RIS315938 Bijlage Jaarrapportage Jeugd 2022
Tekst van het document
Jaarrapportage 2022
Jeugd
Inhoud 1. Participatie
5
Meepraten Meedoen
5 7
2. Preventie
9
(Jeugd)gezondheidszorg Haags Kansrijk Start Advies en ondersteuning
9 11 13
3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Specialistische jeugdhulp Cliëntervaring Klachten
2 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
17 17 21 27 27
Inleiding Voor u ligt de “’Jaarrapportage Jeugd 2022”. Hierin doen wij verslag van de behaalde resultaten in 2022. De rapportage bestaat uit 3 onderdelen: • Hoofstuk 1: Participatie. Hierin wordt beschreven wat in het afgelopen jaar is gedaan om de Haagse inwoners te laten meedenken, meepraten en meedoen; • Hoofdstuk 2: Preventie. Dit hoofdstuk geeft de cijfers en duiding met betrekking tot jeugdgezondheidszorg, Haags Kansrijke start en opvoeden -cliëntondersteuning; • Hoofdstuk 3: Hulp. Achtereenvolgens wordt de stand van zaken over jeugdhulp, cliëntervaring en klachten weergegeven. De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de jeugdhulp. Maar tegelijkertijd staan wij voor een grote uitdaging om het betaalbaar te houden. In dat krachtenveld geven wij vorm aan ons jeugdbeleid. Hierna kunt u verder lezen over de uitkomsten van onze aanpak, activiteiten, dienstverlening en kerngetallen in 2022.
3 HALFJAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Demografische gegevens Algemeen
Jeugd
Totaal aantal inwoners
Totaal aantal jeugdigen
160.587
553.306 inwoners
0 tot 24 jarigen
Peildatum: 1 januari 2022
Aantal 0 tot 24 jarigen naar leeftijdsgroep en geslacht
Bron: DHIC/GDH/DPZ
2021
2022
Aantal inwoners per 1-1
549.163
553.306
0 t/m 4 jaar
30.248
29.495
5 t/m 9 jaar
30.619
30.271
10 t/m 14 jaar
30.541
30.698
15 t/m 19 jaar
30.972
31.647
20 t/m 24 jaar
37.449
38.476
65 jaar en ouder
81.410
82.762
19.536 15.658
15.103
14.360
14.761
15.135
15.510
0 - 4 jaar
5 - 9 jaar 10 - 14 jaar 15 - 19 jaar 20 - 24 jaar
vrouw 15.595
15.989
18.940
man
Aandeel 0 tot 24 jarigen naar stadsdeel
Scheveningen
15.601 23,9%
Segbroek
Centrum
Haagse Hout
12.113
16.675 32.154 24,1%
Loosduinen
11.868 21,6%
26,1%
Escamp
39.978 28,2%
Bron: DHIC/GDH/DPZ
4 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
22,8% Laak
15.288 27,5%
LeidschenveenYpenburg
16.910 33,2%
1. Participatie Meepraten JONG doet mee!
regelmatig meegenomen in de gesprekken
JONG doet mee!, het platform van jongerenraden uit de
met de H10 gemeenten en de aanbieders
specialistische jeugdzorg en jongeren die ervaring hebben
van jeugdhulp. Jong doet mee! is in
met jeugdhulp, geeft advies aan de H10-gemeenten over de
gesprek met deze stakeholders over de
jeugdhulp in de regio Haaglanden.
implementatie van hun adviezen.
In 2022 heeft JONG doet mee! 8 nieuwe adviezen uitgebracht.
Tot slot levert JONG doet mee! door
De onderwerpen van de adviezen betroffen jeugdhulp in de
lopend input via de Cliëntenraad Sociaal
verkiezingsprogramma’s, basisafspraken binnen de jeugdhulp,
Domein. Zij neemt actief deel aan de
toegang tot jeugdhulp in Den Haag, nieuwe Big 5, door
agendacommissie, het overleg van de deelraden dat betrekking
ontwikkeling jeugd- en gezinshulp Den Haag, verhuizen naar
heeft op jongeren, is actief in de drie werkgroepen Huisvesting,
een andere gemeente, evaluatie aanpak dak- en thuisloze
Toegang en Communicatie en neemt deel aan de bijeenkomsten
jongeren en regionale woonzorgvisie. De adviezen worden
van de Brede Raad.
Jongerenstadslab
Haagse Jongerenambassadeurs
Sinds 2015 worden er Jongerenstadslabs
De Haagse Jongerenambassadeurs (HJA)
georganiseerd waar jongeren aan de slag
zijn jongeren in de leeftijd van 15 t/m
gaan met een vraagstuk of een beleids
24 jaar. Zij ondersteunen de gemeente bij
opgave vanuit de gemeente Den Haag. Het Jongerenstadslab is een interactieve en speelse methode waarbij jongeren
49
jongeren
het bereiken van de Haagse jeugd en geven adviezen om het gemeentebeleid, en de uitvoering daarvan, beter af te
8
nieuwe adviezen
8
adviezen
worden uitgedaagd mee te doen op de
stemmen op de wensen en behoeften
drie hoogste niveaus van de participatie
van de jeugd. De HJA hebben een eigen
ladder: raadplegen, adviseren en coproduceren.
website waarin ze per jaar verslag doen van hun activiteiten.
In 2022 hebben 6 Jongerenstadslabs plaatsgevonden over de
In 2022 hebben zij 3 grote en 5 kleine adviezen uitgebracht.
onderwerpen Sensormania, vindplekken van (juiste) informatie
De onderwerpen van de grote adviezen betroffen: Stedelijke
over hulp op diverse thema’s, Eenzaamheid, Jongerenraad070,
Transformatie Binckhorst, Het gevoel van Veiligheid en Haagse
Ook jouw stad en Nachtvisie. In totaal zijn er 49 jongeren bereikt. Centrale Bibliotheek. De kleine adviezen hadden de volgende Het college vindt het van belang dat ook jongeren die niet eerder
thema’s: Blauwe economie - Praktijkcentrum Noordzee,
zijn gezien of gehoord worden bereikt. Er wordt daarom hard
Jongeren en de Burgemeester, Campagne en jury kinder-
gewerkt aan het doorontwikkelen van het Jongerenstadslab om
jongeren fietsburgemeester, Transitie Warmte en Klimaatweek.
zoveel mogelijk jongeren te bereiken. Via het platform www.jongerenstadslab.nl worden jongeren actief betrokken bij al onze activiteiten die hen aangaan.
5 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Expex
binnengekomen. In 11 gevallen is er een
ExpEx zijn ervaringsdeskundige jongeren die na het volgen van
ExpEx gekoppeld aan een jongere. 2 ExpEx
een training ingezet kunnen worden als maatje voor jongeren
hebben een workshop over suïcide gegeven
in de jeugdhulp en als adviseur of voorlichter voor professionals.
op een groot landelijk huisartsencongres
De eigen ervaring in de jeugdhulp vormt daarbij de basis en de
over spoedzorg. 3 ExpEx werken mee aan
training draagt bij aan de persoonlijke groei van de jongere.
een 4-jarig project van ZONMW om de
Het delen van de eigen (kwetsbare) ervaringsverhalen is een
positie van kwetsbare ouders in Den Haag
belangrijk onderdeel van de training. Momenteel zijn er in
te verbeteren en 2 ExpEx hebben feedback
totaal 25 ExpExs actief in Den Haag. Zij hebben op verschillende
gegeven op de nieuwe aanpak rond
manieren bijgedragen aan het verbeteren van de jeugdhulp.
huiselijke geweld van de gemeente
Zo zijn er in 2022 in totaal 15 nieuwe maatjes aanvragen
Den Haag.
Kinderrechten
vluchtelingen dan momenteel, straffen van de ouders als
In Den Haag worden jeugdigen gestimuleerd om zelf hun
jongeren een misdaad plegen, vanaf 12 jaar zelf besluiten om
rechten te kennen en zich bewust te zijn van de mogelijkheden
naar de rechter te stappen en het strafbaar stellen van pesten.
