparaat van de gemeente Den Haag. Naast de statutair verplichte gespreksonderwerpen, zoals de begroting, samenstelling raad van toezicht en schoolsluiting vindt periodiek overleg plaats over het lokaal onderwijsbeleid in de stad en de huisvestingssituatie van de scholen. Naast contacten op lokaal niveau is het college van bestuur nauw aangesloten bij de ontwikkelingen op landelijk niveau, in de contacten met de PO-Raad en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Samenwerkingspartners De Haagse Scholen werkt structureel samen met andere onderwijsorganisaties en schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, kinderopvangorganisaties, hogescholen, gemeenten, rijksoverheid en kennisplatformen om uitvoering te geven aan onze missie en ambities. Hierbinnen is een aantal verbonden partijen waarmee De Haagse Scholen een bestuurlijke samenwerking heeft of die zeggenschap hebben. Er waren in 2022 geen bijzonderheden te melden met betrekking tot de samenwerking met verbonden partijen.

Organisatie of groep

Beknopte omschrijving van de vorm van de dialoog of samenwerking en de ontwikkelingen hierin

Organisatie of groep

Beknopte omschrijving van de vorm van de dialoog of samenwerking en de ontwikkelingen hierin

AanmeldenPO

Stedelijk, gemeente; aanmelden kinderen tot 4 jaar

Platform PO Den Haag

Stedelijk platform schoolbesturen voor PO

Bouwstenen voor sociaal

Participatie in de werkgroep onderwijs. Doel: werken aan ontwikkelingen en delen van ervaringen en kennis m.b.t. het verduurzamen van schoolgebouwen

Platform VO

Regionaal platform schoolbesturen voor VO

Platform KO

Stedelijk platform voor kinderopvanginstellingen

PO-Raad

Landelijk overleg met andere schoolbesturen over allerhande direct en indirect onderwijs gerelateerde kwesties.

Samenwerkingsverbanden: • SPPOH • SPOW • Zuid Holland West • PPO Delflanden

Samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs, die een passende plek en gelijke onderwijskansen bieden aan ieder kind. De Haagse Scholen vormt samen met andere schoolbesturen het (dagelijks, of algemeen) bestuur van SPPOH, SPOW en Zuid Holland West.

SIVON

Inkoopcoöperatie PO/VO

Stichting Brede Buurtschool

Samenwerking opzet integraal kindcentrum, organisatie rondom Studenten voor Educatie

Stichting Glaslokaal

Deelname aan het technisch comité, raad van aanbesteders

Stichting Leergeld

Gemeentelijk initiatief voor devices en leermiddelen

Universiteit Leiden

Onderzoek, inzet (vak)leerkrachten, Universitaire Lerarenopleiding Grootstedelijk Onderwijs

BOVO Haaglanden

Stedelijk; overstap leerlingen van basis- naar voortgezet onderwijs

CultuurSchakel

Implementeren van kunst- en cultuurarrangementen in onze scholen

DUO

Overleg data leerlinggegevens, deelname aan de landelijke werkgroep doorontwikkeling bron/PO ketendag

Gemeente Den Haag

Samenwerking met andere besturen m.b.t. Kopklassen (begeleidingscommissie), HEA-aanvragen, lerarentekort, onderwijsachterstandenbeleid, onderwijshuisvesting, Veiligheidsregio, Leerplicht

Bazalt groep

Voor trainingen, begeleiding en leerlingonderzoek

IBo

Organisatie voor International Baccalaureate scholen i.v.m. lopende trajecten op onze IB-PYP scholen.

Inspectie van het Onderwijs, ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Houdt toezicht op de bestuurlijke verantwoordelijkheid dat de kwaliteit van onze scholen voldoende is, en onderzoekt of scholen voldoen aan wet- en regelgeving en of de financiën op orde zijn.

Kennisnet

Ontwikkeling Nationaal Diensten Centrum, centrale security en compliance oplossing voor het PO (samen met Glaslokaal en SIVON).

Kinderopvangorganisaties in de regio Den Haag

Samenwerking m.b.t. voor- en vroegschoolse educatie (vve) en beter passend onderwijs/ passende opvang voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte en kindcentrumontwikkeling.

Lerarenopleidingen pabo

Haagse Hogeschool (Stuurgroep Opleidingsschool Zuid-West Holland), Hogeschool Inholland (Stuurgroep Hogeschool Inholland Ad PEP) en Hogeschool Leiden

Klachtenbehandeling

het aanmelden van klachten via een formulier en vindt een actualisatie van de

De Haagse Scholen hanteert een klachtenregeling en is aangesloten bij de Landelijke

klachtenregeling en teksten op de website plaats.

Klachtencommissie Onderwijs. In 2022 zijn er bij benadering 64 klachten (in 2021 waren dit er 54) door het schoolbestuur ontvangen van ouders/personeelsleden. Tevens

De registratie en inhoudelijke analyse van klachten en bezwaren worden verder

zijn er 92 meldingen binnengekomen bij de bovenschoolse vertrouwenspersonen (in

verfijnd en een professionaliseringsaanbod voor in eerste instantie de interne

2021 waren dit nog 54 meldingen) van ouders/personeelsleden. De bovenstaande

vertrouwenspersonen wordt ontwikkeld.

cijfers geven in absolute zin een vertekend beeld van het aantal klachten en meldingen; een formele klacht bij het bestuurskantoor is regelmatig ook in beeld bij de vertrouwenspersonen en omgekeerd. Daarnaast kennen klachten en meldingen in de regel een lange looptijd, regelmatig over de jaargrenzen heen. In de statistieken staan deze klachten of meldingen bij beide jaren vermeld. Veel voorkomende onderwerpen bij de klachten en meldingen zijn: 1.

communicatie;

veiligheid;

pedagogisch handelen;

ontevredenheid over het onderwijsaanbod / verwijzing naar speciaal onderwijs / problematiek rond thuiszitters;

pesten en grensoverschrijdend gedrag.

