RIS316316 Notulen raad 6 juli 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 6 juli 2023 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de Besluitenlijst C.1 Voorstel van het college inzake Voordracht aanwijzing vertegenwoordiging (RIS316107) Beraadslaging over D. Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023 D.1 Voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 (RIS315244) D.2 Voorstel van het college inzake Resultaatbestemming 2022 gemeente Den Haag (RIS315249) D.3 Accountantsverslag jaarrekening 2022 gemeente Den Haag (RIS315417) D.4 Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023 (RIS315797) D.5 Rapport Rekeningencommissie over de jaarrekening 2022 (RIS315931) Afronding debat commissie (niet aan de orde) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal* (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Tseggai (PvdA), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Bingöl (CDA), Icar (DENK). * Sewtahal onthoudt zich van stemming bij motie HSP.1 De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag, leden van de gemeenteraad. Van harte welkom in uw gemeenteraadsvergadering. Het is donderdag 6 juli. Ik ben blij dat u er allemaal bent, ook de mensen op de publieke tribune en mensen die thuis of waar ter wereld dan ook meekijken. Fijn dat u er bent.

We gaan vandaag spreken over de programmarekening en de resultaatbestemming, het accountantsverslag over de jaarrekening, de Voorjaarsnota en de 4-maandsrapportage. 1

Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. Als u met elkaar wilt spreken, doe dat dan vooral, maar niet in de zaal, tenzij u het woord van mij heeft gekregen, hetzij als inspreker, hetzij als spreker aan het rostrum. We willen elkaar namelijk graag goed kunnen horen en de boel ook geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat mag natuurlijk stevig zijn op de inhoud, maar niet gericht op de persoon. U vergadert via de voorzitter. Bericht van verhindering is ontvangen van de leden Bingöl van het CDA en Icar van DENK. Voor de insprekers - dat zijn er twee - geldt dat zij hun bijdrage leveren op basis van de daarvoor geldende afspraken, met vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering. Daarna is er gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken dat de vergadering uiterlijk om 0.00 uur wordt gesloten. Maar ja, dat zouden we graag willen en dat hopen we maar. Misschien wordt het wel eerder; ik ben optimistisch.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn twee insprekers aangemeld, allebei over de programmarekening en alles wat daarmee samenhangt. De insprekers hebben allebei drie minuten. Ik druk 30 seconden voor het einde op het knopje en zeg dan: 'Wilt u afronden?'. Schrik daar niet van. U kunt dan rustig doorpraten, maar dan is het einde wel nabij, althans van de zendtijd die u in deze raad krijgt. De heer De Kok (D). Beste voorzitter en leden van de gemeenteraad. Na 22 jaar viel door covid het doek van mijn bedrijf, gevestigd op het mooie Anna Paulownaplein 1. Om te kijken wat de mogelijkheden met mijn pand zijn waar ik sinds 2006 werk, had ik in het voorjaar van 2020 een vooroverleg bij de gemeente. In dit gesprek bleek dat het Anna Paulownaplein door de gemeente is aangewezen als een van de zeven horecapleinen in Den Haag. Ik besloot vergunningen aan te vragen om van mijn kantoor een restaurant met terras te maken. Na een positieve beginseluitspraak voor horeca vroeg ik een omgevingsvergunning aan. Die volgde in februari 2021. Eind december 2020 kreeg ik te horen dat de fietsnieten die voor mijn kantoor stonden, verplaatst moesten worden om hier een terrasaanvraag te kunnen doen. Na overleg met Wegbeheer Centrum en onderzoek ter plaatse werden zes fietsnieten verplaatst, zodat ik op dit gedeelte van de brede stoep een terras kon aanvragen.

Zes maanden later werd mij echter medegedeeld dat er ORAC's geplaatst zouden worden voor de deur van mijn nieuw te openen restaurant. In eerste instantie zouden de ORAC's om de hoek in de Bazarstraat geplaatst worden; hier was ik van op de hoogte. Ik was eerlijk gezegd dus meer dan geschokt toen ik voor het eerst hoorde dat ze recht voor de hoofdingang van mijn nieuw te openen restaurant zouden komen, op de plaats waar mij eerder door de gemeente een terras was toegezegd als de fietsnieten verwijderd zouden worden, wat is gebeurd. Het terras dat nu nog over is, is ruim de helft kleiner dan ik na overleg met de gemeente had aangevraagd. Dan is een horecazaak niet te exploiteren, want gewoon niet rendabel. Dat is ook exact de enige reden waarom het pand nu al bijna drie jaar leegstaat, een situatie om gek van te worden en die mij wanhopig heeft gemaakt. In het definitieve plaatsingsplan van de gemeente staat zwart op wit dat de ORAC's voor Anna Paulownaplein 2A geplaatst zouden worden en niet voor mijn pand, nummer 1. Daarom heb ik de Gemeentelijke ombudsman in juli 2021, dus al ruim twee jaar geleden, aangeschreven. Na uitgebreid onderzoek is zij het volledig met mij eens.

Volgens de Haagse ombudsman is de gemeente onbehoorlijk geweest in dit dossier, enerzijds omdat de omwonenden niet actief op de hoogte zijn gesteld van een wijziging in de plaatsing van ORAC's dichter bij hun woning en anderzijds omdat de 2

plaatsbepaling in een plaatsingsbesluit niet correct was weergegeven. Het erge is dat ik door dit plaatsingsbesluit ook geen bezwaar meer kan maken. Dit voorjaar nog heeft de Gemeentelijke ombudsman een artikel geschreven: 'Bakkie doen naast Afvalbak'. Ze schrijft: 'De ombudsman vraagt om in deze zaak nog eens goed naar de situering van de afvalcontainers te kijken. De gekozen locatie is zeer merkwaardig, omdat het Anna Paulownaplein primair een horecafunctie heeft. Dan zou de gemeente de horeca moeten faciliteren en niet hinderen.' Beste raadsleden, volgens mij zijn wij op deze wereld om elkaar te helpen. Ik vraag u vanuit de grond van mijn hart om mij alstublieft te helpen om de ORAC's een aantal meters te verplaatsen. Dat kan en dat is ook technisch mogelijk en ook nog eens voor hetzelfde adres, nummer 1. Als het gelukt is, nodig ik u uit bij de opening, want dan hebben we echt wat te vieren. Bedankt voor uw steun en support. De heer Maarleveld (D). Geachte leden van de raad. Op de redactie van Studio Sport dacht men lang dat er niets aan de hand was. Bij de Wereld Draait Door vond de NPO-directeur dat hij niet hoefde in te grijpen. De tijden zijn veranderd en dat is maar gelukkig ook. Mijn naam is Koos Maarleveld en ik ben bijna twintig jaar werkzaam bij de gemeente Den Haag. Daarvoor mocht ik net zo lang in diverse functies bij de publieke omroep werken.