11
nieuwe maatjes
om voor deze rechten op te komen. In 2022 hebben 4 Haagse kinderen de kinderrechtenkrant gemaakt. De kinderrechten-
Verder vond in de Koninklijke Schouwburg een voorstelling
krant is aan alle 169 Haagse basisscholen geleverd. Op
plaats over kinderrechten. 150 leerlingen van 5 basisscholen
18 november 2022 is het jaarlijkse Kinderrechtendebat
hebben hier samen met Het Nationale Theater aan gewerkt.
gehouden op het Stadhuis. Verschillende scholen hebben hier
Na afloop gingen de deelnemers in gesprek met de
gedebatteerd over de diverse stellingen zoals, extra belasting
Jeugdombudsman. In 2022 zijn er door de Kinder- en
op producten die veel vet of suiker bevatten, opzetten van
Jongerenrechtswinkel in totaal 731 adviezen verstrekt
scholierenrechtbanken in Den Haag, opvangen van meer
aan jeugdigen.
4
Haagse kinderen gewerkt aan de kinderrechtenkrant
6 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
169
Haagse basisscholen
731 adviezen
Meedoen Participatie-activiteiten
Spel en natuur
In 2022 zijn 12 stedelijke participatie-
Met de Subsidieregeling jeugd, spel en natuur Den Haag 2022
activiteiten gestart met subsidie vanuit
(RIS312004) hebben 13 organisaties in Den Haag subsidie
de Subsidieregeling Preventie en
ontvangen voor jeugdactiviteiten die in 2022 zorgen voor
Participatie Jeugd Den Haag 2022 (RIS
ontspanning en plezier, die plaatsvinden in of gericht zijn op
buitenschoolse talentontwikkeling en
12
de natuur en die in brede zin bijdragen aan de persoonlijke
participatie
natuuractiviteiten worden zo’n 1200 kinderen en jongeren in
maatschappelijke betrokkenheid.
activiteiten
Den Haag bereikt. De regeling is voortgezet voor activiteiten
312621). Dit is een divers aanbod van jeugdactiviteiten die bijdragen aan
Hieronder vallen onder andere vakantieac-
ontwikkeling van jeugdigen in Den Haag. Met de spel- en
in 2023.
tiviteiten (Vakantiepas, Jeugd Vakantie Activiteiten), vrijwilligersprojecten (Haagse Helpers, Crownies), kunst- en cultuuractiviteiten (CC4U, Spot On Us, Art-S-Cool) en activiteiten gericht op peer-coaching en begeleiding (2Gather, STEK JONG).
13
1.200
organisaties
jeugdigen bereikt
2
100
MDT – Follow Your Dreams Het MDT-project Follow Your Dreams 2.0 is gestart in 2022 en loopt door in 2023. In 2022 zijn twee trajecten van start gegaan met zo’n 100 deelnemers in totaal. Deelnemers volgen een traject van 20 weken, gericht op persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke acties en elkaar ontmoeten. Jongeren leerden onder andere vaardigheden op het gebied van gespreksvoering en solliciteren en hebben zich vrijwillig ingezet tijdens acties voor ouderen, jonge mantelzorgers, jongeren uit het COA en basisschoolleerlingen. Het derde traject start in maart 2023.
7 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
trajecten
deelnemers
The Hague Youth Factory The Hague Youth Factory (THYF) is een broedplaats waar initiatieven en ideeën van jongeren vorm en ruimte krijgen. Het is een plek waar verschillende culturen dichter bij elkaar worden gebracht en waar participatie en talentontwikkeling worden bevorderd, ook voor kwetsbare groepen jongeren. Er hebben 3 THYF talk events, 12 masterclasses, 12 workshops, 5 events en 3 jeugduitwisselingen plaatsgevonden. In totaal
35
zijn er 35 sociale ondernemingen betrokken geweest bij
activiteiten
deze activiteiten.
georganiseerd
Haags Jeugdlintje Het Haagse Jeugdlintje is een onderscheiding: een teken dat iemand krijgt voor een bijzondere prestatie. Hiermee wordt geprobeerd Haagse kinderen en jongeren enthousiast te maken om iets te doen voor een ander of voor de stad. Op 26 april 2022 vond de uitreiking van het Haags Jeugdlintje
Totaal aantal lintjes
plaats. Het Jeugdlintje is aan 23 jeugdigen, tussen de leeftijd
23
16 en 22 jaar, uitgereikt. Het ging hierbij om 13 jongeren uit Centrum, 4 uit Escamp, 3 uit Laak, 1 uit Loosduinen, 1 uit Segbroek en 1 uit Leidschenveen-Ypenburg.
Aantal lintjes Escamp
Loosduinen
Laak
Centrum
Segbroek
Leidschenbeen-Ypenburg
8 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
2. Preventie (Jeugd)gezondheidszorg De JGZ volgt de groei en ontwikkeling van alle kinderen en
bij het kind. Door het flexibel kunnen aanbieden van contact
jeugdigen in Den Haag. De JGZ-professionals dragen hieraan
(momenten) aan jeugdigen ontstaat er ruimte en tijd voor
bij als experts op het gebied van opgroeien en opvoeden.
artsen en verpleegkundigen om extra zorg te kunnen bieden
Met de ouder en/of jeugdigen wordt samen bepaald welke zorg
aan hen die dit het meest nodig hebben. Deze jeugdigen
nodig is. Dit is eigentijds, flexibel en passend bij wat er nodig is.
ontvangen bijvoorbeeld een extra contactmoment, extra
In 2022 is de jeugdgezondheidszorg doorgegroeid naar een
ondersteuning of een langer gesprek. Deze extra ruimte maakt
nieuwe vorm van dienstverlening. Er zijn nieuwe artsen
het voor de JGZ- professional ook werkbaarder om een door
(5,25fte), verpleegkundigen (16,8 fte) en assistenten (1,34 fte)
verwijzing vanuit de JGZ naar extra ondersteuning te regelen
geworven. De hernieuwde dienstverlening is flexibel in het
of afstemming met andere zorgverleners binnen het gezin.
aantal consulten en in tijd en vorm van consulten. Hierdoor
Daarnaast is de website van het CJG vernieuwd waarbij
hebben JGZ-professionals, in overleg met de ouders, meer
gewerkt is aan gebruiksvriendelijkheid en toegankelijke
ruimte om dienstverlening te bieden die nodig én passend is
informatie over gezond opgroeien en opvoeden.
01 Bereik Jeugdgezondheidszorg in percentages
0-1 jarigen
0-4 jarigen
4-19 jarigen
2020 106,1% 2021 104,6% 2022 106,8%
2020 30.3% 2021 47,1% 2022 100,4%
2020 31,1% 2021 54,5% 2022 68,2%
Bron: CJG/JMO Het percentage bereik voor kinderen tussen 0 en 1 jaar en 0 tot 4 jaar ligt boven de 100%. Dat komt omdat in de loop van het jaar meer kinderen bij de JGZ in zorg zijn gekomen, dan op 1 januari vanuit de Basisregistratie Personen geregistreerd stonden.
