RIS315713 GEM Rapportage Vanzelfsprekend toegankelijk
Tekst van het document
Vanzelfsprekend toegankelijk Eindrapportage 2020-2022
Naar de volgende pagina
Inhoudsopgave Voorwoord
3
1.
4
Ambitie Toegankelijke dienstverlening Actiepunt 1 tot en met 9
2.
Ambitie Inrichting van de stad
13
Actiepunt 10 tot en met 23 3.
Ambitie Cultuur, vrije tijd en sport
27
Actiepunt 24 tot en met 28 4.
Ambitie Ondernemers
33
Actiepunt 29 tot en met 31 5.
Ambitie Onderwijs
36
Actiepunt 32 tot en met 35 6.
Ambitie Werk en inkomen
40
Actiepunt 36 tot en met 41 Ambitie-overstijgende acties
47
Verklarende begrippenlijst
48
Colofon
50
2 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
Voorwoord Voor u ligt de eindrapportage van de actienota ‘Vanzelfsprekend Toegankelijk 2020-2022’. Met de actienota heeft de gemeente gewerkt aan een toegankelijke en inclusieve stad. Met als hoofddoel het verbeteren en stimuleren van de toegankelijkheid (fysiek, digitaal en sociaal), zodat mensen met een beperking volwaardig en gelijkwaardig mee kunnen doen. De acties komen ook ten goede aan ouderen, chronisch zieken, mensen met een psychische kwetsbaarheid, mensen met niet aangeboren hersenletsel en mensen met een tijdelijke beperking.
In deze eindrapportage leest u wat we de
randvoorwaarden om de in gang gezette inclusieve
afgelopen jaren gedaan hebben aan de hand
beweging voort te zetten in de nieuwe agenda,
van de 41 geformuleerde acties. De start van
die waarschijnlijk dit najaar klaar is.
deze nota was ingewikkeld. Corona zorgde voor een spannende tijd met flinke uitdagingen
De agenda zal in elk geval in lijn zijn met het
en belemmeringen. Toch melden we u met
coalitieakkoord 2022-2026 ‘Voor een stad
trots dat de meeste acties zijn uitgevoerd.
die tegen een stootje kan’. Wij willen een
De Haagse samenleving is weer een stuk
stad zijn waarin alle Hagenaars belangrijk
toegankelijker en inclusiever. En er zijn meer
zijn. Dat verschillen worden gewaardeerd
ontmoetingen mogelijk tussen mensen met én
en dat iedereen, dus ook burgers met een
zonder beperking.
beperking, volwaardig mee kunnen doen. En bij alle projecten die we uitvoeren is toegan-
Het toegankelijk en inclusief maken van onze
kelijkheid dan ook het uitgangspunt en
stad vraagt om continue aandacht en uitleg,
een expliciet onderdeel van de planvorming.
Arjen Kapteijns
binnen de gemeente (ambtelijk en bestuurlijk),
Ook bij (tijdelijke) verkeerssituaties.
Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie,
bij organisaties, ondernemers en inwoners van
Klimaatadaptatie en Buitenruimte en coördinator
onze stad. Bewustwording en draagvlak zijn de
Toegankelijkheid
3 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
1. Ambitie Toegankelijke dienstverlening Elke inwoner kan de juiste ondersteuning vinden en krijgen. Alle gemeentelijke loketten, zowel fysiek, sociaal als digitaal, zijn toegankelijk voor mensen met een beperking. 1.
Zo verhogen we de toegankelijkheid tot bijvoorbeeld
Eindrapportage
De gemeente biedt toegankelijke dienstverlening
sport, arbeidsmarkt, cultuur, zorg, huisvesting en
De gemeente is blij met de resultaten van Direct
aan door het gebruik van de gemeentelijke
onderwijs. De gemeente heeft in samenwerking
Duidelijk. Via denhaag.nl/betereteksten vragen
Stadskamer, klanttevredenheidsonderzoeken en
met de Taalunie en Stad Gent onderzoek gedaan
wij elke twee maanden ruim 100 bewoners om
de inzet van direct duidelijke communicatie, zoals
naar de werking van (onze) huisstijlpictogrammen.
onze teksten te helpen verbeteren én te waarderen.
beeldbrieven, videobellen en iconen
Op basis van de resultaten van dit onderzoek
Met de opmerkingen wordt de tekst verbeterd.
worden verbeteringen doorgevoerd in onze
In 2022 steeg de waardering van onze teksten in
beeldtaal.
de gemeentelijke communicatie van een 6,7 naar
Voortgangsrapportage 2021 Het doel is de begrijpelijkheid van teksten te
een 8,1. Wij blijven ons inzetten om gemeentelijke
verhogen. Dat doet Direct Duidelijk door nog
Het in 2021 vastgestelde en aangescherpte beleid
teksten duidelijk te maken en te houden, voor
meer externe uitingen vooraf met doelgroepen
voor anderstaligen wordt geïmplementeerd bij de
iedereen.
te onderzoeken. De Gemeente onderzoekt hoe
verschillende diensten. De Stadskamer ondersteunt
inwoners, waar de gemeente soms lastig contact
bij het ontwikkelen, testen en evalueren van
mee krijgt, beter bereikt kunnen worden.
hiervan.
