RIS315938 Bijlage Jaarrapportage Jeugd 2022

Jaarrapportage 2022

Jeugd

Inhoud 1. Participatie

5

Meepraten Meedoen

5 7

2. Preventie

9

(Jeugd)gezondheidszorg Haags Kansrijk Start Advies en ondersteuning

9 11 13

3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Specialistische jeugdhulp Cliëntervaring Klachten

2 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

17 17 21 27 27

Inleiding Voor u ligt de “’Jaarrapportage Jeugd 2022”. Hierin doen wij verslag van de behaalde resultaten in 2022. De rapportage bestaat uit 3 onderdelen: • Hoofstuk 1: Participatie. Hierin wordt beschreven wat in het afgelopen jaar is gedaan om de Haagse inwoners te laten meedenken, meepraten en meedoen; • Hoofdstuk 2: Preventie. Dit hoofdstuk geeft de cijfers en duiding met betrekking tot jeugdgezondheidszorg, Haags Kansrijke start en opvoeden -cliëntondersteuning; • Hoofdstuk 3: Hulp. Achtereenvolgens wordt de stand van zaken over jeugdhulp, cliëntervaring en klachten weergegeven. De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de jeugdhulp. Maar tegelijkertijd staan wij voor een grote uitdaging om het betaalbaar te houden. In dat krachtenveld geven wij vorm aan ons jeugdbeleid. Hierna kunt u verder lezen over de uitkomsten van onze aanpak, activiteiten, dienstverlening en kerngetallen in 2022.

3 HALFJAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Demografische gegevens Algemeen

Jeugd

Totaal aantal inwoners

Totaal aantal jeugdigen

160.587

553.306 inwoners

0 tot 24 jarigen

Peildatum: 1 januari 2022

Aantal 0 tot 24 jarigen naar leeftijdsgroep en geslacht

Bron: DHIC/GDH/DPZ

2021

2022

Aantal inwoners per 1-1

549.163

553.306

0 t/m 4 jaar

30.248

29.495

5 t/m 9 jaar

30.619

30.271

10 t/m 14 jaar

30.541

30.698

15 t/m 19 jaar

30.972

31.647

20 t/m 24 jaar

37.449

38.476

65 jaar en ouder

81.410

82.762

19.536 15.658

15.103

14.360

14.761

15.135

15.510

0 - 4 jaar

5 - 9 jaar 10 - 14 jaar 15 - 19 jaar 20 - 24 jaar

vrouw 15.595

15.989

18.940

man

Aandeel 0 tot 24 jarigen naar stadsdeel

Scheveningen

15.601 23,9%

Segbroek

Centrum

Haagse Hout

12.113

16.675 32.154 24,1%

Loosduinen

11.868 21,6%

26,1%

Escamp

39.978 28,2%

Bron: DHIC/GDH/DPZ

4 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

22,8% Laak

15.288 27,5%

LeidschenveenYpenburg

16.910 33,2%

1. Participatie Meepraten JONG doet mee!

regelmatig meegenomen in de gesprekken

JONG doet mee!, het platform van jongerenraden uit de

met de H10 gemeenten en de aanbieders

specialistische jeugdzorg en jongeren die ervaring hebben

van jeugdhulp. Jong doet mee! is in

met jeugdhulp, geeft advies aan de H10-gemeenten over de

gesprek met deze stakeholders over de

jeugdhulp in de regio Haaglanden.

implementatie van hun adviezen.

In 2022 heeft JONG doet mee! 8 nieuwe adviezen uitgebracht.

Tot slot levert JONG doet mee! door­

De onderwerpen van de adviezen betroffen jeugdhulp in de

lopend input via de Cliëntenraad Sociaal

verkiezingsprogramma’s, basisafspraken binnen de jeugdhulp,

Domein. Zij neemt actief deel aan de

toegang tot jeugdhulp in Den Haag, nieuwe Big 5, door­

agendacommissie, het overleg van de deelraden dat betrekking

ontwikkeling jeugd- en gezinshulp Den Haag, verhuizen naar

heeft op jongeren, is actief in de drie werkgroepen Huisvesting,

een andere gemeente, evaluatie aanpak dak- en thuisloze

Toegang en Communicatie en neemt deel aan de bijeenkomsten

jongeren en regionale woonzorgvisie. De adviezen worden

van de Brede Raad.

Jongerenstadslab

Haagse Jongerenambassadeurs

Sinds 2015 worden er Jongerenstadslabs

De Haagse Jongerenambassadeurs (HJA)

georganiseerd waar jongeren aan de slag

zijn jongeren in de leeftijd van 15 t/m

gaan met een vraagstuk of een beleids­

24 jaar. Zij ondersteunen de gemeente bij

opgave vanuit de gemeente Den Haag. Het Jongerenstadslab is een interactieve en speelse methode waarbij jongeren

49

jongeren

het bereiken van de Haagse jeugd en geven adviezen om het gemeentebeleid, en de uitvoering daarvan, beter af te

8

nieuwe adviezen

8

adviezen

worden uitgedaagd mee te doen op de

stemmen op de wensen en behoeften

drie hoogste niveaus van de participatie­

van de jeugd. De HJA hebben een eigen

ladder: raadplegen, adviseren en coproduceren.

website waarin ze per jaar verslag doen van hun activiteiten.

In 2022 hebben 6 Jongerenstadslabs plaatsgevonden over de

In 2022 hebben zij 3 grote en 5 kleine adviezen uitgebracht.

onderwerpen Sensormania, vindplekken van (juiste) informatie

De onderwerpen van de grote adviezen betroffen: Stedelijke

over hulp op diverse thema’s, Eenzaamheid, Jongerenraad070,

Transformatie Binckhorst, Het gevoel van Veiligheid en Haagse

Ook jouw stad en Nachtvisie. In totaal zijn er 49 jongeren bereikt. Centrale Bibliotheek. De kleine adviezen hadden de volgende Het college vindt het van belang dat ook jongeren die niet eerder

thema’s: Blauwe economie - Praktijkcentrum Noordzee,

zijn gezien of gehoord worden bereikt. Er wordt daarom hard

Jongeren en de Burgemeester, Campagne en jury kinder-­

gewerkt aan het door­ontwikkelen van het Jongerenstadslab om

jongeren fietsburgemeester, Transitie Warmte en Klimaatweek.

zoveel mogelijk jongeren te bereiken. Via het platform www.jongerenstadslab.nl worden jongeren actief betrokken bij al onze activiteiten die hen aangaan.

5 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Expex

binnengekomen. In 11 gevallen is er een

ExpEx zijn ervaringsdeskundige jongeren die na het volgen van

ExpEx gekoppeld aan een jongere. 2 ExpEx

een training ingezet kunnen worden als maatje voor jongeren

hebben een workshop over suïcide gegeven

in de jeugdhulp en als adviseur of voorlichter voor professionals.

op een groot landelijk huisartsen­congres

De eigen ervaring in de jeugdhulp vormt daarbij de basis en de

over spoedzorg. 3 ExpEx werken mee aan

training draagt bij aan de persoonlijke groei van de jongere.

een 4-jarig project van ZONMW om de

Het delen van de eigen (kwetsbare) ervaringsverhalen is een

positie van kwetsbare ouders in Den Haag

belangrijk onderdeel van de training. Momenteel zijn er in

te verbeteren en 2 ExpEx hebben feedback

totaal 25 ExpExs actief in Den Haag. Zij hebben op verschillende

gegeven op de nieuwe aanpak rond

manieren bijgedragen aan het verbeteren van de jeugdhulp.

huiselijke geweld van de gemeente

Zo zijn er in 2022 in totaal 15 nieuwe maatjes aanvragen

Den Haag.

Kinderrechten

vluchtelingen dan momenteel, straffen van de ouders als

In Den Haag worden jeugdigen gestimuleerd om zelf hun

jongeren een misdaad plegen, vanaf 12 jaar zelf besluiten om

rechten te kennen en zich bewust te zijn van de mogelijkheden

naar de rechter te stappen en het strafbaar stellen van pesten.

