RIS316039 Bijlage 1 Ontwerpbestemmingsplan Willem Royaardsplein (1)

Bestemmingsplan Willem Royaardsplein Ontwerp

Willem Royaardsplein

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Inhoudsopgave

Samenvatting

5

Toelichting

7

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het bestemmingsplan 1.2 Doel van het bestemmingsplan 1.3 Begrenzing van het plangebied 1.4 Geldende planologische regelingen 1.5 Leeswijzer

9 9 10 10 12 13

Hoofdstuk 2 Beschrijving van de bestaande situatie 2.1 Inleiding 2.2 Ontstaansgeschiedenis 2.3 Cultureel erfgoed 2.4 Ruimtelijke structuur 2.5 Functionele structuur

15 15 15 20 23 28

Hoofdstuk 3 Beleidskaders 3.1 Inleiding 3.2 Ruimtelijk beleid 3.3 Cultureel erfgoed 3.4 Groen 3.5 Water 3.6 Verkeer en infrastructuur 3.7 Wonen 3.8 Economie 3.9 Onderwijs, Welzijn en Maatschappelijke Zorg 3.10 Duurzaamheids- en milieubeleid

29 29 29 33 38 43 58 65 67 78 83

Hoofdstuk 4 Fysieke leefomgevingsaspecten 4.1 Inleiding 4.2 Milieueffectrapportage 4.3 Externe veiligheid 4.4 Geluid 4.5 Luchtkwaliteit 4.6 Natuurbescherming 4.7 Bodem 4.8 Windhinder en bezonning 4.9 Bedrijven en milieuzonering

87 87 87 89 93 97 98 105 107 108

Hoofdstuk 5 Planbeschrijving 5.1 Inleiding 5.2 Beschrijving van het plan 5.3 Ontwikkelingen 5.4 Duurzaamheid 5.5 Keuze en verantwoording van bestemmingen 5.6 Toelichting op de regels

111 111 111 116 128 129 138

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

147

Hoofdstuk 7

Overleg en participatie

149

2

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

7.1 7.2 7.3

Artikel 3.1.1 Bro-overleg Inspraak- en participatieverordening Coördinatieregeling

149 153 153

Bijlagen bij toelichting Bijlage 1 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling Bijlage 2 Besluit m.e.r.-beoordeling Bijlage 3 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai Bijlage 4 Akoestisch onderzoek inrichtingslawaai Bijlage 5 Karakteristieke geluidwering van de gevel Bijlage 6 Toetsing Wet Natuurbescherming Bijlage 7 Nader onderzoek vleermuizen Bijlage 8 Notitie stikstof (AERIUS) - berekening aanlegfase Bijlage 9 Notitie stikstof (AERIUS) - berekening gebruiksfase Bijlage 10 Monumentale bomen (lijst) Bijlage 11 Verkennend bodemonderzoek (1) Bijlage 12 Verkennend bodemonderzoek (2) Bijlage 13 Verkennend bodemonderzoek (3) Bijlage 14 Bezonningsstudie Bijlage 15 Monumentale bomen (kaart) Bijlage 16 Mobiliteitstoets Bijlage 17 Brancheringonderzoek (DPO) Bijlage 18 Puntensysteem NIB (RIS 301953) Bijlage 19 Brandveiligheid van parkeergarages met elektrisch aangedreven voertuigen Bijlage 20 Watersleutel Bijlage 21 Memo watersleutel Bijlage 22 Geotechnisch onderzoek Bijlage 23 Monitoringsplan Bijlage 24 Archeologisch onderzoek Bijlage 25 Coördinatie besluit Willem Royaardsplein

155 156 179 184 259 329 395 424 447 488 505 514 571 645 760 780 782 796 828 893 970 974 978 1092 1111 1136

Regels

1139

Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2

Inleidende regels Begrippen Wijze van meten

1141 1141 1152

Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9

Bestemmingsregels Gemengd - 1 Gemengd - 2 Gemengd - 3 Verkeer - Straat Verkeer - Verblijfsgebied Verkeer - Verblijfsstraat Waarde - Archeologie

1153 1153 1155 1157 1158 1159 1161 1163

Hoofdstuk 3 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel 13 Artikel 14 Artikel 15 Artikel 16 Artikel 17

Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene aanduidingsregels Algemene afwijkingsregels Algemene wijzigingsregels Algemene procedureregels Overige regels

1165 1165 1166 1168 1169 1170 1171 1172 1173

Hoofdstuk 4 Artikel 18

Overgangs- en slotregels Overgangsrecht

1175 1175

3

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Artikel 19

Slotregel

1176

Bijlagen bij regels

1177

Bijlage 1

Staat van horeca-categorieën

1178

Bijlage 2

Staat van bedrijfsactiviteiten bij functiemenging

1183

Bijlage 3

Kernwinkelgebied retailmonitor Den Haag 2017 (RIS301527)

1189

Vaststellingsbesluit

1197

4

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Samenvatting Samenvatting Winkelcentrum Duinzigt in het Benoordenhout is gebouwd in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het winkelcentrum en de omgeving zijn nu aan een grondige opknapbeurt toe. Nieuwe woningen, meer winkelruimte, een ondergrondse parkeergarage en een aantrekkelijke buitenruimte moeten van dit gebied een levendig wijkwinkelcentrum maken waar het prettig winkelen en vertoeven is voor inwoners uit alle wijken in het Benoordenhout. Om deze plannen te kunnen realiseren, is een aanpassing van het beheersverordening 'Benoordenhout Noord-Oost' nodig. Dit document, het bestemmingsplan Willem Royaardsplein, beschrijft de nieuwe gebruiks- en bouwmogelijkheden voor het (plan)gebied. Het plangebied waar dit bestemmingsplan over gaat is het winkelcentrum Duinzigt en het Willem Royaardsplein. Het wordt begrensd door de Theo Mann-Bouwmeesterlaan, Nyelantstraat, Esther de Boer-Van Rijklaan en het terrein van de Amerikaanse Kerk. Er is een centraal plein (het Willem Royaardsplein) met aan weerszijden winkelruimten en er zijn drie kiosken. Boven de winkelruimten, aan kant van de Nyelantstraat, liggen appartementen. Verder is er een openbaar parkeerterrein tussen het winkelcentrum en de Amerikaanse kerk. Vernieuwing van het winkelcentrum is dringend gewenst. Dat vinden zowel de eigenaar van het winkelcentrum, als de winkeliers en de bezoekers.

Niet alleen omdat het winkelcentrum matig rendeert en er steeds meer winkelruimten leeg staan, maar ook omdat er kansen zijn door veranderingen in de wijk. Er hebben zich namelijk in de afgelopen jaren grote (inter)nationale organisaties gevestigd in de directe omgeving. Daarnaast is de bevolkingssamenstelling aan het veranderen. Dat vraagt om een ander, gevarieerd aanbod van winkels. De huidige eigenaar van het winkelcentrum, de winkelvastgoedontwikkelaar WP Retail Invest (WPRI), heeft bij het maken van de plannen de buurt nauw betrokken. Zo was er een klankbordgroep van bewoners, winkeliers en de wijkvereniging, die mee heeft gedacht over verschillende onderwerpen, zoals de vormgeving van het plein. In inloopbijeenkomsten zijn overige omwonenden, winkeliers en andere belangstellenden geïnformeerd over de ontwikkelingen. Verder denkt een Brancheringsadviescommissie (BAC) mee over het soort winkels dat past bij een vernieuwd winkelcentrum. De plannen zijn beschreven in dit bestemmingsplan. Dit plan staat open voor inspraak. Nadat het plan onherroepelijk is geworden, kan de vernieuwing van winkelcentrum Duinzigt starten en kan het nieuwe winkelhart, dat past bij deze wijk daadwerkelijk worden gerealiseerd. Leeswijzer Er zijn al eerder plannen gemaakt voor de vernieuwing van het winkelcentrum.