De resultaten van het programma Direct Duidelijk
Met trots kunnen we melden dat we de prijs van
worden door de Stadskamer aanvullend onderzocht.
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Konink-
Bijvoorbeeld door ons te richten op de taal die
rijksrelaties (BZK) hebben gewonnen voor de meest
gebruikt wordt in brieven of andere communicatie-
duidelijke coronacommunicatie.
uitingen. We zetten in op het verbeteren van het gemeentelijk beleid voor anderstaligen.
4 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
2.
Eindrapportage
Door de Stadskamer vanaf de start van dienstver-
Stichting Voorall is veelvuldig betrokken in de
leningsprojecten in te zetten, zorgt de gemeente
trajecten van de Stadskamer. Er zijn ervarings-
ervoor dat (nieuwe) initiatieven beter aansluiten
deskundigen betrokken bij het verbeteren van
op de behoeften van inwoners en ondernemers.
de onlinedienstverlening en andere kanalen van de gemeente (post, balie en telefonie).
Voortgangsrapportage 2021 De Stadskamer heeft vorig jaar (2021) contact
In 2022 zijn 31 Stadskameronderzoeken uitgevoerd
gezocht met Voorall om mensen met een beperking
op onderwerpen, zoals (online- en ondernemers)
structureler te betrekken in haar onderzoeken.
dienstverlening, energietransitie, sociale kaart,
Sindsdien hebben ervaringsdeskundigen binnen
huurbalie, Wet maatschappelijke ondersteuning
twee intensieve projecten deelgenomen. Deze
(Wmo) en participatie in stadsdelen. Ongeveer
projecten hebben betrekking op de verbetering
100 mensen met een beperking dachten mee.
van de online dienstverlening en verbetering
Naar aanleiding hiervan zijn verbeteringen
van de dienstverlening van andere kanalen
doorgevoerd, onder andere op de gemeentelijke
van de gemeente (post, balie en telefonie).
website denhaag.nl. Zie hiervoor actiepunt 5.
Met een enquête, panelgesprekken en één-opéén-gesprekken heeft de Stadskamer inzichten
De Stadskamer ontwikkelt een kader om diverse
opgehaald bij ongeveer 60 mensen met een
doelgroepen standaard bij onderzoek te betrekken.
beperking. Deze inzichten heeft de Stadskamer kunnen hergebruiken binnen andere Stadskameronderzoeken en dit jaar staan er weer nieuwe projecten op de planning waarbij de Stadskamer wederom graag in gesprek gaat met ervaringsdeskundigen van stichting Voorall.
5 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
3.
•
Bewoners helpen mee om teksten van
Het team Direct Duidelijk helpt de organisatie
De gemeente communiceert direct duidelijk.
de gemeente te verbeteren via de online
met duidelijk communiceren:
De gemeente heeft zich daarom aangesloten
tool ‘Betere Teksten’ en door intensieve
•
bij het landelijk initiatief ‘Direct Duidelijk’
samenwerking met docenten en cursisten van
communiceren. We voeren dit beleid uit en
directduidelijk.nl van het Ministerie van BZK en de
de Taal+ School van ROC Mondriaan.
we beoordelen de resultaten.
Taalunie. Het doel is om alle communicatie voor iedereen toegankelijk te maken.
•
Eind 2021 hebben alle communicatieadviseurs en (web)redacteuren op hun computer een tool ´Klinkende Taal´, waarmee teksten direct
Voortgangsrapportage 2021
gecheckt kunnen worden op helder taalgebruik
Ten aanzien van het verbeteren van communicatie-
en juiste structuur.
middelen zijn onder andere de volgende resultaten
• • • •
We spreken precies af wat we gaan verbeteren en hoe we de resultaten daarvan beoordelen.
•
We zorgen ervoor dat onze medewerkers hulp krijgen om direct duidelijk te communiceren
Zo zijn er 368 medewerkers getraind, 64 Direct
Eindrapportage
Duidelijk-coaches opgeleid en houdt het team
Een boekje/richtlijn over inclusief
Zie actiepunt 1 voor aanvullende informatie over
Direct Duidelijk steekproeven in de postkamer.
communiceren (oktober 2021).
Direct Duidelijk.
geboekt:
•
•
We maken beleid om direct duidelijk te
Elk kwartaal worden tientallen brieven en (web)teksten begrijpelijker gemaakt.
In Den Haag is 24% van de bewoners tussen
Elke maand vindt een online ‘Direct
16 en 65 jaar laaggeletterd. Dit is hoger dan
Duidelijk-webinar’ plaats.
het landelijk en regionaal gemiddelde (12% en
Elk jaar worden acht schrijftrainingen
19%). Dat betekent dat we rekening moeten
aangeboden voor de hele organisatie (Direct
houden met een nog steeds groeiende groep
Duidelijke teksten en Beleidsstukken schrijven).
inwoners die geschreven informatie niet begrijpt.
De eerste 10 Direct Duidelijk-schrijfcoaches
Persoonlijke contact, (video)bellen en beeldbrieven
zijn opgeleid waarna trainingen voor ongeveer
kunnen hier een oplossing voor zijn. Daarnaast
60 schrijfcoaches volgen.
zijn voor de overige inwoners onze teksten vaak op een te hoog taalniveau geschreven.