9 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Aanpak verhogen vaccinatiegraad rijksvaccinatieprogramma
op scholen gehouden en vaccinatiemomenten zijn niet alleen
Met de Haagse aanpak verhogen vaccinatiegraad wordt
bijvoorbeeld ook door social-posts en nieuwsberichten online.
gewerkt aan het wegnemen van belemmeringen, ouders en
Gezondheidsambassadeurs zijn actief in de wijken, er is een
jeugdigen beter bereiken door informatie en communicatie
toolkit met basisinformatie over vaccineren ontwikkeld voor
en het versterken van medisch en niet-medische professionals.
ketenpartners en professionals zijn inhoudelijk geschoold in
Enkele voorbeelden van acties en resultaten van de Haagse
gespreksvoering om een goed gesprek te kunnen voeren over
aanpak in 2022 zijn: alle vaccins zijn op alle CJG-locaties
vaccineren. Dit is ingebed in de nieuwe manier van werken en
beschikbaar. Tijdens een consult kunnen één of meerdere
in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers.
via de oproepkaart RIVM onder de aandacht gebracht maar
vaccinaties gegeven worden. Er zijn vaccinatiespreekbeurten
02 Haagse Vaccinatiegraad
100
90,6
90
87,3
85,7
84
84,7
2022 2021 2020
81,6
80
55,7
55,6
60
40
20
0
Zuigelingen Zuigelingen DKTP BMR
2 jarigen Volledig
Kleuters DKTP
Schoolkind Schoolkind DTP BMR
Meisjes HPV
MenACWY adolescenten 2001-2005
MATK
• Conform de landelijke trend is de vaccinatiegraad van bijna alle RVP-vaccinaties lager dan een jaar eerder. Het RIVM verklaart deze daling deels door de corona-pandemie. • De vaccinatiegraad van kleuters en schoolkinderen is voor het 3e jaar op rij gedaald en is nu 85%. • De vaccinatiegraad voor het HPV-vaccin is met 1% gedaald. • De vaccinatiegraad voor de maternale kinkhoest is gedaald met 1,2%. Bron: RIVM
10 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Haags Kansrijk Start Met de coalitie Haagse Kansrijke Start werken we samen aan
stigma, om professionals beter aan te kunnen laten sluiten bij
de ambitie dat alle Haagse kinderen (jaarlijks ongeveer 6300)
zwangeren in een kwetsbare positie. Dit was een start om
gezond geboren worden en de meest optimale zorg en start
ervaringsdeskundigen een grotere rol te geven binnen de
krijgen in de eerste dagen zodat zij zich zo gezond en veilig
coalitie.
mogelijk kunnen ontwikkelen tot volwassene. Kansrijke Start werkt vanuit 3 actielijnen: voor, tijdens en na de zwangerschap.
De Haagse Kansrijke Start is in 2022 gaan samenwerken met
Op dit moment bestaat de coalitie uit 13 organisaties uit het
de netwerkbeweging Gezond Gelukkig Den Haag. Zij hebben
medisch en sociaal domein. Binnen de coalitie zijn 2 onderzoeken
voor ZuidWest Kansrijke Start opgenomen als één van hun
gestart die gaan over zwangeren in een kwetsbare positie in
doelen voor de komende jaren. Nieuw hierin is dat Kansrijke
relatie tot het daklozenloket en Bulgaarse migranten en hun
Start wordt uitgebreid van de eerste 1000 naar de eerste
behoeften/ervaringen. Een ander concreet resultaat dit jaar
2000 dagen van kinderen. Zo ontstaat er één ketenaanpak
was de georganiseerde scholing over culturele diversiteit en
totdat kinderen op de basisschool komen.
Nu Niet Zwanger
Voor 385 personen is in 2022 anticonceptie gerealiseerd.
Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) is steeds bekender in
Van dit totaal is 78 keer anticonceptie gefinancierd van NNZ
Den Haag. NNZ biedt trainingen, presentaties en workshops
wanneer mensen zelf de financiële mogelijkheden niet hadden.
aan professionals in het medisch en sociaal domein. Deze
Er zijn nu 34 organisaties uit de stad bij NNZ aangesloten.
professionals passen de NNZ-methodiek toe zodat hun
Dit betekent dat zij medewerkers trainen in de methodiek van
cliënten/patiënten een geïnformeerde en gemotiveerde keuze
NNZ (aandachtsfunctionarissen). Er zijn organisaties uit zowel
kunnen maken over het moment van hun kinderwens. In totaal
het medisch als sociaal domein aangesloten. Dit jaar zijn
passen 24 organisaties in het sociaal domein de NNZ-werkwijze
54 nieuwe aandachtsfunctionarissen getraind, dit maakt
toe. In 2022 zijn 430 nieuwe cliënten begeleid, tevens hebben
een totaal van 88 actieve aandachtsfunctionarissen in de
in 2022 433 cliënten (zowel nieuwe cliënten als lopende
stad aan het einde van 2022.
trajecten vanuit 2021) besloten hun kinderwens uit te stellen.
03 Actieprogramma Nu Niet Zwanger
430
nieuwe cliënten begeleid
385
personen ontvingen anticonceptie
11 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
24
aangesloten organisaties
88
aandachtsfunctionarissen beschikbaar
Prenatale huisbezoeken
04 Prenatale huisbezoeken
Het prenataal huisbezoek is per 1 juli 2022 een wettelijke taak van de JGZ en vooral bedoeld voor zogenaamde risicozwangeren. Prenatale huisbezoeken worden op verzoek van verloskundige of gynaecoloog afgelegd door een jeugdverpleegkundige. Er wordt met behulp van een screeningsinstrument bij de zwangere gecheckt of er sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden. De jeugdverpleegkundige kijkt bij het prenataal huisbezoek welke aanvullende zorg/ondersteuning er eventueel nodig is. Dit kan zowel vanuit het medische als het sociale
70
huisbezoeken
54
aanstaande gezinnen
domein komen. In 2022 zijn er 70 prenatale huisbezoeken afgelegd bij 54 aanstaande moeders. Er lijkt sprake te zijn van onderregistratie waardoor het aantal lager uitvalt dan verwacht. Een deel van de huisbezoeken is door corona telefonisch uitgevoerd.
Stevig ouderschap
05 Stevig ouderschap
Stevig ouderschap is een bewezen effectieve interventie voor ouders met kinderen tot twee jaar oud die extra steun nodig hebben bij het (aanstaande) ouderschap. Hiermee wordt het zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van ouders vergroot. In 6 tot 10 huisbezoeken kijkt de jeugdverpleegkundige met kwetsbare ouders mee en adviseert en ondersteunt hen in de opvoeding van het kind. In 2022 zijn 479 gezinnen ondersteund door Stevig Ouderschap. Aan hen werden in totaal 678 bezoeken gebracht. De ouders van kinderen op de Nazorgpoli (vroeg
678
contactmomenten
479 gezinnen
geborenen) ontvangen standaard Stevig Ouderschap. Dit waren er 110 van het totaal. De cijfers zijn iets hoger dan in 2021 (657 contactmomenten geweest bij in totaal 463 gezinnen). De invloed van corona en personele krapte was desondanks nog van invloed op het bereik.
Integrale Gezinspoli
06 Integrale Gezinspoli
Gezinnen vanuit de Nazorgpoli (vroeggeborenen) en Mama+ poli (kwetsbare zwangeren) uit het ziekenhuis worden besproken in een multi disciplinair overleg (MDO) met organisaties uit het medisch als sociaal domein. Hier schuiven gemiddeld 7 verschillende beroepsgroepen aan om de zorg af te stemmen. In 2022 hebben 70 MDO’s plaatsgevonden. Tijdens deze MDO’s zijn circa 256 nieuwe gezinnen besproken. Als onderdeel van de pilot wordt de registratie nog verder geoptimaliseerd.
12 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
70
aantal MDO
256
nieuwe gezinnen besproken
Advies en ondersteuning Bekendheidscijfers Centrum Jeugd en Gezin (CJG)
het CJG zijn bekend bij bijna een kwart van de ouders (23%).