Het aantal klachten en meldingen neemt (op een dip tijdens de coronaperiode na) al jaren toe. De gevolgen van de polarisering binnen en juridisering van de samenleving zien we terug in het aantal klachten op de scholen. Klachten en meldingen zijn in de regel – meer dan voorheen – intens en complex van aard, vaak is sprake van multi-problematiek en is er een link met omstandigheden buiten de school. Klachten zijn ingrijpend voor de collega’s op de scholen en doen een stevig beroep op de ondersteunende capaciteit op bestuurlijk niveau. De formatie van het bestuurskantoor is in dit licht vanaf juni 2022 structureel uitgebreid met een juridisch adviseur/ klachtenfunctionaris ten behoeve van de coördinatie en afhandeling van klachten. Voor de komende periode worden interne procedures geactualiseerd, zoals

Landelijke Klachtencommissies

Totaal 2021

Totaal 2022

Gegrond 2021

Ongegrond 2021

Gegrond 2022

Ongegrond 2022

Landelijke Klachtencommissie Onderwijs

1 deels

1,1 deels, 1 ingetrokken

Landelijke Geschillencommissie Passend Onderwijs

Landelijke Geschillencommissie WMS

Bezwaren personeel Commissie van Beroep

2, beide ingetrokken

Bezwaren ouders Commissie Bezwaarschriften

Rechtszaken

n.n.b.

Indien een klager ontevreden is met de klachtafhandeling van het schoolbestuur, dan kan klager deze voorleggen bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs. De Commissie bekijkt dan de zaak en brengt een advies uit aan het college van bestuur over de situatie. Uiteindelijk zijn er in 2022 in totaal 3 (in 2021: 2) kwesties behandeld bij de Landelijke Klachtencommissie namelijk door de commissies Onderwijs en Passend Onderwijs. De Haagse Scholen is in 2022 niet betrokken geweest bij medezeggenschapsgeschillen bij de Landelijke Geschillencommissie WMS.

Bezwaren In 2022 zijn 3 bezwaren ingediend tegen een besluit van De Haagse Scholen bij de Commissie voor Bezwaarschriften. Het betreft hier bezwaren tegen de schorsingen en een verwijdering van een leerling. Daarnaast zijn er 2 personele bezwaren ingediend bij de Commissie van Beroep. Dit betreft een schriftelijke berisping en een schorsing. Beide zaken zijn na de zitting ingetrokken.

Rechtszaken Daarnaast is De Haagse Scholen in 2022 in 2 rechtszaken betrokken als belanghebbende vanwege de (ver)bouw van onze scholen. Een civiele rechtszaak die door een leverancier is aangespannen is in hoger beroep geschikt. Er is 1 aansprakelijkheidszaak in 2022 aangespannen tegen De Haagse Scholen, welke nog loopt. Een personeelszaak tegen UWV in 2022 is gewonnen.

Verantwoording van het beleid

2.1 Algemeen

In dit hoofdstuk gaan we in op de grote beleidsontwikkelingen in 2022 voor onze

ligt voor de hand dat de coronaperiode van invloed is geweest op deze scores.

stichting. Eerst staan we stil bij een aantal ontwikkelingen die specifiek waren voor dit

De schooldirecties zijn zelf met hun team en oudervertegenwoordiging aan de slag

jaar. Hierna wordt achtereenvolgens ingegaan op ontwikkelingen binnen het domein van

gegaan om de eigen uitkomsten te bespreken en eventueel verbeteringen door te

onderwijs en kwaliteit, personeel en professionalisering, huisvesting en facilitaire zaken

voeren.

en het financieel beleid.

Oudertevredenheid gestegen ten opzichte van 2019

Tevredenheid ouders over de school

In de periode 21 januari tot 11 februari 2022 is het tweejaarlijkse oudertevredenheidsonderzoek weer afgenomen. Ongeveer een derde van de ouders

8,3

heeft gereageerd; dit betreft ongeveer 40% van de leerlingen. De beschikbaarheid van

8,2

de vragenlijst in zes verschillende talen wordt gewaardeerd en meer respondenten dan

8,1

Zoals in onderstaande figuren is te zien, was zowel de tevredenheid over de school, als over het welbevinden van het kind in de groep gemiddeld iets hoger dan in 2019. Ouders zijn het vaakst tevreden over de positieve en opbouwende sfeer in de school. Op drie aspecten scoorde de tevredenheid over de school (met name in het regulier basisonderwijs) duidelijk lager dan de vorige meting in 2019, namelijk op ‘je betrokken voelen bij de school’, ‘je welkom voelen op school’ en ‘aanbod buitenschoolse

Tevredenheid

in 2019 (11% t.o.v. 8%) hebben gebruik gemaakt van een vragenlijst in een andere taal.

8,2

8,0 7,9

7,8

7,7

7,7 7,6 7,5 7,4

Regulier bao

activiteiten’. We kunnen dit niet met de onderzoeksresultaten onderbouwen, maar het 2019

2022

sbo en (v)so

Tevredenheid ouders over welbevinden kind in de groep

In een jaar tijd zijn we van negen naar maar liefst zestien scholen gegaan die nieuwkomersonderwijsgroepen vormgeven. Deze stijging komt voort uit de

8,3

enorme toename van nieuwkomers (waaronder door de oorlog in Oekraïne) en de

8,2

verantwoordelijkheid die we als openbaar onderwijs voelen dat we ons niet kunnen

8,1

Tevredenheid

neerleggen bij de wachtlijsten die er nu zijn voor deze kinderen. De scholen in Den

8,0

Haag die bij de plotselinge komst van Oekraïense oorlogsvluchtelingen hier heel snel op hebben gehandeld hebben hiervoor -zeer terecht- De Haagse Onderwijsprijs 2022

7,9

gekregen.