Ik sta hier vandaag namens de FNV. Sinds kort heeft het lokaal overleg van de FNV een eigen coördinator integriteit. Ik mag als kaderlid van mijn FNV deze rol op me nemen. Beste mensen, collega's bij de gemeente voelen zich niet gehoord en gezien. Ze ervaren hun werkomgeving als onveilig en er wordt gediscrimineerd. In een anonieme brief aan hun vakorganisaties vragen ze om hulp en verandering. Ikzelf kende deze brief tot aan de publicatie niet, want persoonlijk hou ik niet zo van anonieme brieven, maar ik moet helaas zeggen dat we bij de FNV de ernstige signalen wel kennen. Misschien hebben wij als FNV ook te lang gehoopt dat het allemaal beter zou worden, maar blijkbaar is dat niet zo. Daarom vinden we ook dat het anders moet. Veel medewerkers die een bijdrage leveren voor een integere en goede werkomgeving, voelen zich in de steek gelaten, onheus en naar behandeld en buitengesloten. Leden vertellen ons dat de weg naar de vertrouwenspersonen en/of Bureau Integriteit niet altijd rechtvaardigheid oplevert. Dat kan ook niet anders, want we hebben met elkaar een proces opgetuigd dat in essentie niet klopt. Er is geen objectieve kijk. De slager keurt zijn eigen vlees. Zo worden integriteitsmeldingen uiteindelijk afgedaan door de algemeen directeur van die dienst. Niet zelden maken ook die directeur of zijn of haar managers deel uit van het hele proces waarin het is misgegaan.

Het is hoog tijd dat we erkennen dat het anders moet. Je hoeft maar naar het zelfreinigende vermogen van de Belastingdienst te kijken ten tijde van de toeslagenaffaire en je weet genoeg. Ook daar wemelde het van de vertrouwenspersonen en integriteitsmedewerkers. Daarom, beste raadsleden, zouden we als FNV graag zien dat de afhandeling van integriteitsklachten en discriminatie in de toekomst buiten onze gemeentelijke deur georganiseerd wordt. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Maarleveld. Onderzoek en afhandeling van klachten dienen in de toekomst gescheiden te geschieden door een onafhankelijke commissie. In die commissie zitten individuen die geen band met de gemeente hebben, bijvoorbeeld iemand uit de kring van de werkgevers, iemand van een vakorganisatie en een arbeidsjurist. De FNV denkt en werkt graag mee met de gemeente om te zien hoe we dit samen beter kunnen organiseren. Wij pakken als FNV graag de handschoen op. Integer werken is niet een zaak van de werkgever alleen. De voorzitter. Dank u wel. De heer Maarleveld. Mag ik nog één zin zeggen? Ik hoop dat u als raad via het college en de gemeentesecretaris met ons dat gesprek wilt voeren.

3

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de besluitenlijst.

C.1

Voorstel van het college inzake Voordracht aanwijzing vertegenwoordiging (RIS316107)

Dit voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: D. Programmarekening 2022/Resultaatbestemming 2022/Accountantsverslag jaarrekening 2022/Voorjaarsnota 2023 en 4-maandsrapportage 2023. D.1

Voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 (RIS315244).

D.2 Voorstel van het college inzake Resultaatbestemming 2022 gemeente Den Haag (RIS315249). D.3

Accountantsverslag jaarrekening 2022 gemeente Den Haag (RIS315417).

D.4

Voorjaarsnota 2023 en 4-maandsrapportage 2023 (RIS315797).

D.5

Rapport Rekeningencommissie over de jaarrekening 2022 (RIS315931).

De voorzitter. De stukken worden gezamenlijk besproken. Alleen over de voorstellen D.1 en D.2 is besluitvorming vereist. Voordat we met de eerste termijn van de raad beginnen, geef ik het woord aan de voorzitter van de Rekeningencommissie, de heer De Vuyst. Maarten de Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Voor de zekerheid zal ik mezelf introduceren. Mijn naam is Maarten De Vuyst. Ik weet niet of dit algemeen bekend is, maar ik heb de eer om de voorzitter van de Rekeningencommissie te zijn. Dankzij het vertrouwen van de raad ben ik tegenwoordig ook de voorzitter van de Werkgeverscommissie van de gemeenteaccountant, maar daar heb ik nog geen gear voor. Omdat ik voorzitter ben van de Rekeningencommissie, geef ik u hierbij een toelichting op drie onderwerpen die u ook in ons verslag kunt vinden. Om het u allen makkelijker te maken, zijn we ons verslag dit jaar begonnen met de belangrijkste bevindingen. Het eerste onderwerp gaat over de positionering van de accountantsdienst. De gemeente Den Haag prijst zich gelukkig: ze heeft al meer dan 100 jaar een eigen accountantsdienst die in opdracht van de raad de jaarrekening controleert.

Bij de invoering van het dualisme in de gemeenteraad, twintig jaar geleden, is onze accountant echter niet bij de raadsorganisatie ondergebracht, terwijl de accountant en haar dienst toch een van de belangrijkste toezichthouders is die ons als gemeenteraad helpt bij onze controlerende taak. Afgelopen jaar, in 2022, hebben we deze stap alsnog gezet. Per 1 april van dit jaar is de raad naast opdrachtgever ook formeel werkgever van de accountant. We zien ook dat de raad nu in toenemende mate een beroep doet op de kennis en de onafhankelijkheid van de accountantsorganisatie. Dat brengt me bij ons tweede punt. De accountantsdienst heeft op verzoek van de voorbereidingscommissie raadsonderzoek Dreven, Gaarden en Zichten de gemeentelijke spelregels voor grondexploitatie onderzocht. Vorige maand hebben we met wethouder Balster uitgebreid gesproken over de bevindingen. De Rekeningencommissie heeft het college verzocht de verordening voor grondexploitaties op enkele specifieke punten aan te scherpen. We wijzen onze collega's in de vakcommissie Ruimte er met nadruk op dat we die spelregels voor de grondexploitatie nog dit jaar verwachten. De Rekeningencommissie belooft u dat wij die voorstellen, maar ook grondexploitatie in brede zin nog een tijd zullen volgen. Over de beheersing van grondexploitaties heeft de 4

Rekeningencommissie benadrukt dat de raad zelf grip moet hebben, ook op lopende grondexploitaties, juist als het financiële plaatje wijzigt. Dat brengt mij op het volgende punt, de informatievoorziening aan de raad. Dit is mijn laatste punt; blijf er dus nog even bij. De informatievoorziening aan de raad is een belangrijk onderwerp voor de Rekeningencommissie. Goede informatie is immers essentieel voor ons als raadsleden om onze controlerende taak naar behoren te kunnen uitvoeren. Naast een kwalitatief goede jaarrekening spelen daarin ook andere documenten een rol. Zo is de afgelopen jaren samen met de commissie Ruimte de verbetering van de GRIP-rapportage opgepakt. Dankzij een prettige samenwerking met betrokken ambtenaren zijn de GRIP-rapportages nu actueler en bruikbaarder. We zetten deze lijn graag voort en willen zulke verbeterslagen graag ook voor de informatievoorziening over grondexploitatie doen. Tot slot. In ons rapport besteden we verder opnieuw aandacht aan enkele belangrijke actuele thema's: de verbetering van de interne beheersing, de rechtmatigheidsverantwoording door het college en de bewaking van de digitale informatieveiligheid. De Rekeningencommissie zal zich na de zomer verder verdiepen in de toch al een keer aangepaste governance van IT en informatieveiligheid. Dan het advies van de Rekeningencommissie aan de raad.

