RIS316024 Notulen van de raad van 25 mei 2023
Tekst van het document
Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 25 mei 2023 (Geopend te 10.00 uur)
Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts
Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 30 maart 2023 E. Vaststelling van de Besluitenlijst E.1 Voorstel van het presidium tot vaststelling van een nieuwe Instructie voor de griffier van de gemeente Den Haag 2023 (RIS315240) E.2 Voorstel van het college inzake Aanvraag Rijksbijdrage in de kosten voor de opsporing van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog (RIS315141) E.3 Voorstel van het college inzake Actualisatie register geheimhouding (RIS315390) E.4 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Den Haag (RIS315435) Beraadslaging over F. Voortzetting debat inzake uitspraak zaak De Mos – Guernaoui G. Stemmingen debat inzake uitspraak zaak De Mos - Guernaoui
Beraadslaging over H. Actualiteitendebat aangekondigde blokkade van de A12 I. Voorstel van het college inzake Horecacategorie fastfood (RIS313176) AGENDAPUNT VERVALT J. Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Begrotingswijziging 2023 t.b.v. Investeringsagenda IPP Haaglanden februari 2023 (RIS314962) K. Voorstel van het college inzake Zienswijzeprocedure Uitbreiding rechtsgebied van de gemeenschappelijke regeling De Plaspoelpolder (RIS315205) L. Voorstel van het college inzake Huisvestingsverordening Den Haag 2023 (RIS315301) M. Gewijzigd initiatiefvoorstel (PvdD) Handel zonder dieren (RIS312624) (voortzetting beraadslaging raadsvergadering d.d. 20 april 2023) AGENDAPUNT VERVALT Afronding debat commissie N. Voortgangsbrief subsidiebestel Cultuur en proces MJB 2025-2028 (RIS315150) O. Evaluatie parkeermaatregelen auto Actieplan Scheveningen 2022 (RIS314958) P. Den Haag dreigt Natuurnetwerk Nederland gebied te verliezen (RIS313994) Q. Juridische en financiële aspecten eis minimumloon (RIS314676) R. Procesplan Actualisatie Aanpak Dakloosheid (RIS314959) 1
S. Aanpak Geldzorgen en Geldproblemen 2022-2023 (RIS315197) T. Sloop Conservatorium U. Uitvoeringsdata 2023 digitalisering en dienstverlening (RIS313799) Stemmingen De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.
Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Ik open de vergadering van donderdag 25 mei 2023. Hartelijk welkom allemaal, ook de mensen op de publieke tribune, vertegenwoordigers van de pers en de mensen thuis of waar u zich ook bevindt. Vandaag hebben we een stevig programma. We houden het nog wel even vol en ik hoop dat u er plezier aan heeft. Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken.
We vergaderen via de voorzitter. Eventuele overige gesprekken zijn natuurlijk ontzettend gezellig, maar die voert u buiten deze vergaderzaal zodat we de insprekers kunnen horen en ook elkaar in het debat, en we elkaar ook geconcentreerd kunnen blijven volgen. Stevig op de inhoud maar niet op de persoon. Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen leveren volgens de afspraken die daarvoor gelden. Vanaf de tribune geen blijken van instemming of afkeuring. Aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. Daar zal ik op toezien en dat zullen ook de plaatsvervangend voorzitters doen. Van enkele collegeleden is bekend dat ze wegens verplichtingen elders tijdelijk afwezig zijn. Over onderlinge vervanging zijn afspraken gemaakt. De stemmingen over agendapunt F, het debat over de kwestie-De Mos en de uitspraak van de rechter, zijn onmiddellijk na dat debat. Alle overige stemmingen vinden plaats aan het eind van de vergadering, waarbij er ook gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om twaalf uur vanavond af te sluiten, waarbij we nog zullen schorsen ter voorbereiding van de eindstemmingen.
2
Aan de orde is:
A.
Vaststelling agenda.
Robert Barker (PvdD). Voorzitter. We kregen zojuist en nieuw preadvies over ons gewijzigd initiatiefvoorstel Handel zonder dieren. Daarin staan allemaal nieuwe punten die we dus niet eerder hadden gezien. Ik denk dat het goed is dat we die nog even doornemen en daarop terugkomen, zodat we een goed debat kunnen hebben. Daarom verzoek ik mede namens D66 om de behandeling van het gewijzigd initiatiefvoorstel van deze agenda af te voeren.
De voorzitter. U stelt voor het gewijzigd initiatiefvoorstel onder M van deze agenda af te voeren. Is dat akkoord? Ik constateer dat dit het geval is. Dat scheelt weer.
Caroline Verduin (D66). Voorzitter. Ik wil graag namens D66 het verzoek doen om het voorstel van het college inzake Horecacategorie fastfood, agendapunt I. weer terug te brengen naar de commissie om het daar nog een keer te behandelen aangezien in de eerdere bespreking het tussenbericht en het onderzoek van Pels Rijcken nog niet waren meegenomen.
Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Nee hoor, het is in de commissie genoegzaam besproken, dus wat mij betreft gaan we het vandaag gewoon behandelen en ook wegstemmen.
Alexander Roep (VVD). Wij zijn tegen dit voorstel en wij zullen dat vooralsnog ook blijven, maar wij zien ook een kans om de branchering van onze winkelstraten wat breder te bespreken, dus daarom steun voor dit verzoek.
Hera Butt (GroenLinks). GroenLinks steunt het voorstel van D66 om het te verplaatsen.
Robert Barker (PvdD). Wij begrijpen het idee en als de partijen behoefte hebben om er verder over te spreken in de commissie, kunnen we dat steunen.
Mairan Sewtahal (PvdA). Wij steunen het verzoek.
Kavish Partiman (CDA). Steun voor het voorstel.
Nur Icar (DENK). Steun.
3
Fatima Faïd (HSP). Steun.
Lesley Arp (SP). Steun.
De voorzitter. Dan kijk ik naar de heer Kruis van de PVV. O, die is plassen. Dan kijk ik naar de ChristenUnie/SGP.
Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Steun.
De voorzitter. Dan kijk ik naar de heer Van Meijeren van Forum voor Democratie. Die is er niet. Ik constateer dat een meerderheid voor het ordevoorstel is, zodat het is aangenomen.
Voor het vorige wordt de agenda ongewijzigd vastgesteld.
Aan de orde is:
B.
Stad in de raad.
De voorzitter. Er zijn drie insprekers voor de agendapunten J en K, er is een inspreker voor agendapunt O en er zijn vijf insprekers voor agendapunt F. Alle insprekers hebben drie minuten, en ongeveer 30 seconden voor het einde vraag ik dan om af te ronden. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw M. Velu, die digitaal aanwezig is.