11

nieuwe maatjes

om voor deze rechten op te komen. In 2022 hebben 4 Haagse kinderen de kinderrechtenkrant gemaakt. De kinderrechten-

Verder vond in de Koninklijke Schouwburg een voorstelling

krant is aan alle 169 Haagse basisscholen geleverd. Op

plaats over kinderrechten. 150 leerlingen van 5 basisscholen

18 november 2022 is het jaarlijkse Kinderrechtendebat

hebben hier samen met Het Nationale Theater aan gewerkt.

gehouden op het Stadhuis. Verschillende scholen hebben hier

Na afloop gingen de deelnemers in gesprek met de

gedebatteerd over de diverse stellingen zoals, extra belasting

Jeugdombudsman. In 2022 zijn er door de Kinder- en

op producten die veel vet of suiker bevatten, opzetten van

Jongerenrechtswinkel in totaal 731 adviezen verstrekt

scholierenrechtbanken in Den Haag, opvangen van meer

aan jeugdigen.

4

Haagse kinderen gewerkt aan de kinderrechtenkrant

6 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

169

Haagse basisscholen

731 adviezen

Meedoen Participatie-activiteiten

Spel en natuur

In 2022 zijn 12 stedelijke participatie-­

Met de Subsidieregeling jeugd, spel en natuur Den Haag 2022

activiteiten gestart met subsidie vanuit

(RIS312004) hebben 13 organisaties in Den Haag subsidie

de Subsidieregeling Preventie en

ontvangen voor jeugdactiviteiten die in 2022 zorgen voor

Participatie Jeugd Den Haag 2022 (RIS

ontspanning en plezier, die plaatsvinden in of gericht zijn op

buitenschoolse talent­ontwikkeling en

12

de natuur en die in brede zin bijdragen aan de persoonlijke

participatie

natuuractiviteiten worden zo’n 1200 kinderen en jongeren in

maatschappelijke betrokkenheid.

activiteiten

Den Haag bereikt. De regeling is voortgezet voor activiteiten

312621). Dit is een divers aanbod van jeugdactiviteiten die bijdragen aan

Hieronder vallen onder andere vakantieac-

ontwikkeling van jeugdigen in Den Haag. Met de spel- en

in 2023.

tiviteiten (Vakantiepas, Jeugd Vakantie Activiteiten), vrijwilligers­projecten (Haagse Helpers, Crownies), kunst- en cultuuractiviteiten (CC4U, Spot On Us, Art-S-Cool) en activiteiten gericht op peer-coaching en bege­leiding (2Gather, STEK JONG).

13

1.200

organisaties

jeugdigen bereikt

2

100

MDT – Follow Your Dreams Het MDT-project Follow Your Dreams 2.0 is gestart in 2022 en loopt door in 2023. In 2022 zijn twee trajecten van start gegaan met zo’n 100 deelnemers in totaal. Deelnemers volgen een traject van 20 weken, gericht op persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke acties en elkaar ontmoeten. Jongeren leerden onder andere vaardigheden op het gebied van gespreksvoering en solliciteren en hebben zich vrijwillig ingezet tijdens acties voor ouderen, jonge mantelzorgers, jongeren uit het COA en basisschoolleerlingen. Het derde traject start in maart 2023.

7 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

trajecten

deelnemers

The Hague Youth Factory The Hague Youth Factory (THYF) is een broedplaats waar initiatieven en ideeën van jongeren vorm en ruimte krijgen. Het is een plek waar verschillende culturen dichter bij elkaar worden gebracht en waar participatie en talentontwikkeling worden bevorderd, ook voor kwetsbare groepen jongeren. Er hebben 3 THYF talk events, 12 masterclasses, 12 workshops, 5 events en 3 jeugduitwisselingen plaatsgevonden. In totaal

35

zijn er 35 sociale ondernemingen betrokken geweest bij

activiteiten

deze activiteiten.

georganiseerd

Haags Jeugdlintje Het Haagse Jeugdlintje is een onderscheiding: een teken dat iemand krijgt voor een bijzondere prestatie. Hiermee wordt geprobeerd Haagse kinderen en jongeren enthousiast te maken om iets te doen voor een ander of voor de stad. Op 26 april 2022 vond de uitreiking van het Haags Jeugdlintje

Totaal aantal lintjes

plaats. Het Jeugdlintje is aan 23 jeugdigen, tussen de leeftijd

23

16 en 22 jaar, uitgereikt. Het ging hierbij om 13 jongeren uit Centrum, 4 uit Escamp, 3 uit Laak, 1 uit Loosduinen, 1 uit Segbroek en 1 uit Leidschenveen-Ypenburg.

Aantal lintjes Escamp

Loosduinen

Laak

Centrum

Segbroek

Leidschenbeen-Ypenburg

8 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

2. Preventie (Jeugd)gezondheidszorg De JGZ volgt de groei en ontwikkeling van alle kinderen en

bij het kind. Door het flexibel kunnen aanbieden van contact­

jeugdigen in Den Haag. De JGZ-professionals dragen hieraan

(momenten) aan jeugdigen ontstaat er ruimte en tijd voor

bij als experts op het gebied van opgroeien en opvoeden.

artsen en verpleegkundigen om extra zorg te kunnen bieden

Met de ouder en/of jeugdigen wordt samen bepaald welke zorg

aan hen die dit het meest nodig hebben. Deze jeugdigen

nodig is. Dit is eigentijds, flexibel en passend bij wat er nodig is.

ontvangen bijvoorbeeld een extra contactmoment, extra

In 2022 is de jeugdgezondheidszorg doorgegroeid naar een

ondersteuning of een langer gesprek. Deze extra ruimte maakt

nieuwe vorm van dienstverlening. Er zijn nieuwe artsen

het voor de JGZ- professional ook werkbaarder om een door­

(5,25fte), verpleegkundigen (16,8 fte) en assistenten (1,34 fte)

verwijzing vanuit de JGZ naar extra ondersteuning te regelen

geworven. De hernieuwde dienstverlening is flexibel in het

of afstemming met andere zorgverleners binnen het gezin.

aantal consulten en in tijd en vorm van consulten. Hierdoor

Daarnaast is de website van het CJG vernieuwd waarbij

hebben JGZ-professionals, in overleg met de ouders, meer

gewerkt is aan gebruiksvriendelijkheid en toegankelijke

ruimte om dienstverlening te bieden die nodig én passend is

informatie over gezond opgroeien en opvoeden.

01 Bereik Jeugdgezondheidszorg in percentages

0-1 jarigen

0-4 jarigen

4-19 jarigen

2020 106,1% 2021 104,6% 2022 106,8%

2020 30.3% 2021 47,1% 2022 100,4%

2020 31,1% 2021 54,5% 2022 68,2%

Bron: CJG/JMO Het percentage bereik voor kinderen tussen 0 en 1 jaar en 0 tot 4 jaar ligt boven de 100%. Dat komt omdat in de loop van het jaar meer kinderen bij de JGZ in zorg zijn gekomen, dan op 1 januari vanuit de Basisregistratie Personen geregistreerd stonden.