We blikken in dit verantwoordingsdebat terug op het resultaat van het afgelopen jaar. De wet schrijft voor dat de raad de jaarrekening voor 15 juli vaststelt. Ik sluit daarom af met ons formele advies over de vaststelling van de jaarrekening: gezien haar bevindingen adviseert de Rekeningencommissie de jaarrekening 2022 vast te stellen zoals bedoeld in artikel 198 van de Gemeentewet. Daarmee wordt het college decharge verleend voor het gevoerde financieel beheer over 2022. De voorzitter. Dank u wel, meneer De Vuyst, in uw rol als voorzitter van de Rekeningencommissie. De volgorde voor de bespreking van de programmarekening is vastgesteld, afwisselend tussen oppositie- en coalitiepartijen en op volgorde van grootte. De beraadslaging wordt geopend. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Vandaag bespreken wij de Programmarekening 2022 en het voorstel van het college inzake de Resultaatsbestemming 2022, maar ook het accountantsverslag, de Voorjaarsnota en de 4-maandsrapportage. Allereerst wil ik mij aansluiten bij de wijze woorden van de voorzitter van de Rekeningencommissie. Ik ben dan ook benieuwd naar de reactie van het college daarop. Het is vandaag een bijzondere vergadering, want vorige week is het college gevallen en afgelopen maandag is besloten om een verkenner aan te wijzen en een verkenning te starten.

Daarom gaat mijn inbreng niet over uitgebreid naar voren kijken, zoals we normaliter doen, maar ga ik het met name hebben over een paar spoedeisende vraagstukken die ik met moties of amendementen uiteindelijk in stemming breng in deze raad. Onze vele goede ambities, ideeën en voorstellen voor de stad nemen we graag mee in het formatietraject, dat ongetwijfeld gaat starten. Wij hebben goede hoop dat daarin veel van onze plannen kunnen worden gerealiseerd. Zoals gezegd beperk ik mij tot de onderwerpen die vandaag moeten worden besproken en die geen uitstel dulden tot medio september, zodat de zittende wethouders en de burgemeester daar direct mee aan de slag kunnen. Ik begin met veiligheid. Mijn fractie maakt zich grote zorgen over de stijging van het aantal steekpartijen en het messenbezit op straat, een aantal keren zelfs met dodelijke afloop. We hebben hierover op 13 september een groot veiligheidsdebat in de commissie Bestuur, maar we moeten toch echt wat doen aan dat messenbezit. In Amsterdam hebben ze vorige week een messenverbod ingevoerd voor de hele stad. Daar mag de politie overal in de stad boetes uitdelen voor het dragen van messen. Dat geldt voor alle messen en voorwerpen die als steekwapen kunnen worden gebruikt. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om, net als in Amsterdam, voor de gehele stad een messenverbod in te stellen.

Ik dien deze motie mede namens de VVD, de PVV en de ChristenUnie/SGP in. Wat ook ontzettend helpt om Den Haag schoon, heel en veilig te houden, zijn voldoende boa's. Den Haag heeft te weinig boa's, omdat ze te laag zijn ingeschaald, waardoor ze veel minder verdienen dan in de steden om ons heen, met name in de G4. Met een motie van de VVD hebben we gezorgd dat er in de komende begroting extra financiële ruimte komt om dit in 2024 te verhogen, maar dat is te laat. Dat duurt nog maanden en in die maanden vertrekken er nog meer boa's. Daarom een motie met 5

als dictum: verzoekt het college het salaris van Haagse handhavers, conform bovenstaande overwegingen, onmiddellijk te verhogen. Deze motie dien ik mede namens de VVD en de PVV in. Naast het verhogen van het salaris is het noodzakelijk dat er genoeg nieuwe mensen worden opgeleid. Dat betekent dat er stageplekken nodig zijn voor jongeren die de opleiding tot handhaver willen doen. Op dit moment geeft de gemeente een te klein aantal jongeren de mogelijkheid zo'n stage te lopen, met als resultaat dat het aantal opleidingsplaatsen niet kan worden uitgebreid. Dat is toch een gemiste kans? Dat vraag ik aan de burgemeester. Hoe kan hij ervoor zorgen dat het aantal stageplaatsen voor handhavers wordt verhoogd, liefst verdubbeld? Mijn fractie is gisteren ontzettend geschrokken van het verhaal in het AD over de onveilige situatie van ambtenaren in het stadhuis. Uitsluiting, discriminatie en pestgedrag zijn onaanvaardbaar. Daarom moet de verziekte sfeer op het stadhuis onafhankelijk worden onderzocht. Ik ga er sowieso van uit dat de verantwoordelijke wethouder nog reageert op de inspraak van de woordvoerder van de FNV.

Ik dien hierover samen met de ChristenUnie/SGP, de SP en DENK een motie in met als dictum: verzoekt het college om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de werkomgeving op het stadhuis en daarbij de signalen uit de brandbrief expliciet op te nemen in de vraagstelling. We hebben het in deze raad vaak over herstel van vertrouwen. De hoge werkdruk van raadsleden heeft daarop een groot effect. Dit sluit ook aan bij de brief van de G4 aan het kabinet, die onze voorzitter van het presidium mede heeft ondertekend. Voor volgend jaar wordt daarom het budget van de fracties verhoogd, maar voor dit jaar is dat nog niet het geval. Daarom een amendement dat ervoor gaat zorgen dat er € 0,6 mln. wordt toegevoegd aan programma 1. Een groot gedeelte van de Haagse horeca is de gevolgen van de coronacrisis nog niet te boven gekomen, maar moet wel de forse belastingschulden terugbetalen. Als gemeente moeten we kijken hoe we deze ondernemers kunnen helpen, zodat zij en de vele medewerkers in de horeca kunnen doorwerken en de stad gezelliger, mooier en economisch sterker kunnen maken.

Daarom twee moties, ten eerste de motie Mooiweerregeling terrassen, met als dictum: verzoekt het college de Haagse terrassen buiten de toeristische gebieden bij een weersvoorspelling van 25 graden en hoger de mogelijkheid te bieden om een uur langer open te zijn op donderdag, vrijdag en zaterdag en de buurt te betrekken bij de uitbreiding van de terrastijden. Maarten De Vuyst (GroenLinks). U zegt in de mooiweermotie dat de buurt moet worden betrokken. Kan dat ook betekenen dat dat uurtje extra niet wordt gegeven als de buurt zegt dat die er niet zo'n behoefte aan heeft? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Dat zou in theorie kunnen. Die pilot hebben we ook al eerder gedaan, in 2022. Dat is allemaal goed gegaan; dat was allemaal positief. Ik verwacht daar dus geen probleem mee, maar dat zou inderdaad kunnen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Mijn tweede vraag zou zijn: in de hele stad of alleen in de uitgaanskernen? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Buiten de toeristische gebieden, dus in principe in de hele stad, net als de vorige keer. Dan de andere motie voor de horeca, met als dictum: verzoekt het college om de uitbreiding van de terrassen met 25%, gedurende de genoemde renovaties, in de uitgaanskernen in stand te houden, tenzij dit problemen oplevert voor de bereikbaarheid van de noodhulpdiensten. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Ik ben blijkbaar erg geïnteresseerd in terrassen. Hier mis ik de bewoners in de overwegingen. We hebben al eerder gehoord dat zij hier niet allemaal op zitten te wachten. Ik ben benieuwd hoe de heer Guernaoui daarnaar kijkt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik woon toevallig in het centrum. De meeste bewoners die ik spreek, zijn hier grote voorstanders van. Die terrassen staan er ook, zeker op het Plein. Als je ziet wat de verbouwing daar veroorzaakt en hoe mooi dat uitgebreide terras het Plein ondanks de verbouwing laat lijken, denk ik dat hier weinig mensen tegen zullen zijn.