Mevrouw Velu (J en K). Beste aanwezigen, helaas ben ik niet in uw midden vanwege een fysiek probleem. Dat spijt mij zeer maar dan moet het maar via de digitale weg, en gelukkig kan dat. Afgelopen week hebben wij namens de vereniging Houdt Vlietrand Groen ingesproken bij de commissie Bestuur. De vereniging Houdt Vlietrand Groen is een vereniging met leden, die zich al zo'n 30 jaar inzet voor een groene Vlietzone. Onze zorg gaat momenteel uit naar het IPP. Deze gemeenschappelijke regeling heeft inmiddels onze onverdeelde aandacht. Dachten wij dat het overhevelen van niet-watergebonden bedrijvigheid uit de Binckhorst naar de GAVI-kavel het ruimteprobleem voor bepaalde bedrijven oploste en de Vlietzone zou vrijwaren van vervuilende bedrijvigheid met hoge milieucategorieën, dan kunnen wij nu lezen in de informatie over het IPP dat hun kennis en expertise ingezet wordt om bedrijventerrein Westvliet mogelijk uit te breiden. En zoals wij reeds constateerden, het klinkt als 'Rupsje Nooitgenoeg'. Waren wij aangenaam verrast door de bestuursovereenkomst over de GAVI-kavel, nu blijkt wellicht de hele GAVI-kavel slechts een surplus
4
en gaat uitbreiding van bedrijvigheid in de Vlietzone rustig door zonder een eenduidig plan of een omgevingsvisie zoals de Omgevingswet binnenkort vraagt. En zonder een verkeersluwe Westvlietweg. En dat terwijl zelfs de provincie de gemeente Den Haag gaat helpen bij het vinden van een locatie voor de watergebonden bedrijvigheid uit de Binckhorst. Er ligt echter het rapport Toekomstbeeld Vlietzone, onlangs ondertekend door alle bij de pilot betrokken Vlietgemeenten, maar niet door Den Haag. Het stuk is nog niet eens aangeboden aan uw raad, terwijl alle betrokken gemeenten, stakeholders en de provincie meegepraat hebben over dit document. De Vlietzone dient Vlietwaardig te worden, al moeten we dat begrip nog nader definiëren. Het wil in ieder geval niet zeggen dat er ruimte is voor een slibdepot of andere belastende industrie. De Vlietzone dient een belangrijker doel, namelijk de klimaatadaptatie. Stikstofreductie door aanplant van bomen, waterberging, kortom, een probaat middel tegen hittestress. Deze afspraak met het IPP klinkt als een achterdeur om toch de Vlietzone te veranderen in een groot bedrijventerrein. Stukje bij beetje. De rommel die er nu staat, loodsen, garageboxen et cetera, langzaam adopteren en uitbreiden.
De voorzitter. Wilt u afronden?
Mevrouw Velu. Sluit u aan bij de inhoud van het rapport Toekomstbeeld Vlietzone, waarin duidelijke spelregels voor het gebied zijn opgenomen, het Landschapspark Zuidvleugel. Een nota van uitgangspunten voor het IPP? Baseer die op de spelregels uit het Toekomstbeeld. Het borgt namelijk andere en zeer belangrijke punten in de Vlietzone: het groen, de cultuurhistorie, gevarieerde recreatie en waterberging, in de vorm van een speelbos, een plas- en drasgebied en voldoende wandel- en fietsgebied.
De voorzitter. Dank u zeer. Dan geef ik nu het woord aan de heer C. Choy.
De heer Choy (J en K). Goedemorgen allemaal. Geachte leden van de gemeenteraad Den Haag, geachte voorzitter, mijn naam is Chong Choy en ik wil graag van deze gelegenheid gebruikmaken om namens de Vlietzone Alliantie in te spreken op de agendapunten J, Begroting IPP, en K, Uitbreiding Rechtsgebied IPP. De kern van mijn boodschap is dat de voorliggende voorstellen nogal prematuur zijn. Een belangrijk punt is dat er géén omgevingsplan is voor de Vlietzoom. Dit met als gevolg dat er geen helder toetsingskader is voor de diverse initiatieven die telkens weer voorbijkomen en waardoor de verrommeling in het gebied alsmaar verder toeneemt. Wat het opstellen van een omgevingsplan voor de Vlietzoom ingewikkeld maakt, is dat het gebied onder drie gemeentes valt: Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk, met daarnaast ook de provincie Zuid-Holland. Het gebied bevat en heeft potentie voor verschillende functies die naast en met elkaar mooi kunnen floreren. De provincie Zuid-Holland heeft het Vlietzoneproject met alle betrokken gemeenten en waterschappen voortvarend ter hand genomen. Dit heeft inmiddels 5
geresulteerd in het rapport Toekomstbeeld Vlietzone, waarin kaders zijn opgenomen die tot het beoogde omgevingsplan moeten gaan leiden. Daarnaast zijn er specifieke doelen voor met name de Vlietzoom toegevoegd, als ook voor het bedrijventerrein Westvliet, omdat hier de uitdagingen het grootst zijn. Het is de hoogste tijd om de toenemende verrommeling in dit gebied, door het oneigenlijk gebruik van de agrarische gronden, te stoppen. Op dit moment wordt het beoogde einddoel, het realiseren van een door alle partijen gedragen toekomstbestendig omgevingsplan, door de nu voorliggende voorstellen doorkruist. Terwijl een integrale benadering gewenst is, wordt met deze voorstellen slechts één van de vele opgaven in het gebied belicht en dat nog wel met het IPP dat totaal niet aangesloten is bij het Vlietzoneproject. Het IPP heeft er, tot op heden, ook geen blijk van gegeven de eigen taak te plaatsen binnen het kader van de problematiek van het gebied. Daardoor houdt het IPP ook geen rekening met de andere functies in de Vlietzoom. Een gevolg van het beoogde intensiveren van het 'huidige' bedrijventerrein betekent ook een verder intensivering van het zware verkeer op de Westvlietweg, wat nu al voor een volstrekt onhoudbare situatie zorgt!
De voorzitter. Wilt u afronden?
De heer Choy. De Vlietzoom Alliantie meent dat het essentieel is dat u als gemeente Den Haag eerst samen met de andere betrokken overheden verder gaat werken aan een toekomstbestendig omgevingsplan voor de Vlietzoom. Daarin kunnen de bestaande problemen, ook die welke betrekking hebben op het bedrijventerrein, in samenwerking regiobreed bekeken worden en tot oplossing worden gebracht. Dit sluit ook logisch aan op het bestuursakkoord …
De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw C. Visser.
Mevrouw Visser (J en K). Goedemorgen allemaal. Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad en wethouders. In de vergadering van de commissie Bestuur de vorige week bleken de verantwoordelijke wethouders ongelofelijk veel haast te hebben met de begrotingswijziging en de uitbreiding van het rechtsgebied van het IPP. Die snelheid was zo ongelofelijk dat de wethouders het ook eigenlijk zelf niet konden uitleggen. De Bomenstichting Den Haag vindt het bestemmen van de GAVI-kavel als bedrijventerrein niet te verdedigen. De GAVI-kavel bestaat voor een deel uit moerasbos met wilgen, zware els en riet. We spreken van een broekbos; ik heb u gisteren foto's gestuurd. Het bos staat op venige klei waar water niet wegzijgt. De grondwaterstand is hoog. Broekbossen in Nederland zijn grotendeels verdwenen, omdat ze zijn drooggelegd, opgehoogd en in gebruik zijn genomen voor andere doeleinden. We vermoeden dat dit broekbos het enige broekbos is in Den Haag. In broekbossen leven weer heel andere soorten flora en fauna dan bijvoorbeeld in de duinen of droge parkbossen. Er is niet alleen sprake van een broekbos maar ook van een heel interessant vochtig rietland. Het moerasbos 6
en het rietland zijn amper toegankelijk. De rust en de ongereptheid zijn gunstig voor flora en fauna. De wethouders vinden de bestemmingswijziging van de GAVI-kavel goed voor de werkgelegenheid, maar deze denkwijze is achterhaald, verouderd. Iedereen is gaan beseffen dat meer groen beter is voor bewoners en voor de werkgelegenheid. Voor de werkgelegenheid heb je geen bedrijventerrein nodig. Werkgelegenheid kan bijvoorbeeld ook gevonden worden in groene banen. Kijk alleen naar de gemeente Den Haag. Er is een groot tekort aan groene ambtenaren, van jongste schoffelaar tot aan een directeur met verstand van zaken. Iedereen weet zo langzamerhand ook dat verharding van zo'n grote kavel zeer ongunstig is in verband met klimaatverandering en de biodiversiteitscrisis. Daarom is verharding van de kavel zo tegenstrijdig met het gemeentelijk en het landelijk beleid. Deze biotopen zouden juist in stand moeten blijven en juist uitgebreid.
De voorzitter. Wilt u afronden?