9 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Aanpak verhogen vaccinatiegraad rijksvaccinatieprogramma

op scholen gehouden en vaccinatiemomenten zijn niet alleen

Met de Haagse aanpak verhogen vaccinatiegraad wordt

bijvoorbeeld ook door social-posts en nieuwsberichten online.

gewerkt aan het wegnemen van belemmeringen, ouders en

Gezondheidsambassadeurs zijn actief in de wijken, er is een

jeugdigen beter bereiken door informatie en communicatie

toolkit met basisinformatie over vaccineren ontwikkeld voor

en het versterken van medisch en niet-medische professionals.

ketenpartners en professionals zijn inhoudelijk geschoold in

Enkele voorbeelden van acties en resultaten van de Haagse

gespreksvoering om een goed gesprek te kunnen voeren over

aanpak in 2022 zijn: alle vaccins zijn op alle CJG-locaties

vaccineren. Dit is ingebed in de nieuwe manier van werken en

beschikbaar. Tijdens een consult kunnen één of meerdere

in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers.

via de oproepkaart RIVM onder de aandacht gebracht maar

vaccinaties gegeven worden. Er zijn vaccinatiespreekbeurten

02 Haagse Vaccinatiegraad

100

90,6

90

87,3

85,7

84

84,7

2022 2021 2020

81,6

80

55,7

55,6

60

40

20

0

Zuigelingen Zuigelingen DKTP BMR

2 jarigen Volledig

Kleuters DKTP

Schoolkind Schoolkind DTP BMR

Meisjes HPV

MenACWY adolescenten 2001-2005

MATK

• Conform de landelijke trend is de vaccinatiegraad van bijna alle RVP-vaccinaties lager dan een jaar eerder. Het RIVM verklaart deze daling deels door de corona-pandemie. • De vaccinatiegraad van kleuters en schoolkinderen is voor het 3e jaar op rij gedaald en is nu 85%. • De vaccinatiegraad voor het HPV-vaccin is met 1% gedaald. • De vaccinatiegraad voor de maternale kinkhoest is gedaald met 1,2%. Bron: RIVM

10 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Haags Kansrijk Start Met de coalitie Haagse Kansrijke Start werken we samen aan

stigma, om professionals beter aan te kunnen laten sluiten bij

de ambitie dat alle Haagse kinderen (jaarlijks ongeveer 6300)

zwangeren in een kwetsbare positie. Dit was een start om

gezond geboren worden en de meest optimale zorg en start

ervaringsdeskundigen een grotere rol te geven binnen de

krijgen in de eerste dagen zodat zij zich zo gezond en veilig

coalitie.

mogelijk kunnen ontwikkelen tot volwassene. Kansrijke Start werkt vanuit 3 actielijnen: voor, tijdens en na de zwangerschap.

De Haagse Kansrijke Start is in 2022 gaan samenwerken met

Op dit moment bestaat de coalitie uit 13 organisaties uit het

de netwerkbeweging Gezond Gelukkig Den Haag. Zij hebben

medisch en sociaal domein. Binnen de coalitie zijn 2 onderzoeken

voor ZuidWest Kansrijke Start opgenomen als één van hun

gestart die gaan over zwangeren in een kwetsbare positie in

doelen voor de komende jaren. Nieuw hierin is dat Kansrijke

relatie tot het daklozenloket en Bulgaarse migranten en hun

Start wordt uitgebreid van de eerste 1000 naar de eerste

behoeften/ervaringen. Een ander concreet resultaat dit jaar

2000 dagen van kinderen. Zo ontstaat er één ketenaanpak

was de georganiseerde scholing over culturele diversiteit en

totdat kinderen op de basisschool komen.

Nu Niet Zwanger

Voor 385 personen is in 2022 anti­conceptie gerealiseerd.

Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) is steeds bekender in

Van dit totaal is 78 keer anticonceptie gefinancierd van NNZ

Den Haag. NNZ biedt trainingen, presentaties en workshops

wanneer mensen zelf de financiële mogelijkheden niet hadden.

aan professionals in het medisch en sociaal domein. Deze

Er zijn nu 34 organisaties uit de stad bij NNZ aangesloten.

professionals passen de NNZ-methodiek toe zodat hun

Dit betekent dat zij medewerkers trainen in de methodiek van

cliënten/­patiënten een geïnformeerde en gemotiveerde keuze

NNZ (aandachtsfunctionarissen). Er zijn organisaties uit zowel

kunnen maken over het moment van hun kinderwens. In totaal

het medisch als sociaal domein aangesloten. Dit jaar zijn

passen 24 organisaties in het sociaal domein de NNZ-werkwijze

54 nieuwe aandachtsfunctionarissen getraind, dit maakt

toe. In 2022 zijn 430 nieuwe cliënten begeleid, tevens hebben

een totaal van 88 actieve aandachtsfunctionarissen in de

in 2022 433 cliënten (zowel nieuwe cliënten als lopende

stad aan het einde van 2022.

trajecten vanuit 2021) besloten hun kinderwens uit te stellen.

03 Actieprogramma Nu Niet Zwanger

430

nieuwe cliënten begeleid

385

personen ontvingen anticonceptie

11 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

24

aangesloten organisaties

88

aandachtsfunctionarissen beschikbaar

Prenatale huisbezoeken

04 Prenatale huisbezoeken

Het prenataal huisbezoek is per 1 juli 2022 een wettelijke taak van de JGZ en vooral bedoeld voor zogenaamde risicozwangeren. Prenatale huisbezoeken worden op verzoek van verloskundige of gynaecoloog afgelegd door een jeugdverpleegkundige. Er wordt met behulp van een screenings­instrument bij de zwangere gecheckt of er sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden. De jeugdverpleegkundige kijkt bij het prenataal huisbezoek welke aanvullende zorg/ondersteuning er eventueel nodig is. Dit kan zowel vanuit het medische als het sociale

70

huisbezoeken

54

aanstaande gezinnen

domein komen. In 2022 zijn er 70 prenatale huisbezoeken afgelegd bij 54 aanstaande moeders. Er lijkt sprake te zijn van onder­registratie waardoor het aantal lager uitvalt dan verwacht. Een deel van de huis­bezoeken is door corona telefonisch uitgevoerd.

Stevig ouderschap

05 Stevig ouderschap

Stevig ouderschap is een bewezen effectieve interventie voor ouders met kinderen tot twee jaar oud die extra steun nodig hebben bij het (aanstaande) ouderschap. Hiermee wordt het zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van ouders vergroot. In 6 tot 10 huisbezoeken kijkt de jeugdverpleegkundige met kwetsbare ouders mee en adviseert en ondersteunt hen in de opvoeding van het kind. In 2022 zijn 479 gezinnen ondersteund door Stevig Ouderschap. Aan hen werden in totaal 678 bezoeken gebracht. De ouders van kinderen op de Nazorgpoli (vroeg­

678

contactmomenten

479 gezinnen

geborenen) ontvangen standaard Stevig Ouderschap. Dit waren er 110 van het totaal. De cijfers zijn iets hoger dan in 2021 (657 contactmomenten geweest bij in totaal 463 gezinnen). De invloed van corona en personele krapte was desondanks nog van invloed op het bereik.

Integrale Gezinspoli

06 Integrale Gezinspoli

Gezinnen vanuit de Nazorgpoli (vroeggeborenen) en Mama+ poli (kwetsbare zwangeren) uit het ziekenhuis worden besproken in een multi disciplinair overleg (MDO) met organisaties uit het medisch als sociaal domein. Hier schuiven gemiddeld 7 verschillende beroepsgroepen aan om de zorg af te stemmen. In 2022 hebben 70 MDO’s plaatsgevonden. Tijdens deze MDO’s zijn circa 256 nieuwe gezinnen besproken. Als onderdeel van de pilot wordt de registratie nog verder geoptimaliseerd.

12 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

70

aantal MDO

256

nieuwe gezinnen besproken

Advies en ondersteuning Bekendheidscijfers Centrum Jeugd en Gezin (CJG)

het CJG zijn bekend bij bijna een kwart van de ouders (23%).