6 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
4.
Het gaat om personen ouder dan 60 jaar met
Eindrapportage
Samen met het Haags Netwerk Digitale
een hoog vermogen (hoger dan € 140.000)
Het Haags Netwerk Digitale Vaardigheden heeft de
Vaardigheden werkt de gemeente aan het
en personen ouder dan 67 jaar (ongeacht het
resultaten van het onderzoek besproken. Hieruit is
versterken van de digitale vaardigheden van
vermogen).
geconcludeerd dat een vervolg voor een specifieke
Chat. Bij mensen boven de 57 jaar met een
doelgroep niet direct noodzakelijk is naast het
over hoe de gemeente haar digitale communicatie-
inkomen lager dan driemaal het sociaal
huidige aanbod van de Bibliotheek Den Haag.
uitingen en diensten zo toegankelijk mogelijk
minimum (afhankelijk van de leeftijd en
maakt.
leefsituatie is dat tussen de € 2.500 en € 4.500
Bibliotheek Den Haag heeft onder andere
bruto per maand). En bij mensen boven de
gegevens van het CBS gebruikt om het aanbod
Voortgangsrapportage 2021
72 jaar is het gebruik lager dan gemiddeld.
(per bibliotheek) nog beter af te stemmen op de
In opdracht van de gemeente Den Haag heeft
Al is het aandeel in deze groepen dat wel chat
kenmerken van de inwoners en huishoudens in
het CBS een vooronderzoek gedaan over digitale
gebruik nog altijd 65 tot 80%.
de verschillende werkgebieden.
inwoners. Daarnaast denkt dit netwerk mee
vaardigheden:
•
•
•
Digitale overheid. Hier zien we dat met name
Sociaalnetwerk. “Heeft de afgelopen 3 maanden
personen met een laag opleidingsniveau hier
Aanbod van de Bibliotheek Den Haag op
internet gebruikt voor sociale netwerken”.
minder gebruik van maken. En dan vooral in
Bibliotheekdenhaag.nl
Chat. “Heeft de afgelopen 3 maanden internet
combinatie met een inkomen lager dan 2,5 maal
•
gebruikt voor berichten/chats”.
het sociaal minimum en personen onder de
voor mensen die het lastig vinden om zaken
Digitale overheid. “Contact of interactie met
17 jaar. Onder deze laatste twee groepen is
via internet te regelen.
overheid of diensten via het internet in de
het internetgebruik voor overheidswebsites
afgelopen 12 maanden”.
tussen de 40 en 65%.
kunnen hier zelfstandig en op eigen tempo aan
Binnen de klankbordgroep digitale vaardigheden
de gang met een digitaal oefenprogramma.
Uit het vooronderzoek blijkt het volgende:
Hagenaars wordt besproken of en welke aanpak
Zo leren ze hoe een computer en/of internet
•
Sociaalnetwerk. Hier zijn duidelijk twee
voor welke doelgroep mogelijk een vervolg
werkt. Een docent is hierbij aanwezig voor
groepen te onderscheiden met een laag
krijgt. De resultaten worden meegenomen in
ondersteuning.
aandeel personen dat gebruik maakt van
de eindrapportage.
• •
•
•
•
Informatiepunt Digitale Overheid. Bedoeld
Klik & Tik en Digitale vaardigheden. Burgers
Cursussen en workshops. Eveneens bedoeld
sociale netwerken, in beide gevallen gaat
om burgers digitaal vaardiger te maken
het om 40 tot 50%.
en meer te leren over het gebruik van een computer en internet.
7 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
5.
Eindrapportage
Om ook niet digitaal vaardige inwoners te bereiken,
De website denhaag.nl en MijnDenHaag zijn
onderzoeken we de mogelijkheid om alle tekst
voorzien van hulpmiddelen zoals beeld en video.
op de gemeentelijke website te laten voorlezen.
Hierbij zijn de adviezen van mensen met een
Ook wordt verkend welke mogelijkheden chatbots
beperking meegenomen (vanuit de Stadskamer
en verbale digitale assistenten kunnen bieden.
en Voorall).
Voortgangsrapportage 2021
Er wordt gewerkt aan de vernieuwing van
In 2021 is de toegankelijkheid van de website
denhaag.nl, die naar verwachting eind maart
denhaag.nl en MijnDenHaag verbeterd door meer
2023 live gaat (fase I). Na fase I wordt een
gebruik te maken van communicatiemiddelen
toegankelijkheidstoets gedaan om te kijken op
zoals beeld en video. De gemeente verkent de
welk toegankelijkheidsniveau de site staat en
mogelijkheden voor een vertaalknop op denhaag.nl
welke verbeteringen er nog open staan.
en het aanbieden van formulieren en het maken van afspraken in het Engels. Bij de invoering van
In fase II zitten vooral de vernieuwingen;
het nieuwe online platform wordt bekeken of
vertaalknop, voorleesknop (readspeaker) en een
betere videofunctionaliteiten kunnen worden
nieuwe (interactieve) videoplayer. Deze functiona-
toegepast. Bij het verbeteren van denhaag.nl en
liteiten komen gefaseerd in de loop van het tweede
MijnDenHaag is middels de Stadskamer en stichting
kwartaal van 2023 beschikbaar.