Mevrouw Visser. Ik ben er bijna, voorzitter. Ze zouden zeker niet plaats moeten maken voor bedrijven en verharding. Ik vat samen. De GAVI-kavel is een gebied met waardevolle biotopen waar mensen kunnen genieten, dat gunstig is voor werkgelegenheid en ook goed is voor klimaat en biodiversiteit. Namens de Bomenstichting Den Haag vraag ik u allen om dit te koesteren. Dank u wel.
De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik ten aanzien van agendapunt O, afronding debat Parkeren, het woord aan de heer B. Franse.
De heer Franse (O). Ik ben Ben Franse van Bennies Fifties uit Scheveningen. Onze winkel is momenteel heel stil. Ik hoor van andere ondernemers dat ze hetzelfde probleem hebben. We hebben eerst de coronapandemie gehad, daarna was de Zwolsestraat vijf maanden dicht, waarbij matrixborden werden gebruikt waarop stond dat de parkeergarage en de benzinepomp bereikbaar waren. Ik heb de gemeente verzocht om ons ook op die matrixborden te zetten, omdat wij als enige bedrijf op dat doodlopende stuk zaten, maar dat werd geweigerd. Nu zitten we met een parkeerprobleem. Er is in de media gecommuniceerd dat men € 50 moet betalen in Scheveningen, in het algemeen. Ik krijg de hele dag telefoontjes en mailtjes van potentiële klanten die willen komen om bijvoorbeeld een jukebox te kopen van € 10.000 tot € 15 000. Maar ze komen niet. Weet u waarom? Wij zijn Nederlanders. Het koperdraad is uitgevonden omdat twee Nederlanders om een cent vochten. Mensen willen geen € 50 betalen om te parkeren om een jukebox te kopen van € 10.000 tot € 15.000. Het probleem nu is dat de winkel heel stil is. Wij weten echt niet wat we daaraan kunnen doen. Ik denk dat het parkeerbeleid van de gemeente snel moet wijzigen. Misschien bewonersvergunningen in bepaalde straten waar alleen bewoners mogen parkeren en waar geen bezoekers mogen komen. Maar € 50 voor tien minuten is onzin. Dit wordt nog steeds in de media 7
gecommuniceerd. Op de Nieuwe Parklaan vanaf Madurodam tot aan de Boulevard wordt niet geparkeerd. Waarom? Je mag twee uur parkeren maar niemand kan daar parkeren om daarvanuit even naar de Palace Promenade te gaan om boodschappen te doen. Ik denk dat we hier te maken hebben met een economisch belang. En in Nederland telt een economisch belang heel zwaar. Dus ik hoop dat de gemeente snel stopt met deze onzin en dat ze dat ook communiceren met de media. Want gisteren stond in het Algemeen Dagblad: € 50 voor parkeren in Scheveningen?
De voorzitter. Wilt u afronden?
De heer Franse. Ik denk dat ik mijn zegje gedaan heb en ik hoop dat er wat mee gedaan gaat worden, want dit is onzin. Veel ondernemers komen in de problemen en die hebben al genoeg ellende moeten meemaken. Dus ik zou zeggen: gemeenteraad, doe er wat mee! Dank je wel.
De voorzitter. Dank u wel. Over agendapunt F, voortzetting debat inzake uitspraak zaak-De Mos/Guernaoui, geef ik allereerst het woord aan de heer J. van der Wal.
De heer Van der Wal (F). Goedemorgen. We hebben in Den Haag momenteel de normale besturende partijen D66, VVD, CDA, GroenLinks en PvdA, die staan voor gelijkheid op het gebied van seksuele voorkeur, nationaliteit of geloof. Corrigeer mij als het niet zo is. Iedereen mag meedoen in onze mooie stad. Hart voor Den Haag is ook zo'n lokale partij met heel veel enthousiaste mensen aan boord die niemand uitsluit op het gebied van seksualiteit, nationaliteit of geloof. Nota bene de grootste gekozen partij met negen zetels. Zij besturen momenteel als grootste democratisch gekozen partij niet mee door onterechte beschuldigingen van het OM en zijn jarenlang onschuldig aan de schandpaal gezet en uitgesloten door lokaal besturende partijen. De lokaal besturende partijen hebben de kleuren groen, D66, oranje-blauw, VVD, groen, CDA, rood-groen, GroenLinks en rood, PvdA. Het zou het meest democratisch zijn na de onterechte beschuldigingen en vrijspraak door de rechter, dat daar ook weer de kleuren groen en geel van Hart voor Den Haag bij komen. Want ook in de lokale politiek in Den Haag, nota bene de stad van vrede en recht, behoort de grootste partij, Hart voor Den Haag, mee te besturen. Uitsluiten kan niet meer. Dit vraag ik aan jullie als bewoners van de stad Den Haag. Ik ga weer aan het werk en ik hoop dat binnenkort Hart voor Den Haag ook weer aan het werk kan in de stad. Dank u wel.
De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer D. Raatgever.
De heer Raatgever (F). Geacht college. Onlangs sprak ik als inspreker een tekst voor van cabaretier Sjaak Bral die hij had geschreven, gestoeld op de ontstane situatie binnen de Haagse gemeenteraad. Vandaag lees ik u graag, als overgebleven kiezer, een eigen tekst voor. Ik zeg overgebleven, dit daar, 8
zowel landelijk als lokaal, kiezers de afgelopen jaren de politiek de rug hebben toegekeerd. Teleurgesteld, daar zij zich steeds vaker niet gehoord vonden worden. Bepaalde zaken zijn niet meer uit te leggen, dit is er zo een. Zoals bekend, zijn er drie partijleden van Hart voor Den Haag vrijgesproken en in ere hersteld. En hoe, als je kijkt naar de onderbouwing van de rechter hierin. Echter is de belangrijkste partij in dit geheel nog niet in ere hersteld, namelijk de 'stem van de overgebleven kiezer'. Niet alleen de grote groep kiezers die heeft gestemd op Hart voor Den Haag maar ook de kiezers die op één van de andere partijen hebben gestemd. Door uitsluiting van Hart voor Den Haag in de formatie is er een constellatie ontstaan die geen recht doet aan de verkiezingsuitslag van maart 2022. Deels begrijpelijk daar er nog geen uitspraak was, grotendeels niet begrijpelijk daar er een hele partij werd uitgesloten in plaats van drie partijleden. Hierdoor zijn er legio plannen geïnitieerd en geaccordeerd door andere partijen waar het merendeel van de Haagse kiezer niet achter stond, wat ronduit ondemocratisch en disrespectvol is naar hen toe en waarbij er alleen nog maar méér weerzin en warsheid is ontstaan dan er al was jegens de politiek. Er zijn suggesties gedaan in de eerste termijn hoe deze bijzondere situatie aan te gaan.
Hiernaar gekeken en de diverse oplossingen gehoord te hebben, ben ik van mening dat er onomwonden maar één eerlijke oplossing is om de overgebleven kiezers in ere te herstellen. Terug naar de uitslag van 17 maart 2022 en ga hiermee aan de slag! Een nieuw coalitieakkoord met dito partijen als constellatie. Dit en dit alleen zal de verkiezingsuitslag recht doen, zoals de rechter recht heeft gesproken. Niet Hart voor Den Haag bij de coalitie betrekken? Niet een evenredigheid aan wethouders en zaken uit hun partijprogramma laten aanleveren? Dan vrees ik dat de diverse opiniepeilers te zijner tijd gelijk zullen krijgen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Want dan is de grootste partij inmiddels voor zes jaar uitgesloten met alle democratische schade van dien. Schade bij de overgebleven kiezers maar vooral schade bij de huidige coalitiepartijen. Laat het niet zover komen, toon een groot hart en begin aan het vertrouwensherstel van de kiezer. Herstel dat in ere!
De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw C. Schermer.