Ruim 8 op de 10 ouders met thuiswonende kinderen in die

Nagenoeg alle activiteiten van het CJG zijn (iets) bekender

leeftijd in Den Haag kennen het CJG (86%). Dit is het hoogste

geworden, behalve de functie als klantcontactcentrum van

percentage sinds het begin van de meting in 2018, toen dit nog

18% in 2021 naar 13% in 2022. Voor vragen over opvoeden en

gold voor 69% van de ouders. Net als in voorgaande jaren zijn

opgroeien van kinderen raadpleegt de helft van de ouders het

de ouders het meest bekend met het CJG als consultatie­

CJG (51%). Er gaan dit jaar een stuk meer ouders naar het CJG

bureau/jeugdarts of jeugdverpleegkundige (95%). Ruim een

in vergelijking met voorgaande jaren (van 37% tot 39% in 2019

derde van de ouders is bekend met het CJG als jeugdhulp/

tot 2021 naar 51% in 2022). De meeste ouders gaan echter voor

gezinscoach (37%) en iets meer dan een derde kent het CJG als

informatie over opgroeien en opvoeden naar de eigen familie

opvoed­steunpunt/pedagogische adviseur (35%).

of het eigen netwerk (69%) en/of het internet/social media (70%).

Bijeenkomsten of cursussen over opvoeden en opgroeien van

07 Bekendheidscijfers CJG

88%

Consultatiebureau, jeugdarts of jeugdverpleegkundige

95% 39%

Opvoedsteunpunt of pedagogisch adviseur

51% 31%

Jeugdhulp of gezinscoach

37% 23%

Bijeenkomsten of cursussen

23% 18%

CJG Servicelijn

13% 0

2021 2022 Bron: CJG/JMO

13 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

20

40

60

80

100

Opvoedondersteuning

trend dat veel kinderen van 3 en 4 jaar worden gezien die in

In elk CJG is een Opvoedsteunpunt aanwezig. Ouders kunnen

de corona tijd minder contact met leeftijdsgenootjes hebben

hier terecht bij een pedagogisch adviseur voor laagdrempelige

gehad, waarbij zij meer moeite hebben met onder andere

steun en advies bij opvoedvragen. Het Opvoedsteunpunt biedt

samenspelen, contact maken of afscheid nemen. Er is een

individuele ondersteuning (max. 5 één-op-eén-gesprekken

toename van vragen over gedrag van peuters en het stellen van

tussen ouder en pedagogisch adviseur) en groepsondersteuning

grenzen. Vanwege de aanwezigheid van Oekraïense ouders op

(meerdere ouders komen bijeen en één bepaald thema wordt

scholen, worden informatieochtenden tweetalig aangeboden.

onder de loep genomen). Zij werken outreachend vanuit de verschillende CJG’s in de stad. In 2022 zijn in totaal 1151 gezinnen geholpen door middel van individuele

08 Opvoedondersteuning

gesprekken. Bij 56% van de ouders volstaat een kortdurend begeleidings­traject en is er geen doorverwijzing nodig. In totaal zijn er 940 ouders bereikt met het groepsgerichte aanbod. Daarnaast hebben 87 ouders deelgenomen aan ’Het begint bij mij’. Door de lockdown begin 2022 kwam het groepsaanbod wat later op gang, maar inmiddels zit het weer op het gebruikelijke niveau. De pedagogisch adviseurs kunnen weer terecht op de basisscholen en voorscholen, zodat zij het

1.151

940

outreachende werk op die vindplekken weer volledig kunnen

gezinnen geholpen via

ouders geholpen via

voortzetten. Ten opzichte van vorig jaar is een gesignaleerde

individuele gesprekken

groepsgerichte ondersteuning

Integrale Vroeghulp Voor kinderen tussen de 0-7 jaar met meervoudige ontwikkelings­vragen, waar de arts van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) op het consultatiebureau geen duidelijke oorzaak voor kan vinden, wordt het zogenaamde Integrale Vroeghulpteam ingeschakeld. Het IVH-team bestaat uit verschillende jeugdhulp­aanbieders met ieder hun eigen expertise en JGZ-artsen. Dit multidisciplinaire team heeft als doel samen met de ouder(s) van het kind tot een goede vraagverheldering te komen, een diagnose af te geven en door te verwijzen naar passend hulpaanbod. Het team stelt het plan van aanpak op en verwijst door naar specialistische (jeugd)hulp/onderwijs/ zorg. In 2022 is halverwege het jaar, als gevolg van de opgelopen wachttijden voor een intake bij IVH, een aannamestop ingelast. Hierdoor konden er in de rest van het jaar geen nieuwe aanmeldingen worden gedaan. Op dat moment stonden er 134 kinderen op de wachtlijst. In 2022 zijn er in totaal 263 kinderen in traject, waarvan 225 kinderen zijn uitgestroomd. Eind 2022 zijn er 166 kinderen in traject. Door de continue druk op het casemanagement kunnen kinderen van 4 tot 7 jaar niet worden aangemeld.

14 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

263

kinderen in traject

Informele steun Diverse organisaties in Den Haag bieden jeugdigen en hun ouders of opvoeders informele hulp door de inzet van vrijwilligers. Hiermee worden ouders versterkt en/of ontzien en kinderen gesteund in hun ontwikkeling. Deze vrijwillige inzet kan bijdragen aan het voorkomen van zwaardere problemen en escalatie van problemen. In totaal zijn met tien projecten (Moeders informeren Moeders, Voorleesexpress, Spel aan huis,

10

maatjesprojecten

1.400

jeugdigen en hun ouders of

Eigen Toekomst Plan, Homestart, Vitalis, ELANCE Academy,

opvoeder ondersteund

Buurtgezinnen, Learning Dreams en &DreamsMatter) ruim 1.400 jeugdigen en ouders ondersteund. In totaal waren zo’n 700 vrijwilligers betrokken.

weerbaarheid- en sociale vaardigheidstrainingen Groepstrainingen gericht op weerbaarheid zijn voor jeugdigen die opgroeien in ongunstige opvoedsituaties, zoals situaties waar sprake is van huiselijk geweld, een complexe scheiding of psychische en verslavingsproblemen van ouders of opvoeders. In 2022 zijn 88 groepstrainingen gegeven, waarmee 585 ouders en jeugdigen zijn bereikt. Sociale vaardigheidstrainingen zijn voor jeugdigen met

88

weerbaarheidstrainingen

48

sociale vaardigheidstrainingen

beginnende gedrags- of psychische klachten. In 2022 zijn 48 trainingen aangeboden aan kinderen met lichte psychische klachten (48 in 2021). Met de trainingen zijn 317 jeugdigen en hun ouders bereikt (291 in 2021).

KOPP/KOV KOPP/KOV staat voor Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP) en Kinderen van Ouders met een Verslaving (KOV). Met deze interventie ondersteunen we ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen bij de opvoeding van hun kinderen. Er is aan 34 gezinnen hulp geboden door Bureau Basiszorg. Aan 17 gezinnen is nazorg geboden. Het aantal

13

bereikte gezinnen met basiszorg is minder dan in 2021

gezinnen met een

(41 gezinnen). De reden hiervoor is dat de complexiteit van de

afgesloten traject

casussen is toegenomen en dat hierdoor binnen de gezinnen een toename van hulpvragen zijn. Over heel 2022 is met 13 gezinnen een traject afgesloten (respectievelijk 21 en 16 in 2021 en 2020). Deze daling ten opzichte van voorgaande jaren hangt samen met het feit dat in 2022 minder trajecten zijn gestart.

15 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Complexe scheidingen Er waren 3197 ccontactmomenten met het Kenniscentrum Kind en Scheiding voor Den Haag in 2022. Hieruit blijkt dat er in 2022 meer ouders en professionals contact hebben opgenomen met het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Ten opzichte van 2021 zien we een stijging van het aantal contacten van 17,5 %. Vanaf het jaar 2017 is er sprake van een stijging van

3.197

91%. Deze stijging heeft te maken met een grotere naams­ bekendheid van het Kenniscentrum binnen de H10 gemeenten. Ouders nemen veelal contact op na een verwijzing van de

contactmomenten

rechtbank binnen het Uniform Hulp Aanbod. Overige vragen die ouders hebben, gaan onder andere over alimentatie en omgang. Professionals hebben vooral advies- en informatie­ vragen. Het Kenniscentrum heeft ook diverse interventies, zoals trainingen, ingezet voor zowel ouders als kinderen.