Voorall gesproken met mensen met een beperking. Middels één-op-één-gesprekken zijn inzichten
Vanuit de onlinedienstverlening wordt gewerkt
opgehaald die zijn meegenomen in de
om ervoor te zorgen dat de website denhaag.nl,
doorontwikkeling van het ontwerp van de
de formulieren en MijnDenHaag voldoen aan de
online omgeving.
Europese toegankelijkheidseisen.
8 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
6.
Eindrapportage
De gemeente spant zich in om het raadsinfor-
De toegankelijkheid van PDF-documenten in het
matiesysteem (RIS) zo toegankelijk mogelijk te
systeem is een openstaand verbeterpunt. Hierop
maken voor iedereen, dus ook voor mensen met
moet de werkwijze binnen de gemeente nog
een beperking. In het RIS kan worden gezocht
aangepast worden.
naar documenten en vergaderverslagen van de gemeenteraad of van het college van burgemeester en wethouders.
Voortgangsrapportage 2021 Door de leverancier van het RIS zijn aanpassingen aan het systeem gedaan naar aanleiding van een onafhankelijke toetsing. Het systeem voldoet grotendeels aan de eisen van de digitale toegankelijkheid van Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1). Deze wordt ook de komende tijd gemonitord, gemeten en verder verbeterd. De toegankelijkheid van de PDF-documenten in het systeem is een punt van overleg. De oplossing hiervoor wordt gezocht in het creatieproces van deze documenten en kost om die reden nog wat meer tijd. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.
9 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
7.
Het voornemen is om de hardware voorzieningen te
‘Bel met teletolk’ is een voorziening voor mensen
handhaven, maar de ondersteuning door de tolken
met een auditieve beperking. Een teletolk kan een
terug te brengen naar een – nader vast te stellen –
gebarentolk of een schrijftolk zijn, die niet fysiek
lager niveau. Met de doelgroep is afgesproken dat
in dezelfde ruimte aanwezig is en op afstand
mocht bij de gemeenteraadsverkiezingen 2022
ingeschakeld worden. De pilot teletolk gaan we
blijken dat er nog steeds geen gebruik gemaakt
starten bij de Tweede Kamerverkiezing.
wordt van de locatievoorzieningen, dat deze specifieke voorziening niet langer wordt ingezet.
Voortgangsrapportage 2021
De informatievoorziening blijft en biedt veel
Bij de Tweede Kamerverkiezingen is vooraf
toegevoegde waarde voor de doelgroep. In aanloop
informatie op de website van de gemeente
naar gemeenteraadsverkiezing onderzoekt de
Den Haag opgenomen. In video’s werd door een
pilotgroep verder hoe de kosten voor de locatie-
tolk Nederlandse Gebarentaal informatie gegeven
voorzieningen kunnen worden beperkt.
over het verkiezingsproces, de documentatie en locaties. De video-instructies zijn goed bekeken
Eindrapportage
en de feedback van de doelgroep is zeer positief.
Afgelopen gemeenteraadsverkiezingen (2022) is
Van de laptop en scherm op de stembureau-
de digitale combi-tolk éénmaal op het stembureau
locaties – waar contact met een combi-tolk kon
gebruikt. Gezien de kosten en de extra trainingen
worden gezocht (zowel Nederlandse Gebarentaal
aan stembureauleden is het besluit genomen
als schrijftolk) bij vragen en problemen op het
om deze voorziening niet te continueren.
Stembureau – is geen gebruik gemaakt. Redenen
De voorzieningen die via de website toegankelijk
hiervoor kunnen zijn: onvoldoende bekendheid
zijn, zoals de video’s met de tolk Nederlandse
onder de doelgroep en/of geen vragen of problemen
Gebarentaal blijven wel in gebruik.
op het stembureau.
10 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
8. Voor mensen met een auditieve beperking onderzoekt de gemeente de mogelijkheid om bij de livestream van raadsvergaderingen een schrijftolk, ondertiteling en/of een gebarentolk in te zetten.
Voortgangsrapportage 2021 Bij het terugkijken van raads- en commissievergaderingen is ondertiteling beschikbaar. Er zijn nog geen partijen op de markt die geautomatiseerde live spraakherkenning en ondertiteling van voldoende niveau aanbieden. We volgen nauwlettend de ontwikkelingen in de markt.
Eindrapportage De ontwikkelingen op de markt voor geautomatiseerde live spraakherkenning en ondertiteling worden nauwlettend in de gaten gehouden door zowel de leverancier, de griffie als de systeemeigenaar. Evenals actiepunt 6 blijft dit een aandachtspunt voor de komende jaren.
11 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
9.
Eindrapportage
De gemeente ontwikkelt de app ‘Samen op
De testfase is niet naar tevredenheid afgerond.
pad’. Deze app geeft aan waar toegankelijke
Er is besloten de naam van de app te veranderen
voorzieningen zijn, bijvoorbeeld beschikbare
naar ‘Onbeperkt op stap’. Reden hiervoor was dat
gehandicaptenparkeerplaatsen en toegankelijke
zoekresultaten van ‘Samen op pad’ niet leidde tot
openbare toiletten.
het gewenste resultaat. De app en site waren niet goed vindbaar onder deze naam. Er is besloten
Voortgangsrapportage 2021
om in 2023 een pilotjaar te draaien.