Ruim 8 op de 10 ouders met thuiswonende kinderen in die
Nagenoeg alle activiteiten van het CJG zijn (iets) bekender
leeftijd in Den Haag kennen het CJG (86%). Dit is het hoogste
geworden, behalve de functie als klantcontactcentrum van
percentage sinds het begin van de meting in 2018, toen dit nog
18% in 2021 naar 13% in 2022. Voor vragen over opvoeden en
gold voor 69% van de ouders. Net als in voorgaande jaren zijn
opgroeien van kinderen raadpleegt de helft van de ouders het
de ouders het meest bekend met het CJG als consultatie
CJG (51%). Er gaan dit jaar een stuk meer ouders naar het CJG
bureau/jeugdarts of jeugdverpleegkundige (95%). Ruim een
in vergelijking met voorgaande jaren (van 37% tot 39% in 2019
derde van de ouders is bekend met het CJG als jeugdhulp/
tot 2021 naar 51% in 2022). De meeste ouders gaan echter voor
gezinscoach (37%) en iets meer dan een derde kent het CJG als
informatie over opgroeien en opvoeden naar de eigen familie
opvoedsteunpunt/pedagogische adviseur (35%).
of het eigen netwerk (69%) en/of het internet/social media (70%).
Bijeenkomsten of cursussen over opvoeden en opgroeien van
07 Bekendheidscijfers CJG
88%
Consultatiebureau, jeugdarts of jeugdverpleegkundige
95% 39%
Opvoedsteunpunt of pedagogisch adviseur
51% 31%
Jeugdhulp of gezinscoach
37% 23%
Bijeenkomsten of cursussen
23% 18%
CJG Servicelijn
13% 0
2021 2022 Bron: CJG/JMO
13 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
20
40
60
80
100
Opvoedondersteuning
trend dat veel kinderen van 3 en 4 jaar worden gezien die in
In elk CJG is een Opvoedsteunpunt aanwezig. Ouders kunnen
de corona tijd minder contact met leeftijdsgenootjes hebben
hier terecht bij een pedagogisch adviseur voor laagdrempelige
gehad, waarbij zij meer moeite hebben met onder andere
steun en advies bij opvoedvragen. Het Opvoedsteunpunt biedt
samenspelen, contact maken of afscheid nemen. Er is een
individuele ondersteuning (max. 5 één-op-eén-gesprekken
toename van vragen over gedrag van peuters en het stellen van
tussen ouder en pedagogisch adviseur) en groepsondersteuning
grenzen. Vanwege de aanwezigheid van Oekraïense ouders op
(meerdere ouders komen bijeen en één bepaald thema wordt
scholen, worden informatieochtenden tweetalig aangeboden.
onder de loep genomen). Zij werken outreachend vanuit de verschillende CJG’s in de stad. In 2022 zijn in totaal 1151 gezinnen geholpen door middel van individuele
08 Opvoedondersteuning
gesprekken. Bij 56% van de ouders volstaat een kortdurend begeleidingstraject en is er geen doorverwijzing nodig. In totaal zijn er 940 ouders bereikt met het groepsgerichte aanbod. Daarnaast hebben 87 ouders deelgenomen aan ’Het begint bij mij’. Door de lockdown begin 2022 kwam het groepsaanbod wat later op gang, maar inmiddels zit het weer op het gebruikelijke niveau. De pedagogisch adviseurs kunnen weer terecht op de basisscholen en voorscholen, zodat zij het
1.151
940
outreachende werk op die vindplekken weer volledig kunnen
gezinnen geholpen via
ouders geholpen via
voortzetten. Ten opzichte van vorig jaar is een gesignaleerde
individuele gesprekken
groepsgerichte ondersteuning
Integrale Vroeghulp Voor kinderen tussen de 0-7 jaar met meervoudige ontwikkelingsvragen, waar de arts van de jeugdgezondheidszorg (JGZ) op het consultatiebureau geen duidelijke oorzaak voor kan vinden, wordt het zogenaamde Integrale Vroeghulpteam ingeschakeld. Het IVH-team bestaat uit verschillende jeugdhulpaanbieders met ieder hun eigen expertise en JGZ-artsen. Dit multidisciplinaire team heeft als doel samen met de ouder(s) van het kind tot een goede vraagverheldering te komen, een diagnose af te geven en door te verwijzen naar passend hulpaanbod. Het team stelt het plan van aanpak op en verwijst door naar specialistische (jeugd)hulp/onderwijs/ zorg. In 2022 is halverwege het jaar, als gevolg van de opgelopen wachttijden voor een intake bij IVH, een aannamestop ingelast. Hierdoor konden er in de rest van het jaar geen nieuwe aanmeldingen worden gedaan. Op dat moment stonden er 134 kinderen op de wachtlijst. In 2022 zijn er in totaal 263 kinderen in traject, waarvan 225 kinderen zijn uitgestroomd. Eind 2022 zijn er 166 kinderen in traject. Door de continue druk op het casemanagement kunnen kinderen van 4 tot 7 jaar niet worden aangemeld.
14 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
263
kinderen in traject
Informele steun Diverse organisaties in Den Haag bieden jeugdigen en hun ouders of opvoeders informele hulp door de inzet van vrijwilligers. Hiermee worden ouders versterkt en/of ontzien en kinderen gesteund in hun ontwikkeling. Deze vrijwillige inzet kan bijdragen aan het voorkomen van zwaardere problemen en escalatie van problemen. In totaal zijn met tien projecten (Moeders informeren Moeders, Voorleesexpress, Spel aan huis,
10
maatjesprojecten
1.400
jeugdigen en hun ouders of
Eigen Toekomst Plan, Homestart, Vitalis, ELANCE Academy,
opvoeder ondersteund
Buurtgezinnen, Learning Dreams en &DreamsMatter) ruim 1.400 jeugdigen en ouders ondersteund. In totaal waren zo’n 700 vrijwilligers betrokken.
weerbaarheid- en sociale vaardigheidstrainingen Groepstrainingen gericht op weerbaarheid zijn voor jeugdigen die opgroeien in ongunstige opvoedsituaties, zoals situaties waar sprake is van huiselijk geweld, een complexe scheiding of psychische en verslavingsproblemen van ouders of opvoeders. In 2022 zijn 88 groepstrainingen gegeven, waarmee 585 ouders en jeugdigen zijn bereikt. Sociale vaardigheidstrainingen zijn voor jeugdigen met
88
weerbaarheidstrainingen
48
sociale vaardigheidstrainingen
beginnende gedrags- of psychische klachten. In 2022 zijn 48 trainingen aangeboden aan kinderen met lichte psychische klachten (48 in 2021). Met de trainingen zijn 317 jeugdigen en hun ouders bereikt (291 in 2021).
KOPP/KOV KOPP/KOV staat voor Kinderen van Ouders met Psychische Problemen (KOPP) en Kinderen van Ouders met een Verslaving (KOV). Met deze interventie ondersteunen we ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen bij de opvoeding van hun kinderen. Er is aan 34 gezinnen hulp geboden door Bureau Basiszorg. Aan 17 gezinnen is nazorg geboden. Het aantal
13
bereikte gezinnen met basiszorg is minder dan in 2021
gezinnen met een
(41 gezinnen). De reden hiervoor is dat de complexiteit van de
afgesloten traject
casussen is toegenomen en dat hierdoor binnen de gezinnen een toename van hulpvragen zijn. Over heel 2022 is met 13 gezinnen een traject afgesloten (respectievelijk 21 en 16 in 2021 en 2020). Deze daling ten opzichte van voorgaande jaren hangt samen met het feit dat in 2022 minder trajecten zijn gestart.
15 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Complexe scheidingen Er waren 3197 ccontactmomenten met het Kenniscentrum Kind en Scheiding voor Den Haag in 2022. Hieruit blijkt dat er in 2022 meer ouders en professionals contact hebben opgenomen met het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Ten opzichte van 2021 zien we een stijging van het aantal contacten van 17,5 %. Vanaf het jaar 2017 is er sprake van een stijging van
3.197
91%. Deze stijging heeft te maken met een grotere naams bekendheid van het Kenniscentrum binnen de H10 gemeenten. Ouders nemen veelal contact op na een verwijzing van de
contactmomenten
rechtbank binnen het Uniform Hulp Aanbod. Overige vragen die ouders hebben, gaan onder andere over alimentatie en omgang. Professionals hebben vooral advies- en informatie vragen. Het Kenniscentrum heeft ook diverse interventies, zoals trainingen, ingezet voor zowel ouders als kinderen.