Hoofdstuk 1 beschrijft kort deze voorgeschiedenis en maakt de aanleiding voor dit bestemmingsplan duidelijk. In Hoofdstuk 2 worden de ruimtelijke structuren, de functionele opbouw en het cultureel erfgoed van het plangebied beschreven. Dit laat zien hoe de nieuwe plannen rekening houden met die situatie. In Hoofdstuk 3 kunt u lezen met welk ruimtelijk beleid op rijks-, provinciaal-, regionaal-, gemeentelijk niveau rekening is gehouden bij het maken van de nieuwe plannen voor het gebied. Hoofdstuk 4 stelt aan de orde wat de gevolgen zijn van de plannen voor het milieu (m.e.r.-beoordeling), de externe veiligheid, bedrijven en milieuzonering, geluid, luchtkwaliteit, natuurbescherming en bodem. Hoofdstuk 5 geeft een beschrijving van de nieuwe plannen en laat zien welke nieuwe gebruiks- en bouwmogelijkheden daarvoor nodig zijn. Hoofdstuk 6 gaat in de op de economische uitvoerbaarheid van de nieuwe plannen.

5

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

6

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Toelichting

7

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

8

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding voor het bestemmingsplan

Het winkelcentrum Duinzigt stamt uit de jaren '70 en is gebouwd als laatste uitbreiding van de wijk Benoordenhout in de gemeente Den Haag. Het winkelcentrum is centraal gelegen in de wijk en heeft een ruim verzorgingsgebied. Door de sterke positie van de huidige supermarkt (AH) is het winkelcentrum dominant ten opzichte van de andere boodschappencentra in de wijk. De komst van het ICC, de uitbreiding van de NATO en TNO alsmede de veranderende (met name verjonging van de) bevolkingssamenstelling in de wijk zijn ingrediënten voor een succesvol boodschappencentrum voor de komende 15 tot 20 jaar, maar dan moet het aanbod en de sfeer meegaan met de eisen van deze tijd. Daartoe zijn al vanaf 1988 door opeenvolgende investeerders pogingen ondernomen om het winkelcentrum te revitaliseren, voor het laatst in 2007 toen een Nota van Uitgangspunten (NvU) is vastgesteld (RIS149008) die uiteindelijk niet tot een herontwikkeling heeft geleid. Het winkelcentrum is een belangrijke ontmoetingsplaats voor de bewoners van Benoordenhout. Echter door het almaar uitblijven van investeringen is de aantrekkingskracht ten opzichte van andere centra teruggelopen en is leegstand ingetreden. Het winkelcentrum aan het Willem Royaardsplein is in 2014 aangekocht door WP Retail Invest Duinzigt CV (WPRI).

WPRI heeft hiervoor overleg gezocht met diverse belanghebbenden rondom het winkelcentrum door een klankbordgroep in te stellen. In nauw overleg met deze klankbordgroep heeft WPRI een plan ontwikkeld dat onder meer meer ruimte biedt aan een nieuwe en gelijkvloerse supermarkt en een grote ondergrondse parkeergarage. Op 5 juli 2016 heeft het college vervolgens de nieuwe Nota van Uitgangspunten Winkelcentrum Duinzigt (Willem Royaardsplein) vastgesteld (RIS294730) waarin de randvoorwaarden voor de herontwikkeling zijn opgenomen. De NvU is op 22 september 2016 besproken in de commissie Ruimte en op basis van deze bespreking heeft het college nog extra besprekingen met belanghebbenden gevoerd. Deze besprekingen hebben geleid tot de vaststelling van een gewijzigde Nota van Uitgangspunten (NvU) op 31 januari 2017 (RIS296212). In de gewijzigde NvU is ten opzichte van de eerdere NvU het bouwprogramma verkleind, de oppervlakte van het nieuwe plein vergroot en is de gemeentelijke projectorganisatie aangepast waarmee zij de regie op de herontwikkeling heeft genomen. Op 22 februari 2017 heeft de commissie Ruimte tijdens een werkbespreking zich laten informeren over de plannen en is gesproken met verschillende belanghebbenden. Tijdens de tweede behandeling in de commissie Ruimte op 29 maart 2017 bleek brede steun voor deze gewijzigde NvU.

De gemeenteraad heeft vervolgens in de raadsvergadering van 13 april 2017 de NvU tezamen met een tweetal moties aangenomen waarbij de gemeenteraad zich uitspreekt over het behoud van de drie ondernemers op het plein en de ontwikkelaar en winkeleigenaren en belanghebbenden oproept om het overleg verder op te starten. Daarnaast heeft de gemeenteraad verzocht om het winkeloppervlakte voor de tweede trekker te verkleinen, dan wel het anders in te delen - op een financieel haalbare wijze, zodat tegemoet gekomen wordt aan de (resterende) bezwaren in de wijk. Beide moties zijn inmiddels afgedaan. Op 19 december 2017 heeft het college van B&W ingestemd met de inhoud van het projectdocument Winkelcentrum Duinzigt en ingestemd met de onderliggende grondexploitatie winkelcentrum Duinzigt (HA-74), waarna deze stukken ter goedkeuring aan de gemeenteraad zijn voorgelegd. Op 15 februari 2018 heeft de gemeenteraad haar goedkeuring verleend. Vervolgens ondertekenden de nieuwe eigenaar van het winkelcentrum WP Retail Invest (WPRI) en de gemeente Den Haag op 7 juni 2018 de samenwerkingsovereenkomst voor de herontwikkeling van het winkelcentrum Duinzigt aan het Willem Royaardsplein. Het plan voorziet in modernisering van het verouderde winkelcentrum, uitbreiding van het (winkel)areaal en het toevoegen van een woonprogramma.

Hoewel de door de gemeenteraad goedgekeurde (her)ontwikkeling niet past binnen de vigerende beheersverordening Benoordenhout Noord-Oost (vastgesteld op 19 april 2012) sluit het wel volledig aan bij de ambitie van de gemeente om het Willem Royaardsplein als levendig plein te herontwikkelen. Daarvoor is een bestemmingsplanwijziging benodigd waartoe dit (postzegel)bestemmingsplan is opgesteld. De projectlocatie wordt bepaald op basis van de hiervoor genoemde stukken (waaronder de NvU) en op

9

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

kaart 1 weergegeven.

afbeelding 1: projectlocatie herontwikkeling Willem Royaardsplein

1.2

Doel van het bestemmingsplan

Het doel van bestemmingsplan Willem Royaardsplein is het vastleggen van de planologisch-juridische kaders voor de nieuwe ontwikkeling. Voorts wordt dit bestemmingsplan in overeenstemming gebracht met de huidige wet- en regelgeving alsook het op dit moment geldende gemeentelijke beleid. Een volledige beschrijving van deze herontwikkeling is opgenomen in hoofdstuk 5.2.

1.3

Begrenzing van het plangebied

Het plangebied ligt in de wijk Benoordenhout van de gemeente Den Haag.

10

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 2: ligging van het plangebied in de stad De begrenzing van het plangebied wordt gevormd door de Esther de Boer - van Rijklaan, Nyelantstraat, Theo Mann-Bouwmeesterlaan en de Amerikaanse Kerk zoals op kaart 2 weergegeven:

11

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 3: begrenzing van het plangebied

1.4

Geldende planologische regelingen

1.4.1

Vigerend bestemmingsplan

Het bestemmingsplan Willem Royaardsplein vervangt (gedeeltelijk) het volgende bestemmingsplan: Beheersverordening Benoordenhout Noord Oost

vastgesteld 11 oktober 2012

Inwerkingtreding 3 mei 2012

12

onherroepelijk direct

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 4: vigerend bestemmingsplan 1.4.2

Parapluherzieningen

Naast bestemmingsplannen die op een specifiek plangebied van toepassing zijn, kent de gemeente Den Haag een aantal parapluherzieningen die op heel het gemeentelijke grondgebied van toepassing zijn en die door dit bestemmingsplan voor wat betreft het plangebied worden vervangen: a. Parapluherziening (fiets) parkeren, vastgesteld 20 september 2018, geheel onherroepelijk 16 december 2018, waardoor actuele (fiets)parkeernormen in vigerende plannen worden gehanteerd. De wijze waarop bestemmingsplan Willem Royaardsplein het beleid in de parapluherzieningen vervangt, is beschreven in hoofdstuk 5.5 Keuze en verantwoording van bestemmingen.