7,8

7,7

Ondanks de personeelstekorten hebben wij ons nieuwkomersonderwijs dus substantieel weten uit te breiden. De verwachting is dat we dit ook in 2023 zullen

7,6

trachten, aangezien vooralsnog wekelijks de wachtlijsten voor nieuwkomersonderwijs

7,5

blijven groeien. Bijzondere vermelding hierbij zijn de inspanningen van de Jan

7,4 Regulier bao

2019

sbo en (v)so

2022

Ligthartschool. Zij hebben met hulp van een kwartiermaker landingsplaatsen voor nieuwkomers gecreëerd op de Jan Ligthartschool. Deze tussenvorm was enkel mogelijk met de inzet van professionals van buiten het onderwijs. Sinds 2023 zijn deze landingsplaatsen na overleg met het ministerie van OCW en de gemeente Den Haag onderdeel van het reguliere nieuwkomersonderwijs op de school.

Groei nieuwkomersonderwijs

Schoolsluiting OBS Ypenburg

Voor kinderen in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar die afkomstig zijn uit het buitenland

In het eerste kwartaal van 2022 is het ingrijpende (voorgenomen) besluit genomen om

en minder dan twee jaar onderwijs op een Nederlandse school hebben gevolgd, bieden

de openbare basisschool Ypenburg op te heffen per 1 augustus 2023. De voornaamste

onze scholen nieuwkomersonderwijs aan. De nieuwkomersgroepen maken onderdeel

reden hiervoor is het al enkele jaren dalende leerlingenaantal van de school, in

uit van de stedelijke opvang van nieuwkomers in de gemeente Den Haag en we

combinatie met de demografische ontwikkelingen in de wijk. De afgelopen jaren

ontvangen hiervoor subsidie van de gemeente, naast rijksbekostiging voor zogenaamde

hebben verschillende interventies plaatsgevonden om het tij te keren. Ondanks alle

eerste en tweede opvang van asielzoekers. Vanuit de begroting van het Nationaal

inspanningen vanuit de school en direct betrokkenen is het helaas niet gelukt om uit de

Programma Onderwijs heeft het ministerie van OCW de bekostiging voor nieuwkomers

neerwaartse spiraal te komen; het dalende leerlingenaantal en de mede ten gevolge

verder verhoogd. Ook de aanvraagprocedure is versoepeld. In combinatie met de

hiervan toenemende zorgen over de financiële en organisatorische situatie op de school

gemeentelijke middelen heeft dit ruime dekking opgeleverd voor de uitvoering van het

bieden helaas onvoldoende toekomstperspectief.

nieuwkomersonderwijs.

Een besluit tot schoolsluiting kent ingrijpende gevolgen voor kinderen, ouders

de school in te richten. Voor de vijfde lesdag krijgen de leerlingen verwerkingsmateriaal

en personeelsleden. De afwikkeling hiervan is met de nodige zorg omgeven; met

mee naar huis en/of is deze ingericht met digitaal afstandsonderwijs. Bij een school in

ouders en personeelsleden zijn verschillende gesprekken gevoerd over het genomen

het centrum is het, door inzet van gepensioneerde medewerkers, gelukt om toch met

besluit, daarnaast is een medezeggenschapstraject doorlopen. Als onderdeel hiervan

alle groepen in de school te kunnen starten.

is een ‘Regeling van de gevolgen’ voor personeel en ouders opgesteld; voor de personeelsleden is een werkgarantie afgegeven, zijn afspraken gemaakt over behoud

Door personele wisselingen en ziekte van personeel heeft, tegen het einde van het

van salaris en andere arbeidsvoorwaarden en is overlegd over de wijze van herplaatsing.

kalenderjaar, ook een school voor speciaal onderwijs moeten besluiten over te stappen

Met alle huidige personeelsleden van de school zijn naar tevredenheid afspraken

naar vier dagen onderwijs op school. Voor deze school was geen (tijdelijke) vervanging

gemaakt over het vervolg van de professionele carrière. Een aantal personeelsleden

te vinden en omdat veel leerlingen gebruik maken van het leerlingenvervoer was het

maakt hierbij de overstap naar de Notenkraker, een beperkt aantal personeelsleden

organiseren van een structurele stabiele situatie voor leerlingen, ouders en school

kiest voor een andere school. Voor de ouders en leerlingen op de school is de garantie

noodzakelijk.

afgegeven dat de leerlingen uit groep 1 t/m 6 per schooljaar 2023-2024 kunnen worden geplaatst op een andere nabij gelegen openbare basisschool, de Notenkraker. Een substantieel aantal kinderen kiest voor de overstap naar de Notenkraker, andere kinderen vervolgen hun schoolloopbaan op een andere school. Na het doorlopen van het medezeggenschapstraject is het oorspronkelijke besluit tot schoolsluiting begin juli definitief bekrachtigd en heeft het voorgeschreven overleg tussen het college van bestuur en de vertegenwoordigers van verschillende vakbonden plaatsgevonden over de rechtspositionele consequenties van de schoolsluiting. Met het oog op de bijzondere wettelijke positie van de gemeenteraad in geval van een besluit tot opheffing van een openbare basisschool is de gemeente Den Haag tussentijds in kennis gesteld van het besluit tot opheffing.

Andere invulling vijfde lesdag Bij drie van onze scholen is het bij de start van schooljaar 2022-2023 niet gelukt voldoende personeel te vinden om alle klassen vijf dagen onderwijs in de school te bieden. Dit gaat om één school in het stadsdeel Escamp en twee scholen in Laakkwartier. In deze stadsdelen is het lerarentekort het grootst. Om ouders toch een stabiele situatie te bieden is gekozen om voor enkele groepen een vierdaagse lesweek in

2.2 Onderwijs & kwaliteit

Onze beloften en ambities geven onze visie op onderwijs weer. Naast de

gebaseerd op de deugdelijkheideisen van de Inspectie van het Onderwijs en onze eigen

deugdelijkheidseisen van de Inspectie van het Onderwijs vormen deze het uitgangspunt

ambities. Daarin staan ontwikkeling, innovatie en samen leren centraal. We hebben

van ons kwaliteitszorgbeleid. De Haagse Scholen zet in op basisvaardigheden, maar

daartoe de klassieke kwaliteitscyclus van Plan Do Check Act vertaald in Plannen,

ziet ook dat om tegemoet te komen aan de huidige en toekomstige veranderingen in de