6

Maarten De Vuyst (GroenLinks). We spreken allemaal bewoners. Een ander spreekt weer een andere bewoner. Laat ik nou de bewoners gesproken hebben die zeggen: wij zien de publieke ruimte afnemen. Ik ben dus benieuwd of u er toch voor openstaat dat ook dat gesprek gevoerd wordt voordat deze uitbreiding plaatsvindt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wij kijken naar dezelfde publieke ruimte. Wij als partij en met mij nog een aantal indieners vinden die publieke ruimte uitermate geschikt voor terrassen, want een terras heeft niet alleen meerwaarde voor die ondernemers, maar voor iedereen in de stad: voor toeristen, voor bewoners, gezelligheid, reuring en werkgelegenheid. Mijn partij vindt dus gewoon dat de terrassen die daar zijn, daar moeten blijven. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Het is eigenlijk al de vijfde keer. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Over verschillende moties, voorzitter. Anders wordt het ook zo'n rustig debat hier. Dat zijn we niet gewend. Ik constateer dat Hart voor Den Haag er duidelijk een voorstander van is om dat te hebben en volgens mij ook om dat voor onbepaalde tijd te doen. Of heb ik dat verkeerd begrepen? O, ik heb het verkeerd begrepen. Ziet u, voorzitter? Het is toch goed dat ik die derde interruptie heb. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). In de motie staat: 'gedurende de genoemde renovaties op het Binnenhof'.

Robert Barker (PvdD). Dat klinkt als een openeinderegeling, maar ik vraag me af of dit betekent dat Hart voor Den Haag hier eigenlijk zegt: we willen die terrassen sowieso uitbreiden en het maakt helemaal niet of heel veel bewoners bezwaar hebben. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wij vinden en denken dat bewoners hier juist blij van worden. Wij vinden dat bewoners hier blij van worden. Die zijn blij met die terrassen. Dat is goed voor de mensen die er werken, voor de mensen die er gaan zitten, voor de toeristen, voor de economie, voor de werkgelegenheid. Dat is dus wat we vinden. Ik kan het ook koppelen aan zolang Algemene Zaken openblijft, maar ik denk dat het dan nog langer zo blijft. We doen dus de verbouwing. Robert Barker (PvdD). Ik hoor: 'Wij vinden als Hart voor Den Haag dat bewoners dat vinden.' Staat Hart voor Den Haag er ook voor open om onafhankelijke bewoners, dus niet alleen de leden van Hart voor Den Haag maar ook andere bewoners, te vragen of zij dit een probleem vinden? Wij horen immers juist van bewonersverenigingen dat ze dit een groot probleem vinden. Dan is het dus gek om alleen op een aantal bewoners af te gaan. Bent u dus bereid om ook wat breder te kijken? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wij kijken altijd breder. Wij praten echt met iedereen en iedereen kan ons mailen. Dit standpunt staat duidelijk in ons verkiezingsprogramma.

Iedereen die op ons heeft gestemd, waardoor wij de grootste zijn geworden, wist dus dat wij dit willen. Daarom vinden we het een goed idee. Ik hoop dat meerdere partijen ons daarin gaan steunen. Natuurlijk is het belangrijk om de economische spin-off te meten van de investeringen die we doen. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om met een voorstel te komen om de economische spin-off van evenementen beter te monitoren op basis van concrete getallen zoals bezoekersaantallen en de raad hierover te informeren. Dan komen we bij de commissie Samenleving. De eerste aanbesteding voor het doelgroepenvervoer, waaronder leerlingenvervoer, die door de gemeente is uitgeschreven, is mislukt door fouten van de gemeente zelf; dat vond de rechter. Het gevolg is dat vanaf 1 augustus 2022 jaarcontracten moesten worden afgesloten met aanbieders van dit soort vervoer. Daardoor is er sprake van een nadelig resultaat van € 3,8 mln. voor de activiteit leerlingenvervoer. Mijn collega Verdonk heeft dit punt in de commissie Samenleving aan de orde gesteld en zich afgevraagd wat de wethouder Onderwijs had kunnen doen voor dit bedrag: meer leraren interesseren voor het onderwijs, meer maatregelen nemen om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan en zo zijn er volgens mij nog heel veel

7

andere mooie dingen die we kunnen doen voor het onderwijs in Den Haag. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om € 3,8 mln. terug te laten vloeien naar onderwijs. De convenanten voor bewonersorganisaties waren ooit bedoeld als extra hulpmiddel. Nu worden ze echter gebruikt als voorwaarde voor de basissubsidies. Dat is niet de opzet en niet de afspraak. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om de stadsdeelorganisaties op te roepen het convenant buiten beschouwing te laten bij aanvragen van basissubsidie en deze aanvragen louter te beoordelen op de in de Subsidieverordening opgenomen regels. Deze motie is medeondertekend door de collega van het CDA. Dan gaan we naar de commissie Ruimte. Door de instroom van het grote aantal statushouders en omdat ze voorrang krijgen, zijn de wachttijden voor Haagse inwoners voor een sociale huurwoning nog langer geworden. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college de speciale behandeling van statushouders bij het verkrijgen van een nieuwe sociale huurwoning te beëindigen en het gemeentelijke beleid daarop aan te passen. Deze motie wordt mede ingediend door de PVV. In de commissie Ruimte hebben we het gehad over de kosten van woonplekken voor zorgdoelgroepen en statushouders.

De financiële dekking en de kosten van de doorbraakplannen voor deze groepen moeten inzichtelijk zijn, zodat de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad kan worden ingevuld. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college de kosten per project inzichtelijk te maken en de raad hierover te informeren. Deze motie wordt mede ingediend door de PVV. Dat is dus een wijziging van de € 2,5 mln.-bevoegdheid van het college op dit onderdeel. Dan gaan we naar de commissie Leefomgeving. Het voordeel van een duale raad is de mogelijkheid om problemen in Den Haag op te lossen die voor sommige partijen oplossingen zijn. Een van de grootste problemen in de Schilderswijk voor mobiliteit is de poller op de Hoefkade. Deze poller willen we per direct weg hebben, zodat de wijk weer bereikbaar is. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om alle pollers in de Schilderswijk per direct te laten zakken en in de toekomst te verwijderen. Deze motie wordt mede ingediend door DENK en de PVV. Marieke van Doorn (D66). De verkeersmaatregelen voor de Schilderswijk zijn geëvalueerd. Daaruit is gebleken dat de helft minder verkeersslachtoffers is gevallen sinds die pollers. Is Hart voor Den Haag bereid om voor zijn rekening te nemen dat er weer meer verkeersslachtoffers vallen als die pollers weggaan? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Wij willen die pollers daar weg.

Vroeger waren daar ook niet zoveel slachtoffers. Nu hebben we een onderzoek gedaan en dan blijkt opeens dat het aantal verkeersslachtoffers vele malen groter is. We willen terug naar de oude situatie. Dat willen niet alleen wij; dat willen alle bewoners daar. Daarom deze motie. Marieke van Doorn (D66). Ik weet niet of ik mezelf niet goed heb uitgedrukt of dat de heer Guernaoui mij niet goed heb begrepen, maar ik zei juist dat sinds die pollers er staan, sinds de verkeersmaatregelen daar zijn, het aantal verkeersslachtoffers met de helft is gedaald. Er waren dus meer verkeersslachtoffers voordat die pollers er stonden. Wil Hart voor Den Haag weer terug naar die situatie? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Sinds die pollers er staan, is die wijk onbereikbaar en zijn de files gigantisch geworden. Dat willen wij niet. Dat moet dus terug worden gedraaid. En we houden dan ook de consequenties bij, zoals u die misschien zegt. Het gaat om keuzes maken. De voorzitter. Mevrouw Van Doorn, de laatste keer. Marieke van Doorn (D66). Ik schrik daarvan, want ik ben benieuwd wat Hart voor Den Haag dan zegt tegen de slachtoffers die dan gaan vallen of zelfs tegen de nabestaanden. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). We moeten daar gewoon van leren. We moeten die wegen dus veiliger maken.