Praktijkondersteuners Jeugd (PO Jeugd)

In de tweede helft van 2022 zijn ca. 50 huis-

In 2022 is de pilot PO Jeugd voortgezet. Deze pilot kent twee

artsen ondersteund (2,6 fte inzet PO Jeugd).

vormen. De eerste vorm is dat een ondersteuner Jeugd en Gezin

De PO Jeugd in de huisartsenpraktijk maakt

(OJG) wordt ingezet in de huisartsenpraktijk onder verantwoor-

onderscheid tussen jeugdigen en ouders die

delijkheid van de gemeente. De tweede vorm is dat een

gebaat zijn bij lichte hulp én jeugdigen die

praktijkondersteuner huisartsen Jeugd (POH Jeugd), onder

specialistische jeugdhulp nodig hebben. Zo draagt deze PO

verantwoordelijkheid van de huisarts, in de huisartsenpraktijk

Jeugd bij aan het leveren van ‘de juiste zorg op de juiste plaats’.

werkt. Beide jeugdprofessionals ondersteunen de huisarts bij

In 2022 is 60 % van de jeugdigen die de PO Jeugd heeft gezien

de vraagverheldering en triage van jeugdigen en ouders bij

niet verwezen naar de ingekochte jeugdhulp. Zij waren

opgroei- en opvoedproblemen. De inzet op beide vormen valt

geholpen met lichte ondersteuning door de PO Jeugd zelf (39%)

onder de verzameltitel PO Jeugd. In de eerste helft van 2022

of met ondersteuning door de jeugdteams of het preventieve

zijn ca. 65 huisartsen ondersteund (3,1 fte inzet PO Jeugd).

veld (21%).

16 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Jeugdteams

Aantallen gezinsdossiers

De jeugdteams zijn samengesteld uit jeugdprofessionals met

In 2022 zijn 3.413 nieuwe gezinsdossiers gestart. De instroom

diverse expertises die ook generalistisch kunnen werken.

is daarmee iets hoger dan vorig jaar (3.234 nieuwe gezins­

De gezinscoaches in de jeugdteams werken vanuit het principe

dossiers in 2021). Een verklaring hiervoor is dat door de

één gezin, één plan, één regisseur. De gezinscoaches worden

versoepelde coronamaatregelen in 2022 meer contact was

ingezet vanuit diverse moederorganisaties, veelal specialistische

tussen gezinnen en de instellingen die het meest signaleren

jeugdhulporganisaties. Daarnaast zijn er gemeentelijke

en verwijzen, zoals het onderwijs en diverse zorgaanbieders.

gezinscoaches en gedragswetenschappers actief in de jeugd-

Er zijn in 2022 een vergelijkbaar aantal dossiers afgesloten ten

teams. Ook worden via inhuur extra gezinscoaches en gedrag-

opzichte van 2021 (3.355 tegenover 3.308 in 2021). Het aantal

wetenschappers ingezet. Aansturing van de teams vindt plaats

openstaande gezinsdossiers was daarentegen meer dan in

door gemeentelijke teammanagers, waarbij er veel contact en

2021 (1.517 in 2022 en 1.403 in 2021). De reden hiervoor is dat

afstemming is met de managers van de moederorganisaties.

de jeugdteams langer betrokken blijven bij complexe casussen

Aanmeldingen van jeugdigen bij jeugdteams zijn afkomstig

en dat deze in aantal toeneemt. Bovendien is toeleiding, naar

van ouders, onderwijs, politie, huisarts, gecertificeerde

bijvoorbeeld KDC’s, wegens onvoldoende ruimte voor plaatsing

instellingen of Veilig Thuis.

een knelpunt. Dit leidt ertoe dat overbruggingszorg wordt gecontinueerd. Om dit probleem te ondervangen worden in bepaalde stadsdelen geëxperimenteerd om effectiever en efficiënter gebruik te maken van het voorliggend veld.

09 Aantal nieuwe en afgesloten dossiers

aantal openstaande dossier bij startkalenderjaar

1.412 1.517

Aantal nieuwe gezinsdossiers

3.234

Aantal afgesloten gezinsdossiers

3.308

3.413

3.355

Aantal openstaande gezinsdossiers bij eind kalenderjaar 2021 2022

1.403 1.517 0

700

Bron: CJG/JMO

17 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

1400

2100

2800

3500

10 Unieke cliënten in openstaande dossiers per stadsdeel,

Het aantal unieke cliënten dat in 2022 hulp ontving van de

peildatum 1 januari 2023

jeugdteams bedraagt 6.294. Dit aantal is inclusief de unieke cliënten uit openstaande dossiers van eind 2021. Dit is iets Stedelijke teams

500

dat bijvoorbeeld de voorzieningen in het voorliggend veld beter

Centrum

170

474

Loosduinen

128

passend zijn. We werken ook meer preventief, waarbij bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk-maatjes worden ingezet op

Haagse Hout

Segbroek

Escamp

opzichte van voorgaande jaren. Bij aanmelding wordt gekeken of het jeugdteam de aangewezen plek is voor ondersteuning of

Scheveningen

205

meer dan vorig jaar. We zien wel nog steeds een daling ten

scholen, waardoor aanmelding bij het CJG niet meer nodig is.

81 In vergelijking tot vorig jaar zijn de meeste stadsdelen gelijk

Laak

151

482

gebleven of iets gestegen in het aantal openstaande dossiers.

LeidschenveenYpenburg

Het aantal unieke cliënten per stadsdeel is in verhouding tot het aantal jongeren van betreffende stadsdeel. Zo is bijvoorbeeld

197

te zien dat in relatief grote stadsdelen Centrum en Escamp ook de meeste unieke cliënten in openstaande dossiers heeft. De reden hiervoor is dat (multi)problematiek, door bijvoorbeeld rivaliserende groepen, toeneemt.

Bron: CJG/JMO

Kenmerken van de jeugdige cliënten

leeftijdsverdeling is de groep 4-12-jarigen (1.061 cliënten),

Van de cliënten die de gezinscoaches op 1 januari 2023 in

gevolgd door de groep 12-18-jarigen (923 cliënten). De verdeling

behandeling hadden, was 56% man en 43% vrouw. Dat is

over de leeftijdscategorieën is vergelijkbaar met 2021.

nagenoeg gelijk aan 2021. De grootste groep cliënten qua 11 Verdeling cliënten naar geslacht en leeftijd

48%

50

44% 43%

43%

40

36%

39%

30

Meisjes

20

56%

56%

13% 12% 10

3% Jongens

2021

2022

Bron: CJG/JMO

18 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

0

0-4 jaar

4-12 jaar

12-18 jaar

4%

18-23 jaar

0% 0,4% >23 jaar

Aanmelders nieuwe gezinsdossiers

aanmeldingen dat afkomstig is van ouders of verzorgers zelf,

Van de nieuwe aanmeldingen bij de jeugdteams is in 2022 20%

is met 20% vergelijkbaar met 2021. De trend in toename van

via een zorgmelding van Veilig Thuis (in de grafiek gerekend

het aantal meldingen door zorgaanbieders zet dit jaar door

onder ‘specialistische jeugdaanbieder’) binnengekomen. Dit is

naar 30% (25% in 2020 en 27% in 2021). 10% van de aan­

een lichte daling ten opzichte van 2021 (26%). Het aantal

meldingen zijn afkomstig van scholen.

12 Verdeling aantal nieuwe gezinsdossiers per aanmelder 1%

1% 10%

9% 34%

35%

20%

2021

20%

2022 5%

7%

31%

Onderwijs

Huisarts

Ouder/verzorger

27%

Politie

Specialistische jeugdaanbieder

Gecertificeerde Instelling*

*Hiertoe worden, evenals in de vorige jaarrapportages, ook de JGZ en zorgaanbieders gerekend.