Doen, Reflecteren en Door ontwikkelen. We gebruiken verschillende instrumenten

samenleving en op de arbeidsmarkt onze leerlingen ook andere kennis en vaardigheden

van kwaliteitszorg, op schoolniveau en bovenschools. Deze instrumenten brengen

nodig hebben. Dit betekent dat we een brede ontwikkeling van onze leerlingen

allerlei soorten data en kwalitatieve informatie over kwaliteit in beeld. Het beeld dat

belangrijk vinden en de leermotivatie van leerlingen willen vergroten (onder andere door

deze instrumenten schetsen is bedoeld als input voor de dialoog over de kwaliteit en

eigenaarschap, verwondering en nieuwgierigheid te stimuleren). Ook besteden we veel

ontwikkeling van scholen en bestuur.

aandacht aan een onderzoekende houding en vaardigheden. De diversiteit van onze leerlingen binnen de grootstedelijke context vraagt om maatwerk. Daarom geeft iedere

In 2022 hebben we een aantal onderdelen van onze bovenschoolse kwaliteitszorg

school de missie, de zes beloften en de ambities een schooleigen invulling die past bij de

doorontwikkeld. De kwaliteitszorgmonitor is verder verbeterd en uitgebreid, onder

leerlingen en ouders, de wijk en de onderwijsvisie.

andere op het gebied van onderwijsresultaten, adviezen richting het vervolgonderwijs en de ondersteuningsstructuur. Scholen gebruiken deze informatie onder andere

2.2.1 Ons kwaliteitszorgbeleid

voor het kwaliteitsbeeld dat zij opstellen voorafgaand aan het schoolbezoek van de bovenschools directeur. Momenteel werken we nog aan een uitbreiding van de QuickScan met data over de personeelstekorten. Dit instrument wordt gebruikt

Kwaliteitszorg gaat voor ons niet alleen over monitoring, verdere verbetering en

in de Vlootschouw, het periodieke overleg tussen het college van bestuur en de

verantwoording afleggen over onderwijskwaliteit. Het gaat ook om ontwikkeling en

bovenschoolse directie om vroegtijdig risico’s te signaleren en de voortgang in de

samen nieuwe dingen leren. Juist hier liggen kansen voor meer onderwijskwaliteit op

aanpak te bewaken. Verder zijn de afspraken en de werkwijze rond het stellen van

de langere termijn. Deze opvattingen komen terug in ons kwaliteitszorgsysteem. We

schoolambities voor taal en rekenen geactualiseerd en aangescherpt en besproken

monitoren, verbeteren en borgen de verschillende aspecten van kwaliteit. Hiervoor

met directeuren en intern begeleiders (IB’ers). De nadruk ligt op de vertaling naar een

hanteren we een bovenschools kwaliteitskader met eisen aan het onderwijs. Dit is

passende aanpak en een gericht aanbod per vakgebied.

Na een periode van twee jaar waarin er veel minder audits mogelijk waren door corona,

De Inspectie signaleerde ook een aantal verbeterpunten; in het vertalen van ambities

zijn in de loop van 2022 de interne audits weer volledig opgepakt. De audits binnen

naar concrete doelen op schoolniveau en de sturing hierop, de communicatie met

het SO zijn ook van start gegaan dit jaar op de Eerste Nederlandse Buitenschool, de

scholen over de inzet van het bestuur en het aansturen van leernetwerken. Ook vond

Piramide en de Inspecteur de Vriesschool. De overige scholen voor SO volgen in 2023.

ze de sturing op de kwaliteit van het speciaal onderwijs door het bestuur onvoldoende.

Met deze audits in het SO zetten we een belangrijke stap richting een meer eenduidige

Hiervoor krijgen we een herstelopdracht. Ook hebben we twee herstelopdrachten

sturing op kwaliteit binnen het speciaal onderwijs. Daarnaast werken we momenteel

gekregen die betrekking hebben op de wijze van verantwoording in ons jaarverslag

samen met de directeuren van het SO en SBO aan een specifiek bestuurskader voor

(verslag raad van toezicht). De verbeterpunten zijn dit jaar (2022) verwerkt in de

het sturen op resultaten van het SO en SBO. Hierbij laten we ons begeleiden door

betreffende bijlage van dit jaarverslag.

een externe deskundige. Tot slot zijn we begonnen met de actualisering van het kwaliteitskader van De Haagse Scholen, waardoor er meer focus komt op de 6 beloften

Zoals gezegd ontwikkelen we momenteel samen met de directeuren van het S(B)O en

van De Haagse Scholen en we tegemoet komen aan de aanpassingen in het toezicht

onder begeleiding van een externe expert een bestuurskader voor sturing op resultaten

door de Inspectie.

van het SO. De Inspectie gaat ter verificatie één à twee gezamenlijke schoolbezoeken uitvoeren in het (voortgezet) speciaal onderwijs in het derde of vierde kwartaal van

In het afgelopen jaar zijn verschillende stappen gezet om de onderwijskwaliteitscyclus

2023. Ook nemen we de andere aanbevelingen van de Inspectie mee in de al ingezette

van scholen en van het bestuur sterker te verbinden met de financiële cyclus, de

doorontwikkeling van de bovenschoolse kwaliteitszorg, maar ook op het vlak van

Planning & Control-cyclus en het meerjarig HR-beleid. De verbinding tussen deze

interne communicatie en leernetwerken.

verschillende gebieden, waaronder ook het Programma Lerarentekort, blijft een aandachtspunt in de ontwikkeling van onze bovenschoolse kwaliteitszorg. Tot slot is ook 2022 verder ingezet op de ontwikkeling van het DHS-lab, dat een belangrijke rol heeft

2.2.2 Cognitieve onderwijsresultaten

om de lerende cultuur binnen onze organisatie verder op gang te brengen (zie verderop in dit hoofdstuk).