Dat doen we niet door een poller, want dan kunnen we overal in Den Haag wel een poller in de straat stoppen. Dan kun je nergens meer rijden. Dat lijkt mij niet de bedoeling. 8

Adeel Mahmood (DENK). Ik denk dat we uiteindelijk allemaal moeten toewerken naar minder verkeersslachtoffers. Ik denk dat dat heel belangrijk is, maar bent u het met mij eens dat we misschien een nieuw onderzoek nodig hebben? Want ik kan me herinneren dat het onderzoek plaatsvond tijdens corona. Toen was er sowieso minder autoverkeer en waren er sowieso minder mensen die dagelijks naar hun werk en terug naar huis gingen. Ik denk dus dat er, als het inderdaad zo is dat er minder verkeersslachtoffers zijn, een nieuw onderzoek nodig is. Bent u het ook met mij eens dat er gewoon heel weinig ongelukken kunnen ontstaan als auto's stilstaan? Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Ik ben het met u eens. De voorzitter. Dan loopt het dood, hè? Maar goed, het is helder. Ik snap het ook. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ben ook benieuwd wat u zegt tegen de inwoners van de Stationsbuurt, die hun wijk inderdaad veiliger en gezonder zien worden. 70% van het verkeer dat daar reed, was verkeer dat daar niet vandaan kwam en er niet stopte. Dat verkeer wilt u nu weer terug daardoorheen, als ik het goed begrijp. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Nu zitten anderen daarmee opgescheept. Die hele route is aangepast en komt nu langs huizen waar dat verkeer vroeger niet reed. Ja, we gaan die situatie terugdraaien. Dat is wat we willen en dat hebben we ook gezegd.

Dat staat ook in ons verkiezingsprogramma. Dat is dus onze boodschap: terug naar de oude situatie. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik begrijp wat uw standpunt is. Het gaat mij er meer om dat we woonwijken hebben om in te wonen en dat we hoofdwegen hebben voor het doorgaand verkeer. Die hoofdweg loopt niet door de Stationsbuurt, maar langs de Neherkade, buitenom. Ik ben dus benieuwd wat u nu zegt tegen de inwoners die wél blij zijn met die pollers en die die nu weg zien gaan. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag). Die hoofdroute liep via de Hoefkade. Die is door een meerderheid in deze raad helaas teruggedraaid. Daardoor is die poller er neergezet. We willen dus die oude route terug, omdat de bewoners in die wijken, met name de bewoners van de Schilderswijk, dat ook willen. Die wijk is namelijk gewoon onbereikbaar. Ze staan soms uren in de file. Dat wil je toch niet? Dat moeten we ook oplossen. Dat lossen we op door die poller daar te verwijderen. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik gun het niemand om een uur in de file te staan, maar ik gun het mensen ook dat ze veilig kunnen wonen en dat de kinderen veilig op straat kunnen spelen. Dat is wel wat er nu gebeurde. Het was een sluiproute, die nu met die poller is afgezet. Het was niet een doorgaande hoofdroute, zoals u zegt. Rachid Guernaoui (Hart voor Den Haag).

Het was geen sluiproute. Iedereen gebruikte 'm. Het was geen sluiproute. En inderdaad, kinderen kunnen straks niet meer veilig op die straat spelen, voor zover dat nu überhaupt kan. Dat klopt; daar gaan meer auto's langs. Dat is wel de boodschap, maar daar hebben we de speeltuinen voor. Dan kunnen ze daar spelen. Een andere maatregel van het voormalige college-Van Asten I is de pilot van € 50 voor een minuut parkeren in het centrum of in delen van Scheveningen. Ook deze maatregel willen we per direct beëindigen. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college om per direct de pilot met het € 50-parkeren te stoppen. Last but not least. Wat we hier doen is hartstikke belangrijk, maar er is nog iets verschrikkelijks aan de hand, de oorlog in Oekraïne. Deze verschrikkelijke oorlog heeft grote gevolgen voor de stabiliteit in de wereld en met name voor de Oekraïners zelf. Er is enorme schade ontstaan in de steden en dorpen in Oekraïne. Zodra daar een voldoende stabiele situatie is ontstaan, moeten we als Den Haag natuurlijk helpen bij de wederopbouw, niet alleen als gemeente maar samen met de Haagse inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en andere overheden. Daarom een motie die we 9

indienen samen met D66, de VVD, het CDA, de ChristenUnie/SGP en de PvdA, met als dictum: verzoekt het college om te onderzoeken of er een gemeentelijke taskforce(commissie) kan worden ingesteld waarbinnen activiteiten tot lokale wederopbouw van Oekraïne kunnen worden vormgegeven op economisch, sociaal en cultureel gebied, zodra aldaar een voldoende stabiele situatie aanwezig is. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Martini, de heer De Vuyst, de heer Assad, mevrouw Van Basten Batenburg, de heer Mahmood en mevrouw Faïd, wordt het volgende amendement (HvDH.A) voorgesteld:

Amendement HvDH.A Herstel van vertrouwen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023. Constaterende, dat: • het verslag en bijlagen van de gespreksleider de heer Bruins eens te meer heeft vastgesteld dat er sprake is van een alsmaar toenemende werkdruk van de raadsleden die een nadelig effect hebben op de onderlinge samenwerking; • in deze verslagen de eerdere conclusies van het presidium onder voorzitterschap van Van der Helm en de motie uit 2021 “Versterk het hoogste orgaan” herkenbaar maakt; • het tekortschietend instrumentarium voor het beter functioneren van de Raad te weten; de Gemeentelijke Accountantsdienst, de Griffie, de ombudsman en de fractieondersteuning nog immer geldend zijn; • in het coalitieakkoord vanaf 2023 structureel € 0,4 miljoen aan de begroting van de raadsorganisatie is toegevoegd, • de raad op 8 juni besloten heeft vanaf 2024 structureel € 1,1 miljoen extra middelen in de begroting op te nemen voor de raadsorganisatie ter versterking van de Raad, • de afgelopen 5 jaar, begrote bedragen (tientallen miljoenen), niet zijn uitgegeven, (begrotingsoverschotten); • de afgelopen 5 jaar de gelden van programma 1 (gelden ten behoeve van de

Gemeenteraad) niet volledig besteed zijn, • de VJN 2024 en de 4 maandsrapportage 2023 laten zien dat er 10 miljoen minder besteed is, • het overschot van 2022, volgens opgave college ruim 19 miljoen euro bedraagt. Overwegende, dat: • er voldoende incidentele middelen beschikbaar zijn om fondsen per 1 juli 2023 ter beschikking te stellen ter versterking van het functioneren van de raad en daarmee een bijdrage te leveren aan het opheffen van de werkdruk en de functionele belemmeringen. Oftewel versnelling van het pad herstel vertrouwen. • Overwegende dat het verslag Bruins niets aan duidelijkheid te wensen overlaat. Besluit: I. Vooruitlopend op de in 2024 ingaande structurele toename van het budget van programma I, voor het lopende begrotingsjaar 2023 op basis van dezelfde verdeelsleutel- uit de beschikbare middelen resultaatsbestemming incidenteel € 0,6 miljoen euro ter beschikking te stellen aan programma I om de werkdruk van de raadsleden en versterking van de Raad onverwijld aan te vangen en een begin te maken met herstel van vertrouwen; II. Dekking van deze incidentele toevoeging aan het budget van de raad voor 2023 te vinden in de beoogde toevoeging van het resultaat over 2022 aan de algemene middelen; III.

