RIS316316 Notulen raad 6 juli 2023

Ze proberen ook ideeën die we als gemeente hebben, breder bij het bedrijfsleven onder de aandacht te brengen, op het gebied van duurzaamheid, energietransitie, mobiliteit, veiligheid en cybersecurity. Maar ook bij de cultuurvisie is men betrokken, de toekomst van Scheveningen, de bereikbaarheid. Kortom, het college ziet geen aanleiding om daarmee te stoppen en ontraadt deze motie. De Partij voor de Dieren heeft een motie onder nr. 7 die heet Help inwoners een financiële buffer opbouwen. Wettelijk is geregeld dat de raad kan besluiten om ruimere vermogensnormen te hanteren bij de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, maar deze motie is wel ongedekt. Als we dit willen doen, dan betekent dit dat er ergens dus niet geïnd gaat worden en er een gat valt. Daar zullen we wel even goed naar moeten kijken, want dat betekent dat u moet besluiten om de afvalstoffenheffing te gaan verhogen, want dan moet het daaruit betaald worden - dat zou het meest logisch zijn - dan wel dat er op een andere manier een dotatie gedaan wordt aan de afvalstoffenheffing, voor zover dat dan ook nog binnen die regels mogelijk is. Dus omdat de motie niet gedekt is, vindt het college het lastig. De vraag om het te doen is legitiem, maar ik zou u willen suggereren om de motie aan te houden tot bij de begroting.

Dan houden we in gedachten dat dit mogelijk een onderwerp zou kunnen zijn dat wel weer eens een keer terugkomt. Maar voor nu is het erg lastig. Robert Barker (PvdD). Wat de wethouder zei, klopt. De afvalstoffenheffing is kostendekkend. Als je een klein aantal mensen die niet meer kan betalen, kwijtschelding geeft, dan is het toch gewoon een waterbedeffect? Dan wordt het gewoon verspreid over de anderen en gaat het maar om heel minuscule verhogingen. Dat kunnen we toch wel dragen? Wethouder Bruines (D66). Zoals u weet, is de afvalstoffenheffing kortgeleden pittig verhoogd. Daar hebben we hier een stevige discussie over gehad in de raad. Dus ik zou daar toch een beetje voorzichtig mee willen zijn. Het college voelt in ieder geval niet de ruimte om daar nu stappen in te zetten. Ik snap de discussie wel, maar ik denk dat we met elkaar nog wat meer tijd nodig hebben om de ins en outs goed en helder op een rijtje te krijgen. Robert Barker (PvdD). Het gaat alleen om het verhogen van de kwijtschelding voor een heel beperkte groep. Heeft de wethouder dan inzicht in hoeveel dat uit zou maken? Andere G4-steden hebben dit gedaan. Heeft de wethouder ook overwogen om het zelf proactief al te doen, gegeven dat zij het allemaal ook hebben gedaan? Wethouder Bruines (D66). Nee, het college heeft dit niet overwogen.

Het is weleens aan de orde geweest, maar dat heeft niet geleid tot een besluit binnen het college daarover. Ik kan een rekenvoorbeeld geven. Stel dat het zou gaan om 450 personen - dat lijkt me aan de lage kant. Dan zou het erop uitkomen dat je tussen de € 1 en € 1,50 per huishouden meer aan afvalstoffenheffing zou gaan betalen. Dat is misschien niet veel, maar het is wel weer een verhoging. Dus ik denk dat daar een bredere discussie voor nodig is. Dat denkt het college. Op dit moment ontraden en anders graag aanhouden tot de begroting, zodat we dit in een wat breder perspectief kunnen meenemen. 90

Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Zou de wethouder het kunnen doorrekenen? Want dan weten we waar we ja of nee tegen zeggen. Dan vraag ik mijn collega van de Partij voor de Dieren om de motie aan te houden tot de begroting, want dan weten we waar we precies ja tegen zeggen. De voorzitter. Ik kijk ook even naar meneer Barker nu. Robert Barker (PvdD). Het is een goede suggestie van de heer Guernaoui. Als de wethouder bereid is om het helemaal door te rekenen en bij de begroting erop terug te komen, dan houden we de motie aan. Wethouder Bruines (D66). Dat wil ik toezeggen. U kunt de motie ook ombouwen en vragen om uit te zoeken wat het zou kunnen betekenen in verschillende scenario's. Dan ligt het er. Maar goed, prima om het te doen. Als u de motie nu intrekt, dan lijkt me dat het handigst. De volgende motie van de Partij voor de Dieren is Leef Wet open overheid na. Daar kunnen we heel veel over zeggen, maar het college kan hiermee leven. We laten die aan de raad. Het is een belangrijk onderwerp. Het is niet zo makkelijk om het ook allemaal echt zo snel te doen, maar we doen ons best. Prima om die stok achter de deur te hebben. De voorzitter. Wethouder, mag ik u even interrumperen? Wat vindt de heer Barker nu? Heeft hij de motie aangehouden of niet? Dat vraag ik even voor de administratie. Robert Barker (PvdD).

Ik houd de motie over de financiële buffer aan, maar niet die over de Wet open overheid natuurlijk. Wethouder Bruines (D66). Daar had u zelfs een positief preadvies op, dus dat zou toch wel gek zijn. De voorzitter. Aangezien motie PvdD.7 is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Bruines (D66). De Partij van de Arbeid heeft een motie ingediend onder de titel '15 minuten stad voor iedereen', die ik opvat als een aanmoediging om met voortvarendheid met het economisch beleid op maakbedrijven verder te gaan en die ook echt te zien als een belangrijk onderdeel van onze economie. Er is ook onlangs een rapportje over verschenen. We gaan binnenkort daarover doorpraten. Het is ook nodig dat daar meer aandacht voor komt. We gaan ook aan de slag met de bedrijventerreinenstrategie. Die komt in het najaar. Een ding wil ik wel even noemen. U noemt in het bijzonder Laakhavens. Daar is een ontwikkelstrategie voor aangenomen, waarin niet direct heel veel plaats is voor maakbedrijven, of niet voor heel grote. Maar ja, we moeten maar kijken wat daar dan wel kan. Maar voor andere plekken en ook verspreid over verschillende plekken in de stad, want dat is volgens mij de kern van wat er gevraagd wordt, kan het college zich erin vinden. Het sluit ook aan bij het beleid. De motie kan aan de raad worden gelaten. Ik ben bijna aan het einde.