Vierjaarlijks onderzoek Inspectie van het Onderwijs

De Inspectie hanteert het onderwijsresultatenmodel als wegingskader om de resultaten van leerlingen op lezen, rekenen en taalverzorging te beoordelen. Dat model gaat uit van de zogenaamde referentieniveaus op deze vakgebieden en laat zien wat leerlingen

In maart en april 2022 vond het bestuurlijk vierjaarlijks inspectieonderzoek plaats. De

op verschillende momenten in hun schoolloopbaan zouden moeten beheersen. Voor het

Inspectie van het Onderwijs heeft ons op alle drie bestuursstandaarden (op het vlak

primair onderwijs geldt dat aan het einde van de basisschool in principe alle leerlingen

van besturing, kwaliteitszorg en ambitie) voldoende bevonden. We kregen positieve

het fundamentele niveau 1F zouden moeten beheersen. Voor het streefniveau 2F/1S

feedback op de wijze waarop we op kwaliteit sturen vanuit onze missie en beloften,

geldt dat zoveel mogelijk leerlingen dit niveau moeten behalen, in ieder geval de

de stappen die we nemen richting meer samenhang en verbinding hierin en de

leerlingen die na het PO verder gaan op het VMBO-tl.

ontwikkeling richting een professionele cultuur en meer samenwerking tussen scholen. Op ons verzoek onderzocht de Inspectie twee scholen om in aanmerking te komen voor

De Inspectie heeft een ondergrens bepaald voor het oordeel voldoende op de

het oordeel ‘Goed’. Beide scholen hebben dit oordeel ook gekregen.

resultaten taal en rekenen: de signaleringswaarden op beide referentieniveaus.

Deze ondergrens is zo gekozen dat ongeveer 90% van de scholen resultaten haalt die

•

In totaal zijn er minder leerlingen in het regulier basisonderwijs die onder het

boven de signaleringswaarden liggen (dit betekent dus dat er ook 10% scholen zijn die

(minimaal te behalen) 1F niveau gescoord hebben op de eindtoets dan vorig jaar.

deze signaleringswaarden niet zullen halen).

Dit geldt voor alle drie de onderdelen van de eindtoets

Voor 1F is 85% van de leerlingen de signaleringswaarde voor alle scholen.

•

Voor 2F/1S is dit percentage afhankelijk van de schoolweging. Des te lager de

Er zijn meer leerlingen (in %) die het streefniveau 2F/1S behaald hebben voor Taalverzorging en Rekenen dan in 2021, voor Lezen is dit aantal gelijk gebleven.

schoolweging, hoe hoger de signaleringswaarde.

•

Bij een aantal scholen had de coronacrisis een negatieve impact op de eindopbrengsten in 2022. Op sommige scholen heeft het tekort aan personeel,

De Inspectie werkt dus met eenzelfde maat voor alle scholen, maar kijkt hierbij juist

de wisseling van personeel, maar ook de vaardigheden van het zittende personeel

ook naar de specifieke duiding van de school. Ze vragen scholen namelijk specifieke

effect op de kwaliteit van en continuïteit in het taal- en/of rekenonderwijs.

schoolambities te stellen, waarbij de school kijkt naar de specifieke groeimogelijkheden

Ook de overstap op een andere methode zorgde in sommige gevallen voor

van hun leerlingen en daarbij ook vergelijkt met scholen met een vergelijkbare

tegenvallende resultaten op rekenen. Daarnaast geldt voor enkele scholen dat zij

schoolweging. Daarnaast kijkt de Inspectie bij de beoordeling van resultaten altijd naar

te maken hadden met een relatief grote groep cognitief zwakke leerlingen, die de

het gewogen driejaargemiddelde van 3 schooljaren, zo houdt ze rekening met verschillen

eindresultaten sterk negatief beïnvloeden.

in cognitieve groeimogelijkheden tussen verschillende groepen 8.

•

Met scholen die sterk tegenvallende resultaten laten zien, is in samenspraak met de bovenschools directeur een aanpak op maat ingezet. Voor de Tweemaster en de

In 2022 hebben de scholen een positieve ontwikkeling laten zien in relatie tot de

Baanbreker is dit bijvoorbeeld begeleiding door een expert van de PO-Raad (Goed

cognitieve resultaten op leerlingniveau.

Worden, Goed Blijven +)

Aantal leerlingen per referentieniveau

<1F 2022

2021

Verschil

1F 2022

2021

Verschil

2F / 1S 2022

2021

Verschil

Nederlandse taal - Lezen

-3,4%

32%

28%

3,7%

65%

-0,3%

Nederlandse taal - Taalverzorging

-2,2%

34%

39%

-4,1%

62%

56%

6,3%

Rekenen

11%

-3,1%

51%

-0,2%

41%

38%

3,4%

Overige lasten

-2,9%

39%

-0,2%

56%

53%

3,1%

Niveau 1F: Fundamenteel niveau. Dit zouden leerlingen aan het einde van het (speciaal) basisonderwijs op 12 jarige leeftijd minimaal moeten kunnen bereiken. Niveau 1S: Hoger streefniveau, geeft aan waar een leerling die meer kan, naar toe kan werken. Van toepassing op Rekenen. Niveau 2F: Niveau dat leerlingen aan het einde van het VMBO bb/kb of MBO 1/2/3 bereikt moeten hebben. Benodigd niveau om maatschappelijk te kunnen functioneren. Van toepassing op Lezen en Taalverzorging.

Deze positieve ontwikkeling is herkenbaar als gekeken wordt naar de gemiddelde

1F - Aantal scholen

eindopbrengsten over drie schooljaren. •

De Inspectie beoordeelt resultaten voor Taal en Rekenen door te kijken naar gemiddelde opbrengsten voor 1F en 2F/1S over drie schooljaren.

•

Voor 1F zien we in vergelijking met 2021 een hele lichte stijging van scholen met een 3 jaar gemiddelde boven de signaleringswaarde en meer scholen met een hoger 3 jaar gemiddelde dan scholen met een vergelijkbare schoolweging.