Met ‘Samen op pad ‘geven we een overzicht van toegankelijke en ontoegankelijke locaties in
Den Haag blijft tot de app ‘Onbeperkt op stap’
Den Haag, van strandtent tot aan parkeerplaats.
naar tevredenheid werkt, gebruik maken van
Zo weten mensen met een beperking hoe makkelijk
het basisabonnement bij Ongehinderd.nl.
óf moeilijk het is om ergens in Den Haag naartoe
Daarnaast is Den Haag aangesloten bij de
te gaan. De toegankelijkheid van Haagse locaties
HogeNood-app voor informatie over (semi)openbare
wordt uitgebreid getest door een team ervarings-
toegankelijke toiletten.
deskundigen van Voorall. Hierbij wordt gestreefd naar het testen van de toegankelijkheid voor zoveel mogelijk beperkingen zodat ook daadwerkelijk iederéén kan zien hoe toegankelijk een locatie voor hem of haar is. Het platform ‘Samen op pad’ bevat toegankelijkheidsdata voor mensen met een auditieve, visuele en/of lichamelijke beperking. De app bevindt zich in het einde van de testfase.
12 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
2. Ambitie Inrichting van de stad Elke inwoner en bezoeker kan prettig en veilig wonen, werken en recreëren, voelt zich welkom, en kan gebruikmaken van winkels, speelvoorzieningen, plaatselijke horeca en openbaar vervoer. 10.
Materiaalgebruik. Er zijn nieuwe type tegels
Eindrapportage
Toegankelijkheid wordt zoveel mogelijk als norm in
en klinkers ontwikkeld die beter passen in het
Eind december 2022 is de ‘handreiking naar een
het Handboek Openbare Ruimte (HOR) opgenomen,
straatbeeld en beter te herkennen zijn door de
toegankelijke buitenruimte’ aangeboden aan het
om te komen tot heldere (ontwerp)richtlijnen voor
gebruiker. Dit type voldoet ook aan de toegan-
college van burgemeester en wethouders. Deze
de inrichting van de openbare ruimte. Bij toetsing
kelijkheidsnorm (PTB-norm ’21). Bij dit proces is
is in samenwerking met ervaringsdeskundigen
van het HOR op actualiteit worden belangenvereni-
Voorall actief betrokken geweest.
ontwikkeld. De handreiking is vastgesteld en is ter
Openbaar Vervoer haltes. Daarnaast wordt op
kennisname aan de gemeenteraad aangeboden.
gingen en ervaringsdeskundigen betrokken.
•
•
termijn in overleg gegaan met de HTM. Dit om
Voortgangsrapportage 2021
meer consistentie te verkrijgen over toegan-
Als uitwerking van de handreiking wordt
De actualisatie van het Handboek Openbare Ruimte
kelijkheid van OV-haltes. Denk hierbij aan
momenteel gewerkt aan een concrete ontwer-
(HOR) vindt continu plaats, zo ook op het gebied van
geleidelijnen op perrons van OV (tram en bus)
prichtlijn in samenwerking met Voorall, Visio en
toegankelijkheid als norm in de openbare ruimte.
in relatie tot de omliggende openbare ruimte.
Stedelijke Ouderen Commissie (SOC). Deze richtlijn
Zitgelegenheden. Het ontwerp van de Haagse
wordt als ontwerpkader opgenomen in het HOR.
uitgewerkt en opgenomen in het HOR.
Van Alff-bank is aangepast met leuningen voor
Zo is toegankelijkheid het uitgangspunt bij de
•
Routegeleiding. Routebegeleiding is uitgewerkt
mensen met een fysieke beperking. Zie ook 2.15
planvorming in de openbare ruime. Het streven
als ontwerprichtlijn voor mensen met een
inzake het bankjesplan.
is om de uitwerking van de ontwerprichtlijn in
De volgende punten zijn de afgelopen periode
•
visuele beperking. De planmaker dient bij
het eerste kwartaal van 2023 te hebben afgerond.
een herinrichting rekening te houden met
Voor het bankjesplan zie ook actiepunt 2.15.
routegeleiding als norm in het ontwerp. Het gaat hierbij om het aanbrengen van natuurlijke gidslijnen en/of geleidelijnen en hoe dit toe te passen bij een inrichting op voornamelijk verkeerskruisingen en -oversteken.
13 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
11. In lijn met het Vooroverleg Verkeerszaken (VOV) wordt in de Adviescommissie Openbare Ruimte (ACOR) explicietere aandacht besteed aan een toegankelijke openbare ruimte. De ACOR en het VOV beoordelen de ruimtelijke en verkeersveilige kwaliteit van ontwerpvoorstellen voor de (her) inrichting van de openbare ruimte, zoals de aanleg van een nieuw park of straatprofiel.