Ik heb nog een motie van het CDA. Die heet Benut leegstand voor voorzieningen. Dat is eigenlijk dezelfde motie als van GroenLinks die ik zojuist heb gepreadviseerd, maar deze motie zegt: kijk niet alleen naar woningen, maar ook naar voorzieningen. Dat is prima. Het gaat erom dat we geen leegstand willen en dat die op een goede manier gevuld wordt, passend bij wat ergens kan. Dus dit nemen we ook mee. Ik kan deze ook aan de raad laten. Daarmee heb ik alle amendementen en moties behandeld. Voorzitter: de heer Groenewold. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Dank aan de leden en dank voor de behandeling in de commissie. Het is leuk de jongeren uit Vrederust op de tribune te zien. Die hebben eerder op deze dag met de Haagse mixer gewerkt aan de omgevingsvisie 2050. Daar heeft u ook een brief over gekregen. Dat is volop bezig. U kunt zien dat er genoeg jongeren zijn die zich bezig willen houden met de toekomst van de stad. Hier hebben ze dan even een klein voorproefje gehad. 91

Er is één vraag aan mij gesteld, op de portefeuille Bibliotheken, door de Partij van de Arbeid. Die ging over de openingstijden en welke perspectieven er zijn in het kader aan de SPUK die de staatssecretaris beschikbaar had gesteld en waar wij aanvragen voor hadden gedaan. In het najaar weten we welke aanvragen gehonoreerd worden in de eerste aanleg. Daar zit inderdaad Mariahoeve bij, daar zit Laakkwartier bij, daar zit de Centrale Bibliotheek bij, onder andere, en Moerwijk. We hopen natuurlijk daar veel van gehonoreerd te zien. In het najaar komt nog een tweede tranche. Daar gaan we ook naar kijken. Dat is alleen wel het extra geld. Als u nu vraagt welk perspectief er is op langere openingstijden met de huidige begroting, dan is dat nog steeds een beetje schipperen. We zijn nog wel aan het kijken of er andere concepten te bedenken zijn die misschien met iets minder personeel op wat uren af kunnen. Dat willen we zeker gaan verkennen, maar dat willen we wel heel zorgvuldig doen. We willen namelijk ook het product van de bibliotheek te allen tijde goed houden. Maar met de voortgangsbrieven over de bibliotheken en de debatten die we daar met enige regelmaat over voeren, licht ik u vaak bij. Ik ga naar de moties die zijn ingediend. De eerste motie die op mijn portefeuilles is ingediend, is D66.1, Begrens deelscooters.

Dat gaat onder andere over de duinen en gebieden zoals de Grote Marktstraat, hoorde ik. U weet dat een snorfiets of bromfiets de Grote Marktstraat niet in mag rijden. Iedereen die daar weleens loopt, tegenwoordig iets minder fietst, komt er dan wel achter dat als er toch een scooter rijdt, dat vaak een deelscooter is. Met geofencing zou het mogelijk moeten zijn om juist daar een rem op te zetten, zodat ze daadwerkelijk veel langzamer gaan rijden. Ik hoorde een debatje met de heer Partiman, die zei: stop zo'n scooter van 45 km/uur precies wanneer die het gebied in gaat, dan vliegen ze als in een cartoon vooruit. Dat lijkt me niet de bedoeling. Het zal ook niet zo bedoeld zijn, maar het is wel een goede suggestie om dit goed uit te zoeken met de aanbieders. In het buitenland is het mogelijk, dus ik zou niet weten waarom dat hier niet zou kunnen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Mijn fractie vraagt zich af of dat niet gevaarlijk is. Het gaat dus blijkbaar om een toerist, die niet weet dat hij niet in de Grote Markstraat mag rijden. Dan komt hij daar en dan rijdt hij dus, zonder dat hij dat weet, een geofencinggebied in - ja, want dat is dan wat je krijgt - en dan gaat dat ding ineens stukken langzamer. Is dat niet gevaarlijk? Voorzitter: de heer Van Zanen. Wethouder Van Asten (D66). Ik zei niet dat het toeristen waren.

Het zijn gebruikers van deelscooters, misschien mensen die net even iets minder weten waar ze wel en niet op moeten letten. Er staan natuurlijk overal borden. Je ziet het ook weleens in de duinen gebeuren. Dan zijn het vaak wel toeristen van een bungalowpark of iets dergelijks. Het gaat erom - dat zei ik tegen de heer Partiman ook - dat die scooter niet direct stopt zodat je vol vooruitvliegt. Maar wanneer die steeds langzamer gaat rijden, totdat je op een gegeven moment 5 km/uur rijdt, dan zie je vanzelf wel in de app waarom die zo doet. 'Hé, wacht even, ik mág hier niet rijden.' Dat is natuurlijk wel wat je wil uitstralen. Dus nee, het moet geen gevaarlijke situaties opleveren, maar wanneer je zo'n gebied ingaat, zou het wel zo moeten zijn dat je niet met die snelheid door kan rijden en dus snel rechtsomkeert maakt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). U zei net: dan zie je dat in de app. Als je rijdt, moet je dat ding niet in je handen hebben. Ik ben gewoon praktisch aan het kijken, hè? Mikal Tseggai (PvdA). Het bestaat al. Het is niet gevaarlijk. De voorzitter. We gaan geen cursus doen, hè? Maar gaat uw gang. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dus dat is een beetje mijn punt. Wethouder Van Asten (D66). Die deelscooters hebben allemaal van die klemmetjes, waar je zo'n ding altijd in zet. Dus daar zie je op zich de app, ook als de app niet aanstaat.