1.5

Leeswijzer

In hoofdstuk 1 Inleiding is de aanleiding voor het opstellen van een bestemmingsplan voor het plangebied Willem Royaardsplein aangegeven. Ook zijn de doelen die met het bestemmingsplan worden beoogd, omschreven. Om deze doelen in een bestemmingsplan gestalte te geven wordt enerzijds in hoofdstuk 2 Beschrijving van de bestaande situatie de bestaande situatie beschreven, anderzijds is voor de verduidelijking van een deel van de doelen in de hoofdstukken 3 Beleidskaders en 4 Fysieke leefomgevingsaspecten een selectie gemaakt uit de relevante beleidsnota's en regelingen die op dit plangebied van toepassing zijn. Daaruit zijn vervolgens beleidsuitspraken voor het plangebied afgeleid. Hoofdstuk 3 Beleidskaders bevat de beleidsuitspraken ten aanzien van ruimtelijk en sectoraal beleid. Hoofdstuk 4 Fysieke leefomgevingsaspecten ten aanzien van de milieukwaliteitseisen. Bij de keuze van bestemmingen in hoofdstuk 5 Planbeschrijving, is aangeven welke bestemmingen en bestemmingsregelingen uit deze beleidsuitspraken zijn afgeleid voor de bestaande (en de te ontwikkelen) situatie. In dit hoofdstuk worden buiten de planbeschrijving, ook de gekozen bestemmingen en bestemmingsregelingen globaal beschreven. Op de economische uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan wordt in hoofdstuk 6 Economische uitvoerbaarheid ingegaan.

In hoofdstuk 7 Overleg en participatie wordt verslag gedaan van het overleg en de participatie.

13

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

14

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Hoofdstuk 2 2.1

Beschrijving van de bestaande situatie

Inleiding

Om te beschrijven op welke wijze rekening wordt gehouden met de verschillende waarden in het gebied en de verhoudingen van het plangebied tot het aangrenzende gebied, worden achtereenvolgens de ontstaansgeschiedenis, het cultureel erfgoed, de ruimtelijke structuren die in de loop van de tijd zijn ontstaan en de functionele opbouw van het plangebied beschreven.

2.2

Ontstaansgeschiedenis

Het gebied van het Benoordenhout is gelegen op oude duingrond en wordt van oudsher bijna evenwijdig aan de kust doorsneden door drie wegen: de Waalsdorperweg, de Wassenaarseweg en de Benoordenhoutseweg, die lange tijd ondergeschikt was aan de door het Haagse Bos lopende Leidse Straatweg. Een lager gelegen veengebied vanaf de Wassenaarseweg tot de Benoordenhoutseweg had de naam Benoordenhoutse polder. Vanaf het midden van de zestiende eeuw groeiden boerderijen hier uit tot grote en kleine buitenplaatsen. Zo waren er de landgoederen Oostduin, Arendsdorp, Clingendael en Waalsdorp. In de 19de eeuw werden landschapsparken aangelegd in de Engelse stijl.

afbeelding 5: Benoordenhout in 1757 De gronden waren bijna geheel in handen van de familie Van Bylandt (Oostduin- Arendsdorp) en de familie Van Brienen (Clingendael). Tot 1884 behoorde vrijwel het hele gebied tot Wassenaar. Een klein deel van het huidige Benoordenhout was Haags grondgebied, namelijk het zuidwestelijk stuk grenzend aan het Kanaal. Hier zou het landschap het eerst veranderen met de aanleg van de Haagse Diergaarde (1863) en de bouw van het Nassaukwartier (1894-1902).

15

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 6: Benoordenhout in 1899 De verdere ontwikkeling van het gebied was pas mogelijk na de door belastingverhoging gedwongen verkoop van het overgrote deel van het grondbezit van de Van Bylandts en de aanvaarding van het Uitbreidingsplan van Berlage in 1911. Alhoewel gravin van Bylandt bedongen had dat alleen huizen om het restant van haar landgoed zouden worden gebouwd, zijn op dit beding vanaf het begin uitzonderingen gemaakt. Door de gunstige ligging ten opzichte van het centrum en de uitvalswegen bleek de wijk zeer aantrekkelijk voor de vestiging van kantoren. De eerste waren de kantoren van de Nederlandsch-Indische Spoorwegen (1915) aan de Wassenaarseweg en van de B.I.M. (Shell) aan de Carel van Bylandtlaan (1916).

16

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 7: fragment van Uitbreidingsplan van Berlage in 1911 Bij de aanleg van de wijk, die zeer geleidelijk van west naar oost verliep, heeft men rekening gehouden met het gecultiveerde landschappelijke karakter zoals dat in de l9e eeuw was ontstaan. Het plan van Berlage is alleen ten zuiden van de Wassenaarseweg in grote lijnen gevolgd. De rest is ontstaan met deelplannen. Lanen van vroegere buitenplaatsen werden met zorg omringd door luxehuizen. De Van Hogenhouck Van Soutelandelaan en Van Montfoortlaan getuigen hiervan. Rond 1930 had men de grens bereikt van de Van Hoytemastraat en de Van Hogenhoucklaan. De aanleg van de Van Alkemadelaan tot de Waalsdorperweg was in 1927 een feit. In 1938 werd deze brede laan verlengd naar Scheveningen. Voor het profiel ging de gemeente uit van forse appartementsgebouwen maar de belangstelling hiervoor nam in de loop van de jaren dertig af, waardoor er slechts een paar, waaronder “Duinwyck”, zijn gerealiseerd. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog lag de bebouwingsgrens op de Hart Nibbrigkade, Van Alkemadelaan, Van Ouwenlaan, de Van Mojalenlaan, Van Soutelandelaan, Nyelantstraat, Waalsdorperweg en de Frederik- en Alexanderkazerne.

17

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 8: Benoordenhout in 1931 Na de Tweede Wereldoorlog werdt het Uitbreidingsplan van Dudok in 1949 vastgesteld en heeft het Benoordenhout enkele ingrijpende wijzigingen ondergaan en is de wijk uitgebreid richting Wassenaar met de buurt Clingendael (tussen de Hart Nibbrigkade en de Thérèse Schwartzestraat) en de buurt Duinzigt, die is vernoemd naar Nederlandse acteurs (Willem Royaardsplein e.o.).Wat de wijzigingen in het vooroorlogse deel betreft zijn het meest ingrijpend geweest de bouw in de jaren zestig en zeventig van het Provinciehuis en het kantoor voor Rijkswaterstaat op de plaats van de Haagse Diergaarde. In geen enkel opzicht werd hier rekening gehouden met de schaal, structuur en hoge kwaliteit van de wijk. (In het begin van de jaren negentig zal het kantoor van de Kamer van Koophandel naast het gebouw van Rijkswaterstaat worden gebouwd).

18

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 9: fragment van Uitbreidingsplan van Dudok in 1949 Ook het restant van het landgoed Oostduin-Arendsdorp, dat het groene hart van de wijk vormt, werd keer op keer verkleind door gebouwen van soms zeer forse schaal en enkele huizen aan de Oostduinlaan, de Goetlijfstraat en de Van Hogenhoucklaan en luidden dit verdichtingsproces reeds voor de oorlog in. In de jaren vijftig en zestig volgden een bejaardentehuis aan de Goetlijfstraat, enkele huizen en het 66 meter hoge Shellkantoor aan de Oostduinlaan van ir. H.E. Oud. Met de bouw in de jaren zeventig van een zeer groot complex serviceflats en de forse uitbreiding van het Shellkantoor aan de Wassenaarseweg plus de uitbreiding van het eerdergenoemde bejaardentehuis is momenteel een kritieke grens voor het landgoed bereikt. Duinzigt is een buurt die meest noordoostelijk gelegen is in de wijk Benoordenhout. In het verleden (tot de Tweede Wereldoorlog) lag in dit gebied de golfbaan van de Koninklijke Haagsche Golf & Country Club. Bij de Waalsdorperweg is nog altijd het toegangshek te zien van de voormalige golfclub. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef weinig van de golfbaan over nadat de Duitsers er tankgrachten groeven.Vanaf de Ruychrocklaan is nog één van de oude golfholes te zien die zich uitstrekt in Clingendael.