Mevrouw Schermer (F). Geachte voorzitter en gemeenteraad. Het debat is aangevraagd door de heer De Mos. Hij acht eerherstel op zijn plaats voor ook zijn partij en kiezers. Hij, de partij, is op oneigenlijke gronden door verschillende partijen uitgesloten, zelfs twee keer, van de vorming tot een coalitie. Daarvoor zijn nu excuses op zijn plaats en aanvaarding van zijn uitgestoken hand. Zijn verzoek vind ik heel bescheiden. Toch blijft de indruk dat hij nog steeds in een beklaagdenbankje zit en weer verantwoording moet afleggen over zogenaamd schimmige ombudspolitiek. Daarbij speelt de vraag over giften aan politieke partijen. Gelet op de invallen van het Openbaar Ministerie is niemand nog zo gek om zonder verzekering van geheimhouding giften te doen, lijkt mij. Zoals een plaatselijke politicus destijds zei: Deze strafrechtzaak doet mijn partij, afhankelijk van giften, de das om. En waar blijft de privacy, de vrijheid van de burger om naar keuze giften te doen? Burgers moeten belasting 9
betalen en verwachten daarvoor goed bestuur terug en verder geen bestedingscontrole. D66 en wellicht andere partijen willen het vertrouwen in de politiek herstellen. Het vertrouwen van de burger. Het gaat niet om politici onderling, want dat zal de burger een worst wezen. De burger begrijpt de moeilijke houding van de coalitiepartijen nu echt niet. Kom tot een win-winsituatie. Ga werken aan de terugkeer van de heer De Mos en zijn partij in het college van burgemeester en wethouders. Dan komt vanzelfsprekend het genoemde vertrouwen terug. De grootste partij hoort immers in de coalitie en De Mos hoort niet in beklaagden- of oppositiebankjes. Besturen is hem op het lijf geschreven. Wegens het dualiteitsbeginsel in de gemeentepolitiek heeft u, gemeenteraad, en niet de strafrechter de taak en de plicht een gedreven en voortvarende wethouder te controleren. Dank u wel.
De voorzitter. Dan geef ik het woord aan J. van Rees. Ik zie echter nu niemand bewegen richting spreekgestoelte. Weet iemand iets van J. van Rees? Nee? Dan geef ik ten slotte het woord aan mevrouw A. Verwaal.
Mevrouw Verwaal (F). Goedemorgen, voorzitter, leden van de raad en het college. Ik zeg geen 'geachte', want ik acht jullie niet, acht mij maar. Ik kijk op niemand neer en zeker niet tegen iemand op. Doe gewoon en dan doen jullie allemaal al gek genoeg. Hart voor Den Haag heeft drieënhalf jaar gebungeld en eindelijk is er een uitspraak van een rechter die 1.500 blaadjes heeft doorgeworsteld en iedereen op alle feiten heeft vrijgesproken. Wie zijn jullie om niet met Hart voor Den Haag te willen samenwerken? Een partij die meerdere keren de meeste stemmen heeft gekregen. Wij, alle leden en supporters, willen als dit door blijft gaan, dat er nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Dát is pas democratie en voor bepaalde partijen einde oefening; dat weten jullie ook wel. Ik ben een vrouw van 74 jaar, geboren en getogen in de Rivierenbuurt en heb daar 50 jaar vrijwilligerswerk gedaan. Ik heb zo veel colleges meegemaakt en iedereen daarin wil macht en pluche, zonder rekening te houden met de inwoners van alle wijken in Den Haag. Dat ben ik bij Hart voor Den Haag nog nooit tegengekomen. Ze waren altijd aanwezig. De prostitutie moest weg. Dat komt omdat de nieuwe bewoners van de gemeente Den Haag hebben vernomen dat de prostitutie weggaat uit de Rivierenbuurt. Dan een Eroscentrum, door niemand aangevraagd.
Welke ambtenaar komt op dit idee? Zat die op de fluit te spelen of zo? Iedereen heeft zijn mond vol van polarisatie. Hoe denken jullie dat dit komt? De wijk bestaat uit ik weet niet hoeveel culturen en we gaan allemaal heel goed met elkaar om. De problemen die er zijn, komen door de kopers uit het dure segment en die passen zich absoluut niet aan bij het gewone volk. De wijk is volgegooid met 'ziek, zwak en misselijk' en vervolgens worden we gezien als achterstandswijk waarbij autochtone bewoners als achterlijk worden beschouwd. Alles in de wijk wordt volgegooid met hoogbouw en jullie accepteren van de projectontwikkelaars dat sociale huurwoningen niet meer in het project voorkomen.
De voorzitter. Wilt u afronden? 10
Mevrouw Verwaal. Waarom ligt het rapport van Revis in een kluis en blijft dat vooralsnog geheim? Al jaren hebben wij gevraagd om het slopen van het Schenkviaduct en om een tramtunnel. Elke wethouder die op dat moment in het college zat, zou daarvoor gaan. Ik kan jullie verzekeren dat wij de strijd echt niet opgeven en dat we gaan voor waar de inwoners van deze mooie stad hebben gekozen, en dat is Hart voor Den Haag.
De voorzitter. Dank u wel. Dan was dit agendapunt B, Stad in de raad. O, ik verneem nu dat mevrouw Visser nog gaat inspreken over agendapunt P, Den Haag dreigt Natuurnetwerk Nederland gebied te verliezen.
Mevrouw Visser (P). Dank u wel. In de vergadering van de commissie Leefomgeving maakte verantwoordelijk wethouder Mulder zich er wel erg gemakkelijk van af, maar uit zijn woorden maakten wij wel op dat hij niet goed was geïnformeerd. Ik schets de hoofdlijnen in het kort. Er bestaat een toevoer naar de waterberging en dat is Kansjesmolensloot. Het belang van de tweede watertoevoer draait om het sneller kunnen vullen van de waterberging en het later kunnen nemen van de beslissing om dit te doen. Voorgesteld is om de tweede watertoevoer aan te leggen door Nieuw Vredenoord. Nieuw Vredenoord is een NNN-gebied, Natuurnetwerk Nederland, waarbij een 'nee, tenzij'-principe geldt. Wil je iets aan het gebied veranderen, dan kan dat alleen onder voorwaarden. De provincie is bevoegd gezag. Opmerkelijk is dat de provincie bezwaar heeft aangetekend omdat aan de voorwaarden niet is voldaan. Met de kapvergunning voor 347 bomen wordt het gebied voor 80% kaalgekapt. Dat is een significante aantasting van de waarde van het gebied. De wethouder baseert zich op het bestemmingsplan Molenvlietpark 2016. Dat bestemmingsplan is vastgesteld ten behoeve van de waterberging, het Molenvlietpark. Op de plankaart is wel een geïsoleerde waterpartij getekend maar niet de tweede watertoevoer met waterkering en beschermingszone. De tweede watertoevoer is dus strijdig met het bestemmingsplan.
Er bestaat ook een bestemmingsplan in concept Nieuw Vredenoord, maar dat is nog niet door uw raad vastgesteld. Daarin staat wel de tweede watertoevoer getekend, ook de nieuwbouw en de erftoegangsweg. De kapvergunning staat niet op zichzelf. Er zijn meerdere vergunningen nodig. Gezien het feit dat niet is voldaan aan de voorwaarden van het NNN-regime, dat de tweede watertoevoer strijdig is met het vigerende bestemmingsplan en dat samenhangende vergunningen ontbreken, had de kapvergunning nooit verleend mogen worden. Wij verwachten dan ook dat de kapvergunning geen stand zal houden bij de rechter. Namens de Bomenstichting Den Haag vraag ik u om de wethouder over te halen de kapvergunning in te trekken en te kiezen voor een van de voorgestelde alternatieven, want die zijn er. Opdat we dit vochtige bos kunnen behouden? Dank u voor uw aandacht. 11
De voorzitter. Dank u wel. Ik kijk nog even of mevrouw of meneer J. van Rees inmiddels is gearriveerd. Dat is niet het geval. Dan sluit ik nu echt het agendapunt Stad in de raad af.
Aan de orde is:
C.
Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.
De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven.
Nr.
Raadsadres
Voorstel voor afdoening
1
Belanghebbende d.d. 17 april 2023, 15 mei 2023 (10532371 behoort bij) en 16 mei 2023 (10533341 behoort bij) inzake Hulpvraag dreigende dakloosheid / Zaak Ambassade Algerije (10517138) Belanghebbende d.d. 14 april 2023 inzake Onveilige verkeerssituatie Statenlaan (10517162)
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving
2
3
4
5
6
7
8
9
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving Belanghebbenden d.d. 20 april 2023 inzake In handen van het college van B en W ter petitie Maak van het Spuiplein het Adri afdoening. Kopie antwoord ter Duivesteijnplein (10512130 behoort bij) kennisneming aan de commissie Leefomgeving Belanghebbende d.d. 12 april 2023 inzake In handen van het college van B en W ter sociale woningen in de Struikelhof (10520326) afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte Heemschut Zuid-Holland d.d. 24 april 2023 In handen van het college van B en W ter inzake stop de sloop KNRM-reddingsstation afdoening. Kopie antwoord ter (10520345) en een “behoort bij afz. Provincie kennisneming aan de commissie Ruimte Zuid-Holland ” (10520345) d.d. 10 mei 2023 Stichting WO2 Sporen d.d. 19 april 2023 en In handen van het college van B en W ter 8 mei 2023 (behoort bij) inzake afdoening. Kopie antwoord ter Rijksmonument Seyss Inquart kennisneming aan de commissie Ruimte bunker/commandopost Clingendael (10520385) Vrienden van Den Haag d.d. 12 april 2023 In handen van het college van B en W ter inzake procentregeling financiering kunst afdoening. Kopie antwoord ter openbare ruimte door projectontwikkelaars kennisneming aan de commissie Ruimte grote projecten (10520771) T. Bicer en M. Bicer d.d.
26 april 2023 inzake In handen van het college van B en W ter Ondergrondse containers Parel Moerwijk, afdoening. Kopie antwoord ter Hackfortstraat (10527974) kennisneming aan de commissie Leefomgeving Belanghebbende d.d. 3 mei 2023 inzake In handen van het college van B en W ter Elektrische hijskraan, hoogwerkers etc. t.b.v. afdoening. Kopie antwoord ter verbouwing Binnenhof (10528021) kennisneming aan de commissie Ruimte 12
10
11
12
13
Belanghebbende d.d. 1 mei 2023 inzake Straatnaamswijziging Andries Bickerweg (10528071)
In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving Bedrijven Investeringen Zone Westvlietweg In handen van het college van B en W ter d.d. 9 mei 2023 inzake Bestuursovereenkomst afdoening. Kopie antwoord ter Provincie Zuid-Holland en Gemeente kennisneming aan de commissie Den Haag (10532420) Bestuur Belanghebbende d.d. 16 mei 2023 inzake In handen van het college van B en W ter Erfpacht (10533441) afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte Belanghebbende d.d. 22 mei 2023 inzake In handen van het college van B en W ter Terugbrengen in oorspronkelijke toestand afdoening. Kopie antwoord ter samengevoegde appartementen Willemstraat kennisneming aan de commissie Ruimte 38-40-42 (10536362)
Nr.
Zienswijze ontwerp ontwerpbestemmingsplan en milieueffectrapport Anna van Hannoverstraat 4
Voorstel voor afdoening
1
Belanghebbende d.d. 16 april 2023 en 21 april 2023 (10517175) incl behoort bij Vrienden van Den Haag d.d. 25 april 2023 (10520399) Het Cupers Genootschap en Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 17 april 2023 (10520575) Bewonersplatform Voorburg Noord d.d. 20 april 2023 (10520612) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's-Gravenhage e.o. 20 april 2023 (10520626) Stichting SOS Den Haag d.d. 25 april 2023 (10520649) Gemeente Leidschendam-Voorburg d.d. 21 april 2023 (10520676) Stichting Wijkberaad Bezuidenhout d.d. 24 april 2023 (10522427) Provincie Zuid-Holland d.d. 24 april 2023 (10524062) Belanghebbenden d.d. 24 april 2024 (10524090) Hoogheemraadschap Delfland d.d. 21 april 2023 (10524146) Belanghebbende d.d. 24april 2023 (10524161) Belanghebbende d.d. 24 april 2023 (10524173) Werkgroep SoZaWe d.d. 25 april 2023 (10524208) Belanghebbende d.d. 25 april 2023 (10524243)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
2. 3
4 5
6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
13
16
Voorall d.d. 15 april 2023 (10524321)
17
Belanghebbende d.d. 23 april 2023 (10524365)
Nr.
Zienswijze ontwerpbestemmingsplan Kop Assumburgweg 2023 Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's-Gravenhage e.o. d.d. 20 april 2023 ((10520357) Bettelies Westerbeek en andere sport-, welzijn- en religie-organisaties d.d 2 mei 2023 (10523975) Bewoners en ondernemers directe omgeving van Levels d.d. 2 mei 2023 (10524021) Belanghebbende d.d. 28 april 2023 (10524431) Duinstad Auto’s d.d. 2 mei 2023 (10526935)
Voorstel voor afdoening
Nr.
Zienswijze ontwerpbegrotingswijziging 2023 en conceptbegroting 2024
Voorstel voor afdoening
1
Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 20 april 2023 (10519436)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en ontwerpbegrotingswijziging 2023
Voorstel voor afdoening
1
Gemeenschappelijke Regeling GGD Haaglanden en Veilig Thuis d.d. 20 april 2023 (10519561)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Zienswijze ontwerpbegroting MRDH 2024
Voorstel voor afdoening
1
Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 20 april 2023 (10519603)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Zienswijze begrotingswijziging 2023 en begroting 2024
Voorstel voor afdoening
1
Bedrijvenschap HarnaschPolder d.d.6 april 2023 (10519671)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Zienswijze programmabegroting 2024 en jaarrekening 2022
Voorstel voor afdoening
1
IPP Haaglanden d.d.24 april 2023 (10520265)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
1
2.
3 4. 5.
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
14
Nr.
Wensen en bedenkingen deelname VRH in Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s
Voorstel voor afdoening
1
Veiligheidsregio Haaglanden d.d.21 april 2023 (10528975)
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Nr.
Zienswijze ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 (incl. herz. begroting 2023), kaders en jaarrekening 2022 Veiligheidsregio Haaglanden d.d. 14 april 2023 (10529124)
Voorstel voor afdoening
Zienswijze aanpassing bestemmingsplan Centrum Loosduinen Belanghebbende d.d. 11 mei 2023 (10534146)
Voorstel voor afdoening
Nr.