We zijn natuurlijk helemaal voor mono. Ik begin langzaam weer helemaal in de portefeuille Mobiliteit te komen! Daar moet ik niet te veel aan wennen. Ik moet weer gelijk denken aan al die campagnes. Maar zo'n geofencing in het buitenland werkt zo dat je steeds wat langzamer gaat rijden. Dan heb je vanzelf wel door dat er iets 92

niet klopt en ga je toch even kijken wat er aan de hand kan zijn. 'Hé, ik mag hier niet rijden.' Dan moet je rechtsomkeert maken en het gebied uit. Dat is de makkelijkste manier van handhaving. We zouden natuurlijk ook graag willen dat we dat bij gewone, particuliere scooters konden doen. Dat kan niet. We hebben te weinig boa's. De politie is ook niet op volle sterkte en zeker niet voor de controle hierop. Dan kun je net zoals je deze bedrijven inzet voor handhaven waar een scooter wel of niet goed geparkeerd kan worden, ze ook inzetten voor waar wel of niet gereden kan worden. Het kan dus op warme aanbeveling van het college rekenen. D66.10, Wie plaatsmaakt maakt aanspraak, roept op te onderzoeken of bedrijven die plaats willen maken voor bijvoorbeeld woningbouw, voorrang kunnen krijgen op nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen en in overleg met de regiogemeenten te bespreken of hier ook regionaal behoefte aan is. Onderzoek doen of bepaalde bedrijven voorrang kunnen krijgen, is een constructief idee. We moeten natuurlijk wel even kijken, bijvoorbeeld bij de GAVI-kavel, want daar leek het zich op te richten, dat we dan wel eerst besloten hebben dat daar daadwerkelijk dat bedrijventerrein komt. Dat komt allemaal nog in het najaar. Met die kanttekening kunnen we deze motie aan de raad laten. Robert Barker (PvdD). Ik weet dat het Didam-arrest geldt.

Kan de wethouder meenemen in het onderzoek in hoeverre het binnen het juridische kader kan? Want de gemeente heeft grond en het is volgens mij niet toegestaan om het zomaar aan een partij te geven. Wethouder Van Asten (D66). Nee, precies, dat is inderdaad het Didam-arrest in optima forma. Er zijn wel redenen om daarvan af te kunnen wijken. De vraag is of dat kan. Het zou natuurlijk wel mooi zijn als je wat meer ruimte hebt om bedrijven die we wel graag in Den Haag willen houden, maar een andere plek willen geven omdat ze bijvoorbeeld niet in het woongebied van de Binckhorst zouden passen, een goede plek aan te kunnen bieden. Als dat mogelijk is, denk ik dat we dat moeten nastreven. Als het niet mogelijk is, moeten we kijken hoe we ze op een andere manier zouden kunnen faciliteren. Motie PvdD.1 vraagt om volgend jaar de autovrije dag weer in te voeren. Als de Partij voor de Dieren hiermee bedoelt 'in de hele stad alle auto's aan de kant', dan komt er zo'n programma achterweg met handhaving en kosten dat het niet zou kunnen. Maar als we de motie kunnen lezen met het idee dat je bijvoorbeeld een zaterdag of zondag het Schenkviaduct of een andere plek er een keer uit zou halen, dan zou het kunnen. Misschien kan het nog verduidelijkt worden, maar dit zijn de smaken die we als college hebben. Robert Barker (PvdD).

Het ging eigenlijk vooral om vergelijkbaar als in 2007 tot 2010, toen het ook gold. Het gaat dus over een heel beperkt gebied. Het gaat niet om de hele stad. Wethouder Van Asten (D66). Dat is een goede verduidelijking. Dan zoeken we er ook wel initiatiefnemers bij die dat graag zouden willen dragen, maar dan zouden we daar als college zeker voor openstaan. Dat doen we soms nu al, hè, bij een speeldag in een straat. Dat zou je ook iets groter kunnen doen. Maar daarmee kan het college de motie omarmen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Hebben we het afgelopen jaar al niet genoeg autovrije zones gehad in Den Haag? Wethouder Van Asten (D66). Op sommige stukken inderdaad. Dan zag je daar terrassen op verschijnen of zelfs zandbakken. Zo zie je maar, op het moment dat je een stukje stad autovrij maakt, wordt er gelijk gebruik van gemaakt voor andere bezigheden op straat. Dus ik ben blij met deze positieve houding, die het college ook heeft. Kavish Partiman (CDA). Maar dan maak ik me toch een beetje zorgen. Bij een autovrije straat kan ik me wel wat voorstellen, maar wat als je autovrije wijken wil hebben, maar één of twee mensen willen toch met die auto rijden, omdat ze naar het werk moeten of iets dergelijks? Ik snap dus niet waarom we hier zo happig op zijn. Er is volgens mij een reden geweest waarom dit is afgeschaft, toch?