Duinzigt wordt begrensd door respectievelijk de Van Alkemadelaan, de Oude Waalsdorperweg die overgaat in de Landscheidingsweg, de gemeente Wassenaar en het landgoed Clingendael. De buurt kan in twee delen gesplitst worden. Aan de kant van de Van Alkemadelaan staan huizen en appartementen die niet meer dan drie verdiepingen hebben, aan de Wassenaarse kant werden eind 70'er jaren flatgebouwen neergezet waar veel (oudere) welgestelden en liberalen wonen. Daartussen ligt het Willem Royaardsplein, een rechthoekig plein met bomen, omringd door winkels,

19

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

restaurants en andere voorzieningen. Dit kleine winkelcentrum werd in 1979 opgeleverd. Het ligt in een strook met andere voorzieningen, zoals de naastliggende (in architectonische zin) bijzondere Amerikaans protestante kerk. Het gebouw was voor het eerst te zien op de Wereldtentoonstelling 1958 in Brussel. Na de tentoonstelling is het in 1962 herbouwt in de wijk Duinzigt om zo te voorzien in een gebouw voor de Amerikaans protestante gemeenschap. In Den Haag werd sinds 1903 een Engelse dienst gehouden in de kapel van het Bronovo-ziekenhuis, eerst voor diplomaten en toeristen en later ook voor de groeiende expat-gemeenschap. In 2014 werd het tot rijksmonument benoemd. De komst van het Internationale Strafhof aan de Oude Waalsdorperweg heeft gezorgd voor veranderingen in de wijk. Al in 2013 is het benzinestation aan de bocht van de Waalsdorperweg vervangen door het appartementencomplex de Bouwmeester. Sinds de opening van het Internationaal Strafhof in 2015 bezoeken de werknemers en gasten van het Internationaal Strafhof vaak ook het winkelcentrum Duinzigt, wat een nieuwe impuls hieraan heeft gegeven. Zie ook het Haags gemeentearchief.

2.3

Cultureel erfgoed

De Rijksdienst helpt gemeenten om hieraan te voldoen met de Handreiking erfgoed en ruimte. Hierin staat hoe gemeenten zo’n inventarisatie en analyse kunnen uitvoeren. Ook wordt in deze handreiking aangegeven op welke wijze gemeenten cultuurhistorische waarden kunnen opnemen in een bestemmingsplan, compleet met voorbeeldregels. Handreiking erfgoed en ruimte en de publicatie 'Cultureel erfgoed en ruimte, gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg in de ruimtelijke ordening'. Het begrip cultuurhistorie heeft drie aspecten: Historische (stede)bouwkunde / bovengrondse monumentenzorg; bijvoorbeeld kastelen, kerken, oude boerderijen of landhuizen, maar ook stedenbouwkundige elementen als beschermde stads- of dorpsgezichten. Archeologie; sporen en vondsten die door mensen(werk) in het verleden in de grond zijn achtergebleven, bijvoorbeeld potscherven, resten van voedselbereiding, graven, maar ook verkleuringen in de grond die duiden op bewoning of infrastructuur. Een verzamelterm hiervoor is 'archeologische waarden'. Alle archeologische waarden bij elkaar zijn het 'bodemarchief'. Cultuurlandschap/historische geografie: alle landschappelijke elementen die het gevolg zijn van menselijk handelen in het verleden, bijvoorbeeld verkavelingspatronen, pestbosjes, landgoederenzones of ontginningsassen.

Cultureel erfgoed omvat 'sporen, objecten en patronen/structuren die, zichtbaar of niet zichtbaar, onderdeel uitmaken van onze leefomgeving en een beeld geven van een historische situatie of ontwikkeling. Het omvat zowel het archeologisch, historisch-(steden)-bouwkundig als het historisch-landschappelijk erfgoed. In deze paragraaf staat een beschrijving van de in het plangebied Willem Royaardsplein aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten. 2.3.1

Cultuurhistorische waarden

Het bestemmingsplan is een belangrijk instrument om cultuurhistorische waarden in een gebied te beschermen. In 2010 is in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen dat gemeenten bij het maken van bestemmingsplannen rekening moeten houden met cultuurhistorische waarden. Binnen het plangebied Willem Royaardsplein is onderzoek verricht naar de cultuurhistorische waarden; hierbij is het volgende aangetroffen:

20

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

2.3.1.1 Bebouwingsstructuur Het Benoordenhout wordt gekenmerkt door een grote mate van harmonie, zonder dat gesproken kan worden van uniforme bebouwing. Duidelijk is te zien dat de wijk geleidelijk tot stand is gekomen, waarbij men met kleine invullingen de wijk verder opbouwde. De harmonie wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ligging in het groen en de grote mate van overeenkomst in bouwhoogte, geleding en materiaal voor zover het woonhuizen betreft. Twee bouwlagen met een kapverdieping, dan wel drie lagen met een plat dak overheersen. Vanaf het begin was de opzet een luxe woonwijk te bouwen. Ondanks de vestiging van enkele grote kantoren heeft de wijk dit karakter weten te behouden. Het overgrote deel van het vooroorlogse Benoordenhout toont een sobere baksteen-architectuur, waarin horizontale accenten van liggende vensters, overstekende daklijsten en betonbanden bepalend zijn. Opvallend is het feit dat vrijwel geen bouwblok één type architectuur kent. Rijtjes herenhuizen, panden met beneden- en bovenwoningen, flatgebouwen, vrijstaande huizen, scholen en andere gebouwen komen naast elkaar voor. Uit architectuurhistorisch oogpunt zijn de uitzonderingen op het algemene beeld van woningbouwarchitectuur in baksteen van belang, namelijk enkele kantoorgebouwen, scholen, kerken, villa's en luxe appartementen.

Opmerkelijk zijn de voor de Nieuwe Haagse School kenmerkende villa's van J.J. Brandes, die onder meer een complex aan de Ruychrocklaan/Van Ouwenlaan heeft gebouwd. Het Benoordenhout combineert het grootstedelijke karakter met dat van een groen villadorp. Ook toont zij een staalkaart van typologisch en architectuurhistorisch belangwekkende gebouwen uit de periode 1900-1940. Het ruimtelijke karakter van deze woonwijk wordt bepaald door de typische schaal en structuur van het vooroorlogse bebouwingsbeeld, gekenmerkt door de grote harmonie in de baksteen-woonhuisarchitectuur en de homogeniteit in verschillende straatwanden, die leidt tot hoogwaardige stedenbouwkundige ensembles. Daarnaast onderscheidt zich de waarde van de huizen in het Nassaukwartier en voorts van veel gebouwen met een hoge architectuurhistorische kwaliteit. Bijzonder is het plan van Berlage dat alleen ten zuiden van de Wassenaarseweg in grote lijnen is gevolgd. De groenstructuren en het landschappelijke karakter van de straten en lanen met hun zichtassen en groen bepalen voor een belangrijk deel de kwaliteit van de wijk. De herkenbaarheid van lanen van vroegere buitenplaatsen omringd door fraaie huizen geeft aan de wijk een extra dimensie en de openbare ruimte met veel groen herinnert aan het landschappelijke karakter van de negentiende-eeuwse situatie.

2.3.1.2 Beplanting Binnen het plangebied staan geen monumentale bomen. Op 23 juli 2019 is er een bomeninventarisatie uitgevoerd voor het Willem Royaardsplein en omgeving. Hieruit blijkt dat er op de locatie 67 bomen aanwezig zijn. Op circa 300 meter afstand bevindt zich het Natura 2000-gebied Meijendel & Berkerheide. 2.3.1.3 Beschermd stadsgezicht Het gebied is onderdeel van het Rijksbeschermd stadsgezicht Benoordenhout zoals is aangegeven op de bij dit besluit behorende tekening MSP/43/07 en zoals is omschreven in de toelichting bij dit besluit om het Benoordenhout aan te wijzen als beschermd stadsgezicht in de zin van artikel 1, onder g van de Monumentenwet 1988. De strook waarin het winkelcentrum ligt is vanaf de jaren zeventig ontwikkeld, evenals de grootschalige woonbebouwing tegenover het winkelcentrum. Het winkelcentrum en omgeving horen niet tot de waarden van het beschermd stadsgezicht. Aanwijzing tot beschermd stadsgezicht leidt niet tot individuele bescherming van gebouwen. Omdat het plangebied geen beschermwaardige waarden heeft, is er geen dubbelbestemming opgenomen ten behoeve van het beschermde stadsgezicht.