Praktijkondersteuners Jeugd (PO Jeugd)
In de tweede helft van 2022 zijn ca. 50 huis-
In 2022 is de pilot PO Jeugd voortgezet. Deze pilot kent twee
artsen ondersteund (2,6 fte inzet PO Jeugd).
vormen. De eerste vorm is dat een ondersteuner Jeugd en Gezin
De PO Jeugd in de huisartsenpraktijk maakt
(OJG) wordt ingezet in de huisartsenpraktijk onder verantwoor-
onderscheid tussen jeugdigen en ouders die
delijkheid van de gemeente. De tweede vorm is dat een
gebaat zijn bij lichte hulp én jeugdigen die
praktijkondersteuner huisartsen Jeugd (POH Jeugd), onder
specialistische jeugdhulp nodig hebben. Zo draagt deze PO
verantwoordelijkheid van de huisarts, in de huisartsenpraktijk
Jeugd bij aan het leveren van ‘de juiste zorg op de juiste plaats’.
werkt. Beide jeugdprofessionals ondersteunen de huisarts bij
In 2022 is 60 % van de jeugdigen die de PO Jeugd heeft gezien
de vraagverheldering en triage van jeugdigen en ouders bij
niet verwezen naar de ingekochte jeugdhulp. Zij waren
opgroei- en opvoedproblemen. De inzet op beide vormen valt
geholpen met lichte ondersteuning door de PO Jeugd zelf (39%)
onder de verzameltitel PO Jeugd. In de eerste helft van 2022
of met ondersteuning door de jeugdteams of het preventieve
zijn ca. 65 huisartsen ondersteund (3,1 fte inzet PO Jeugd).
veld (21%).
16 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Jeugdteams
Aantallen gezinsdossiers
De jeugdteams zijn samengesteld uit jeugdprofessionals met
In 2022 zijn 3.413 nieuwe gezinsdossiers gestart. De instroom
diverse expertises die ook generalistisch kunnen werken.
is daarmee iets hoger dan vorig jaar (3.234 nieuwe gezins
De gezinscoaches in de jeugdteams werken vanuit het principe
dossiers in 2021). Een verklaring hiervoor is dat door de
één gezin, één plan, één regisseur. De gezinscoaches worden
versoepelde coronamaatregelen in 2022 meer contact was
ingezet vanuit diverse moederorganisaties, veelal specialistische
tussen gezinnen en de instellingen die het meest signaleren
jeugdhulporganisaties. Daarnaast zijn er gemeentelijke
en verwijzen, zoals het onderwijs en diverse zorgaanbieders.
gezinscoaches en gedragswetenschappers actief in de jeugd-
Er zijn in 2022 een vergelijkbaar aantal dossiers afgesloten ten
teams. Ook worden via inhuur extra gezinscoaches en gedrag-
opzichte van 2021 (3.355 tegenover 3.308 in 2021). Het aantal
wetenschappers ingezet. Aansturing van de teams vindt plaats
openstaande gezinsdossiers was daarentegen meer dan in
door gemeentelijke teammanagers, waarbij er veel contact en
2021 (1.517 in 2022 en 1.403 in 2021). De reden hiervoor is dat
afstemming is met de managers van de moederorganisaties.
de jeugdteams langer betrokken blijven bij complexe casussen
Aanmeldingen van jeugdigen bij jeugdteams zijn afkomstig
en dat deze in aantal toeneemt. Bovendien is toeleiding, naar
van ouders, onderwijs, politie, huisarts, gecertificeerde
bijvoorbeeld KDC’s, wegens onvoldoende ruimte voor plaatsing
instellingen of Veilig Thuis.
een knelpunt. Dit leidt ertoe dat overbruggingszorg wordt gecontinueerd. Om dit probleem te ondervangen worden in bepaalde stadsdelen geëxperimenteerd om effectiever en efficiënter gebruik te maken van het voorliggend veld.
09 Aantal nieuwe en afgesloten dossiers
aantal openstaande dossier bij startkalenderjaar
1.412 1.517
Aantal nieuwe gezinsdossiers
3.234
Aantal afgesloten gezinsdossiers
3.308
3.413
3.355
Aantal openstaande gezinsdossiers bij eind kalenderjaar 2021 2022
1.403 1.517 0
700
Bron: CJG/JMO
17 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
1400
2100
2800
3500
10 Unieke cliënten in openstaande dossiers per stadsdeel,
Het aantal unieke cliënten dat in 2022 hulp ontving van de
peildatum 1 januari 2023
jeugdteams bedraagt 6.294. Dit aantal is inclusief de unieke cliënten uit openstaande dossiers van eind 2021. Dit is iets Stedelijke teams
500
dat bijvoorbeeld de voorzieningen in het voorliggend veld beter
Centrum
170
474
Loosduinen
128
passend zijn. We werken ook meer preventief, waarbij bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk-maatjes worden ingezet op
Haagse Hout
Segbroek
Escamp
opzichte van voorgaande jaren. Bij aanmelding wordt gekeken of het jeugdteam de aangewezen plek is voor ondersteuning of
Scheveningen
205
meer dan vorig jaar. We zien wel nog steeds een daling ten
scholen, waardoor aanmelding bij het CJG niet meer nodig is.
81 In vergelijking tot vorig jaar zijn de meeste stadsdelen gelijk
Laak
151
482
gebleven of iets gestegen in het aantal openstaande dossiers.
LeidschenveenYpenburg
Het aantal unieke cliënten per stadsdeel is in verhouding tot het aantal jongeren van betreffende stadsdeel. Zo is bijvoorbeeld
197
te zien dat in relatief grote stadsdelen Centrum en Escamp ook de meeste unieke cliënten in openstaande dossiers heeft. De reden hiervoor is dat (multi)problematiek, door bijvoorbeeld rivaliserende groepen, toeneemt.
Bron: CJG/JMO
Kenmerken van de jeugdige cliënten
leeftijdsverdeling is de groep 4-12-jarigen (1.061 cliënten),
Van de cliënten die de gezinscoaches op 1 januari 2023 in
gevolgd door de groep 12-18-jarigen (923 cliënten). De verdeling
behandeling hadden, was 56% man en 43% vrouw. Dat is
over de leeftijdscategorieën is vergelijkbaar met 2021.
nagenoeg gelijk aan 2021. De grootste groep cliënten qua 11 Verdeling cliënten naar geslacht en leeftijd
48%
50
44% 43%
43%
40
36%
39%
30
Meisjes
20
56%
56%
13% 12% 10
3% Jongens
2021
2022
Bron: CJG/JMO
18 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
0
0-4 jaar
4-12 jaar
12-18 jaar
4%
18-23 jaar
0% 0,4% >23 jaar
Aanmelders nieuwe gezinsdossiers
aanmeldingen dat afkomstig is van ouders of verzorgers zelf,
Van de nieuwe aanmeldingen bij de jeugdteams is in 2022 20%
is met 20% vergelijkbaar met 2021. De trend in toename van
via een zorgmelding van Veilig Thuis (in de grafiek gerekend
het aantal meldingen door zorgaanbieders zet dit jaar door
onder ‘specialistische jeugdaanbieder’) binnengekomen. Dit is
naar 30% (25% in 2020 en 27% in 2021). 10% van de aan
een lichte daling ten opzichte van 2021 (26%). Het aantal
meldingen zijn afkomstig van scholen.
12 Verdeling aantal nieuwe gezinsdossiers per aanmelder 1%
1% 10%
9% 34%
35%
20%
2021
20%
2022 5%
7%
31%
Onderwijs
Huisarts
Ouder/verzorger
27%
Politie
Specialistische jeugdaanbieder
Gecertificeerde Instelling*
*Hiertoe worden, evenals in de vorige jaarrapportages, ook de JGZ en zorgaanbieders gerekend.