Voortgangsrapportage 2021 In de ACOR en het VOV is meer aandacht gekomen voor toegankelijkheid. In het VOV zit een specialist toegankelijkheid. Indien vraagstukken binnen het de ACOR spelen op het gebied van toegankelijkheid, wordt hiervoor getoetst aan de hand van de richtlijnen zoals opgenomen in het HOR.
Eindrapportage Geen aanpassing ten opzichte van de voortgangsrapportage 2021.
14 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
12.
Eindrapportage
Bij planvorming van een (her)inrichting openbare
Zie actiepunt 10. Geen aanpassingen ten opzichte
ruimte betrekt de gemeente, waar nodig, diverse
van de voortgangsrapportage 2021.
groepen bewoners, ervaringsdeskundigen en belangenverenigingen, die voorzien in advies op
Als er vraagstukken spelen op het gebied van
onder andere toegankelijkheid. Er wordt gebruik
toegankelijkheid, worden deze door de diverse
gemaakt van het reguliere participatieproces.
toetsingsorganen getoetst aan de hand van de richtlijn die wordt opgenomen in het HOR.
Voortgangsrapportage 2021
Zie actiepunt 10. Er wordt gebruik gemaakt van
In het HOR is een richtlijn opgenomen waarmee
het reguliere participatieproces.
toegankelijkheid in plannen via dit instrument wordt geborgd. De ACOR het VOV zorgen voor de plantoetsing aan de hand van de standaard ontwerprichtlijnen. Zie verder reactie actie 2.11. Tevens wordt gewerkt aan ontwerpprincipes voor toegankelijkheid in de openbare ruimte. Met de in ontwikkeling zijnde principes wordt straks al bij de initiatieffase van een planproces rekening gehouden met toegankelijkheid in het ontwerp.
15 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
13.
Voortgangsrapportage 2021
Eindrapportage
Zodra het Rijk de nieuwe regelgeving
MRDH werkt momenteel aan het Beleidskader
Het beleidskader inclusieve mobiliteit van MRDH
toegankelijkheid openbaar vervoer heeft
Toegankelijkheid OV. Om een breder draagvlak te
is in concept gereed en wordt in het voorjaar van
vastgesteld, wordt het huidige beleidskader
krijgen voor het beleidskader worden werksessies
2023 afgerond. De inzet van dit beleidsplan is
Toegankelijkheid openbaar vervoer
georganiseerd met betrokken gemeenten,
de fysieke barrières (verder) weg te nemen en zo
(bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de
vervoerders en reizigersverenigingen.
veel mogelijk mentale ondersteuning te bieden.
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) 2015)
Wat betreft de fysieke barrières sluit de MRDH
vernieuwd. Het nieuwe Beleidskader dient als
Het bestuursakkoord Toegankelijk Openbaar
aan bij de landelijk geldende afspraken. Met de
basis voor de implementatieplannen voor verdere
Vervoer met het Rijk is nog in concept en wordt
vervanging van de laatste trams in Haaglanden
aanpassingen aan bus- en tramhalten. De door
naar verwachting volgend jaar getekend. Het Rijk
voldoet al het materieel in MRDH binnenkort aan
het Rijk vastgestelde nota ‘Iedereen onderweg;
heeft meer aandacht voor de reisinformatie en
de landelijk geldende toegankelijkheidseisen.
Vernieuwingsagenda doelgroepenvervoer en
de aansluiting van de halten op de buitenruimte.
openbaar vervoer (15 maart 2019)’ vormt eveneens
Deze worden ook meegenomen in de werksessies.
MRDH heeft het bestuursakkoord Toegankelijk
de aanleiding om nieuw beleid voor inclusieve
Bij de werksessies wordt Metrocov betrokken waar
Openbaar Vervoer 2022-2032 op 14 december
mobiliteit op te stellen. Alle niet toegankelijke
Voorall ook in is vertegenwoordigd.
2022 met het Rijk en 14 decentrale overheden
GTL8-trams zijn vanaf 2026 vervangen door 60 nieuwe toegankelijke lagevloertrams.
ondertekend. Binnen het Samenwerkingsverband van decentrale OV-autoriteiten zijn richtlijnen en normen voor de bus, tram en metro uitgewerkt en wordt gewerkt aan de reisinformatie voor reizigers met een beperking.
16 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
14.
Eindrapportage
De gemeente investeert in openbare en
In mei 2022 is er een openbaar mindervalide
toegankelijke toiletten voor iedereen, in de
toilet aan de Laan geopend. In december 2022 is
gebieden Centrum en Scheveningen Bad, en
een openbaar toegankelijk toiletunit geplaatst
passend bij het straatbeeld. Deze openbare
in Zuiderpark.
toiletten worden kenbaar gemaakt via de in de ontwikkeling zijnde app ‘Samen op pad’ en
Beide openbare toegankelijke toiletten zijn
de HogeNood-app.
toegevoegd aan de HogeNood-app.