•

Ook voor 2F/1S zien we een hele lichte stijging van scholen met een 3 jaar gemiddelde boven de signaleringswaarde. Het aantal scholen met een hoger 3 jaar gemiddelde dan scholen met een vergelijkbare schoolweging is juist gedaald. Ook

Op of boven signaleringswaarde inspectie EN op of boven gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging

27 26

Op of boven signaleringswaarde inspectie EN onder gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging

14 13

Onder signaleringswaarde inspectie EN onder gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging

4 6

zijn er meer scholen met een 3 jaar gemiddelde 2F/1S onder de signaleringswaarde en onder het gemiddelde van scholen met een vergelijkbare schoolweging. •

Corona, personeelstekort/personele wisselingen en een cognitief zwakkere groep 8 zijn factoren die van invloed zijn op resultaten (zie vorige slide). Het beeld verschilt

2F/1S - Aantal scholen 0

erg per school. •

Enerzijds wordt ingezet op beter zicht en sturing op resultaten en anderzijds een maatwerk aanpak voor risicoscholen.

Op of boven signaleringswaarde inspectie EN op of boven gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging

21 20

Op of boven signaleringswaarde inspectie EN onder gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging Onder signaleringswaarde inspectie EN onder gemiddelde van scholen met vergelijkbare schoolweging

17 22 7 3

2.2.3 Professionele cultuur

Het merendeel van de scholen had in 2022 betere resultaten op de eindtoets ten opzichte van 2021. Afgelopen jaar scoorden 3 scholen onder 1F (in 2021 waren dit 7 scholen) en de afwijking van de signaleringswaarde was minder groot dan vorig jaar.

We zien dat onze 52 scholen veel kennis en expertise in huis hebben. Daarom

Afgelopen jaar scoorden 9 scholen onder 2F/1S (vorig jaar waren dit 12 scholen).

hebben we het DHS-lab om leren van en met elkaar binnen De Haagse Scholen te ondersteunen. Het is de plaats binnen De Haagse Scholen waar alles wat te maken heeft met onderwijsvernieuwing, professionalisering, inspiratie en verbinding samen

Eindtoets 2022 - % IF scholen DHS

komt. Met het DHS-lab willen we de wijze waarop scholen invulling geven aan de zes

referentieniveau in %

100%

beloften zichtbaar maken, zodat scholen elkaar kunnen inspireren en van elkaar leren.

80% 60%

We lichten hieronder drie onderdelen van het DHS-lab nader toe: de innovatievonk,

40%

STEAM-onderwijs en onderzoek. De inzet voor het Nationaal Programma Onderwijs

20%

wordt in de laatste paragraaf 2.2.6 toegelicht.

Om innovatieve ideeën te stimuleren en ondersteuning te bieden bij realisatie daarvan,

Schoolweging boven sign.waarde

sign.waarde

onder sign.waarde

landelijk gemiddelde

Innovatievonk: stimulans voor innovatieve projecten heeft De Haagse Scholen jaarlijks een innovatiebudget van € 200.000 gereserveerd voor leerkrachten en schoolteams die met een innovatief idee op hun school aan de slag willen. Dit heet de ‘Innovatievonk’. Het aanvragen van een Innovatievonk kan door leerlingen (met hun leerkracht), onderwijsgevenden (met schoolleiding) en schoolteams

Eindtoets 2022 - % 1S/2F scholen DHS

van De Haagse Scholen. In 2022 zijn vier innovatievonken toegekend aan OBS Ypenburg, OBS Benoordenhout, OBS De Tweemaster en de Maria Montessorischool. In de periode

referentieniveau in %

100%

van december 2022 tot en met februari 2023 kunnen weer nieuwe Innovatievonken

80%

worden aangevraagd.

60% 40% 20% 0%

Schoolweging boven sign.waarde

sign.waarde

onder sign.waarde

landelijk gemiddelde

STEAM: Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics

Onderwijsonderzoek (NRO) en de PO-Raad. De Haagse Scholen heeft meegewerkt aan

Binnen De Haagse Scholen kan men met diverse kwesties terecht bij de STEAM-

deze landelijke kennisagenda. De thema’s die daar zijn uitgewerkt en tot eind 2025

specialist. STEAM staat voor Science, Technology, Engineering, Arts en Mathematics.

centraal staan, zijn ook de thema’s die binnen De Haagse Scholen benoemd waren en

De activiteiten van de STEAM-specialist zijn erop gericht het eigenaarschap van

actueel zijn. Deze kennisagenda bepaalt focus en prioritering: samen bepalen we welke

collega’s en teams te vergroten en hun vragen te verbinden met een groeiend netwerk

thema’s belangrijk zijn en vragen om verdieping. Het gaat om vraagstukken die zijn

van andere scholen binnen en buiten De Haagse Scholen, cultuurinstellingen en

verbonden met ontwikkelingen op scholen.

stakeholders. Organisaties als Cultuurschakel, KOO Den Haag, Binckhorst kunstenaars, Historische Vereniging Buitenplaats Ypenburg, Corbulo College, TU Delft, Haagse

Participatie De Haagse Scholen in onderzoeken

Hogeschool, Maris College, ROC Mondriaan, Techniek Hotspots, en diverse musea zijn betrokken bij STEAM-projecten op scholen.

•

Peiling ‘Burgerschap einde speciaal (basis)onderwijs’. Dit gaat over Opbrengstgericht Burgerschap (OBO), het meten van burgerschap aan het eind

Om scholen te ondersteunen bij hun ontwikkelingsvraag zijn in 2022 vijftien scholen

van het S(B)O. Dit is een onderzoek met de Universiteit van Amsterdam (UvA), de

begeleid door de STEAM-expert van het DHS-lab. De STEAM-expert denkt ook mee met

Inspectie van het Onderwijs en andere schoolbesturen. Publicatie van het rapport

scholen die een Vonk willen aanvragen of toegekend hebben gekregen. Via het DHSlab worden vraagstukken van scholen aan elkaar verbonden, zodat scholen van elkaar

volgt in het voorjaar van 2023. •

weten waar zij mee bezig zijn en kunnen leren van elkaar.