Doorlooptijden van gezinsdossiers in dagen
13 Doorlooptijden van gezinsdossiers in dagen
De gemiddelde doorlooptijd van openstaande dossiers is in 2022 gestegen van 379 dagen in 2021 naar 391. Dit heeft wederom te maken met het toenemen van complexe casussen. De doorlooptijd blijft doorlopen als iemand gesloten geplaatst
275
Afgesloten dossiers
218
zit of lang in residentie verblijft in afwachting van bijvoorbeeld een Wlzindicatie. Op dit soort casuïstiek is het vanuit de jeugd teams lastig om de doorlooptijd te verkorten. De gemiddelde doorlooptijd van de afgesloten dossiers is van 275 dagen in 2021 gedaald naar 218. Het kritisch en op maat kijken naar
voorliggend veld, waaronder bijvoorbeeld het jongerenwerk om
2021 2022
af te schalen, heeft dit een positief effect op het verkorten van de doorlooptijd. De doorlooptijden blijven relatief lang vanwege onder andere de overbruggingszorg die geboden wordt in de tijd dat gewacht wordt op hulp vanuit zorgaanbieders of aanpalende wetten. En ook omdat we langer betrokken blijven bij zeer complexe casussen.
19 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
391 0
mogelijkheden om af te kunnen sluiten is voortgezet in 2022 en werpt haar vruchten af. Tezamen met meer kennis over het
379
Lopende dossiers
Bron: CJG/JMO
100
200
300
400
500
Werkvoorraad en wachtlijsten
de bezetting te verhogen. Daarnaast is er naar aanleiding van
De werkvoorraad en wachtlijsten fluctueren. In 2022 zien we
de pilot ‘integrale toegang’, die van maart tot en met augustus
een daling van de werkvoorraad en de wachtlijst tussen 5 en
2021 heeft gelopen, gekeken naar hoe de hulpvraag bij aan
10 weken, maar een (lichte) stijging van de wachtlijst van meer
melding beter in beeld gebracht kan worden. Gezinnen worden
dan 10 weken. Bij het vergelijken met eerdere jaren zien we in
indien mogelijk toegeleid naar het voorliggend veld, waardoor
2020 een forse daling in de wachtlijsten ten opzichte van 2019.
ze niet op de wachtlijst terecht komen. Hierbij wordt lokaal
In 2021 zagen we daarentegen een flinke toename en in 2022
samengewerkt met het voorliggend veld en partners in de wijk
lijken de werkvoorraad en de wachtlijsten weer af te nemen.
om de gezinnen zo snel mogelijk de best passende onder
De werkvoorraad is gedaald naar 139 dossiers en de wachtlijst
steuning te bieden. Tot slot worden de wachtlijsten op een
tussen 5 en 10 weken is gedaald naar 157 dossiers. De wachtlijst
andere manier geordend, om voor een beter overzicht, prioriteren
van meer dan 10 weken laat een toename zien van 8 dossiers
en daarmee een betere doorstroming te zorgen. Urgente
(van 125 in 2021 naar 133 in 2022).
casussen worden eerder opgepakt. Elke 2 weken wordt iedereen op de wachtlijst gebeld, vindt er (her)prioritering plaats en
In 2021 waren er maatregelen genomen om de wachtlijst
wordt bekeken welke ondersteuning al mogelijk is. Het effect
beheersbaar te maken en de werkdruk voor gezinscoaches te
van deze maatregelen geeft een positief beeld.
verlagen. Deze maatregelen zijn in 2022 voortgezet. Zo zijn gedetacheerde/ingehuurde gezinscoaches aangetrokken om
12 Aantal dossiers op werkvoorraad en op de wachtlijst op
peildatum 1 januari 2022
192 167 169
157 139
133
125
133
38
Werkvoorraad: wachttijd van 0 t/m 4 weken 2020
2021
Wachtlijst: wachttijd van 5 t/m 10 weken 2022
Bron: CJG/JMO
20 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
Wachtlijst: wachttijd van meer dan 10 weken
Effectiviteit van de hulp
13 Reden van afsluiting dossiers
De effectiviteit van de hulp wordt bekeken aan de hand van de reden voor afsluiting van de gezinsdossiers. In 2022 is 42% van de gezinsdossiers beëindigd volgens plan en is 49% van de
4% 3%
gezinsdossiers voortijdig in overeenstemming afgesloten. Daarmee beschouwen we 91% van de dossiers als positief afgesloten en dat is nagenoeg gelijk aan de vorige jaren.
2021
38%
52% In 2022 zijn procentueel minder dossiers afgesloten volgens plan dan in 2021. Tegelijkertijd zijn er meer dossiers afgesloten in overeenstemming met de cliënt. Reden hiervoor is dat er
3%
eind 2020 een nieuw proces ‘versnelde enkelvoudige verlening’ van start is gegaan, waarbij de gezinscoach een toeleiding maakt en het dossier afsluit. In dit geval biedt het CJG geen
5% 2%
hulpverlening en wordt er geregistreerd op ‘voortijdig afgesloten in overeenstemming’. Daarnaast zijn de afspraken rondom het afgeven van jeugdwetvervoer per 2021 aangepast. Hierbij
49%
42%
2022
3%
leiden gezinscoaches ook toe zonder zelf hulp te verlenen. Het effect van deze wijzigen zijn zichtbaar in 2022. Beëindigd volgens plan Voortijdig afgesloten: eenzijdig door cliënt Voortijdig afgesloten: in overeenstemming Voortijdig afgesloten: wegens externe omstandigheden Voortijdig afgesloten: eenzijdig door de aanbieder
Bron: CJG/JMO
Specialistische jeugdhulp De 2e lijns jeugdhulp zoals de inzet van gecontracteerde
van cliënten aan de hand van declaraties en
jeugdhulp aanbieders ook wel wordt genoemd, is ingekocht
afgegeven toewijzingen. Een traject bestaat uit
samen met de 9 andere gemeenten in Haaglanden. Zij bieden
alle aaneengesloten zorg in tijd, gebruikmakend
vooral zeer gespecialiseerde jeugdhulp. In de vorige jaarrappor-
van verschillende productcodes bij verschillende
tages waren de cijfers gebaseerd op de declaraties van
jeugdhulpaanbieders, met de aanname dat alle aaneengesloten
jeugdhulpaanbieders. Hierdoor hadden we te maken met
zorg voor een cliënt hoort bij de hulpvraag. Omdat de vorige
achterstanden in declaraties en de niet-verzilverde zorg was
rapportages nog gebruik maakten van peildata en dat met het
niet in beeld. In de vorige halfjaarrapportage zijn we gestart
nieuwe datafundament niet meer kan, zijn de cijfers niet meer
met een nieuw datafundament wat we inmiddels in eigen
vergelijkbaar met de vorige rapportages. We kunnen hierdoor
beheer van de gemeente hebben.
alleen terugkijken naar 2021.
Nieuw datafundament
De jaarrapportage jeugd 2022 bevat informatie over alle
Het nieuwe datafundament waar we in de halfjaarrapportage
jeugdhulptrajecten waar Den Haag in 2022 bij betrokken was.