21

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

2.3.1.4 Gebouwde monumenten In het plangebied zijn geen gebouwde monumenten aanwezig. 2.3.1.5 Karakteristieke gebouwen In het plangebied zijn geen karakteristieke gebouwen aanwezig. 2.3.2

Archeologie

2.3.2.1 De geologische ondergrond Het bestemmingsplangebied is volgens de Nieuwe Geologische kaart van Den Haag en Rijswijk gelegen in het strandwallenlandschap, op de rand van een smalle strandwal. De noordelijke helft van het plangebied ligt in de strandvlakte. Dit landschap heeft zijn vorm gekregen vanaf ca. 5000 v. Chr. door het ontstaan van zandruggen parallel aan de kustlijn. Door vorming van steeds nieuwe strandwallen werd de kustlijn langzamerhand naar het westen toe verlegd. Strandwallen hebben in zijn algemeenheid een hoge archeologische verwachting. Deze zandruggen waren al vrij snel na hun ontstaan bewoonbaar en ook aantrekkelijk voor onze verre voorouders. Op deze strandwal zijn vondsten bekend van vuursteen uit de prehistorie en aardewerk uit de ijzertijd of Romeinse tijd. Ook op korte afstand van het plangebied zijn vindplaatsen bekend, zoals een bronstijdnederzetting bij ziekenhuis Bronovo, en aan de Oude Waalsdorperweg sporen uit de bronstijd, een grafveld uit de ijzertijd en sporen van een boerderijcomplex uit de 12de eeuw. Het plangebied is in de middeleeuwen nooit overdekt geraakt door stuifzand van het Jong Duin. In plaats daarvan lag hier een met sloten dooraderd cultuurlandschap met enkele verspreid liggende boerderijen. Vanaf het midden van de 16de eeuw groeiden enkele daarvan uit tot landgoederen, zoals Waelsdorp.

Tot in de 20ste eeuw bleef deze situatie vrijwel ongewijzigd, totdat de eerste woningbouw in het gebied plaatsvond. In de jaren zestig van deze eeuw volgden nieuwbouwactiviteiten in en rond het plangebied. 2.3.2.2 Archeologische potenties en waarden Voor een deel van het plangebied is in een eerder stadium een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Bij het booronderzoek kon worden vastgesteld dat de bodemopbouw niet overeen kwam met de situatie op de geologische kaart. In het onderzochte gebied bleek de ondergrond te bestaan uit een strandwal met geërodeerde lage duinkopjes. In de tussenliggende lage delen was veen aanwezig. In het uiterste zuidoosten van het plangebied heeft zich op de strandwal een bodem gevormd, maar daarin zijn bij het onderzoek geen archeologische resten aangetroffen. Voor het oostelijke deel van het plangebied is in 2007 een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Bij het booronderzoek kon worden vastgesteld dat de bodemopbouw niet overeen kwam met de situatie op de geologische kaart. In het onderzochte gebied bleek de ondergrond te bestaan uit een strandwal met geërodeerde lage duinkopjes. In de tussenliggende lage delen was veen aanwezig. In het uiterste zuidoosten van het plangebied heeft zich op de strandwal een bodem gevormd, maar daarin zijn bij het onderzoek geen archeologische resten aangetroffen.

Het onderzochte deel van het plangebied is daarop vrijgegeven voor ontwikkeling. In het kader van de nieuwe ontwikkelplannen is in 2019 een bureauonderzoek uitgevoerd voor het westelijke deel van het plangebied (zie bijlage). Hieruit is gebleken dat er in dit gebied archeologische resten aanwezig kunnen zijn die dateren vanaf de bronstijd. De bodemverstoring voor de voorziene herontwikkeling in dit deelgebied is echter van beperkte omvang en diepte en zal geen schade aan eventueel aanwezige archeologische vindplaatsen aanrichten. Voor het westelijke deel van het plangebied is op de plankaart een dubbelbestemming Waarde Archeologie opgenomen, met uitzondering van het onderkelderde kopgebouw, waar geen archeologische waarden meer te verwachten zijn.

22

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Bovenstaande houdt in dat het onderzochte deel van het plangebied is vrijgegeven voor ontwikkeling. Voor het niet-onderzochte deel blijft de archeologische verwachting bestaan. Dit deel is op de plankaart aangegeven met een dubbelbestemming Waarde - Archeologie.

2.4

Ruimtelijke structuur

2.4.1

Stedenbouwkundige structuur

Ruimtelijke hoofdstructuur Het Benoordenhout is gebouwd in de periode 1894 (bouw Nassaubuurt) tot ca.1950 (Duinzigt 1970). De stedenbouwkundige opbouw van het Benoordenhout is ontleend aan de van oudsher aanwezige wegen en het patroon van de waterlopen. De Waalsdorperweg vormde de scheiding met het duinlandschap. Door de aanleg van de Van Alkemadelaan, als verlenging van de Laan van Nieuw Oost Indië door het Haagse Bos, is ook daar niet meer volgens het plan van Berlage gebouwd. Veel appartementsgebouwen, maar ook de voor het Benoordenhout typische Haagse School krijgen een plek langs de statige lanen. Het gebied Uilenburg wordt pas na de Tweede Wereldoorlog bebouwd. Dit gebied wordt gekenmerkt door de typerende Wederopbouwarchitectuur uit de periode 1945-1959. Vanaf 1960 worden de dan nog niet bebouwde gebieden bebouwd met gebouwen van aanzienlijke hoogte. Het deel Duinzigt is gebouwd vanaf 1960.

afbeelding 10: De wijk Benoordenhout Bebouwingsbeeld Het Benoordenhout wordt gekenmerkt door een grote mate van harmonie, zonder dat gesproken kan worden van uniforme bebouwing. Duidelijk is te zien dat de wijk geleidelijk tot stand is gekomen, waarbij men met kleine invullingen de wijk verder opbouwde. De harmonie wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ligging in het groen en de grote mate van overeenkomst in bouwhoogte, geleding en

23

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

materiaal voor zover het woonhuizen betreft. Twee bouwlagen met een kapverdieping, dan wel drie lagen met een plat dak overheersen. Vanaf het begin was de opzet een luxe woonwijk te bouwen. Ondanks de vestiging van enkele grote kantoren heeft de wijk dit karakter weten te behouden. Rijtjes herenhuizen, panden met beneden- en bovenwoningen, flatgebouwen, vrijstaande huizen, scholen en andere gebouwen komen naast elkaar voor. Voor het bebouwingsbeeld zijn de uitzonderingen op het algemene beeld van woningbouwarchitectuur in baksteen van belang, namelijk enkele kantoorgebouwen, scholen, kerken, villa's en luxe appartementen. Het ruimtelijke karakter van deze woonwijk wordt bepaald door de typische schaal en structuur van het vooroorlogse bebouwingsbeeld, gekenmerkt door de grote harmonie in de baksteen-woonhuisarchitectuur en de homogeniteit in verschillende straatwanden, die leidt tot hoogwaardige stedenbouwkundige ensembles. De groenstructuren en het landschappelijke karakter van de straten en lanen met hun zichtassen en groen bepalen voor een belangrijk deel de kwaliteit van de wijk. De herkenbaarheid van lanen van vroegere buitenplaatsen omringd door fraaie huizen geeft aan de wijk een extra dimensie en de openbare ruimte met veel groen herinnert aan het landschappelijke karakter van de negentiende-eeuwse situatie.