93

Wethouder Van Asten (D66). Ik denk dat we het even moeten houden bij hoe de indiener het nu bedoelt en hoe wij het ook lezen. Dit gaat over één straat of één stuk weg. Dat zou prima kunnen. Op het moment dat het groter wordt, dan heb je te maken met handhaving, met ontheffingen, met noem maar op. Daar zou ook geen dekking voor bij zitten, maar dat blijkt ook niet de intentie te zijn van de indiener. Wees dus gerust. We gaan geen hele wijken afsluiten voor een dag als deze, maar een stuk straat zou zeker kunnen. Dus we zijn positief en laten het aan de raad. Ik kom bij de motie Maak fietsnietjes aanvragen makkelijker. Hier zien wij niet direct de toegevoegde waarde van. Uiteraard zien wij de toegevoegde waarde van fietsnietjes absoluut. Dat is fijn. Maar er wordt altijd gekeken of het mogelijk is bij zo'n portiekflat. De wegbeheerder bekijkt of ze daadwerkelijk geplaatst kunnen worden: kabels in de grond, niet te dicht bij de straat, hou je genoeg stoepruimte over? Er zijn best wel veel dingen om naar te kijken of het wel of niet kan. Op zich zijn we daar heel toegeeflijk in. Daarnaast loopt er een project wijkanalyse fietsparkeren. We konden daar geen betere naam voor verzinnen, maar het maakt het wel duidelijk. De analyse is geweest in het Geuzen-Statenkwartier, Duinoord en Bezuidenhout. Met Regentesse- en Valkenboskwartier gaan we starten.

Allemaal van die vooroorlogse bebouwing met smalle stoepen, juist daar gaan we kijken. Samen met de bewoners maken we daar wandelingen om te zien waar de mogelijkheden liggen om meer fietsparkeerplekken te creëren. Dat kan een fietsnietje zijn. Soms kan het ook een interne stalling zijn, als die daarbij vrijkomt. Het is een voor ons fijne pilot om echt samen met de buurt die mogelijkheden te verkennen. Daar zou ik naar willen verwijzen en u willen vragen om deze motie in te trekken. Robert Barker (PvdD). De reden van de motie is om te zorgen dat je ook breder die fietsnietjes kan aanvragen, dus dat het niet per se voor je portiek moet zijn, want dat is de voorwaarde op de site. Wat zou het bezwaar zijn om die voorwaarde te verlichten, zodat het ook kan gaan over fietsnietjes in de straat en niet alleen voor jouw portiek? Wethouder Van Asten (D66). Daarom doen we nu die wijkanalyse: zodat je met vertegenwoordigers van die wijken of van een blok echt een beetje rond kan kijken. Anders zou u heel graag een fietsnietje willen, dat kan dan niet voor uw portiek, maar het kan toevallig wel voor het raam van de buurvrouw. Dan wilt u de buurvrouw daar natuurlijk ook in meenemen. Die wijkanalyse is daar een mooi middel voor. Ik zou willen vragen om dit even een kans te geven om te zien hoe het uitpakt.

We zullen u berichten over dit project om dan te bekijken of dit de beste manier is of dat er toch meer gedaan moet worden om sneller te kunnen acteren. Dus houdt u de motie dan even aan. Robert Barker (PvdD). Die wijkanalyses gaan natuurlijk maar over een beperkt aantal wijken en is een eenmalig iets. Het idee van deze motie is juist dat je het altijd kan aanvragen. Bijvoorbeeld dat je zegt: op de hoek van de straat. Dan maakt de gemeente alsnog de analyse of het wenselijk is of niet. Ik snap niet zo goed waarom dat niet zou kunnen. Ik snap wel dat als het voor het raam van je buurvrouw is en die het niet wil, het anders is. Maar er zijn toch genoeg plekken in een straat waar het wel mogelijk is en waar de gemeente die afweging kan maken, toch? Wethouder Van Asten (D66). Nu doen we die wijkanalyses met de wegbeheerders en met een team van Mobiliteit. Dan gaan we echt even kijken samen met de bewoners. Als het op die ad-hocbasis gaat die u voorstaat, betekent dat dat de wegbeheerder van een heel stadsdeel elke dag waarschijnlijk heel veel mailtjes gaat krijgen en dus heel veel tijd kwijt gaat zijn met elke keer de afweging te moeten maken van: kan het hier wel of kan het hier niet? Dat wil ik wel praktisch houden, want de beste man of vrouw van zo'n stadsdeel moet ook nog een heleboel andere zaken regelen. Dus ik wil het graag praktisch houden.

Er is al een makkelijke manier om het aan te vragen. Mocht het nou zo zijn dat het in een bepaalde wijk toch niet helemaal lekker van de grond komt, dan kan het natuurlijk altijd via het stadsdeel worden opgespeeld om er vervolgens zo'n wijkanalyse van te maken. Dus laten we de werkzaamheden niet te veel compliceren. Op het moment dat het ergens een ontzettend probleem wordt en u krijgt dat te horen, meldt het dan even bij mij of de persoon die de wethouderspost Mobiliteit t.z.t. invult. Dan is er een mouw aan te passen.

94

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus die wijkanalyses kunnen ook door een groep inwoners aangevraagd worden bij het stadsdeel? Wethouder Van Asten (D66). Daar is natuurlijk wel capaciteit, ook van het stadhuis, voor nodig. We draaien nu in de wijken die ik zojuist noemde. Dat zijn de wijken vaak ook met de hoogste parkeerdruk qua fietsen. Daar zie je fietsen soms ook tien rijen dik tegen een boom aan staan. Dus die worden nu als eerste opgepakt. Daarna willen we kijken of het dan ook handig is in de wat nieuwere wijken, waar je misschien wel die behoefte hebt. De voorzitter. Wethouder, u kunt uw betoog voortzetten. Wethouder Van Asten (D66). Dank. Ik kom bij de motie 'Goed nieuwsshow voor groepen in het OV' van de SP. Een goednieuwsshow, daar zijn we natuurlijk altijd wel van. Maar dit is een goednieuwsshow voorgesteld door de SP zelf. Die zegt eigenlijk: die € 115.000 vinden wij een goed idee om die groepsticket te doen. We hebben ernaar gekeken. We zien al heel veel mogelijkheden om goedkoper te reizen vanuit HTM, de vervoerder zelf. Dan denk ik onder andere aan wat er in de vakanties gebeurt. We hebben het 1 centticket voor kinderen gehad. We hebben de Park+Ride gehad. Dan ga je voor een deel met de auto en voor een deel met het ov. Dus daar zijn al heel veel producten voor. U vraagt nu om een nieuw product van € 115.000.