2022 mee zijn gestart is inmiddels uitgebouwd. We kunnen
De cijfers die op dit nieuwe datafundament zijn gebaseerd
hierdoor stop-, startberichten én declaraties meenemen,
sluiten ook aan bij andere rapportages, zoals de Regiovisie
evenals eventuele verlengingen van een product. Anders
Monitor (RIS312704). Alle cijfers zijn gebaseerd op de eerste
gezegd, de cijfers over de inzet van specialistische jeugdhulp
10 maanden van 2022. De declaratiegraad was 88%.
in deze rapportage zijn gebaseerd op het gehele hulptraject
21 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
14 Aandeel jeugdigen van de populatie die gebruikmaakt van specialistische jeugdhulp
Het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontving in 2022 was in totaal 13.924. Van iedere 100 jeugdigen in 2021 11,5
0,8
87,7
Den Haag ontvangen circa 10 jeugdigen specialistische jeugdhulp. Daarnaast leveren de jeugdteams ook aan gemiddeld 1,5% van de jeugdigen jeugdhulp. We zien een lichte stijging van het aantal cliënten dat specialistische jeugdhulp krijgt ten
2022 11,8
1,3
86,9
opzichte van 2021. De reden hiervoor is dat cliënten die in 2021 zijn ingestroomd, en in 2022 nog hulp krijgen, worden mee geteld in de cijfers. De cijfers bevatten ook groepen cliënten die
0
20
40
60
80
100
meerdere jaren hulp nodig hebben, bijvoorbeeld door een licht verstandelijke beperking. Als we kijken naar het aantal toe
% in jeugdhulp 0 tot 17 jaar % in jeugdhulp 18 tot 22 jaar % niet in jeugdhulp
wijzingen (beschikkingen) in 2022 zien we daarentegen een lichte afname ten opzichte van 2021. Na een korte daling in 2020 als gevolg van corona, volgde een lichte stijging van het aantal jeugdigen. Inmiddels zien we een lichte afvlakking van
Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
de groei. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp lijkt te stabiliseren.
14 Verdeling naar leeftijd gebruikers gespecialiseerde
jeugdhulp op 31-12-2022 3,6% 0,1%
2021
3,7% 0,1%
14 Aantal unieke cliënten per jaar, per leeftijdsgroep
Leeftijd
2021
2022
0-17
13.056
13.404
18-22
488
516
23+
2
4
2022 Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
96,3%
96,2%
0-17 jaar 18-22 jaar 23 jaar en ouder
Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
Van de unieke cliënten die in 2022 gespecialiseerde jeugdhulp ontvingen was 45% vrouw en 55% man. Deze verdeling is vrijwel gelijk aan 2021. De grootste groep cliënten die in 2022 gespecialiseerde jeugdhulp ontving, was de groep 0-17 jarigen. Het aantal cliënten met verlengde jeugdhulp (18-22 jaar) neemt licht toe. Het aantal jongeren van 23 jaar en ouder dat nog jeugdhulp krijgt is zeer gering. In Den Haag krijgen jongeren die nog jeugdhulp nodig hebben verlengde jeugdhulp. Daarnaast is er ook het 18 tot 23 jaar kader waarbij jongeren WMO-hulp kunnen krijgen. Deze jongeren zijn in deze cijfers niet meegenomen.
22 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
14 Aantal gebruikte trajecten, per soort
14 Gebruik van trajecten, per hulpvorm
1%
6% 8%
1%
14%
15% 6% 9%
2021
2022
87%
86%
Ambulante Jeugdhulp Verblijf (inclusief en exclusief behandeling) Crisis Gertificeerde instellingen Landelijk ingekochte zorg Jeugdzorg plus
Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
Gebruik van trajecten, per hulpvorm
2021
2022
Crisis Interventie Team (CIT)
5%
4%
Dyslexie
5%
5%
Generalistische Basis GGZ
16%
16%
Gezinshuizen
0%
1%
Jeugd (Licht) Verstandelijk Beperkt
22%
22%
Jeugd en Opvoedhulp (exclusief Gezinshuizen en Pleegzorg)
25%
26%
Jeugd Gedwongen kader
12%
12%
Jeugd GGZ (exclusief Dyslexie)
1%
1%
Landelijk ingekochte zorg
1%
1%
Pleegzorg
5%
6%
Specialistische GGZ (exclusief Dyslexie)
45%
45%
Er is de afgelopen jaren een stijgende trend waarneembaar
De stijging in het aantal hulptrajecten die we in voorgaande
als het gaat om de inzet van ambulante vormen van jeugdhulp.
jaren zagen, zet niet door in 2022. Er zijn in 2022 geen grote
De stijgende trend geldt met name voor jeugdigen met een
verschillen in verdeling over de percelen te zien ten opzichte
(licht) verstandelijke beperking en de jeugd-GGZ. In 2022 is
van voorgaande jaren. Over het algemeen is er geen sprake van
echter een lichte daling te zien in de ambulante jeugdhulp.
een grote stijging van het aantal actieve cliënten. We zien
Als de basis en de specialistische GGZ bij elkaar worden opgeteld,
echter dat de doorstroom stagneert. Dit blijkt uit het feit dat
constateren we dat het aandeel GGZ erg groot is. Een positieve
het aantal toewijzingen afneemt, maar het aantal cliënten niet.
ontwikkeling is dat het aantal jongeren in gezinshuizen gestegen is ten opzichte van 2021. Ook het aantal jongeren met pleegzorg is licht gestegen. De gemeente wil deze vormen van opvang waar mogelijk bevorderen.
Doorlooptijden
14 Gemiddelde doorlooptijd afgesloten specialistische
De gemiddelde doorlooptijd van afgesloten specialistische
jeugdhulptrajecten
jeugdhulptrajecten laat een stijging zien in 2022. Dit is in overeenstemming met zowel de landelijke als de lokale trend van voorgaande jaren. Deze stijging heeft te maken met onder
166
187
andere de steeds zwaarder wordende problematiek die zich vaak op meerdere leefgebieden tegelijk voordoet.
2021
23 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
2022
Type aanmelder uit eerste verwijzing
Met 27% staat de gemeente op de tweede plaats als de grootste
Deze cijfers komen vrijwel overeen met de cijfers van 2021.
verwijzer naar jeugdhulp. In 2021 is de gemeente van 30% van
Het grootste percentage verzoeken om toewijzing komt van de
de gestarte jeugdhulptrajecten de verwijzer geweest. Ook deze
huisartsen (55%). Zowel landelijk (38%) als lokaal zijn huisartsen
cijfers komen overeen met het landelijke trend, zoals blijkt uit
de grootste verwijzer naar jeugdhulp. Circa 70% van de
het CBS Jeugdmonitor.
verwijzingen zijn afkomstig uit het medisch domein. Dit blijkt uit het aantal verwijzingen van de huisarts, de jeugdarts en de
In vergelijking met voorgaande rapportages waar de
medisch specialist. Een verklaring voor de huisarts als grootste
Gecertificeerde Instellingen (G.I’s), zoals jeugdbescherming
verwijzer is dat de huisartspraktijk voor jeugdigen en hun
een van de grootste verwijzer was, constateren we in 2022 als
gezin een toegankelijke en vertrouwde omgeving is. De
gevolg van het nieuwe datafundament een ander beeld. In
drempel voor het zoeken van hulp is hierdoor lager. Met de pilot
2022 zijn 10% van de verwijzingen afkomstig van G.I.’s. De
PO Jeugd doen de gemeente en huisartsen samen kennis en
reden hiervoor is dat een hulptraject bijna nooit start bij de G.I.
ervaring op met het vormgeven van een goede toegang naar
Vaak is de jeugdigen al bekend bij jeugdhulp en doorverwezen
jeugdhulp via huisartsen. De geleerde lessen hieruit worden
via de huisarts of het jeugdteam.
meegenomen in de doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp vanaf 2024.
14 Type verwijzer uit verzoeken om toewijzen
10% Gecertificeerde instelling
10% 30%
Gemeente
27% 56%
Huisarts
55% 7%
Jeugdarts
7% 10%
Medisch specialist
8% 14%
Rechter, Officier van Justitie, functionaris Justitiële jeugdinrichting
12% 0%
Zelfverwijzer / geen verwijzer
0% 0
2021 2022
Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
24 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
10
20
30
40
50
60
14 Percentage jeugdigen dat instroomt of terugkeert in
De effectiviteit van de hulp wordt onder andere bekeken aan de
de jeugdhulp
hand van het aantal terugkerende gebruikers. Terugkeer wordt bepaald door het verschil in maanden tussen de startdatum van het hulptraject in het genoemde jaar en de einddatum van
7,8% 21,5%
8,8%
2021
21,9%
het voorgaande hulptraject. In absolute aantallen zien we een
2022
lichte stijging in het aantal teruggekeerde hulptrajecten.