Onderzoek en de aansluiting landelijke kennisagenda

Ontwikkeling instrument ‘burgerschap meten’ met de Werkplaats Sociale Veiligheid Onderwijs. Daarin participeren de UvA, Inspectie en diverse besturen. De afname van deze meting op onze scholen vindt plaats in maart 2023.

•

We nemen deel aan het onderzoek ‘Rondom het kind’. Dit is een onderzoek

De beloftes ‘wij stimuleren verwondering en nieuwsgierigheid’ en ‘wij onderzoeken

naar de rol van de driehoek jeugdzorg - school - ouders rond zorgleerlingen. Doel

en ontwikkelen onze kennis, houding en vaardigheden’ staan bij De Haagse Sscholen

is het verbeteren van die samenwerking. In de onderzoeksgroep van de Haagse

hoog in het vaandel. Er vindt dan ook steeds vaker onderzoek plaats in samenwerking

Hogeschool lectoraat Jeugdhulp in transitie (o.l.v. lector Rob Gilsing), gemeente,

met universiteiten, hogescholen en onderzoekers. Bovendien zien we binnen De

scholen en instanties nam onder andere OBS De Klimop deel.

Haagse Scholen meer leerkrachten en directieleden een (master)studie gaan volgen. In 2021 is De Haagse Scholen aanvankelijk gestart met de ontwikkeling van een eigen

Participatie in de ontwikkeling van onderzoeksvoorstellen

kennisagenda. De bedoeling van deze strategische kennisagenda is het prioriteren van en richting geven aan de programmering van onderzoek. In 2022 zijn vervolgstappen

•

De burgerschapsopdracht binnen en buiten school: participatief en inclusief, in

gemaakt in deze ontwikkeling. Omdat het echter onder de huidige omstandigheden

dit onderzoeksproject wordt een participatieve en inclusieve aanpak ontwikkeld

(lerarentekort) in de scholen niet mogelijk bleek voldoende tijd en ruimte te maken

van de nieuwe burgerschapsopdracht. Leerlingen krijgen medezeggenschap over

voor een intensieve dialoog rondom een eigen kennisagenda, is medio 2022 besloten

de manier waarop de nieuwe burgerschapsopdracht vormgegeven wordt. Met o.a.

aan te sluiten bij de in april 2022 gepresenteerde landelijke kennisagenda ‘Kennis

lectoraten Haagse Hogeschool, besturen en gemeente. Bij goedkeuring (januari

voor onderwijs van de toekomst’ van onder andere het Nationaal Regieorgaan

2023) door het NRO gaat de Tweemaster tot 2027 deelnemen.

•

Leraren maken kansen in de klas is een promotieonderzoek naar differentiatiebeslissingen en rol van de leerkracht. Het gaat over samenwerking rond (realistische) hoge verwachtingen en thema gelijke kansen. Onderzoek en professionalisering gaan hier hand in hand. Er is een duidelijke relatie met passend-inclusief onderwijs en welbevinden van leerkrachten. Onderzoek door Mirjam Heemskerk (Haagse Hogeschool) o.l.v. een team met o.a. prof. dr. Eddie Denessen (Universiteit Leiden) en dr. Rob Gilsing (Haagse Hogeschool). Werving van leerkrachten start in februari 2023.

•

Samenwerken in leren en opvoeden is een promotieonderzoek naar interprofessionele samenwerking kinderopvang, basisonderwijs en jeugdhulp. Wat is de optimale samenwerking van kindprofessionals in een kindcentrum, en wat dat betekent voor de ontwikkeling van kinderen. Door Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool KPZ en Hanzehogeschool Groningen. Van voorjaar 2023 tot begin 2026. De Leeuwerikhoeve en De Wissel gaan deelnemen.

2.2.4 Burgerschap en burgerschapsvorming; ‘Zó gaan we met elkaar om’. Burgerschap is sinds 2006 wettelijk verplicht voor het funderend onderwijs en een belangrijk thema binnen De Haagse Scholen. De opdracht aan scholen en bestuur is echter sinds 1 augustus 2021 aangescherpt door de invoering van de wet ‘Actief burgerschap en sociale cohesie’. Het streven naar een democratische, inclusieve samenleving vraagt een investering, zowel in competenties die daarvoor nodig zijn, als in het stimuleren van de gewenste omgangsvormen. Binnen De Haagse Scholen werken we samen aan een klimaat waarin iedereen zich veilig voelt en zichzelf kan zijn. Een omgeving die een voorbeeld is van en voor de samenleving en leerlingen klaarmaakt voor de toekomst: ‘zó gaan we met elkaar om’.

De routekaart voor burgerschap De routekaart voor burgerschap

20212021

20222022

20232023

(1 augustus (12021) augustus 2021)

(Oktober 2022) (Oktober 2022)

Wet actief Wet burgerschap actief burgerschap en en

Burgerschap Burgerschap centraal centraal Betekenis burgerschap Betekenis burgerschap is is NulmetingNulmeting DHS en terugDHS en terug-

sociale cohesie. sociale cohesie.

binnen DHS binnen (folderDHS en (folder en duidelijk enduidelijk krijgt een enplek krijgt een plek koppeling op koppeling school-op enschool- en

(December(December 2022) 2022)

(Voorjaar 2023) (Voorjaar 2023)

managementochtend). managementochtend). in beleid eninschoolplan. beleid en schoolplan.

bestuursniveau. bestuursniveau.

2022-2023 2022-2023

2023-2024 2023-2024

2024-2025 2024-2025

SchoolvisieSchoolvisie op burgerschap. op burgerschap.

Uitgewerkte Uitgewerkte visie in aanbod. visie in aanbod.

Burgerschap Burgerschap is zichtbaar, is zichtbaar, merkbaar en merkbaar voelbaar eninvoelbaar school in school en binnen DHS. en binnen DHS.