U zet dan heel kundig in het dictum: in kaart te brengen of en hoe de € 115.000 die nodig is voor het doorvoeren in de aankomende begroting past. Het is natuurlijk aan uzelf als raad om te bepalen of het in de begroting past. Het meeste geld van Mobiliteit zit in meerjarige programma's voor de fiets of parkeren, of verkeersveiligheid, niet te vergeten. Dus op het moment dat u graag € 115.000 voor dit ticket wil, dan vraag ik u om bij de begroting te komen met het verhaal uit welk gedeelte van de post u dat wil weghalen. Of uit een heel andere portefeuille, dat is aan u. Wij denken dat er voldoende producten zijn die goedkoop reizen mogelijk maken voor verschillende doelgroepen. Daarom ontraden wij deze motie. Lesley Arp (SP). Dank voor deze reactie. In het rapport van Innovee staat ook dat er manieren zijn om zo'n ticket eventueel kostendekkend aan te bieden. Inderdaad, als je het op een bepaalde manier aanbiedt, is het € 115.000. Maar er zijn ook manieren om het kostendekkend aan te bieden. Is dat wel iets waar het college van denkt dat het in ieder geval interessant is om uit te zoeken samen met HTM, en om dan, in aanloop naar de begroting bijvoorbeeld, die informatie tegen het licht te houden, waarna het na de raad is om te kiezen of hij dat interessant vindt, ja of nee? Wethouder Van Asten (D66).

Ik heb dat rapport van Innovee niet scherp voor de geest, dus ik moet nu even op de woorden van mevrouw Arp varen dat dit daarin staat. Daar wil ik graag even naar kijken. Bij de begroting zal ik verslag doen of het inderdaad kostendekkend is en of HTM en de MRDH geïnteresseerd zijn om dat aan te bieden. Dan kan ik u die informatie en de reactie van de vervoerder en de concessiegever meedelen. Lesley Arp (SP). Als ik een concrete toezegging zou kunnen krijgen dat we voor de begrotingsbehandeling bericht krijgen over dat gesprek met HTM en of zij een meerpersoonsticket als interessante optie zien en of dat eventueel kostendekkend kan of inderdaad die € 115.000 kost, dan ben ik wel bereid om deze motie aan te houden. De achtergrond van deze motie is dat er voor mensen die in een groep reizen, nog steeds een heel grote prikkel is om met de auto te reizen, omdat de auto, ondanks al die producten, uiteindelijk toch goedkoper is. Wethouder Van Asten (D66). Die toezegging doe ik graag. Lesley Arp (SP). In dat geval vervolgen we de discussie bij de begroting. De voorzitter. Aangezien motie SP.3 is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging.

95

Wethouder Van Asten (D66). Ik kom bij de motie Niet meer freefloating deelauto's in Den Haag van de ChristenUnie. Die vraagt om de vergunning voor freefloating deelauto's eind 2023 grondig te evalueren, in de tussentijd geen nieuwe vergunningen af te geven aan aanbieders van freefloating deelauto's en de raad te informeren. Wij kunnen volgens de regels die er nu zijn, geen vergunningen weigeren. Daarvoor hebben we de regelingen opgesteld. Overigens verwachten wij ook niet direct dat er nu nieuwe aanvragen binnenkomen, gezien de kostenverhoging van de parkeervergunning die de bedrijven betalen. Die was eerst lager en is nu een stuk hoger. Wij zien als college wel de toegevoegde waarde van freefloating deelauto's. Er zullen altijd mensen zijn die voor wat dan ook een auto nodig hebben om in de stad iets te vervoeren. Daar heeft die auto ook die rol in. Wij denken dat de verschuiving van bezit naar gebruik bijdraagt aan de mobiliteitstransitie en uiteindelijk ook minder plek op straatniveau. Als je een keer in de zoveel tijd wel een auto nodig hebt, dan is het fijner om dat via een deelconcept te doen, of dat dan nou freefloating is of een vaste plek of een coöperatieplek zelfs. Voor iedereen kan dat net even een ander interessant product zijn. Daarom willen we echt kijken of het een product is waar behoefte aan is en waar het aanslaat. Ik ga dat graag in het najaar evalueren.

Ik wil het eerste kwartaal de raad daarover informeren. Ik wil u dus graag die toezegging doen. In de wetenschap dat ik nu vergunningen ook niet zou kunnen weigeren, hoop ik dat u daar genoegen mee neemt op dit moment. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Als ik de wethouder goed hoor, dan kan ik het tweede deel van het eerste dictumpunt weghalen en dan kan de wethouder ermee leven. Wethouder Van Asten (D66). Dan begrijp ik dat het dictum luidt: verzoekt het college de huidige vergunning voor freefloating deelauto's eind 2023 grondig te evalueren en de raad hierover te informeren. In dat geval kunnen we de motie omarmen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik zal de motie aanpassen en dan komt die opnieuw naar de griffie. De voorzitter.