Duinzigt Duinzigt wordt begrensd door respectievelijk de Van Alkemadelaan, de Landscheidingsweg, de gemeente Wassenaar en het landgoed Clingendael. Duinzigt heeft een totale oppervlakte van 63 hectare. Het aantal inwoners in Duinzigt in 2021 bedraagt 2.555 en 1.445 huishoudens.

afbeelding 11: De buurt Duinzigt

24

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

De buurt kan in twee delen gesplitst worden. Aan de kant van de Van Alkemadelaan staan huizen en appartementen die niet meer dan drie verdiepingen hebben, aan de Wassenaarse kant werden eind 70'er jaren flatgebouwen in een open verkaveling gebouwd. In het midden van de buurt, tussen de Theo Mann-Bouwmeesterlaan en de Esther de Boer van Rijklaan bevindt zich een centrum gebied met bijzondere voorzieningen, waaronder het winkelcentrum Duinzigt. Het Willem Royaardsplein met de omliggende winkels en voorzieningen is de ontmoetingsplek voor de buurtbewoners.

afbeelding 12: een luchtfoto van het centrum van de buurt Duinzigt Winkelcentrum Duinzigt Het winkelcentrum Duinzigt stamt uit de jaren '70 en is gebouwd als laatste uitbreiding van het Benoordenhout. Het winkelcentrum is centraal gelegen in de wijk en heeft een ruim verzorgingsgebied. Het winkelcentrum bestaat uit een op de hoek met de Theo Mann-Bouwmeesterlaan gelegen tweelaags gebouw waarin op begane grond en in de kelder een Albert Heijn supermarkt zich bevindt met erboven een grotendeels leegstaande ruimte (voormalig poolbiljart centrum). In het verlengde van de hoek hiervan is aan het plein een winkelstrip met daarboven appartementen gelegen. Aan twee andere zijden van het plein bevinden zich paviljoens, onderling verbonden door een zware luifel. In de paviljoens bevinden zich verschillende winkels, horeca en een sauna. Rondom het Willem Royaardsplein zijn standplaatsen (bloemen) en twee kiosken (shoarma en vis) aanwezig. Tussen het winkelcentrum en de Amerikaanse Kerk ligt een openbaar parkeerterrein.

25

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

afbeelding 13: een luchtfoto van het winkelcentrum Duinzigt De winkelruimten aan het Willem Royaardsplein zijn allen in eigendom van de ontwikkelaar WPRI. De aanwezige appartmentwoningen boven de winkelruimten zijn particulier eigendom (VVE). Het naastgelegen parkeerterrein, waarop de gewenste nieuwbouw zich voor een belangrijk deel afspeelt, is eigendom van de gemeente Den Haag. Hierop is aanwezig een gebouwtje voor de HTM ten behoeve van een toiletruimte voor chauffeurs. 2.4.2

Verkeer en infrastructuur

2.4.2.1 Gemotoriseerd verkeer Het plangebied wordt ontsloten door middel van de Theo Mann Bouwmeesteraan die over gaat in de Waalsdorperweg. Beide wegen zijn conform de kadernota Straten Wegen en Land (RIS 280303) aangemerkt als wijkontsluitingsweg. Wijkonsluitingswegen geven direct toegang tot woon- en verblijfsgebieden. Op deze wegen is een maximumsnelheid van 50 km/u toegestaan. Wijkontsluitingswegen hebben geen functie voor het doorgaand autoverkeer. Een goede doorstroming van deze weg is dus minder van toepassing dan een goede ruimtelijke inpassing. Wijkontsluitingswegen hebben een wegprofiel van 2x1 rijstrook. Deze wegen komen uit op de Oude Waalsdorperweg en de Van Alkemadelaan. De Oude Waalsdorperweg is ook aangemerkt als een wijkontsluitingsweg. De Van Alkemadelaan is richting Scheveningen aangeduid als een stedelijke hoofdweg en richting Haagse Bos als een wijkontsluitingsweg. 2.4.2.2 Openbaar vervoer Op dit moment wordt het gebied met het openbaar vervoer ontsloten door buslijn 22. Deze heeft langs de Theo Mann Bouwmeester een eindhalte inclusief eindhaltevoorziening. Buslijn 22 zorgt voor een directe verbinding van de wijk met Den Haag Centraal en het centrum.

26

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

2.4.2.3 Langzaam verkeer Het Willem Royaardsplein is op dit moment ingericht als een voetgangersgebied waar fietsen niet is toegestaan. Voor deze situatie is gekozen in samenspraak met de buurt. De fietsers moeten dus op het plein afstappen of hun fiets buiten het gebied laten staan bij de daarvoor aanwezige fietsnietjes en verder lopen. De Waalsdorperweg heeft als belangrijkste toegangsweg naar de wijk nog geen fietsvoorzieningen. Daarom zijn in de zomer van 2019 langs de Waalsdorperweg fietssuggestiestroken gerealiseerd. Deze fietssuggestiestroken sluiten sluiten aan op de al aanwezige fietsstroken langs de Theo Mann Bouwmeesterlaan. 2.4.2.4 Parkeren Op dit moment ligt er naast het winkelcentrum een parkeerterrein met circa 73 parkeerplaatsen. Doordat het parkeerterrein op dit moment toegankelijk is voor iedereen, terwijl in de aangrenzende buurten parkeren wordt gereguleerd, kan het parkeerterrein ook worden gebruikt door derden. Zowel overdag als de winkels open zijn alsook in de avonduren na winkelsluitingstijd. In de gehele buurt Duinzigt geldt op dit moment geen parkeerregeling. Toch wordt er in een gedeelte van de wijk een hoge parkeerdruk ervaren. De gemeente heeft in het parkeerbeleid vastgelegd dat er maatregelen nodig zijn als de parkeerdruk boven de 90% ligt.

In een aantal straten in de wijk, met een focus rondom het winkelcentrum, ligt de parkeerdruk rond of boven de 90%. Om de parkeerdruk te verlagen is in 2016 een voorstel gedaan voor het invoeren van een parkeerregeling. Dit kon destijds niet rekenen op draagvlak in de wijk. De parkeerdruk is daarom nog steeds hoog wat er mede toe heeft geleid dat door veel oneigenlijk parkeergebruik (anders dan winkelklanten) het winkelcentrum daarvan de negatieve invloed ervaart van verminderde bereikbaarheid en mede daardoor toenemende leegstand. Na het verlenen van de omgevingsvergunning en het in gebruik nemen van het herontwikkelde winkelcentrum wordt er opnieuw een verkeersstudie gedaan in Duinzigt. Hierbij wordt vooral gekeken naar het parkeren en de algemene bereikbaarheid in de nieuwe situatie. 2.4.3

Groen

In en rond het Benoordenhout is een aantal groengebieden gelegen. In het plangebied liggen delen van de uitlopers van de landgoederen Clingendael en Oosterbeek. Het voor Benoordenhout kenmerkende groen wordt binnen het plangebied vooral gevormd door groene lanen en straten en de bredere singels met groenstroken als onderdeel van een oude groene "loper" door het gebied (van Soutelandelaan). In het Benoordenhout is een aantal sportcomplexen gevestigd. De complexen zijn omzoomd door groen. De Bosjes van Zanen maken onderdeel uit van de "Stedelijke Groene Hoofdstructuur". Het overige aanwezige groen bestaat voornamelijk uit laanbeplanting langs de Waalsdorperweg, Wassenaarseweg en Van Alkemadelaan en de boombeplanting langs de lijn Groenhovenstraat - Goetlijfstraat - Van Montfortlaan met de haaks erop staande Van Hogenhoucklaan. In het plangebied staan voornamelijk bomen en een aantal heggen. Voor het onderdeel sootenbescherming op basis van de Wet natuurbescherming (Wnb) wordt verwezen naar hoofdstuk 4.6.3 Soortenbescherming

2.4.4

Water

In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Het plangebied maakt onderdeel uit van een aandachtszone grondwaterbeschermingsgebied in het kader van de Provinciale Milieu Verordening. Zie voor een verdere toelichting op het thema water in het plangebied de paragraaf Water. 2.4.5

Bodem

Het bestemmingsplangebied is volgens de Nieuwe Geologische kaart van Den Haag en Rijswijk gelegen in het strandwallenlandschap, op de rand van een smalle strandwal. De noordelijke helft van het plangebied ligt in de strandvlakte. De kwaliteit van de bodem en eventueel aanwezige verontreiniging komt in hoofdstuk 4 aan de orde Bodem.

27

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

2.4.6

Kabels en leidingen

Onder het huidige parkeerterrein ligt een hoofdriolering welke in gebruik moet blijven tijdens werkzaamheden en in de toekomstige situatie. Hierdoor zal de hoofdriolering verlegd moeten worden naar de ruimte tussen de parkeerbak en de erfgrens van de Amerikaanse kerk. Dit zal dan wel afgestemd moeten worden en aan de voorwaarden van riolering en waterbeheersing moeten voldoen. De overige riolering kan wel verwijderd worden. Er bevinden zich verschillende kabels en leidingen binnen het projectgebied, waaronder gas-, laagspanning-, datakabels en waterleidingen. Voor het bouwrijp maken van de projectlocatie dienen de aanwezige kabels en leidingen verwijderd of verlegd te worden. Er zijn geen leidingen in het plangebied aanwezig waarvoor in het bestemmingsplan een juridisch planologische bescherming dient te worden opgenomen.