Na de raadsconferentie de VNG/Vereniging van Raadsleden een advies op te laten stellen naar de meest gewenste organisatie en financiering van het raadswerk en de griffie.

10

En gaat over tot de orde van de dag. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg, de heer Kruis en mevrouw Klokkenburg, wordt de volgende motie (HvDH.1) ingediend:

Motie HvDH.1 Voer in Den Haag ook messenverbod in De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van de programmarekening 2022 Constaterende dat, • het aantal (dodelijke) steekincidenten in Den Haag toeneemt; • extra maatregelen nodig zijn om dat te voorkomen; • Bij veel steekpartijen daders steekwapens gebruiken die niet verboden zijn in de Wet wapens en munitie (bijvoorbeeld zakmessen en keukenmessen). Overwegende dat, • de burgemeester van Amsterdam besloten heeft om vanaf 1 juli in Amsterdam een messenverbod in te voeren; • daardoor in Amsterdam de politie overal in de stad boetes mag uitdelen voor het dragen van messen; • het verbod ook geldt voor gebruiksmessen (o.a. zakmessen, keukenmessen) en voorwerpen die als steekwapen kunnen worden gebruikt en niet zijn ingepakt; • de politie in Amsterdam door dit verbod niet preventief mag fouilleren om te kijken of iemand een mes bij zich heeft. Van mening dat, • het messenverbod zoals in Amsterdam ook kan helpen om steekpartijen in Den Haag te voorkomen. Verzoekt de burgemeester, • om het Amsterdamse voorbeeld te volgen en ook voor heel Den Haag een messenverbod in te stellen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Kruis, wordt de volgende motie (HvDH.2) ingediend:

Motie HvDH.2 Verhoog met onmiddellijke ingang het salaris van handhavers De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van de programmarekening 2022 Constaterende dat, • Den Haag op papier 200 handhavers heeft, maar in de praktijk maar 134 omdat er 66 onvervulde vacatures zijn; • Den Haag al jarenlang kampt met een gebrek aan handhavers; • de gemeente mede daardoor meer duurdere externen inhuurt (45);

11

• • • • • •

er in 2022 een voordeel is ontstaan op het programma Buitenruimte van bijna 4 miljoen euro waarvan bijna 2 miljoen euro is ontstaan vanwege het tekort aan handhavers; er in 2021 een voordeel is ontstaan op het programma Buitenruimte van 4.3 miljoen euro; er in 2020 een voordeel is ontstaan op het programma Buitenruimte van 1.2 miljoen euro; er in 2019 een voordeel is ontstaan op het programma Buitenruimte van 3.5 miljoen euro; er in de prognose van de 4-maandrapportage een voordeel is voorzien op toezicht en handhaving buitenruimte van 2.19 miljoen euro; door het tekort aan handhavers de stad minder schoon, heel en veilig is geworden.

Overwegende dat, • uit een benchmark binnen de G4 en de metropool Den Haag-Rotterdam blijkt dat handhavers in andere gemeenten aanzienlijk meer verdienen dan in Den Haag; • handhavers het salaris de belangrijkste arbeidsvoorwaarde vinden in de zoektocht naar een (andere) baan; • een gemiddelde BOA kan kiezen uit 8 vacatures; • het tekort aan handhavers alleen kan worden opgelost door handhavers minimaal dezelfde beloning te geven als in de G4; • het ook met een hoger salaris nog jaren gaat duren om het tekort ambtelijk op te lossen; • deze salarisverhoging op basis van de 4-maandsrapportage past binnen de financiële kaders van het programma Buitenruimte; • door verambtelijking van handhavers er minder kosten worden gemaakt voor de externe inhuur van handhavers. Van mening dat, • deze salarisverhoging geen uitstel kan dulden en daarom zo spoedig moet worden doorgevoerd. Verzoekt het college, • het salaris van Haagse handhavers, conform bovenstaande overwegingen, met onmiddellijke ingang te verhogen. De voorzitter.

Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sluijs, mevrouw Klokkenburg, mevrouw Arp, de heer Mahmood en mevrouw Butt, wordt de volgende motie (HvDH.3) ingediend: Motie HvDH.3 Onafhankelijk onderzoek ‘toxische’ werkomgeving stadhuis De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van de Voorjaarsnota; Constaterende, dat: • een groep ambtenaren van de gemeente Den Haag een brandbrief gestuurd heeft naar de vakbonden, wethouder en gemeentesecretaris over de ‘toxische werkomgeving' op het stadhuis. Overwegende, dat: • een veilige werkomgeving een wettelijke plicht is; • verhalen over een verziekte werkomgeving al langer de ronde doen en gestaafd lijken te worden met hoge ziekteverzuim- en verloopcijfers; • het ziekteverzuim in opeenvolgende jaren gestegen is en met 7,2% ruim boven het landelijke gemiddelde van 5,6% ligt en in 2022 zo’n duizend medewerkers de organisatie verlieten wat 11% van het totale personeelsbestand is; • dientengevolge de kosten voor externe inhuur ook al jaren fors toenemen. 12

Van mening, dat: • ambtenaren belangrijk zijn en zich te allen tijde veilig moeten voelen op hun werk. Verzoekt het college: • een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de werkomgeving op het stadhuis en daarbij de signalen uit de brandbrief expliciet op te nemen in de vraagstelling. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sluijs en de heer Kruis, wordt de volgende motie (HvDH.4) ingediend:

Motie HvDH.4 Mooi-weer-regeling terrassen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023. Constaterende, dat: • een groot deel van de Haagse horeca de gevolgen van de coronacrisis nog niet te boven is en nu de forse (belasting)schulden die in die periode gemaakt zijn moeten terugbetalen; • terrassen buiten de toeristische gebieden om 23 uur moeten sluiten. Overwegende, dat: • terrasbezoekers het vervelend vinden om op warme zomerdagen al om 23 uur naar binnen of naar huis te moeten gaan; • het goed is voor de horeca om wat extra omzet te genereren waarmee de opgelopen schulden sneller ingelopen kunnen worden. Verzoekt het college: • de Haagse terrassen buiten de toeristische gebieden bij een weersvoorspelling van 25 graden en hoger, de mogelijkheid te bieden om een uur langer open te zijn op donderdag, vrijdag en zaterdag; • de buurt te betrekken bij de uitbreiding van de terrastijden. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sluijs en de heer Partiman, wordt de volgende motie (HvDH.5) ingediend:

Motie HvDH.5 Ruimer terras gedurende renovaties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023. Constaterende, dat: • horecaondernemers zware jaren achter de rug hebben en ook de huidige tijd, van hogere inkoopprijzen, dure energie en aflossen corona (belasting)schulden een flinke druk legt op de winstgevendheid van horecabedrijven;

13

•

met name het Plein en de boulevard op Scheveningen grote gevolgen ondervinden van respectievelijk de langdurige renovatie van het Binnenhof en de (geplande) renovatie van de boulevard.