Motie CU/SGP.3 is in die zin gewijzigd, dat zij thans luidt: Motie CU/SGP.3 niet meer freefloating deelauto’s in Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake programmarekening 2023 (RIS315244), constaterende, dat: • in de meest recente voortgangsrapportage duurzaamheid (RIS315401) staat vermeld dat aanbieder Amber in 2022 is gestart met het aanbieden van 50 freefloating deelauto’s; • freefloating deelauto’s geen vaste standplaatsen hebben en overal in Den Haag geparkeerd kunnen worden; overwegende, dat: • freefloating deelauto’s door hun stadsbrede parkeervergunning aanmoedigen om de auto’s vooral in de stad te gebruiken of tussen de verschillende grootstedelijke servicegebieden; • freefloating deelauto's daarmee verschillen van reguliere deelauto's die slechts in een klein vergunningsgebied geparkeerd kunnen worden of op een vaste plek en na gebruik altijd moeten worden teruggebracht naar deze vaste plekken; • freefloating deelauto’s daarmee een functie aanbieden die niets toevoegt aan de stad, omdat er binnen de stad al voldoende (duurzame) mogelijkheden zijn om snel te verplaatsen, zoals (deel)fietsen en fijnmazig OV; • freefloating deelauto’s wel parkeerplaatsen innemen van mensen die zelf een auto nodig hebben;

96

verzoekt het college: • de huidige vergunning voor freefloating deelauto’s eind 2023 grondig te evalueren; • de raad hierover in het eerste kwartaal van 2024 te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Hart voor Den Haag heeft de motie 'Stop de pilot per direct, voordat het onze ondernemers nekt!'. Het college is niet voornemens de pilot te stoppen. De pilot is niet bedoeld om extra geld te verdienen. De bedoeling is juist dat de binnenstad- en strandbezoeker door het hoge tarief minder in de pilotstraten gaan parkeren en uitwijken naar de alternatieve parkeerlocaties in garages. Hierdoor ontstaat meer parkeerruimte voor bewoners in die straten. De gekozen pilotstraten hebben hoofdzakelijk een woonfunctie. Er zijn dus weinig ondernemers gevestigd. De pilot is net van start gegaan en het is te vroeg om nu al conclusies te kunnen trekken over de effecten ervan. We ontvangen ook positieve reacties van de bewoners. Uiteraard willen we in gesprek met de ondernemers blijven om waar mogelijk naar oplossingen te zoeken. Ten slotte heeft wethouder Mulder al in de commissie Leefomgeving van 11 mei jongstleden gereflecteerd op de aandacht voor de pilot. Wij zien dus geen reden tot stopzetten.

Mocht deze tekst u enigszins bekend voorkomen, dan is dat omdat deze tekst eerder is uitgesproken door mijn voorganger. Maar de lijn blijft staan. We zijn deze pilot ingegaan om er veel van te leren. Daarom willen we graag deze pilot ook voortzetten. Ik heb twee moties, een van Hart voor Den Haag op nr. 9, Haal pollers weg uit de Schilderswijk, en een van DENK op nr. 2, Geef bewoners Schilderswijk toegang. Ik ben koud wederom wethouder Mobiliteit of het gaat weer over pollers. Daar heb ik wat debatten met u over gevoerd. De motie van Hart voor Den Haag vraagt om alle pollers in de Schilderswijk per direct te laten zakken en in de toekomst te verwijderen. De motie van DENK vraagt om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om middels een toegangssysteem met camera's te werken en dan te kijken wat de mogelijkheden zouden zijn om juist bewoners, niet het doorgaande verkeer, de ruimte te bieden. Het debat van tevoren ging over de effecten van het plaatsen van de poller. Daardoor gaat er veel minder autoverkeer door die straat, waardoor het oprecht veiliger is geworden. Daar hecht het college zwaar aan. Het geeft ook de mogelijkheid om de straten daar her in te richten. Tegelijkertijd willen we gaan werken met camera's. Dat is ook toegezegd door voormalig wethouder Mulder. Het zal nog wel even duren voor we die camera's ook hebben. Ik kijk DENK aan in dit geval.

Drie maanden is wel heel kort om dit hele onderzoek te doen. Wat ik wel kan zeggen, is dat ik uiterlijk bij de begroting met het bericht ga komen over hoe het proces eruit gaat zien rondom de camera's, de tijden en de mogelijkheden. Ik hoop daar zo snel mogelijk in te duiken. Dan krijgt u dus van mij het verhaal over mogelijkheden van pollers in dit gebied en de mogelijkheden die er dan zouden zijn om bewoners toegang te geven. Ik moet wel zeggen dat het absoluut uitzoekwerk is. Wat zijn de gevolgen? Ik vind dat heel belangrijk om te weten. We hebben natuurlijk ook onderzoek gedaan naar de verkeersveiligheid en dergelijke. Dat wil ik daarin meenemen, zodat er uiteindelijk echt een goed afgewogen oordeel kan volgen. Als bij de motie van DENK de termijn van drie maanden zo kan worden ingevuld als ik had gezegd, dan kan ik die aan de raad laten. Dan hoop ik dat Hart voor Den Haag haar motie aanhoudt dan wel intrekt en dat we even gaan voor de motie van DENK in dezen. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). U zet nu dus alles op de motie op DENK, waardoor we gaan onderzoeken of die poller weg kan en of er dan camera's kunnen komen om de bewoners die er het meeste last van hebben, tegemoet te komen. We staan trouwens onder die motie. Dan houd ik mijn motie aan. De voorzitter. Aangezien motie HvDH.9 is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging.

Adeel Mahmood (DENK). Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Het is een positieve verrassing dat we na jaren toch willen kijken naar een praktische oplossing. Het dictum waarin wordt 97

gevraagd de raad binnen drie maanden te informeren over de uitkomsten, kan ik schrappen. Ik zal een gewijzigde motie sturen naar de griffie. De voorzitter. Motie DENK.1 is in die zin gewijzigd, dat zij thans luidt:

Motie DENK.1 Geef bewoners Schilderswijk toegang (gewijzigd) De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 6 juli 2023, ter bespreking van de programmarekening 2022 (RIS315244). Constaterende, dat: • sinds de invoering van de pollers op Hoefkade en de Parallelweg veel Schilderswijkers bepertk zijn om in de eigen wijk te verplaatsen middels de auto; • de pollers geplaatst zijn om met name doorgaand verkeer (vanuit andere wijken) te beperken zodat er minder verkeersdrukte is in het gebied; • bewoners uit de Schilderswijk gemiddeld genomen minders auto’s bezitten dan het stedelijke gemiddelde; • bewoners uit de Schilderswijk gemiddeld genomen heel veel lopen. Overwegende dat: • veel bewoners niet blij zijn met de knip in de wijk en hiermee veel reistijd kwijt zijn om de wijk in en uit te komen; • de pollers hebben gezorgd voor verplaatsing van het probleem van verkeersdrukte, namelijk op de al drukke Vaillantlaan; • de pollers aan de Escamplaan worden vervangen, waarbij middels een pilot gewerkt wordt met cameratoezicht; • het inzetten van cameratoezicht als vervanging van de pollers in de Schilderwijk een oplossing kan zijn voor veel problemen die bewoners ervaren sinds de invoering van de Pollers; • bewoners middels kentekenherkenning toegang kunnen krijgen tot het ‘pollergebied’.