Ter kennisneming
Voorstel voor afdoening
1
Unkobon Consumentenbond Bonaire en DeGoedeZaak d.d. 3 april 2023 inzake Een menswaardig sociaal minimum voor de BES-eilanden (10523359) Belanghebbende d.d. 16 april 2023 inzake Reactie n.a.v. behandeling verkeersveiligheid Vroondaal in commissie Leefomgeving (10523368) Albert ten Cate Juwelier-Diamantair d.d. 17 april 2023 inzake The Hanging Baskets (10523391) GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden d.d. 20 april 2023 inzake Voorlopige jaarstukken 2022 GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (10523414) Bedrijvenschap HarnaschPolder d.d. 6 april 2023 inzake Jaarrekening 2022 (10523422) Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 28 april 2023 inzake Aanbieding voorlopige Jaarstukken MRDH 2022 (10523452) Hospitaworden.nl d.d. 21 april 2023 inzake Bevestiging gesprek tussen hospitaworden.nl en Gemeente Den Haag (10523490) Belanghebbende d.d. 25 april 2023 inzake Woonoverlast door bewoner uit zorgdoelgroep (10523533) VPPG d.d. 26 april 2023 inzake Wetsvoorstel politieke partijen uitspraak zaak De Mos bekwaamheid en geschiktheid ambtsdragers (10523585)
Voor kennisgeving aannemen
1
Nr. 1
2
3
4
5 6
7
8
9
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
15
10
11
12
13
14
15
16 17
18
19
20
21
22
23
Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden d.d. 25 april 2023 inzake Concept jaarstukken 2022 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (10523629) PR8 wijkorganisaties d.d. 20 april 2023 inzake Inbreng van PR8 wijken voor debat Belevue (10523634) Verschillende gemeenten d.d. 26 april 2023 inzake Naar een solidaire aanpak dakloosheid (10523639) Belanghebbende d.d. 28 april 2023 inzake Is er draagvlak gezocht voor de aanpak van Hindoestaanse Immigratie herdenking en viering Den Haag (10523644) Bewonersorganisatie De Paraplu d.d. 28 april 2023 inzake Verzoek Pollers Hoefkade en Parallelweg naar beneden tijdens de afsluiting van Vaillantlaan (10523658) Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 1 mei 2023 inzake Aanvraag RM status KNRM gebouw – inclusief voorbescherming (10527728) Belanghebbende d.d. 3 mei 2023 inzake Parkeren Het Oude Centrum (10527778) OVAL d.d. 4 mei 2023 inzake OVAL input Re-integratieverordening Participatiewet – jobcoaching (10527817) Belanghebbende d.d. 8 mei 2023 inzake Aanpak Oostelijk deel Prins Mauritslaan (PML-Oost) (10527841) Vereniging Zuid-Hollandse Gemeenten d.d. 9 mei 2023 inzake controleverklaring en jaarrekening 2022 (10528945) Stichting Eregraf Stijkelgroep d.d. 10 mei 2023 inzake Kranslegging Eregraf van de Stijkelgroep 4 mei 2023 (10532518) NVVK d.d. 9 mei 2023 inzake Financiële hulpverlening, wat doet uw gemeente? (10533942) Vereniging van Nederlandse Gemeenten d.d.
15 mei 2023 inzake Invoering wet goed verhuurderschap (10533976) Belanghebbende d.d. 18 mei 2023 inzake Deelname aan protest in A12 tunnel en overtreden van wegenverkeerswet en mogelijk strafbare feiten (10536354)
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Voor kennisgeving aannemen
Aan de orde is:
D.
Vaststelling van de Notulen van 30 maart 2023.
16
De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.
Aan de orde is:
E.
Vaststelling van de besluitenlijst.
E.1
Voorstel van het presidium tot vaststelling van een nieuwe Instructie voor de griffier van de gemeente Den Haag 2023 (RIS315240) Voorstel van het college inzake Aanvraag Rijksbijdrage in de kosten voor de opsporing van conventionele explosieven uit de Tweede Wereldoorlog (RIS315141) Voorstel van het college inzake Actualisatie register geheimhouding (RIS315390) Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Den Haag (RIS315435)
E.2 E.3 E.4
Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.
Aan de orde is:
F.
Voortzetting debat inzake de uitspraak zaak-De Mos/Guernaoui.
De voorzitter. Op 11 mei jongstleden is de eerste termijn van de raad afgerond. Nu gaan we starten met de reactie op de eerste termijn, waarna het debat in tweede termijn kan worden voortgezet, waarbij de sprekersvolgorde naar grootte zal zijn.
De beraadslaging wordt geopend.
De voorzitter. Ik geef allereerst het woord aan de heer Groenewold die een reactie zal geven namens het presidium.
Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. De Haagse Stadspartij heeft in de eerste termijn een motie ingediend over zendtijd voor politieke partijen op lokale media. Hoewel dit op zich een hele sympathieke motie is waar we ook best de meerwaarde van inzien, zitten er wel wat ingewikkeldheden achter. De vergelijking die u maakt met de landelijke politieke partijen, gaat niet helemaal op omdat er geen wettelijke basis is. Een ander aspect dat er lastig aan is, is het budget dat erachter zit; dat moeten we dan ook gaan regelen. Ik zou u dan ook willen verzoeken om er een onderzoeksmotie van te maken die u dan wellicht in tweede termijn zou kunnen aanpassen. Dan zouden we er eventueel naar kunnen kijken, want zoals de motie nu luidt, zou ik die moeten ontraden omdat het gewoon niet kan op deze
17
manier. Maar als u ons de kans geeft te onderzoeken hoe het wel eventueel mogelijk zou kunnen zijn en we daarop kunnen terugkomen, dan kunnen we het oordeel over deze motie aan de raad laten.
Fatima Faïd (HSP). Ik ga er een onderzoeksmotie van maken en dan zal ik die in de tweede termijn gewijzigd indienen.
Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik had in eerste termijn nog een vraag gesteld aan het presidium, namelijk of het presidium bereid is om namens de raad aan de minister over te brengen dat wij met smart uitkijken naar de Wet financiering lokale politieke partijen.
Dennis Groenewold (D66). Dat heb ik op dit moment niet scherp. Vindt u het goed dat ik daar in tweede termijn op terugkom? Meestal is het zo dat als je namens de hele raad een verzoek doet, dat dan via een motie wordt gedaan. Ik kan mij echter voorstellen dat het in dit geval wat zwaar is. Dus ik ga er met de rest van het presidium nog even over overleggen en dan kom ik er in tweede termijn op terug.
Voorzitter: de heer Groenewold.
De voorzitter. Dan geef ik nu het woord aan de burgemeester voor de beantwoording in eerste termijn.
De heer Van Zanen. Voorzitter. Er zijn mij een paar vragen gesteld als burgemeester en voorzitter van de raad. Daarnaast zal ik reageren op twee moties. In het desbetreffende mailtje stond: De fractie van Hart voor Den Haag wenst voor na het meireces een debat aan te vragen om de vrijspraak van de rechtbank en de gevolgen daarvan voor de Haagse politiek openbaar en transparant te duiden. Dat hebben we vorige week gedaan en dat doen we vandaag opnieuw op verzoek van de heer De Mos en Hart voor Den Haag. Ik hoop dat het vandaag zal lukken om in verbinding te komen tot een fundament voor voortgang. We gaan het zien! Er is mij gevraagd door mevrouw Van Basten Batenburg wat ik ervan zou vinden als we nog eens nader met elkaar spreken over het thema belangenafweging en de transparantie daarbij. Dat vind ik een interessante gedachte waar ik mij ook van alles bij kan voorstellen en het is technisch ook mogelijk, maar het lijkt me verstandig dat ik eerst vanuit de raad in tweede termijn hoor dat dat wordt gedeeld, dus dat het niet alleen maar uw verzoek is. En dan kunnen we daar vervolgens aan werken. Hoe dan precies, in welke vorm en wanneer we daarop terugkomen, is dan een zaak die we in het fractievoorzittersoverleg kunnen bespreken. Waar het ook het college betreft, wil ik dat in het college kunnen bespreken. Ik vind het in ieder geval een interessante gedachte.
Het is een van de elementen
18
die uit de uitspraken blijken en waarvan we zeggen: daar zouden we nog eens verder over moeten nadenken. Maar ik wil het wel eerst horen van de raad. Ik hoop dat u daar begrip voor heeft. Datzelfde geldt voor de vraag die de heer De Vuyst mij heeft gesteld, namelijk of ik als burgemeester een rol voor mijzelf zie in het verbeteren van de onderlinge verhoudingen. Alles in mij, functioneel en ook persoonlijk, is daarop gericht, want daar zie ik natuurlijk een rol in. Maar u zult ook begrijpen dat ik die rol het allerbest kan vervullen met u allemaal samen of met zo veel mogelijk van u samen, en ook breed ondersteund zodat we dat allemaal ongeveer vinden, dus dat het wel kán. Dat kan op allerlei manieren: via werkgroepen, via een raadsconferentie et cetera. En misschien moeten we wel iets heel nieuws bedenken om dat te doen. Ik ben dus tot alles bereid, maar waar ik ik benoemd ben en ik van buiten kom, zoals je zou kunnen zeggen, heb ik daarbij dus wel brede steun nodig. Dan kom ik op motie F.5 van de heer Kruis, waarin mij wordt verzocht om er bij de minister van Justitie op aan te dringen om in het maatschappelijk belang gebruik te maken van haar aanwijzingsbevoegdheid richting het Openbaar Ministerie.