Doorlooptijden van gezinsdossiers in dagen

13 Doorlooptijden van gezinsdossiers in dagen

De gemiddelde doorlooptijd van openstaande dossiers is in 2022 gestegen van 379 dagen in 2021 naar 391. Dit heeft wederom te maken met het toenemen van complexe casussen. De doorlooptijd blijft doorlopen als iemand gesloten geplaatst

275

Afgesloten dossiers

218

zit of lang in residentie verblijft in afwachting van bijvoorbeeld een Wlzindicatie. Op dit soort casuïstiek is het vanuit de jeugd­ teams lastig om de doorlooptijd te verkorten. De gemiddelde doorlooptijd van de afgesloten dossiers is van 275 dagen in 2021 gedaald naar 218. Het kritisch en op maat kijken naar

voorliggend veld, waaronder bijvoorbeeld het jongerenwerk om

2021 2022

af te schalen, heeft dit een positief effect op het verkorten van de doorlooptijd. De doorlooptijden blijven relatief lang vanwege onder andere de overbruggingszorg die geboden wordt in de tijd dat gewacht wordt op hulp vanuit zorgaanbieders of aanpalende wetten. En ook omdat we langer betrokken blijven bij zeer complexe casussen.

19 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

391 0

mogelijkheden om af te kunnen sluiten is voort­gezet in 2022 en werpt haar vruchten af. Tezamen met meer kennis over het

379

Lopende dossiers

Bron: CJG/JMO

100

200

300

400

500

Werkvoorraad en wachtlijsten

de bezetting te verhogen. Daarnaast is er naar aanleiding van

De werkvoorraad en wachtlijsten fluctueren. In 2022 zien we

de pilot ‘integrale toegang’, die van maart tot en met augustus

een daling van de werkvoorraad en de wachtlijst tussen 5 en

2021 heeft gelopen, gekeken naar hoe de hulpvraag bij aan­

10 weken, maar een (lichte) stijging van de wachtlijst van meer

melding beter in beeld gebracht kan worden. Gezinnen worden

dan 10 weken. Bij het vergelijken met eerdere jaren zien we in

indien mogelijk toegeleid naar het voorliggend veld, waardoor

2020 een forse daling in de wachtlijsten ten opzichte van 2019.

ze niet op de wachtlijst terecht komen. Hierbij wordt lokaal

In 2021 zagen we daarentegen een flinke toename en in 2022

samen­gewerkt met het voorliggend veld en partners in de wijk

lijken de werkvoorraad en de wachtlijsten weer af te nemen.

om de gezinnen zo snel mogelijk de best passende onder­

De werkvoorraad is gedaald naar 139 dossiers en de wachtlijst

steuning te bieden. Tot slot worden de wachtlijsten op een

tussen 5 en 10 weken is gedaald naar 157 dossiers. De wachtlijst

andere manier geordend, om voor een beter overzicht, prioriteren

van meer dan 10 weken laat een toename zien van 8 dossiers

en daarmee een betere doorstroming te zorgen. Urgente

(van 125 in 2021 naar 133 in 2022).

casussen worden eerder opgepakt. Elke 2 weken wordt iedereen op de wachtlijst gebeld, vindt er (her)prioritering plaats en

In 2021 waren er maatregelen genomen om de wachtlijst

wordt bekeken welke ondersteuning al mogelijk is. Het effect

beheersbaar te maken en de werkdruk voor gezinscoaches te

van deze maat­regelen geeft een positief beeld.

verlagen. Deze maatregelen zijn in 2022 voortgezet. Zo zijn gedetacheerde/ingehuurde gezinscoaches aangetrokken om

12 Aantal dossiers op werkvoorraad en op de wachtlijst op

peildatum 1 januari 2022

192 167 169

157 139

133

125

133

38

Werkvoorraad: wachttijd van 0 t/m 4 weken 2020

2021

Wachtlijst: wachttijd van 5 t/m 10 weken 2022

Bron: CJG/JMO

20 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

Wachtlijst: wachttijd van meer dan 10 weken

Effectiviteit van de hulp

13 Reden van afsluiting dossiers

De effectiviteit van de hulp wordt bekeken aan de hand van de reden voor afsluiting van de gezinsdossiers. In 2022 is 42% van de gezinsdossiers beëindigd volgens plan en is 49% van de

4% 3%

gezinsdossiers voortijdig in overeenstemming afgesloten. Daarmee beschouwen we 91% van de dossiers als positief afgesloten en dat is nagenoeg gelijk aan de vorige jaren.

2021

38%

52% In 2022 zijn procentueel minder dossiers afgesloten volgens plan dan in 2021. Tegelijkertijd zijn er meer dossiers afgesloten in overeenstemming met de cliënt. Reden hiervoor is dat er

3%

eind 2020 een nieuw proces ‘versnelde enkelvoudige verlening’ van start is gegaan, waarbij de gezinscoach een toeleiding maakt en het dossier afsluit. In dit geval biedt het CJG geen

5% 2%

hulpverlening en wordt er geregistreerd op ‘voortijdig afgesloten in overeenstemming’. Daarnaast zijn de afspraken rondom het afgeven van jeugdwetvervoer per 2021 aangepast. Hierbij

49%

42%

2022

3%

leiden gezinscoaches ook toe zonder zelf hulp te verlenen. Het effect van deze wijzigen zijn zichtbaar in 2022. Beëindigd volgens plan Voortijdig afgesloten: eenzijdig door cliënt Voortijdig afgesloten: in overeenstemming Voortijdig afgesloten: wegens externe omstandigheden Voortijdig afgesloten: eenzijdig door de aanbieder

Bron: CJG/JMO

Specialistische jeugdhulp De 2e lijns jeugdhulp zoals de inzet van gecontracteerde

van cliënten aan de hand van declaraties en

jeugdhulp aanbieders ook wel wordt genoemd, is ingekocht

afgegeven toewijzingen. Een traject bestaat uit

samen met de 9 andere gemeenten in Haaglanden. Zij bieden

alle aaneengesloten zorg in tijd, gebruikmakend

vooral zeer gespecialiseerde jeugdhulp. In de vorige jaarrappor-

van verschillende productcodes bij verschillende

tages waren de cijfers gebaseerd op de declaraties van

jeugdhulpaanbieders, met de aanname dat alle aaneengesloten

jeugdhulp­aanbieders. Hierdoor hadden we te maken met

zorg voor een cliënt hoort bij de hulpvraag. Omdat de vorige

achterstanden in declaraties en de niet-verzilverde zorg was

rapportages nog gebruik maakten van peildata en dat met het

niet in beeld. In de vorige halfjaarrapportage zijn we gestart

nieuwe datafundament niet meer kan, zijn de cijfers niet meer

met een nieuw datafundament wat we inmiddels in eigen

vergelijkbaar met de vorige rapportages. We kunnen hierdoor

beheer van de gemeente hebben.

alleen terugkijken naar 2021.

Nieuw datafundament

De jaarrapportage jeugd 2022 bevat informatie over alle

Het nieuwe datafundament waar we in de halfjaarrapportage

jeugdhulptrajecten waar Den Haag in 2022 bij betrokken was.