Voortgangsrapportage 2021 De motie ‘Maak openbare en openbaar toegankelijke toiletten beter vindbaar’ (RIS 308898) is uitgevoerd. Er zijn in de binnenstad zeven verwijsborden geplaatst en op denhaag.nl is informatie met een verwijzing naar de HogeNood-app geplaatst. De openbare toiletten zijn kenbaar in de HogeNood app. De wens bestaat om meer openbare toiletten te plaatsen. In januari 2022 wordt een toilet aan de Laan geplaatst. Op de planning staat tevens het plaatsen van een toiletunit in het Zuiderpark. Na een flyeractie in de binnenstad hebben onder andere de Kunstkring en het Mauritshuis toegezegd hun toiletten openbaar beschikbaar te stellen.
17 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
15.
Eindrapportage
Door in de openbare ruimte op de juiste plaatsen
In totaal zijn er – van het beschikbare budget
rustpunten in te bouwen kunnen mensen met
en verspreid over de stad – 70 zitbankjes met
een beperking zich in hun eigen woonomgeving
leuningen geplaatst.
blijven verplaatsen en verblijven, en zo de weg naar winkels en gezondheidscentra afleggen. De gemeente stelt samen met betrokken organisaties een bankjesplan op om dit waar mogelijk te realiseren.
Voortgangsrapportage 2021 Vanaf 2019 zijn bij bestaande zitbanken aanpassingen verricht voor ouderen en mensen met een fysieke beperking en momenteel voert de SOC een inventarisatie uit in samenwerking met Voorall en de gemeente om meer banken te plaatsen of aan te passen naar banken met leuningen. Dit maakt onderdeel uit van het bankjesplan. In januari 2022 stond een artikel met een oproep in de stadskrant en de gemeente ontvangt naar verwachting eind maart 2022 de inventarisatie. Daarna kan worden beoordeeld welke van deze banken geplaatst of aangepast kunnen worden.
18 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
16.
Eindrapportage
De gemeente gaat samen met ervaringsdeskun-
In samenwerking met Voorall zijn acht speelplekken
digen, gebruikers en samenwerkingspartners,
getransformeerd tot inclusieve samenspeelplekken.
minimaal drie speelplekken – verspreid over
Deze zijn aangemeld bij relevante landelijke
de stad – inrichten als samenspeelplekken.
websites.
Dit zijn speelplekken waar kinderen met én zonder beperking onbelemmerd samen kunnen spelen.
De richtlijnen van het samenspeelnetwerk zijn opgenomen in het HOR. Bij nieuwe of de
Voortgangsrapportage 2021
herinrichting van speelplekken maken de richtlijnen
In 2021 zijn reeds drie speelplekken
(wanneer van toepassing) onderdeel uit van het
getransformeerd tot samenspeelplekken. Het
ontwerp. Op minimaal 81 speelplekken in Den Haag
betreft De Koe aan de Van Campenvaart en
zijn reeds schommels geplaats voor kinderen met
Katschiplaan in stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg
een beperking.
en het Melis Stokepark. De andere inclusieve speelplekken in stadsdeel Centrum (Oranjeplein),
Bij signalen en verzoeken vanuit de wijk of buurt
Segbroek (Wijkpark De Verademing), Escamp
en Voorall wordt actief ingespeeld om gericht
(Baambruggestraat) en Nederhoflaan (Loosduinen)
specifieke speelplekken inclusiever te maken.
worden naar verwachting in de eerste helft van 2022 opgeleverd.
19 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
17.
Eindrapportage
Bij het Meldpunt Openbare Ruimte (de
In juli 2022 is het meldformulier Openbare Ruimte
meldingsformulieren op denhaag.nl) kunnen
getest door Voorall. Alle deelnemers waren in staat
niet-toegankelijke plekken gemeld worden.
een melding te maken.
Wanneer deze niet-toegankelijk plekken eenvoudig toegankelijk zijn te maken (binnen het beschikbare
Op 8 september 2022 is door de raad de motie
budget en middelen), realiseren we dit op de kortst
Verbeter bewustwording en meldingen over
mogelijke termijn.
ontoegankelijke situaties (RIS 313161) aangenomen. Belangenbehartiger Voorall communiceert
Voortgangsrapportage 2021
regelmatig over de mogelijkheid van het melden
In samenwerking met Voorall heeft de gemeente
van ontoegankelijke situaties bij de gemeente. Veel
de optie verkend voor het maken van een nieuw
van de zaken die ontoegankelijke situaties in de
toegankelijk meldformulier. Enkele aanpassingen
openbare ruimte veroorzaken (bijvoorbeeld een
in dit meldformulier zijn al doorgevoerd. Zo is het
verkeerd geparkeerde auto of kapotte stoeptegels)
voorzien van een groter lettertype, contrasterende
kunnen al gemeld worden op bestaande meldings-
kleuren en pictogrammen. Verwacht wordt dat het
formulieren. Indien niet duidelijk is welk formulier
toegankelijk maken van het formulier en het testen
gebruikt kan worden, kan er gemaild worden naar
ervan begin 2022 plaatsvind.
toegankelijkestad@denhaag.nl. Dit is begin 2023 expliciet genoemd bij de webpagina meldingen. In 2023 wordt het meldingssysteem volledig vernieuwd. Onderzocht wordt of toegankelijkheid als aparte categorie kan worden opgenomen in het nieuwe systeem.
20 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
18.
De locaties zijn verdeeld over alle stadsdelen.