Verzoekt het college: • te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de pollers in de Schilderswijk te vervangen met cameratoezicht en op welke wijze bewoners uit de Schilderswijk toegang kunnen krijgen om het ‘pollergebied’ in en uit te kunnen. En gaat over tot de orde van de dag.

De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Van Asten (D66). Dan heb ik nog over de motie van de VVD, Stop overlast van verkeershufters, met wat streng taalgebruik dat daar vervolgens bij zat over de mensen die dan achter het stuur zaten. Uw woorden, zeg ik daar dan bij. U vraagt om in de komende periode een actieplan te maken in aanvulling op de maatregelen in het Actieplan Kust en in Q4 te informeren. Ik heb even nagevraagd wat we gaan doen. We hebben een eigen actieplan, dat ook lijkt op dat van Rotterdam. In september worden drie extra geluidsmeters geleverd bij de politie. Jammer genoeg net na het zomerseizoen, maar daar kunnen wij helaas niets aan doen. Die gaan gelijk worden ingezet. Boa's hebben een beperkte bevoegdheid en eigenlijk ook te weinig capaciteit. Dat zien we ook een beetje terug in de Rotterdamse aanpak. Wij hebben de 'Rij rustig'-campagne met Tommy Beugelsdijk daarbij. Ik zag dat hij weer terugkwam uit Helmond, dus wellicht dat we hem wat meer live kunnen inzetten. In de zomer en september gaan we die campagne weer vol inzetten. Die is aan het begin van het voorjaar geweest en die gaan we dadelijk weer van stal halen.

98

We hebben ingezet op de flexflitsers. Onlangs maakte wethouder Mulder daar het goede resultaat van bekend. Op de Erasmusweg wordt echt structureel minder hard gereden. Dat biedt hoop voor andere plekken in de stad. Met die flexflitsers kunnen we dat vaker doen. In 2025 komen er meer middelen vrij bij het OM voor meer flexflitsers. Wij zullen er bovenop blijven zitten dat het OM daar ook voldoende van onze kant op gaat sturen. En in ontwikkeling is een app waarmee een agent via zijn telefoon verkeersgeluid kan meten in een ver stadium, zodat hij hardrijders aan kan zien komen en daarop kan acteren. Dat zijn de mogelijkheden die we op dit moment hebben. Daarnaast is er een beperkte capaciteit van politie en boa's en ontbreken extra middelen. Dit is dus het maximale wat we kunnen doen. Ik hoop eigenlijk dat dit even voldoende is om uw motie nog even aan te houden en wat in gang is gezet, de kans te geven om te slagen. Daarmee was ik door de moties heen. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter. Dank aan de raad voor de ingediende moties op mijn portefeuilles. Ik ga meteen van start met de moties die zijn ingediend door de D66-fractie. D66.5, Inventariseer specifieke behoeften bij derde subsidieronde, roept op om specifiek in contact te treden met organisaties om specifieke behoeften van gezinnen met een kleine beurs helder te krijgen. Dat is feitelijk een overbodige motie.

We zijn voortdurend in gesprek met allerlei organisaties, met name ook met Stichting Leergeld, als het gaat om subsidieverstrekking en de behoeften van gezinnen met een kleine beurs. Dat hebben we ook opgenomen in de Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen. De derde subsidieronde is vorige week opengesteld. Ook naar aanleiding daarvan zijn er gesprekken geweest met onder andere Stichting Leergeld, maar ook met andere organisaties, bijvoorbeeld de Dierenvoedselbank, omdat daarvoor ook weer noodhulp en voedselmogelijkheden zijn. We zijn in gesprek. Dat maakt deze motie overbodig. In de slipstream hiervan is een vraag gesteld door de Partij van de Arbeid. Kan het college toezeggen dat de zomerpas en de schoolspullenpas onderdeel uitmaken van de gesprekken? We zijn en we blijven ook in gesprek met Stichting Leergeld. In deze gesprekken zullen we ook zeker de zomerpas en de schoolspullenpas betrekken. We kunnen daarvan ook terugkoppelen in de eerstvolgende voortgangsrapportage. Ik wil er nog wel even op wijzen dat in de beantwoording van de schriftelijke vragen wij ook hebben uitgelegd dat als scholen digitale leermiddelen nodig hebben, deze ook verstrekt kunnen worden zonder tussenkomst van Stichting Leergeld. Dat kunnen ze gewoon aangeven bij de gemeente. Janneke Holman (PvdA). Dank aan de wethouder voor de toezegging.