2022 mee zijn gestart is inmiddels uitgebouwd. We kunnen

De cijfers die op dit nieuwe datafundament zijn gebaseerd

hierdoor stop-, startberichten én declaraties meenemen,

sluiten ook aan bij andere rapportages, zoals de Regiovisie

evenals eventuele verlengingen van een product. Anders

Monitor (RIS312704). Alle cijfers zijn gebaseerd op de eerste

gezegd, de cijfers over de inzet van specialistische jeugdhulp

10 maanden van 2022. De declaratiegraad was 88%.

in deze rapportage zijn gebaseerd op het gehele hulptraject

21 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

14 Aandeel jeugdigen van de populatie die gebruikmaakt van specialistische jeugdhulp

Het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontving in 2022 was in totaal 13.924. Van iedere 100 jeugdigen in 2021 11,5

0,8

87,7

Den Haag ontvangen circa 10 jeugdigen specialistische jeugdhulp. Daarnaast leveren de jeugdteams ook aan gemiddeld 1,5% van de jeugdigen jeugdhulp. We zien een lichte stijging van het aantal cliënten dat specialistische jeugdhulp krijgt ten

2022 11,8

1,3

86,9

opzichte van 2021. De reden hiervoor is dat cliënten die in 2021 zijn ingestroomd, en in 2022 nog hulp krijgen, worden mee­ geteld in de cijfers. De cijfers bevatten ook groepen cliënten die

0

20

40

60

80

100

meerdere jaren hulp nodig hebben, bijvoorbeeld door een licht verstandelijke beperking. Als we kijken naar het aantal toe­

% in jeugdhulp 0 tot 17 jaar % in jeugdhulp 18 tot 22 jaar % niet in jeugdhulp

wijzingen (beschikkingen) in 2022 zien we daarentegen een lichte afname ten opzichte van 2021. Na een korte daling in 2020 als gevolg van corona, volgde een lichte stijging van het aantal jeugdigen. Inmiddels zien we een lichte afvlakking van

Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

de groei. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp lijkt te stabiliseren.

14 Verdeling naar leeftijd gebruikers gespecialiseerde

jeugdhulp op 31-12-2022 3,6% 0,1%

2021

3,7% 0,1%

14 Aantal unieke cliënten per jaar, per leeftijdsgroep

Leeftijd

2021

2022

0-17

13.056

13.404

18-22

488

516

23+

2

4

2022 Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

96,3%

96,2%

0-17 jaar 18-22 jaar 23 jaar en ouder

Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

Van de unieke cliënten die in 2022 gespecialiseerde jeugdhulp ontvingen was 45% vrouw en 55% man. Deze verdeling is vrijwel gelijk aan 2021. De grootste groep cliënten die in 2022 gespecialiseerde jeugdhulp ontving, was de groep 0-17 jarigen. Het aantal cliënten met verlengde jeugdhulp (18-22 jaar) neemt licht toe. Het aantal jongeren van 23 jaar en ouder dat nog jeugdhulp krijgt is zeer gering. In Den Haag krijgen jongeren die nog jeugdhulp nodig hebben verlengde jeugdhulp. Daarnaast is er ook het 18 tot 23 jaar kader waarbij jongeren WMO-hulp kunnen krijgen. Deze jongeren zijn in deze cijfers niet meegenomen.

22 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

14 Aantal gebruikte trajecten, per soort

14 Gebruik van trajecten, per hulpvorm

1%

6% 8%

1%

14%

15% 6% 9%

2021

2022

87%

86%

Ambulante Jeugdhulp Verblijf (inclusief en exclusief behandeling) Crisis Gertificeerde instellingen Landelijk ingekochte zorg Jeugdzorg plus

Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

Gebruik van trajecten, per hulpvorm

2021

2022

Crisis Interventie Team (CIT)

5%

4%

Dyslexie

5%

5%

Generalistische Basis GGZ

16%

16%

Gezinshuizen

0%

1%

Jeugd (Licht) Verstandelijk Beperkt

22%

22%

Jeugd en Opvoedhulp (exclusief Gezinshuizen en Pleegzorg)

25%

26%

Jeugd Gedwongen kader

12%

12%

Jeugd GGZ (exclusief Dyslexie)

1%

1%

Landelijk ingekochte zorg

1%

1%

Pleegzorg

5%

6%

Specialistische GGZ (exclusief Dyslexie)

45%

45%

Er is de afgelopen jaren een stijgende trend waarneembaar

De stijging in het aantal hulptrajecten die we in voorgaande

als het gaat om de inzet van ambulante vormen van jeugdhulp.

jaren zagen, zet niet door in 2022. Er zijn in 2022 geen grote

De stijgende trend geldt met name voor jeugdigen met een

verschillen in verdeling over de percelen te zien ten opzichte

(licht) verstandelijke beperking en de jeugd-GGZ. In 2022 is

van voorgaande jaren. Over het algemeen is er geen sprake van

echter een lichte daling te zien in de ambulante jeugdhulp.

een grote stijging van het aantal actieve cliënten. We zien

Als de basis en de specialistische GGZ bij elkaar worden opgeteld,

echter dat de doorstroom stagneert. Dit blijkt uit het feit dat

constateren we dat het aandeel GGZ erg groot is. Een positieve

het aantal toewijzingen afneemt, maar het aantal cliënten niet.

ontwikkeling is dat het aantal jongeren in gezinshuizen gestegen is ten opzichte van 2021. Ook het aantal jongeren met pleegzorg is licht gestegen. De gemeente wil deze vormen van opvang waar mogelijk bevorderen.

Doorlooptijden

14 Gemiddelde doorlooptijd afgesloten specialistische

De gemiddelde doorlooptijd van afgesloten specialistische

jeugdhulptrajecten

jeugdhulptrajecten laat een stijging zien in 2022. Dit is in overeenstemming met zowel de landelijke als de lokale trend van voorgaande jaren. Deze stijging heeft te maken met onder

166

187

andere de steeds zwaarder wordende problematiek die zich vaak op meerdere leefgebieden tegelijk voordoet.

2021

23 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

2022

Type aanmelder uit eerste verwijzing

Met 27% staat de gemeente op de tweede plaats als de grootste

Deze cijfers komen vrijwel overeen met de cijfers van 2021.

verwijzer naar jeugdhulp. In 2021 is de gemeente van 30% van

Het grootste percentage verzoeken om toewijzing komt van de

de gestarte jeugdhulptrajecten de verwijzer geweest. Ook deze

huisartsen (55%). Zowel landelijk (38%) als lokaal zijn huisartsen

cijfers komen overeen met het landelijke trend, zoals blijkt uit

de grootste verwijzer naar jeugdhulp. Circa 70% van de

het CBS Jeugdmonitor.

verwijzingen zijn afkomstig uit het medisch domein. Dit blijkt uit het aantal verwijzingen van de huisarts, de jeugdarts en de

In vergelijking met voorgaande rapportages waar de

medisch specialist. Een verklaring voor de huisarts als grootste

Gecertificeerde Instellingen (G.I’s), zoals jeugdbescherming

verwijzer is dat de huisartspraktijk voor jeugdigen en hun

een van de grootste verwijzer was, constateren we in 2022 als

gezin een toegankelijke en vertrouwde omgeving is. De

gevolg van het nieuwe datafundament een ander beeld. In

drempel voor het zoeken van hulp is hierdoor lager. Met de pilot

2022 zijn 10% van de verwijzingen afkomstig van G.I.’s. De

PO Jeugd doen de gemeente en huisartsen samen kennis en

reden hiervoor is dat een hulptraject bijna nooit start bij de G.I.

ervaring op met het vormgeven van een goede toegang naar

Vaak is de jeugdigen al bekend bij jeugdhulp en doorverwezen

jeugdhulp via huisartsen. De geleerde lessen hieruit worden

via de huisarts of het jeugdteam.

meegenomen in de doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp vanaf 2024.

14 Type verwijzer uit verzoeken om toewijzen

10% Gecertificeerde instelling

10% 30%

Gemeente

27% 56%

Huisarts

55% 7%

Jeugdarts

7% 10%

Medisch specialist

8% 14%

Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting

12% 0%

Zelfverwijzer / geen verwijzer

0% 0

2021 2022

Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

24 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

10

20

30

40

50

60

14 Percentage jeugdigen dat instroomt of terugkeert in

De effectiviteit van de hulp wordt onder andere bekeken aan de

de jeugdhulp

hand van het aantal terugkerende gebruikers. Terugkeer wordt bepaald door het verschil in maanden tussen de startdatum van het hulptraject in het genoemde jaar en de einddatum van

7,8% 21,5%

8,8%

2021

21,9%

het voorgaande hulptraject. In absolute aantallen zien we een

2022

lichte stijging in het aantal teruggekeerde hulptrajecten.