Toen ik hier kwam heb ik vanaf dag één, maar niet meteen in het openbaar, gepleit voor snelheid en duidelijkheid, zowel bij de vorige hoofdofficier als bij de huidige, ook nog weer recent in de driehoek. Op een bepaald moment maakte ik mij zo'n zorgen dat ik het ook in het openbaar heb gezegd. Dat is niet gebruikelijk, maar ik vond dat dat nodig was, want als stad en raad zijn we geconfronteerd met een unieke situatie, een situatie die ook nog voortduurde tijdens de verkiezingen. Zo ver ben ik gegaan, maar ik ga niet treden in de aanwijzingsbevoegdheid van de minister. Dit is echt iets tussen Kamer en minister en daar ga ik niet tussen zitten. Ik heb gedaan wat ik heb gedaan maar deze motie zou ik willen ontraden. Kijk, als de raad die aanneemt, zal ik het natuurlijk keurig onder de aandacht brengen van de minister, maar ik ontraad de motie in ieder geval. Dan motie F.8 die vraagt binnen een maand duidelijkheid te verschaffen. Daarvan zeg ik: dat is eigenlijk wat ik heb gedaan en waar ik nog steeds voor sta tot en met gisteren. Het OM gaat natuurlijk over de eigen planning maar over de motie zeg ik: oordeel raad. Mevrouw Faïd heeft mij gevraagd om op een paar onderdelen te reflecteren. Zij gebruikte echt het woord 'reflecteren'.
Dat viel mij op en daarom heb ik het ook zo opgeschreven … Dit is eigenlijk niet aardig wat ik nu zeg, ik neem het terug, hoewel ik zie dat ze er hard om moet lachen. Ik stel in ieder geval met enige trots vast dat de raad, het college en de medewerkers op het terrein van integriteit al heel veel dingen in gang hebben gezet en dat er ook heel veel werk van is gemaakt, wat de rechter trouwens ook aangeeft. Ik noem de gedragscode, het Reglement van orde, de screening, de oprichting van het Centraal Bureau Integriteit, het integriteitsbeleid en de commissie Nevenfuncties. Ik heb het idee dat u als raad evenals het college over dit thema steeds in gesprek blijft. Dat vind ik zelf ook een enorm belangrijk element. Ik zie ook dat u eraan meedoet, ook de laatste keer weer. Maar de uitspraken van de rechter nemen we ook weer mee, stel ik voor, ook waar het gaat om een herziening waar mogelijk. Want dit werk is niet af en het is ook nooit af. We moeten ook alert blijven op nieuwe 19
vormen die weer vragen kunnen oproepen, waar we dan ook weer op moeten kunnen antwoorden. Maar daarvoor is wel een breed gedragen bewustzijn nodig, evenals een breed gedragen bereidheid om die vernieuwingen, die aanvullingen te doen. Zo zou ik daarop willen reflecteren.
Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik wil even een citaat in herinnering roepen van onze burgervader na de lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar, namelijk 43,03%. Hij zei toen: 'Buitengewoon teleurstellend is dit en het zorgt bovendien voor vragen over de legitimiteit van het lokaal bestuur.' Nou zit onze burgervader met wethouder Balster ook in de werkgroep van Haagse raadsleden om successen te boeken om meer mensen naar de stembus te laten gaan. Hoe denkt de burgemeester dat die werkgroep kan slagen als de grootste partij op oneigenlijke gronden uitgesloten blijft worden?
De heer Van Zanen. Ik moet u eerlijk zeggen dat ik dat een hele interessante vraag vind. Het zou best kunnen zijn dat het debat van twee weken geleden en dat van vandaag en meerdere debatten over bijvoorbeeld collegedeelname, een relatie hebben met hoe kiezers de politiek beleven. Maar u zult het mij niet euvel duiden dat ik als voorzitter van de raad, als burgemeester van u alle 45, mij daarover niet uitlaat en ook geen enkel grammetje van de weegschaal zal halen om te zeggen wat ik daarvan vind, want op het moment dat ik dat doe, gaat het mis. Ik wil tot het einde der dagen mijn rol als burgemeester van u allemaal vervullen en ik ga daar dus geen oordeel over vellen, anders dan wat ik nu in algemene zin heb gezegd, en dat is al heel wat.
Richard de Mos (Hart voor Den Haag). De burgemeester zit wel in die werkgroep. Het voordeel van zo'n zaak is dat je vrij bekend bent in deze stad. Ik word dan ook dag en nacht aangesproken door Jan en alleman en die begrijpen allemaal niet dat er niks met het klip-en-klare vonnis wordt gedaan. Die zeggen: de volgende keer blijf ik wel thuis. Misschien is dat het hogere doel, maar die opkomst gaat in ieder geval niet groter worden als de grootste partij met meer dan 30.000 stemmen uitgesloten blijft worden. Ik ga het anders proberen, voorzitter. Ik citeer het coalitieakkoord. Daarin staat: 'Herstel van vertrouwen en vergroten van betrokkenheid zijn belangrijke doelen. Die verantwoordelijkheid rust op de gemeente.' Nou, daar bent u voorzitter van. Hoe gaan we dat dan doen als de grootste partij uitgesloten blijft worden?
De heer Van Zanen. U maakt een belangrijke opmerking. Ik weet helemaal niet zeker of de opkomst niet groter is bij de volgende verkiezingen. Ik heb dat namelijk meegemaakt in een andere stad waar ook sprake was van een grote landelijke politieke partij. Het is dus maar een veronderstelling van u. Mijn tweede opmerking daarbij is, dat het werk van die duale werkgroep nog aan de gang is. Op dit moment is er ook nog een onderzoek gaande naar hoe mensen het hebben beleefd. Het zou kunnen zijn dat de door u gestelde vraag door de respondenten, dus degenen die antwoord geven, zal 20
worden beantwoord. Dus ik sluit dat helemaal niet uit, maar ik wil eerst dat onderzoek afwachten. Ik neem zeer serieus het thema opkomstbevordering. Ik snap dat alles wat u hier doet en ook wat er twee weken geleden is gezegd, van invloed kan zijn op de opkomst, hoe we ons gedragen, hoe we ons verhouden tot elkaar en hoe we ons verhouden tot het publiek, de mensen thuis die er niets van snappen, maar ik kan geen politiek oordeel vellen over waarop coalitievorming van invloed is, want als ik dat wel doe, kies ik partij en dat kan ik niet maken. Verder hoop ik dat het weer mogelijk is dat uw fractie, die ik net zo hoog acht als de andere fracties, mee gaat doen aan die werkgroep. Ik heb het namelijk zeer betreurd dat dit tot nu toe niet mogelijk was, overigens om respectabele redenen hoor. Ik heb er ook laatst met de heer Martini over gesproken. Dus ik zeg: doe alsjeblieft mee. Ik weet ook hoe belangrijk u het vindt en u zou er ook een betekenisvolle rol in kunnen vervullen.
De voorzitter. Meneer De Mos, voor de laatste maal op dit onderwerp.
Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat hadden we ook graag gedaan, maar wij zijn veel in de stad en wij krijgen het gewoon niet uitgelegd bij werkschouwen en werkbezoeken hoe het gaat. Hoezeer ik de burgervader ook waardeer, moet ik toch een beetje denken aan de tweet van Ron Fresen, die zegt: een onderzoek en een werkgroep, dat doen politici als ze er niet uitkomen. Dus dat is dan toch een beetje jammer.