2.5

Functionele structuur

Het winkelcentrum bestaat uit een tweelaagse supermarkt (kelder en begane grond), met het bedrijfskantoor en personeelsruimte op de 1e verdieping, een winkelstrip met winkelruimte op de begane grond en in de kelder. Boven de winkelstrip zijn 16 appartementen (in 2 lagen van het maisonnette type). Op het Willem Royaardsplein is ambulante handel en kiosken aanwezig. Uit een verrichte inventarisatie blijkt dat ter plaatse van het winkelcentrum in de panden die deel uitmaken van het centrum ook horeca-inrichtingen zijn gevestigd in de bestaande situatie. Ondergeschikte horeca ondersteunend en behorende bij een andere hoofdfunctie (zoals detailhandel) is in deze inventarisatie niet meegenomen. Ook is er een sportcentrum. Dienstverlening is ook toegestaan en aanwezig. Het winkelcentrum maakt deel uit van de hoofdwinkelstructuur. Verder is er een parkeerplaats bij het winkelcentrum en net buiten het plangebied ligt de Amerikaanse Kerk. In de directe omgeving van het winkelcentrum wordt voornamelijk gewoond. Ten noorden en westen van het plangebied zijn dit voornamelijk gestapelde woningen. Ten zuiden van het plangebied staan voornamelijk grondgebonden ééngezinswoningen.

28

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskaders

Inleiding

Het bestemmingsplan toelichting Bestemmingsplan Standaard Den Haag 2017 vindt zijn basis in ruimtelijk beleid zoals dat in nota's en plannen van het rijk, provincie, stadsgewest en gemeente is vastgelegd. Dit hoofdstuk geeft het beleidskader dat op dit bestemmingsplan van toepassing is weer. De eerste paragraaf gaat in op allesomvattende ruimtelijke beleid op rijks-, provinciaal-, regionaal-, gemeentelijk niveau. Daarna wordt het specifieke beleid voor een aantal relevante thema's uiteengezet. De 'ruimtelijke vertaling' van het beleid in de Regels en op de Verbeelding wordt beschreven in hoofdstuk 5.5 Keuze en verantwoording van bestemmingen.

3.2

Ruimtelijk beleid

3.2.1

Rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Vanaf 2023 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. Hierbij hoort een rijksbrede visie op de leefomgeving; de Nationale Omgevingvisie (NOVI), die de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte zal vervangen. De ontwerp-NOVI heeft ter inzage gelegen van 20 augustus tot en met 30 september 2019. In de ontwerp-NOVI zijn 21 nationale belangen en opgaven benoemd, waarbij de volgende vier prioriteiten worden onderscheiden: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor Klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Bij het kiezen tussen strijdige ruimtelijke belangen worden drie afwegingsprincipes gehanteerd: combinatie van functies gaat voor enkelvoudige functies; kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; afwentelen wordt voorkomen. Bij vaststelling zal de NOVI ook een uitvoeringsagenda bevatten. Samen met de regio's wil het rijk samenwerkingsafspraken opnemen in Gebiedsagenda's. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012) Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van het Ministerie van Infrastructuur en Ruimte van kracht geworden. De structuurvisie vervangt verschillende nota's, waaronder de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040 en de Nota Mobiliteit. De visie schetst de doelen, belangen en opgaven van het Rijk tot 2028 en de ambities tot 2040. Uitgangspunt is de ruimtelijke ordening zoveel mogelijk over te laten aan gemeenten en provincies (decentraal, tenzij), minder nationale belangen te benoemen, en eenvoudigere regelgeving toe te passen.

De nationale belangen die worden benoemd betreffen de internationale concurrentiepositie, het gebruik van de ondergrond, het behouden en versterken van vervoer- en transportsystemen, de milieukwaliteit, de waterveiligheid en zoetwatervoorziening en behoud en versterken van natuur en cultuurhistorische waarden Ladder voor duurzame verstedelijking De 'ladder voor duurzame verstedelijking' is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Verantwoord dient te worden dat er behoefte is aan nieuwe ruimte voor woningen, werken, detailhandel en voorzieningen. In paragraaf 5.4.1 Ladder voor duurzame verstedelijking is de ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen.

29

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

3.2.2

Provinciaal beleid

Omgevingsprogramma, -verordening en -visie Zuid-Holland – Koers 2021 Met het oog op de invoering van de Omgevingswet heeft de provincie Zuid-Holland al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving gebundeld in een Omgevingsvisie, Omgevingsverordening en bijbehorende programma's. Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is op 1 april 2019 in werking getreden en geldt als structuurvisie. Naast de beleidskeuzes bevat de visie een beschrijving van de ruimtelijke hoofdstructuur van de provincie Zuid-Holland en de omgevingskwaliteit. De Omgevingsvisie omvat de volgende wettelijk verplichte plannen: de provinciale ruimtelijke structuurvisie, artikel 2.2 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro); het milieubeleidsplan, artikel 4.9 van de Wet milieubeheer (Wm); het regionale waterplan, artikel 4.4 van de Waterwet (Ww); het verkeers- en vervoersplan, artikel 5 van de Planwet verkeer en vervoer; de natuurvisie, artikel 1.7 van de Wet natuurbescherming (Wnb). Op 16 juni 2021 heeft Provinciale Staten besloten om de omgevingsvisie, omgevingsverordening en Nota van Toelichting te herzien. Daarbij is tevens besloten dat het Programma ruimte en het Programma mobiliteit is ingetrokken. Deze herziening van het Omgevingsbeleid betreft zowel een verbeterslag op het huidige Omgevingsbeleid als een eerste versie van het Omgevingsprogramma.

Het betreft een grotendeels beleidsneutrale omzetting en een aantal beleidsrijke aanpassingen op klimaat en circulair. Overige beleidsaanpassingen hebben betrekking op wonen, ruimtelijke kwaliteit, bedrijventerreinen, externe veiligheid en molenbiotopen. Zo wordt er ingezet op: Optimalisatie van woningbouwplannen, met het oog op het versnellen van woningbouw, zuinig en efficiënt ruimtegebruik en duurzame mobiliteit; Waarborging ruimtelijke kwaliteit van landelijke gebieden door een basisbescherming te geven in het beleid om onwenselijke stedelijke ontwikkelingen te voorkomen; Compensatie bedrijventerreinen, status van regionale bedrijventerreinenvisies, woon-werkakkoorden, leegstandaanpak en inzet op duurzaamheid en energieverbruik; Gezonde en veilige leefomgeving, zoals het beschermen tegen onder andere luchtvervuiling en veiligheidsrisico's, en; Behoud van bijzondere molenbiotopen- De Nieuwe Veenmolen en de Laakmolen (gemeente Den Haag). Omgevingsverordening De provinciale Omgevingsverordening als bedoeld in artikel 4.1 Wet ruimtelijke ordening is per 1 april 2019 in werking getreden en vertaalt het beleid uit de Omgevingsvisie in regels. Deze regels zijn bindend voor gemeentelijke bestemmingsplannen en daarmee gelijkgestelde ruimtelijke plannen.

De verordening bevat onder andere regels omtrent de toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking voor stedelijke ontwikkelingen, de aanwijzing van kantorenlocaties, het opnemen van bedrijfsbestemmingen en de bescherming van natuurgebieden. In artikel 6.10 wordt ingegeaan op stedelijke ontwikkelingen. Uitgangspunt van de strategie voor de bebouwde ruimte is betere benutting van het bestaand stads- en dorpsgebied (BSD). Stedelijke ontwikkeling vindt daarom primair plaats binnen BSD. Dit komt overeen met deze ontwikkeling. In paragraaf 5.4.1 Ladder voor duurzame verstedelijking is de ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen.