51,3%
51,1%
Nieuw/instroom Terugkeer < 6 maanden Terugkeer 6 - 12 maanden
Persoonsgebonden budget (pgb)
Van alle jeugdigen met een pgb in 2022 hebben 199 jeugdigen
Een pgb stelt jeugdigen en ouders zelf in staat om de nood
na herbeoordeling een verlenging gekregen van hun pgb.
zakelijke zorg in te schakelen en te organiseren in plaats van
In 2021 betrof dit 169 jeugdigen. Het aantal uitgestroomde
zorg in natura. Dit draagt bij aan de eigen kracht en keuze
jeugdigen in 2022 is 245. Er zijn meerdere redenen voor deze
vrijheid. In 2022 is het aantal budgethouders (442) gestegen
uitstroom. De belangrijkste reden is dat hulp niet meer nodig
ten opzichte van 2021 (423). In tegenstelling tot deze ontwikkeling
was. Daarnaast wordt de eigen kracht ingezet of overgestapt
in 2022 was voorgaande jaren een daling te zien. Dit kwam
naar ingekochte of zwaardere hulp als de eerder ingezette hulp
omdat er samen met de pgb-ontvangers goed gekeken wordt
niet meer toereikend was.
naar het effect van de hulp en of inzet vanuit zorg in natura of uit het voorliggend veld beter is om het gewenste resultaat te
In 2022 is het totaalbedrag dat is besteed 4,6 miljoen en het
behalen. Het is op dit moment niet duidelijk wat de reden is van
toegekend budget 6,2 miljoen. De redenen dat het toegekende
deze stijging. De stijging in het aantal budgethouders is beperkt
budget niet volledig is uitgeput, is onder andere dat er minder
en er zijn geen wijzingen in de werkwijze in 2022.
hulp nodig was dan verwacht.
442
budgethouders
25 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
€ 6,2 miljoen
€ 4,6 miljoen
totaal toegekend budget
reeds besteed budget
17 Jeugdbeschermingstafel 150
124 120
90
79
60
28
30
25 11
0
Raadsonderzoek
2019
Uitgesteld raadsonderzoek
15
9
Vrijwillig
5 Anders
2020
Bron: ZorgNED, peildatum 21-2-2023
De Jeugdbeschermingstafel (JBT) wordt ingezet wanneer hulpverleners van mening zijn dat er een onderzoek gedaan moet worden door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), omdat er zorgen zijn over de veiligheid van jeugdigen en ouders in het vrijwillig kader niet of onvoldoende meewerken. Ouders, kinderen boven de 12 jaar en de verzoeker worden uitgenodigd om met elkaar dit verzoek te bespreken. Er zijn verschillende verzoeken mogelijk, zoals een onderzoek naar een gezagsbeëindigende maatregel, verzoek tot hulpverlening of een ‘ondertoezichtstelling’ (OTS). Het besluit dat, in samenspraak tussen gemeente en RvdK wordt genomen, is onafhankelijk. Leidend zijn zorgen over de kinderen en de juridische criteria voor een ondertoezichtstelling. Het aantal verzoeken aan de JBT was in de jaren 2019 tot en met 2021 vrij constant (rond de 170). In 2022 is dit aantal echter sterk gedaald met circa 28% naar 124.
Jeugdbescherming en jeugdreclassering
17 Aantal unieke cliënten jeugdbescherming
In 2022 was het aantal Haagse jeugdigen in de gedwongen
en jeugdreclassering
jeugdhulp 1703. In 2021 was dit 1609. Er wordt een toename geconstateerd bij jeugdbescherming in 2022 ten opzichte van 2021. Dit wordt veroorzaakt door de wijzigingen in het
1.199
Jeugdbescherming
1.316
woonplaatsbeginsel waardoor ruim 300 jeugdigen onder de verantwoordelijkheid van Den Haag zijn gebracht. Zonder deze wijziging is een substantiële daling opgetreden, in lijn met de landelijke ontwikkeling.
387
Het aantal jeugdigen met een maatregel onder de jeugd
0
reclassering is gedaald van 410 naar 387. Dit komt overeen met de landelijke cijfers.
26 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
410
Jeugdreclassering
2020 2021
300
600
900
1200
1500
Cliëntervaring Na afsluiting van ieder dossier wordt aan zowel ouders als
inzichtelijk hoe de cliënt de dienstverlening ervaart en er wordt
jongeren gevraagd om feedback te geven op de dienstverlening.
per team van geleerd en op geacteerd. Vanuit het vragen naar
Sinds juli 2020 vragen we voor Jeugdhulp continu klantfeedback
de continue klantfeedback worden twee scores opgeleverd, de
uit via Expoints. Dit instrument wordt gemeentebreed
Haagse tevredenheid score (HTS) en een Medewerker enthousi-
gebruikt. Aan het einde van reguliere jeugdhulptrajecten wordt
asme score (MES). Bij de HTS staat de vraag centraal hoe
de cliënt (ouders en jeugdigen) per e-mail uitgenodigd voor het
tevreden je bent over de manier waarop het Centrum Jeugd en
geven van feedback. Deze feedback kan anoniem worden
Gezin (CJG) jou geholpen heeft. De HTS heeft gemiddeld een 6,7
gegeven. Van de 1.357 verstuurde uitnodigingen zijn 266 (deels)
gekregen, wat vergelijkbaar is met vorig jaar (6,5). Bij het MES
ingevulde formulieren geretourneerd, wat resulteert in een
wordt de tevredenheid over de gezinscoach uitgevraagd. De
respons van 19,1% (vergelijkbaar met 19,6% in 2021). De Jeugd
gezinscoaches krijgen gemiddeld een 7,1, wat een lichte stijging
teams ontvangen continu de resultaten in een dashboard van
is ten opzichte van vorig jaar (6,7).
hun eigen team. In de werkoverleggen worden de zaken die goed gaan en de verbeterpunten besproken. Per team is
Klachten Bij de jeugdgezondheidszorg en jeugdhulp van de jeugdteams
19 Klachten jeugdgezondheidzorg en jeugdhulp
zien we dat het aantal klachten in 2022 ten opzichte van 2021 is gedaald. Ook zien we een kleine afname bij klachten die gegrond zijn verklaard. In 2022 zijn er in totaal 41 klachten
15
Gegrond
ingediend (tegenover 58 in 2021). Hiervan zijn 17 klachten gegrond en 12 deels gegrond verklaard (respectievelijk tegenover 34 en 10 in 2021). In totaal zijn er 5 klachten gegrond verklaard
10
Deels gegrond
ten opzichte van 7 in 2021. Deze afname hangt mogelijk samen met de verbeterslag die, onder andere naar aanleiding van
5
Ongegrond
onderzoeken en aanbevelingen van de ombudsman, zijn gemaakt in de structuur van de klachtenprocedure.
2
Overig
Er zijn verschillende onderwerpen van klachten. Zo kan het gaan om bejegening, informatieverstrekking of goede organisatie.
0
Hierna volgt een overzicht van de in 2022 afgehandelde klachten die (deels) gegrond zijn. Deze zijn uitgesplitst naar behoorlijkheidsnorm en geven inzage in welke normen zijn geschonden. De behoorlijkheidswijzer van de Nationale Ombudsman geeft een nadere uitleg over de bepaling van die normen.
41
totaal klachten
20 (Deels) gegronde klachten verdeeld naar behoorlijkheidsnorm
Behoorlijkheidsnormen
2022
Goede informatieverstrekking
13
Respect
5
Goede organisatie
2
Luisteren naar de burger
7
Eerlijk en betrouwbaar
2
27 JAARRAPPORTAGE 2022 JEUGD
5
10
15
20
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Ontwerp Ontwerpwerk, Den Haag April 2023