De voorzitter. Dat was volgens mij geen vraag aan de burgemeester, tenzij hij er nog op wil reageren. Anders is het woord aan de heer Kruis.
Sebastian Kruis (PVV). Ik vind eigenlijk dat de burgemeester uit die werkgroep moet stappen. Het is eigenlijk een politiek gekleurde D66-commissie die waarschijnlijk met een hele omslachtige conclusie gaat komen die alleen mevrouw Van Doorn snapt. Is het voor het imago van de voorzitter van de gemeenteraad niet beter als hij zich verre houdt van dit soort politiekgekleurde commissies?
De heer Van Zanen. Ik denk niet dat ik met dit antwoord wegkom als het volgende debat gaat plaatsvinden; dat heet dan een actualiteitendebat. Nee, ik ben er heel erg voor dat ik daarbij help, want het betreft hier een portefeuille-onderdeel, namelijk het organiseren en het houden van verkiezingen. Volgens mij heeft de raad mij gezegd: maak alsjeblieft gebruik van wat er bij BZK gebeurt waar het gaat om de opkomst bij de verkiezingen. Die opkomst was beschamend laag terwijl het nota bene ging om gemeenteraadsverkiezingen, dus voor om de hoek. En dat zeg ik ook in mijn andere rol, maar goed, ik ben hier geen VNG-voorzitter. De raad heeft ook tegen mij gezegd: doe uw best en zorg ervoor dat er ook een lokale vertaling komt. Daar heeft de raad op aangedrongen. Dan doet zich ook nog de kans voor dat ik dat in een duale werkgroep kan doen waar én het college in zit én de raad. 21
Beter is er niet. Directe invloed van de raad bij de voorbereiding, ook richting de onderzoekers. Directe invloed vanuit het college en ook van mij als portefeuillehouder. Ik vind echt dat ik daarin moet zitten. Ik wil erbij zitten en ik wil het voelen, want ik wil ook kunnen uitleggen waarom iets wel of niet lukt en waarom iets wel of niet wijs is, ook als dat straks bijvoorbeeld financiële of capaciteitsgevolgen heeft. Dus ik zit in die werkgroep en ik blijf er ook in zitten, tenzij er een motie komt die mij vraagt om eruit te stappen, want dan houdt het op.
De voorzitter. U doet nu bijna aan uitlokking. Meneer Kruis.
Sebastian Kruis (PVV). Ja, ik ben al bijna in de pen aan het klimmen met meneer De Mos, want ik vind dit namelijk wel problematisch. Ik weet namelijk dat bijvoorbeeld de grootste partij niet achter deze werkgroep op deze manier stond, want die zei: wij moeten gewoon onderdeel uitmaken van het college. De op twaalf na grootste partij, mijn fractie, vond dat ook. Ik denk toch dat het onherroepelijk gaat leiden tot weer een heel vervelend debat waarin we weer dezelfde uitwisselingen krijgen van politieke standpunten, waarbij De Mos zegt dat hij er in moet en D66 vindt dat dit niet zo is. Uiteindelijk gaat het nergens toe leiden. Ik denk echt dat het beter is voor de voorzitter van de gemeenteraad als hij er nu alvast uit vertrekt om het straks ook minder op hem af te laten stralen.
De heer Van Zanen. Ik ben een gewaarschuwd man. Dank u voor dit herderlijke bericht, maar ik kies er bewust en met open vizier voor om dit wel te doen, want ik vind opkomstbevordering elementair, ook binnen de vervullingen van mijn beroep.
Kavish Partiman (CDA). Ik begrijp dat de burgemeester in die duale werkgroep echt ook als burgemeester zijn visie erop geeft. Tegelijkertijd hebben we in de eerste termijn en ook buiten deze raadzaal gehoord dat er een roep is naar verbinding en naar het proberen om over alle onderlinge problemen die er zijn, heen te stappen. De burgemeester zegt zelf dat hij burgemeester is van ons allemaal die boven de partijpolitiek staat en een echte verbinder is in de stad. Ziet hij dan niet een andere rol voor zichzelf in dit traject? Kan hij daarop reflecteren?
De heer Van Zanen. Wat een herkenbare vraag en zeker van de heer Partiman. Nee, meneer Partiman, ik ga hier niet knollen voor citroenen verkopen. Karakterologisch en kijkend naar hoe ik in elkaar zit en hoe het hier gaat - volgens mij had dat ook met de voordracht van mij te maken - ben ik van de verbinding, ook met buiten, juist met de mensen die afstand hebben tot wat hier gebeurt. Maar ik zou tegen u allemaal willen zeggen: begin bij jezelf. Verbinding begint hier! U met uw 45'en, zorg ervoor dat u een uitslag heeft waar we mee verder kunnen. En niet met de helft plus een, maar gewoon met z'n allen. En ga niet als het probleem er is, dan aan een benoemde man of vrouw, in dit geval een man, vragen om het op te lossen. Ik ben en blijf van de verbinding. Ik heb net niet voor niets het antwoord 22
gegeven aan de heer De Vuyst, maar ik kan niet uw probleem oplossen. Ik ga niet over de samenstelling van de coalitie. Dat is aan u, aan de raad, het hoogste orgaan van Den Haag. En ik roep u op daarover duidelijkheid te verschaffen, want daar zit Den Haag ook op te wachten.
Kavish Partiman (CDA). Het is duidelijk dat de burgemeester niet gaat over de samenstelling van een coalitie. Dat zou ik ook echt nooit durven te vragen aan de burgemeester. Tegelijkertijd is er wel de roep om te kijken hoe we gezamenlijk tot een betere samenwerking kunnen komen. Dan wil ik toch wel iets concreter van onze burgemeester, de burgervader van onze stad, horen hoe hij tegen dit traject aankijkt en welke rol hij voor zichzelf hierin zit, want hij maakt er wel degelijk onderdeel van uit, sterker nog, hij geeft er leiding aan.
De heer Van Zanen. Maar nu gaat er via een U-bocht gesproken worden over een niet-bestaande motie. Dan is er nog een motie van de heer Barker maar daar blijf ik van af, daar ga ik bewust niet op in. Als er een andere motie komt die hierover gaat, zal ik daarop reageren. Maar ik zie een heleboel rollen voor mij en een heleboel kansen, maar niet als er een roze olifant is, want dan is dat allemaal nutteloos en is de stemming bedorven. Daarnaast: ik zie er vooral wat in, waarbij ik u allen oproep om daarbij te helpen zodat ik ook wat kan betekenen, dat er een beetje een breed gedragen uitspraak is naar de toekomst toe, zowel over dat ene onderwerp waar ik niks over kan zeggen, als over de vraag hoe we het vertrouwen kunnen herstellen, hoe we de uitspraak van de rechtbank kunnen gebruiken et cetera. Er is van alles te verzinnen maar dan wel breed gedragen. Want anders is het trekken aan een dood paard. Volgens mij is de heer Partiman altijd vrij duidelijk en klip-en-klaar en dat ben ik dus liever ook aan het eind van deze eerste termijn.
De voorzitter. De heer Partiman, voor de laatste maal.
Kavish Partiman (CDA). Ik houd inderdaad ook wel van klip-en-klaar. We moeten het concretiseren met elkaar. Ik hoor de burgemeester zeggen dat hij op zoek is naar een breed gedragen motie maar vervolgens heeft hij het over een aantal zaken, zoals een roze olifant, die het voor mij weer onduidelijk maken. He gaat mij hier om de onderlinge samenwerking en niet om partijpolitieke kleuren. Het gaat hier om 45 mensen die samen met het college en de burgemeester het stadsbestuur vormen en om hoe wij onderling werken en bouwen aan het vertrouwen. Ik zou dan ook concreet van de burgemeester willen horen wat hij nodig heeft om daar een rol in te pakken, het liefst een leidende rol.