30

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

Kantorenlocaties artikel 6.11 Het bestemmingsplan behoudt de planologische mogelijkheid uit de vorige beheersverordening om kantoren op de begane grond toe te staan. Het plangebied ligt niet in een aangewezen kantorenconcentratiegebied. De maximale omvang van kleine kantoren buiten de concentratielocaties voor kantoren bedraagt 1.000 m2. De verordening sluit niet uit dat twee of meer kleine kantoren geschakeld worden gerealiseerd. Ook kunnen zich in een klein kantoor meerdere bedrijven of ZZP'ers vestigen. Het is echter niet de bedoeling dat teveel geschakelde bouweenheden leiden tot een fors volume dat concurrerend kan zijn met (leegstaande) kantoren op de concentratielocaties. Detailhandel artikel 6.13 Een bestemmingsplan voorziet uitsluitend in nieuwe detailhandel op grond van onder andere dat dit alleen kan binnen of aansluitend aan een bestaande winkelconcentratie in de centra van steden, dorpen en wijken. Het plangebied maakt onderdeel uit van de hoofdwinkelstructuur en voldoet daarmee aan deze regel. Voor zover de ontwikkeling een omvang heeft van meer dan 4.000 m2 bruto vloeroppervlak in de binnensteden van Rotterdam en Den Haag of 2.000 m2 bruto vloeroppervlak in de andere centra, is mede met het oog op de eisen onder a en b, advies gevraagd aan de adviescommissie detailhandel Zuid-Holland. Er wordt circa 1.200 m2 detailhandel toegevoegd in het plangebied.

Er is daarom geen advies van de adviescommissie detailhandel Zuid-Holland benodigd. Daarnaast moet aangetoond zijn dat de extra detailhandel, het woon- en leefklimaat niet onevenredig aantast en er geen onaanvaardbare leegstand ontstaat. In hoofdstuk Bedrijven en milieuzonering wordt hier nader op ingegaan. In de ladder voor duurzame verstedelijking is de behoefte aangetoond en geconcludeerd dat er geen onaanvaardbare leegstand elders ontstaan (zie het distributieplanologisch onderzoek (DPO), bijlage 13 (Brancheringonderzoek (DPO)). Conclusie Het bestemmingsplan Willem Royaardsplein is in overeenstemming met het provinciale beleid. 3.2.3

Regionaal beleid

De metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) heeft de taken overgenomen van het in 2015 opgeheven Stadsgewest Haaglanden De MRDH is een samenwerkingsverband van 23 gemeenten die hun krachten bundelen om het gebied beter bereikbaar te maken en het economisch vestigingsklimaat te versterken. De MRDH werkt vanuit twee agenda's:de Strategische Agenda MRDH 2022- Samen aan het werk (verder Agenda) en de Strategische Bereikbaarheidsagenda Vervoersautoriteit. Voorts is het Investeringsprogramma voor een Economisch sterke regio richtinggevend. MRDH heeft het Investeringsprogramma samen met de Provincie Zuid-Holland, de Economische Programmaraad Zuidvleugel en de regio's Holland-Rijnland en Drechtsteden opgesteld. Vanuit de focus op het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid werkt MRDH aan de ruimtelijk-economische versterking van de regio en het verhogen van het welzijn en de welvaart van haar inwoners. In 2016 is de Roadmap next economy samengesteld. Dit is een langetermijnvisie op een duurzame en concurrerende economie in de metropoolregio. Hierin zijn ambities geformuleerd, zoals het stoppen van CO2-uitstoot, hergebruiken van afval, permanent leren en een maatschappij waar iedereen aan deel kan nemen. Deze ambities zijn inmiddels in de Agenda verwerkt. Volgens de Agenda zet de metropoolregio zich in voor: 1. 2. 3. 4.

verbetering van de (internationale) bereikbaarheid van de metropoolregio; economische vernieuwing; transitie naar toonaangevende duurzaamheid; attractiviteit van de regio.

Binnen de pijler economie zijn diverse doelen bepaald die het vestigingsklimaat verbeteren voor high tech bedrijvigheid en innovatie (campussen netwerk), maar ook voldoende ruimte biedt voor 31

bestemmingsplan Willem Royaardsplein (ontwerp)

maakindustrie (terugdringen van werkloosheid). Door investeren in recreatie en groen wordt de regio niet alleen gezonder, maar ook aantrekkelijker voor talent. Het mobiliteitsbeleid richt zich niet alleen op het hoge schaalniveau, zoals het versterken en verduurzamen van (macro)regionale en intraregionale verbindingen. Er wordt geïnvesteerd in veiligheid, in een betere bereikbaarheid van woon- en werklocaties en in snel, efficiënt en flexibele deur tot deur oplossingen. Het bestemmingsplan Willem Royaardsplein is in overeenstemming met het regionale beleid. 3.2.4

Gemeentelijk beleid

3.2.4.1 Wéreldstad aan Zee, Structuurvisie Den Haag 2020 De Structuurvisie Den Haag 2020 beschrijft de toekomstvisie van Den Haag op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad in regionaal perspectief tot het jaar 2020 (Rv 197 - 2005; RIS 129201). De ambitie is om van Den Haag een 'Wereldstad aan Zee' te maken door de sterke kwaliteiten van Den Haag te benutten: een internationale stad, een stad aan zee, een multiculturele stad en een monumentale residentie. De structuurvisie gaat uit van een lichte groei van het aantal inwoners (nu ca 500.000) en een groei van het aantal arbeidsplaatsen in 2020. Dat betekent dat er ca 40.000 woningen moeten worden toegevoegd in de bestaande stad, door verdichting. In de structuurvisie wordt de Wéreldstad aan Zee vormgegeven door ontwikkelingen in vijf kansenzones (het Centrum, de Lijn 11-zone, de Internationale Kustzone, de Vliet/A4-zone en de Schakelzone Lozerlaan). Het bestemmingsplan Willem Royaardsplein is voor een deel gelegen in de kansenzone Centrum. De ontwikkeling die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, sluit hierop aan.

3.2.4.2 Agenda Ruimte voor de stad De Agenda Ruimte voor de stad (RIS295016, door de raad vastgesteld op 15 december 2016) is het richtinggevend document voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad en als zodanig de ruimtelijke onderlegger voor de nog op te stellen Omgevingsvisie die, wanneer de nieuwe Omgevingswet van kracht wordt, ook voor gemeenten verplicht gesteld is. Voor de Agenda Ruimte voor de Stad zijn vier transitieopgaven van belang: de ontwikkeling naar een nieuwe economie, de vraag om een inclusieve en veerkrachtige samenleving, de roep om slimme stadsontwikkeling en de opgave voor de overheid om in dit proces organiserend vermogen te tonen en ruimte te bieden voor maatschappelijk initiatief. Met behulp van negen principes voor stedelijke ontwikkeling wordt in de Agenda Ruimte voor de Stad aangegeven hoe de ontwikkelingen gestuurd wordt: Kwaliteit van het proces door samen stad maken waar mogelijk ruimte aan initiatiefnemers, daarbij hoort ook experimenteerruimte die belangrijk is voor innovatie en dynamiek in de stad en ruimtelijke keuzen om antwoorden te bieden op de stedelijke en regionale opgaven. Ruimtelijke kwaliteit, zoals groen, cultuurhistorisch erfgoed en de buitenruimte omdat die in belangrijke mate bijdraagt aan een aantrekkelijke leefomgeving en het economisch vestigingsklimaat.

Kwaliteit door integrale samenhang met sociaal-maatschappelijke opgaven, zoals de opgave om sociaaleconomische differentiatie, functiemenging en ruimte voor wijkeconomie te bevorderen in wijken waar dat nodig is gelet op bijvoorbeeld werkeloosheid. Het belang van veel lopende projecten wordt met deze agenda benadrukt. Goede uitvoering met ook oog voor de tijdelijke situatie vraagt een enorme inzet. Daarnaast zijn er een aantal grotere strategische ontwikkelingen geagendeerd in deze agenda. Voor een aantal ontwikkelingen zal gestart worden met verkenningen om zicht te krijgen op mogelijke programma's, en alliantievorming. Dergelijke verkenningen zullen onder andere voor delen van het Central Innovation District, de Binckhorst en Scheveningen, mede in het licht van de gewenste schaalsprong die in het openbaar vervoer gemaakt moeten worden.