Van mening, dat: • Haagse horecaondernemers zoveel mogelijk in staat gesteld moeten worden om die tekorten in te lopen met het maken van omzet; • terrassen positief bijdragen aan de leefbaarheid en gezelligheid in de stad. Verzoekt het college: • om de uitbreiding van de terrassen met 25%, gedurende de genoemde renovaties, in de uitgaanskernen in stand te houden tenzij dit problemen oplevert voor de bereikbaarheid van de noodhulpdiensten. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Sluijs, wordt de volgende motie (HvDH.6) ingediend:

Motie HvDH.6 Meten is weten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van voorstel van het college inzake Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023. Constaterende, dat: • uit beantwoording van de technische vragen bleek dat van diverse evenementen (Koninklijk programma, Blow-up Art, bloemenkunst) niet helder is wat de economische spin-off voor de stad was. Overwegende, dat: • de economische spin-off (een van de) belangrijkste pijlers onder het economische- en evenementenbeleid zou moeten zijn; • zonder duidelijke cijfers niet inzichtelijk is wat de effecten van het beleid zijn. Verzoekt het college: • om met een voorstel te komen om de economische spin-off van evenementen beter te monitoren op basis van concrete getallen zoals bezoekersaantallen en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar en de heer Kruis, wordt de volgende motie (HvDH.7) ingediend:

Motie HvDH.7 Geen voorrang voor statushouder op sociale huurwoning De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van de Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023.

14

Constaterende dat, • de ambitie van het college in Den Haag een woningbouwproductie van 4000 woningen per jaar is, waarvan 30% sociaal en deze doelstelling voor woningbouwproductie niet is gehaald; • in 2022 er 986 statushouders zijn gehuisvest in 450 woningen (RIS315806 Bijlage 1 beantwoording technische raadsvragen programmarekening 2022 15 juni); • in 2022 er 461 sociale corporatiehuurwoningen werden opgeleverd (RIS315804 Voortgangsrapportage woningbouw 2022); • het college statushouders anders behandeld dan andere woningzoekenden in Den Haag; • het beleid voor statushouders zorgt voor nog langere wachtlijsten voor Haagse inwoners bij het verkrijgen van een nieuwe sociale huurwoning. Overwegende dat, • het wetsvoorstel ‘Wijziging van de Huisvestingswet 2014 inzake de huisvesting van vergunninghouders’ in de Tweede Kamer en Eerste Kamer is aangenomen en met deze wetswijziging de wettelijk verplichte voorrangspositie van statushouders bij het toewijzen van een woning is opgeheven; • artikel 28 van de Huisvestingswet 2014 stelt dat ‘Burgemeester en wethouders dragen zorg voor de voorziening in de huisvesting van vergunninghouders in de gemeente overeenkomstig de voor de gemeente geldende taakstelling’; • de huisvesting van statushouders van invloed is voor andere doelgroepen die ook kans willen maken op een sociale huurwoning.

Van mening dat, • het anders behandelen van statushouders bij het verkrijgen van een nieuwe sociale huurwoning in strijd is met het gelijkheidsbeginsel; • het oneerlijk is dat Haagse inwoners op een jarenlange wachtlijst komen te staan voor een sociale huurwoning, terwijl statushouders in Den Haag van het college een speciale behandeling krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Verzoekt het college, • de speciale behandeling van statushouders bij het verkrijgen van een nieuwe sociale huurwoning te beëindigen en het gemeentelijk beleid daarop aan te passen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Dubbelaar, wordt de volgende motie (HvDH.8) ingediend:

Motie HvDH.8 Maak kosten doorbraakplan inzichtelijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, ter bespreking van de Programmarekening 2022 / Resultaatbestemming 2022 / Accountantsverslag jaarrekening 2022 / Voorjaarsnota 2023 en 4-maandrapportage 2023. Constaterende dat, • woonplekken voor zorgdoelgroepen of statushouders in veel gevallen niet van zichzelf rendabel zijn. In juni 2022 schreef het college hierover in de raadsmededeling: Tweede tranche projecten doorbraakplan (RIS311879), ‘Voor onrendabele toppen van de projecten zijn verschillende dekkingsbronnen/incidentele middelen beschikbaar: subsidies van de ministeries van VWS en BZK. Daarnaast wordt gezocht naar beschikbare middelen binnen de gemeente in de betrokken programma’s, incidentele middelen uit het coronaherstelplan en Eneco-middelen voor betaalbare woningbouw. Per uitwerking van een project wordt een

15

financiële paragraaf met daarin een dekkingsvoorstel toegevoegd en waar nodig ter besluitvorming voorgelegd aan de raad’. Overwegende dat, • deze financiële paragraaf voor veel projecten niet meer inhoud dan ‘geregeld’ (RIS 310114). Van mening dat, • de financiële dekking en kosten van het doorbraakplan voor zorgdoelgroepen en statushouders inzichtelijk moet zijn voor de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. Verzoekt het college, • de kosten per project inzichtelijk te maken en de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Meinesz, de heer Mahmood en de heer Kruis, wordt de volgende motie (HvDH.9) ingediend:

Motie HvDH.9 Haal pollers weg uit de Schilderswijk De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 6 juli 2023, voor agendapunt F programmarekening 2022. Constaterende dat: • sinds de invoering van de verkeersmaatregelen in de Schilderswijk het verkeer op de Vaillantlaan voortdurend vaststaat; • hulpdiensten over de stoep moeten rijden tijdens een noodgeval; • winkeliers in de Koningsstraat, Hoefkade en in de omgeving allemaal omzetverlies lijden en minder klanten aantrekken; • het een chaos is in de omliggende straten. Overwegende, dat • er totaal geen verbetering in de doorstroming van het verkeer zit vanaf de eerste dag dat deze maatregelen zijn ingevoerd; • mensen die aan de Vaillantlaan wonen veel last hebben van de uitlaatgassen van de stilstaande auto’s; • bij de uitvoering van de plannen voor Centrum-Noord er nog veel meer verkeer richting de Hoefkade komt. Verzoekt het college: • om alle pollers in de Schilderswijk per direct te laten zakken en in de toekomst te verwijderen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Meinesz, wordt de volgende motie (HvDH.10) ingediend:

Motie HvDH.10 Stop de pilot per direct, voordat het onze ondernemers nekt! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, voor agendapunt F programmarekening 2022

16

Constaterende dat, • er een pilot is gestart met € 50,- parkeren; • veel ondernemers in Scheveningen en het Centrum van onze stad hier enorme last en financieel nadeel van ondervinden; • in het hele land de indruk bestaat dat parkeren in Scheveningen en de binnenstad niet meer te betalen is. Van mening dat, • betaald parkeren ooit is ingevoerd om de parkeerdruk te verlagen, meer parkeerplekken te realiseren en niet als verdienmodel te laten fungeren; • er gemiddeld 20 zomerdagen per jaar zijn en er dus niet het hele jaar een probleem is; • € 50,- beter in de zakken van onze ondernemers kan vloeien in Scheveningen en de binnenstad; • er ongekende schade wordt aangericht aan het imago van onze stad en badplaats. Verzoekt het college, • om per direct de pilot met het € 50,- parkeren te stoppen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Martini, de heer Van Esch, mevrouw Van Basten Batenburg, de heer Partiman, mevrouw Klokkenburg en mevrouw Holman, wordt de volgende motie (HvDH.11) ingediend:

Motie HvDH.11 Wederopbouw van een gemeente in de Oekraïne De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 5/6 juli, ter bespreking van de Programmarekening 2022. Constaterende, dat: • er een enorme schade is ontstaan aan het economisch, sociale en maatschappelijk leven ten gevolge van de oorlog in de steden en dorpen van de Oekraïne; • de VNG zich onlangs gecommitteerd heeft aan het ondersteunen van de wederopbouw van vier Oekraïense gemeenten; • de gemeente Utrecht daarnaast zelf een samenwerkingsverband heeft gesloten met de stad Marioepol. Overwegende, dat: • het profiel van Den Haag als internationale stad van Vrede en Recht verder versterkt kan worden door een bijdrage te leveren om het herstel van het economisch en maatschappelijk leven; • het eerste element van de wederopbouw zou moeten liggen op de bedrijvigheid zodat de Oekraïners weer zelfstandig hun eigen leven kunnen opvatten; • bijdragen aan herstel van de sociale structuur en het culturele leven desgewenst in de tweede fase een element zouden moeten zijn; • het karakter van de samenwerking geen stedenband is, maar een tijdelijk wederopbouwsteunprogramma met een beperkte looptijd bv. van 10 jaar.

Van mening, dat: • er in de Haagse samenleving de wens bestaat om de mensen aldaar te helpen en te ondersteunen, zoals vanuit lokale ondernemers die in de sfeer van moderne bedrijvigheid actief zijn (ICT/AI duurzame productie, duurzame mobiliteit en energie) bij verenigingen en bij de Oekraïense vluchtelingen die tijdelijk in onze stad verblijven; 17

•

• •

een economische impuls (bedrijvigheid om daarmee de economische weerbaarheid op te bouwen en de werkgelegenheid om nieuwe en moderne banen te genereren) in de eerste plaats voor de hand ligt en daarom een stad met enige omvang, zoals Odessa, een goede keuze zou kunnen zijn; het wenselijk is om vanuit Den Haag contact te zoeken met Oekraïne (de ambassade en de Oekraïense vereniging van gemeenten), om te kijken op welke manier er behoefte is aan Haagse initiatieven voor de wederopbouw van Oekraïne; het zinnig is afstemming te zoeken bij andere gemeenten en de VNG om dubbel werk te voorkomen.

Verzoekt het college: • te onderzoeken of er een gemeentelijke taskforce(commissie) kan worden ingesteld waarbinnen de activiteiten en initiatieven tot lokale wederopbouw van Oekraïne kunnen worden vorm gegeven op economisch, sociaal en cultureel gebied, zodra aldaar een voldoende stabiele situatie aanwezig is; • te onderzoeken of het economisch herstel kan worden bevorderd door onder regie van de taskforce een samenwerkingsverband op economisch gebied met als gesprekspartners de Oekraïense counterpart en het innovatieve Haagse bedrijfsleven, te laten functioneren; • te onderzoeken of voor de bestuurlijk, sociale en culturele mogelijkheden vervolgens een opbouwprogramma kan worden ontwikkeld, waarbij partners uit gemeente (en VNG), provincie en het Rijk gezamenlijk optrekken. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door mevrouw Verdonk, wordt de volgende motie (HvDH.12) ingediend:

Motie HvDH.12 3,8 miljoen terug naar onderwijs De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, in een debat over de jaarrekening 2022. Constaterende dat, • de gemeente Den Haag per 1 augustus 2023, via een Europese aanbesteding een nieuwe aanbieder heeft voor al het zorgvervoer (NOOT). Overwegende dat, • de eerste aanbesteding zorgvervoer, waaronder leerlingenvervoer, is mislukt door fouten van de gemeente zelf (oordeel rechter). • het gevolg is dat er vanaf 1 augustus 2022 jaarcontracten moesten worden afgesloten met aanbieders van dit soort vervoer. • deze jaarcontracten veel duurder blijken te zijn geweest dan was aangenomen • dit ten koste is gegaan van het geld dat begroot was voor onderwijs. Van mening dat, • geld dat bedoeld is voor onderwijs ten goede moet komen aan onderwijs. Verzoekt het college, • 3,8 miljoen euro te laten terugvloeien naar onderwijs. En gaat over tot de orde van de dag.

18

De voorzitter. Door de heer Guernaoui, daartoe gesteund door de heer Martinez van Andel en mevrouw De Groot, wordt de volgende motie (HvDH.13) ingediend:

Motie HvDH.13 Gebruik convenant niet als pressiemiddel voor basissubsidie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 6 juli 2023, in een debat over de jaarrekening 2022. Constaterende dat, • in diverse stadsdelen het convenant bewonersorganisaties wordt gebruikt als pressiemiddel om basissubsidie te kunnen verkrijgen; • het convenant bedoeld was als extra hulpmiddel voor bewonersorganisaties en niet als pressiemiddel om basissubsidie te kunnen krijgen; • circa 35% van de Haagse bewonersorganisaties om verschillende redenen het convenant nog niet hebben getekend. Overwegende dat, • de enige leidende documenten voor het verkrijgen van basissubsidie voor bewonersorganisaties de beleidsnota bewonersparticipatie en de subsidieverordening zijn; • het wel of niet tekenen van het convenant bewonersorganisaties nooit in verband gebracht mag worden met het wel of niet krijgen van basissubsidie. Verzoekt het college, • de stadsdeelorganisaties op te roepen het convenant buiten beschouwing te laten bij aanvragen voor basissubsidie en deze aanvragen louter te beoordelen op de in de subsidieverordening opgenomen regels. • de voorwaarde tot het opstellen van een convenant te schrappen uit de beleidsnota bewonersorganisaties. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter.

Dank aan de insprekers en natuurlijk aan de voorzitter van de Rekeningencommissie. Wij hopen dat het college op hun inspraak kan reageren. De D66-fractie zal het advies van de Rekeningencommissie om decharge te verlenen, opvolgen. De behandeling van de programmarekening is dit jaar onder ietwat bijzondere omstandigheden, maar ik denk dat het van belang is om ons niet te laten afleiden van de kern van onze taak vandaag: terugkijken op het afgelopen jaar met een kleine doorkijk naar dit jaar via de Voorjaarsnota en de Resultaatbestemming om zo te zien wat goed gaat maar ook wat beter kan. Laat ik dat hier doen, nadrukkelijk met de belangrijkste D66 waarden in het achterhoofd: gelijke kansen, klimaat, vrijheid en natuurlijk de democratische rechtsstaat. Graag wil ik eerst stilstaan bij de financiële verantwoording van de programmarekening. De weerstandscapaciteit van de gemeente is na jaren van onzekerheid gelukkig weer in orde. Degelijk financieel beleid is immers de basis voor alles. De algemene reserve is daarbij het belangrijkste onderdeel van de weerstandscapaciteit. Op 31 december van vorig jaar bedroeg de algemene reserve € 76,2 mln., maar om risico’s op te kunnen vangen, is een algemene reserve van € 108 mln. nodig. Uit de Voorjaarsnota blijkt dat de algemene reserve op dit moment € 127,3 mln. is. Dat is dus positief en daarom kan € 19,3 mln.