51,3%

51,1%

Nieuw/instroom Terugkeer < 6 maanden Terugkeer 6 - 12 maanden

Persoonsgebonden budget (pgb)

Van alle jeugdigen met een pgb in 2022 hebben 199 jeugdigen

Een pgb stelt jeugdigen en ouders zelf in staat om de nood­

na herbeoordeling een verlenging gekregen van hun pgb.

zakelijke zorg in te schakelen en te organiseren in plaats van

In 2021 betrof dit 169 jeugdigen. Het aantal uitgestroomde

zorg in natura. Dit draagt bij aan de eigen kracht en keuze­

jeugdigen in 2022 is 245. Er zijn meerdere redenen voor deze

vrijheid. In 2022 is het aantal budgethouders (442) gestegen

uitstroom. De belangrijkste reden is dat hulp niet meer nodig

ten opzichte van 2021 (423). In tegenstelling tot deze ontwikkeling

was. Daarnaast wordt de eigen kracht ingezet of overgestapt

in 2022 was voorgaande jaren een daling te zien. Dit kwam

naar ingekochte of zwaardere hulp als de eerder ingezette hulp

omdat er samen met de pgb-ontvangers goed gekeken wordt

niet meer toereikend was.

naar het effect van de hulp en of inzet vanuit zorg in natura of uit het voorliggend veld beter is om het gewenste resultaat te

In 2022 is het totaalbedrag dat is besteed 4,6 miljoen en het

behalen. Het is op dit moment niet duidelijk wat de reden is van

toegekend budget 6,2 miljoen. De redenen dat het toegekende

deze stijging. De stijging in het aantal budgethouders is beperkt

budget niet volledig is uitgeput, is onder andere dat er minder

en er zijn geen wijzingen in de werkwijze in 2022.

hulp nodig was dan verwacht.

442

budgethouders

25 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

€ 6,2 miljoen

€ 4,6 miljoen

totaal toegekend budget

reeds besteed budget

17 Jeugdbeschermingstafel 150

124 120

90

79

60

28

30

25 11

0

Raadsonderzoek

2019

Uitgesteld raadsonderzoek

15

9

Vrijwillig

5 Anders

2020

Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023

De Jeugdbeschermingstafel (JBT) wordt ingezet wanneer hulpverleners van mening zijn dat er een onderzoek gedaan moet worden door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), omdat er zorgen zijn over de veiligheid van jeugdigen en ouders in het vrijwillig kader niet of onvoldoende meewerken. Ouders, kinderen boven de 12 jaar en de verzoeker worden uitgenodigd om met elkaar dit verzoek te bespreken. Er zijn verschillende verzoeken mogelijk, zoals een onderzoek naar een gezagsbeëindigende maatregel, verzoek tot hulpverlening of een ‘ondertoezichtstelling’ (OTS). Het besluit dat, in samenspraak tussen gemeente en RvdK wordt genomen, is onafhankelijk. Leidend zijn zorgen over de kinderen en de juridische criteria voor een ondertoezichtstelling. Het aantal verzoeken aan de JBT was in de jaren 2019 tot en met 2021 vrij constant (rond de 170). In 2022 is dit aantal echter sterk gedaald met circa 28% naar 124.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

17 Aantal unieke cliënten jeugdbescherming

In 2022 was het aantal Haagse jeugdigen in de gedwongen

en jeugdreclassering

jeugdhulp 1703. In 2021 was dit 1609. Er wordt een toename geconstateerd bij jeugdbescherming in 2022 ten opzichte van 2021. Dit wordt veroorzaakt door de wijzigingen in het

1.199

Jeugdbescherming

1.316

woonplaats­beginsel waardoor ruim 300 jeugdigen onder de verantwoordelijkheid van Den Haag zijn gebracht. Zonder deze wijziging is een substantiële daling opgetreden, in lijn met de landelijke ontwikkeling.

387

Het aantal jeugdigen met een maatregel onder de jeugd­

0

reclassering is gedaald van 410 naar 387. Dit komt overeen met de landelijke cijfers.

26 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

410

Jeugdreclassering

2020 2021

300

600

900

1200

1500

Cliëntervaring Na afsluiting van ieder dossier wordt aan zowel ouders als

inzichtelijk hoe de cliënt de dienstverlening ervaart en er wordt

jongeren gevraagd om feedback te geven op de dienst­verlening.

per team van geleerd en op geacteerd. Vanuit het vragen naar

Sinds juli 2020 vragen we voor Jeugdhulp continu klantfeedback

de continue klantfeedback worden twee scores opgeleverd, de

uit via Expoints. Dit instrument wordt gemeente­breed

Haagse tevredenheid score (HTS) en een Medewerker enthousi-

gebruikt. Aan het einde van reguliere jeugdhulp­trajecten wordt

asme score (MES). Bij de HTS staat de vraag centraal hoe

de cliënt (ouders en jeugdigen) per e-mail uitgenodigd voor het

tevreden je bent over de manier waarop het Centrum Jeugd en

geven van feedback. Deze feedback kan anoniem worden

Gezin (CJG) jou geholpen heeft. De HTS heeft gemiddeld een 6,7

gegeven. Van de 1.357 verstuurde uitnodigingen zijn 266 (deels)

gekregen, wat vergelijkbaar is met vorig jaar (6,5). Bij het MES

ingevulde formulieren geretourneerd, wat resulteert in een

wordt de tevredenheid over de gezinscoach uitgevraagd. De

respons van 19,1% (vergelijkbaar met 19,6% in 2021). De Jeugd­

gezinscoaches krijgen gemiddeld een 7,1, wat een lichte stijging

teams ontvangen continu de resultaten in een dashboard van

is ten opzichte van vorig jaar (6,7).

hun eigen team. In de werkoverleggen worden de zaken die goed gaan en de verbeterpunten besproken. Per team is

Klachten Bij de jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp van de jeugdteams

19 Klachten jeugdgezondheidzorg en jeugdhulp

zien we dat het aantal klachten in 2022 ten opzichte van 2021 is gedaald. Ook zien we een kleine afname bij klachten die gegrond zijn verklaard. In 2022 zijn er in totaal 41 klachten

15

Gegrond

ingediend (tegenover 58 in 2021). Hiervan zijn 17 klachten gegrond en 12 deels gegrond verklaard (respectievelijk tegenover 34 en 10 in 2021). In totaal zijn er 5 klachten gegrond verklaard

10

Deels gegrond

ten opzichte van 7 in 2021. Deze afname hangt mogelijk samen met de verbeterslag die, onder andere naar aanleiding van

5

Ongegrond

onderzoeken en aanbevelingen van de ombudsman, zijn gemaakt in de structuur van de klachtenprocedure.

2

Overig

Er zijn verschillende onderwerpen van klachten. Zo kan het gaan om bejegening, informatieverstrekking of goede organisatie.

0

Hierna volgt een overzicht van de in 2022 afgehandelde klachten die (deels) gegrond zijn. Deze zijn uitgesplitst naar behoorlijkheidsnorm en geven inzage in welke normen zijn geschonden. De behoorlijkheidswijzer van de Nationale Ombudsman geeft een nadere uitleg over de bepaling van die normen.

41

totaal klachten

20 (Deels) gegronde klachten verdeeld naar behoorlijkheidsnorm

Behoorlijkheidsnormen

2022

Goede informatieverstrekking

13

Respect

5

Goede organisatie

2

Luisteren naar de burger

7

Eerlijk en betrouwbaar

2

27 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD

5

10

15

20

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Ontwerp Ontwerpwerk, Den Haag April 2023