In 2022 is veel aandacht besteed aan dit thema en zijn belangrijke stappen gezet:

•

De Haagse Scholen nam in 2022 deel aan het peilingsonderzoek Burgerschap speciaal (basis)onderwijs (Inspectie van het Onderwijs). Het rapport verschijnt

•

Er is een leernetwerk/klankbordgroep burgerschap met directieleden, leerkrachten, een strategisch beleidsmedewerker en een lid van het bestuursoverleg. Dit leernetwerk is medeverantwoordelijk voor het ontwikkelen van beleid ten aanzien

begin 2023. •

En het allerbelangrijkste: onze scholen hebben actief grote en kleine stappen gezet op het gebied van burgerschap en burgerschapsvorming.

van burgerschap. •

In september 2022 is een brochure uitgedeeld aan alle medewerkers met onder andere een ‘basisvisie’ burgerschap van De Haagse Scholen en de wettelijke

2.2.5 Sociale veiligheid

kaders. •

•

• •

Op intranet ‘Jip’ is bij kwaliteitszorg een pagina burgerschap gemaakt met

Sociale veiligheid is een van de maatschappelijke thema’s die door de minister is

wettelijke kaders, de visie van De Haagse Scholen en heel veel informatie over de

aangewezen om in 2022 specifiek op te nemen in het jaarverslag. Veiligheid betekent

thema’s die bij burgerschap horen, zowel beleidsmatig als qua materiaal dat door

(conform definitie gehanteerd door de Inspectie) in dit kader dat sociale veiligheid

scholen/leerkrachten gebruikt kan worden in de klas.

van leerlingen en medewerkers niet door handelingen van anderen wordt aangetast.

Er is een routekaart burgerschap ontwikkeld en de route met alle details is gedeeld

Het betekent dat wordt opgetreden tegen pesten, uitschelden, discriminatie, geweld

en uitgebreid besproken met de scholen op de managementochtend in oktober,

en andere vormen van ongepast gedrag, en dat we zoveel mogelijk doen om dit te

mede door een medewerker van het landelijke expertisepunt burgerschap.

voorkomen. Binnen De Haagse Scholen nemen we dit mee in de reguliere gesprekken

Burgerschap is ingebed in het kwaliteitskader en de audits. In de gesprekken

over de stand van zaken op school: de onderwerpen schoolklimaat en sociale veiligheid

tussen bestuurskantoor en scholen is het inmiddels een vast gespreksonderwerp.

nemen daar een prominente plaats in.

Ook zijn in 2022 de eerste stappen gezet in het proces om te komen tot een organische, laagdrempelige werkwijze om precaire onderwerpen (dilemma’s) te

Een belangrijke wijze waarop we aanvullend aandacht hebben besteed is middels het

bespreken.

burgerschapsonderwijs, waarbinnen sociale veiligheid onderdeel is. Dit was in 2022

De voorbereiding en voorlichting (februari 2023) voor het proces ‘Meten

een speerpunt binnen De Haagse Scholen. Gedurende de uitvoering van activiteiten in

burgerschap’ (maart 2023) is gedaan.

relatie tot burgerschap bleek dat voor sociale veiligheid aanvullend aandacht nodig is.

De Haagse Scholen heeft meegeschreven aan de NRO-aanvraag ‘Samenwerken

Diverse scholen geven aan dat het tegengaan van racisme, discriminatie en het goede

aan onderwijskwaliteit in de regio’: De burgerschapsopdracht binnen en buiten

gesprek voeren met alle geledingen over zaken als bijvoorbeeld lhbtiq+ soms complex

school: participatief en inclusief. In januari 2023 wordt bekend gemaakt of de

is. In 2023 zullen we hier verder op acteren. Hierbij wordt ook de jaarlijkse monitoring

aanvraag wordt gehonoreerd. De Tweemaster doet in dat geval vier jaar mee aan

Sociale Veiligheid onder leerlingen betrokken. Het merendeel van onze scholen gebruikt

het traject en onderzoek.

hiervoor de vragenlijst van Scholen met succes. Tevens gaan de inzichten die het instrument ‘Meten burgerschap’ van de Universiteit van Amsterdam in 2023 oplevert, helpen bij het ontwikkelen van beleid, zowel op school- als bestuursniveau.

2.2.6 Internationalisering

2.2.7 Passend onderwijs

In Den Haag vindt al jarenlang een sterke groei plaats van het aantal internationale

Onze wettelijke opdracht is een passende plek en gelijke onderwijskansen bieden aan

werknemers, waarmee ook het schoolplein internationaliseert. Veel van onze scholen

ieder kind. Hiervoor werken onze scholen samen in samenwerkingsverbanden. Bijna alle

ontvangen leerlingen van steeds meer verschillende (internationale) achtergronden. De

scholen van De Haagse Scholen maken deel uit van het samenwerkingsverband SPPOH

Haagse Scholen voert geen specifiek internationaliseringsbeleid, maar wel is vanuit een

(Stichting Passend Primair Onderwijs Haaglanden). Dit geldt niet voor de (V)SO-scholen,

groeiend aantal scholen belangstelling om het International Baccalaureate programma

deze participeren in meerdere samenwerkingsverbanden.

vorm te geven.

Meer International Baccalaureate – Primary Years Programme (IB-PYP) scholen

Het gezamenlijke doel binnen SPPOH is om voor elk kind op de meest passende plek het best passende onderwijs te realiseren. De scholen werken op drie niveaus aan passend onderwijs: 1) de basisondersteuning, 2) extra ondersteuning door arrangementen

Na een voorbereiding van enkele jaren is Startpunt International in 2021 als eerste

(voor een individuele leerling of een klein groepje leerlingen) en 3) extra ondersteuning

school van De Haagse Scholen geaccrediteerd als IB-PYP school. Dit heeft in 2022

door plaatsing op een school voor speciaal basisonderwijs of speciaal onderwijs.

geleid tot een grote toename van leerlingen in de onderbouw. In 2022 is een tweede

Daarnaast heeft elke school een schoolondersteuningsprofiel (SOP) opgesteld. Met

school van De Haagse Scholen, de Springbok geaccrediteerd als IB-PYP school en de

deze profielen willen we ouders en andere scholen laten zien wat de scholen bieden aan

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13076434/1