Het gesprek ging me juist om de Raad van ouders en de Raad van Kinderen, zodat die ook kunnen uitleggen waarom ze tot dat voorstel zijn gekomen voor die zomerpas. Dus ik hoop dat de wethouder ook met hen daarover in gesprek gaat. Wethouder Vavier (GroenLinks). Het college is echt altijd bereid om in gesprek te gaan met de Raad van Ouders en de Raad van Kinderen. Dit is echter ook wel een besluit geweest van Stichting Leergeld zelf. Maar ik kan toezeggen dat we dat in overleg zullen doen met Stichting Leergeld, want ik wil daar ook niet tussen gaan zitten, als u begrijpt wat ik bedoel. Dan gaan we door naar de volgende motie van D66, D66.6. Ja, een heel belangrijke kwestie is dat. Door het veranderende klimaat en de extreme weersomstandigheden wordt het ook steeds heter in de zomer. Het is superbelangrijk dat iedereen goed drinkt en koelteplekken opzoekt en zeker ook mensen die kwetsbaar zijn. Daar vallen natuurlijk ook dak- en thuisloze mensen onder en dak- en thuisloze arbeidsmigranten. Wij doen daar echt ook al veel in, in samenwerking met de GGD en Barka, onder andere, en het Leger des Heils. Er worden dus al locaties opengesteld voor dak- en thuisloze mensen die een koelteplek zoeken. We hebben ook allerlei initiatieven, zoals het uitdelen van water, zonnebrandcrème et cetera. Onze eigen GGD faciliteert dat. Verschillende partners krijgen materiaal, zoals waterflessen.

Er is ook heel veel communicatie en voorlichting vanuit de GGD om mensen tips te geven. In het commissiedebat dat wij hierover hadden, heb ik toegezegd dat wij dit zullen opnemen in het Hitteplan 2024. Deze motie vraagt om het voor de zomer in het Hitteplan voor 2023 op te nemen. De meteorologische zomer is op 1 juni begonnen en morgen is de laatste dag voor het zomerreces. Deze motie is dus niet haalbaar, niet realistisch. Maar het gaat natuurlijk om de acties en om de zaken die we ook doen. Dus het college ontraadt deze motie vanwege de onhaalbaarheid. We 99

kunnen niet morgen een nieuw plan hebben. Maar we onderschrijven zeker de doelstellingen en de noodzakelijke acties. Marieke van Doorn (D66). Dank voor de beantwoording. Als ik de wethouder goed begrijp, gebeuren er al veel dingen. Kan de wethouder wat voorbeelden noemen van koelteplekken die er al zijn en die al worden opengesteld? Wethouder Vavier (GroenLinks). Die heb ik zojuist genoemd. Dat zijn onder andere plekken van het Leger des Heils, maar ook buurtkamers et cetera. In overleg met de GGD organiseren we ook gratis uitdelen van water en zonnebrandcrème et cetera. Marieke van Doorn (D66). Weet de wethouder of dakloze mensen daar nadrukkelijk welkom worden geheten? Want wij begrijpen dat dakloze mensen daar ook weleens worden weggestuurd. Wethouder Vavier (GroenLinks). Als daar signalen van zijn, dan zou ik die graag ontvangen. Er is echt wel veel communicatie, ook vanuit de GGD. Er is heel veel voorlichting ook om mensen tips te geven en om hen uit te nodigen. Maar mocht het voorkomen, dan hoor ik dat heel graag, want dan kunnen we daar meteen op handelen. Maar voor morgen nog een plan maken is echt onhaalbaar. Vandaar dat het college, hoe belangrijk dit onderwerp ook is, deze motie toch ontraadt. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Van Doorn. Marieke van Doorn (D66). Ik begrijp het. De zomer is al begonnen.

Is het voor de volgende zomers wel de intentie van het college om hier verdere plannen op door te ontwikkelen? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja, zeker, dat heb ik ook toegezegd in de commissie. Dat gaan we dus absoluut doen. Sebastian Kruis (PVV). Ik denk graag mee met D66. Ik denk aan zo'n welkomstboog van ballonnen. Dan zet je op elke ballon in een andere taal 'welkom, dakloze', want dat is, denk ik, wat ze bedoelt. Want waar slaat dit nou op? Dat vind ik echt … laat maar. Ik vind dat de wethouder niet elke keer zo serieus in moet op die onzinnige vragen van D66. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dit college vindt het belangrijk dat we goed zorgen voor alle kwetsbare mensen, zeker als het gaat om het tegengaan van hittestress en het voorkomen dat mensen ziek worden van extreme hitte. Ik ga door naar de moties van GroenLinks. Motie GL.2, die vraagt om het programma stabiel inkomen uit te breiden voor hoogrisicojongeren, sluit heel goed aan bij het Haagse programma stabiel inkomen. In de motie staat genoemd dat het onderzoek zich toespitst op de hoogrisicojongeren. Als het zo gelezen mag worden dat we breed kijken naar de uitbreiding van de doelgroep, dan staat het college ervoor open om dat te onderzoeken. Wij kunnen dus goed uit de voeten met deze motie.

Motie GL.3, Domeinoverstijgend samenwerken tegen chronische stress, gaat over een zeer belangrijk onderwerp: de mentale gezondheid van jongeren. We doen ook al veel om chronische stress te voorkomen. Het is ook echt heel erg nodig. Ik wil hier graag nog specifiek de aandacht vestigen op de Integrale Preventieaanpak. Afgelopen week is spoor 1 gepubliceerd. Collega Balster, collega Bredemeijer en ik zijn bezig met het ontwikkelen van de Integrale Preventieaanpak, die in Q3 naar u toekomt. Het is belangrijk om in breed verband gesprekken te voeren met allerlei instellingen en formele en informele netwerken. Ook met de religieuze instellingen hebben we afgelopen dinsdag nog gesprekken gevoerd. Iedereen is heel erg betrokken bij deze jongerendoelgroep. Het past heel goed bij het beleid. Wij gaan in ieder geval eerst met Pharos in gesprek, ook om te bepalen met welke partijen we dit het beste kunnen oppakken. We kijken dan naar die mentale gezondheid, maar zeker ook naar bestaanszekerheid. We kunnen hier dus goed mee uit de voeten. Het college laat deze aan de raad. Marieke van Doorn (D66). Mag ik even nog terug naar motie D66.6 over de koelteplekken? Die willen we na de goede beantwoording van de wethouder graag intrekken. 100