De gemeente inventariseert – samen met ervarings-
Hierin wordt de richtlijn gehanteerd van het HOR
deskundigen en belangenverenigingen – waar
en PBTconsult. De eerste projecten zijn in oktober
knelpunten zijn in bestaande routes van blinde-
2021 gestart en de verwachting is dat oplevering
geleidelijnen in de stad. Bekeken wordt of deze
plaatsvindt in maart 2022. Dit is afhankelijk van
conform de richtlijnen en binnen het beschikbare
een aantal ingecalculeerde risico’s, waaronder
budget kunnen worden opgelost. Ook wordt de
tijdige levering van materialen en weersomstandig-
inrichting van de openbare ruimte bij entrees van
heden. Bij stadskantoor Leyweg is op 2 december
stadskantoren en stadsdeelkantoren voorzien
2021 één van de circa 50 geplande blindegeleide-
van blindegeleidelijnen. De gemeente stimuleert
lijnen formeel gerealiseerd.
hiermee een toegankelijke openbare ruimte naar en bij (gemeentelijke) voorzieningen.
Eindrapportage De 50 verkeerskruispunten, verspreid over de
Voortgangsrapportage 2021
stadsdelen, zijn voorzien van blindegeleidelijnen.
In Den Haag worden op circa 50 locaties in de stad verkeersoversteken voorzien van geleidelijnen voor mensen met een visuele beperking. De geplande locaties zijn in samenwerking met stichting Voorall bepaald en is afkomstig uit een eerder overhandigde knelpuntenanalyse (385 locaties) van Voorall aan het college.
21 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
19.
Eindrapportage
De gemeente inventariseert hoeveel aangepaste
De toegankelijkheid van de woningen van de
woningen er zijn (zowel sociaal als particulier) en
drie grote corporaties – Vestia, Staedion en
hoeveel er nodig zijn. Vanuit deze inventarisatie
Haag Wonen – is in kaart gebracht volgens
maakt de gemeente samen met woningbouw-
het sterrenniveau. Dit staat beschreven in de
corporaties en projectontwikkelaars afspraken
huisvestingsverordening: gelijkvloerse woning,
over het bouwen van een bepaald percentage aan
rollatorwoning, rolstoelwoning en extra ruime
aanpasbare nieuwbouwwoningen.
rolstoelwoning.
Voortgangsrapportage 2021
In de prestatieafspraken van 2022 is met Vestia,
De uitvoering van de inventarisatie is gepland voor
Staedion en Haag Wonen vastgelegd dat we in
de eerste helft van 2022. De resultaten worden
gesprek gaan over de gewenste woonomgeving
meegenomen in de eindrapportage.
en het voorzieningenniveau van woningen voor senioren en bewoners met een verminderde mobiliteit. Ook zijn we met deze corporaties in gesprek over een beter allocatie van middelen, om ervoor te zorgen dat mensen met een fysieke beperking passend kunnen wonen. Ook in 2023 zijn de gewenste woonomgeving en het voorzieningenniveau onderwerpen in de prestatieafspraken. We blijven met de corporaties in gesprek over de toegankelijkheid van de complexen. Er wordt momenteel gewerkt aan de woonzorgvisie waarin woningen voor mensen met een beperking eveneens worden meegenomen.
22 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
20.
Eindrapportage
De gemeente stimuleert nieuwe woonconcepten
Met de huidige krapte in de woningmarkt blijft het
waarbij ondersteuning dichtbij is georganiseerd, en
vinden van een locatie voor deze initiatieven lastig.
onderzoekt innovatieve manieren van kleinschalig
Er wordt gewerkt aan een actieplan innovatieve
groepswonen.
woonvormen en we verkennen parallel kansrijke locaties of vastgoedobjecten voor het realiseren
Voortgangsrapportage 2021
van innovatieve woonvormen zoals kleinschalig
We ondersteunen en faciliteren waar mogelijk
groepswonen. Zie actiepunt 19.
nieuwe woonconcepten en zijn betrokken bij de oprichting van Stichting Weerwolfhuizen op de Laan van Wateringseveld waarvoor recent een bouwvergunning is aangevraagd. Dit is de eerste woon-zorgvoorziening voor mensen met niet aangeboren hersenletsel. Het andere initiatief heet Artemis Wonen waarbij een nieuw te ontwikkelen vorm van wonen en (24 uur afroepbare) zorg in Den Haag wordt gecreëerd voor (jonge) mensen met een lichamelijke beperking.
23 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
21.
Eindrapportage
Ter voorbereiding op de Omgevingswet breidt de
Werksessies vonden plaats waarbij onder andere
gemeente haar instrumentarium voor participatie
Voorall en Humanitas hebben bijgedragen.
uit. De Omgevingswet vormt de basis voor een
De opbrengst van hun input is opgenomen in
samenhangende benadering van de fysieke
de volgende twee posters van de tentoonstelling:
leefomgeving. In de implementatie van de
• •
Omgevingswet nemen we toegankelijkheid mee
Gezond | Omgevingsvisie (denhaag.nl) Inclusief | Omgevingsvisie (denhaag.nl)
als uitgangspunt in de omgevingsplannen. Alle opbrengsten van de participatierondes worden
Voortgangsrapportage 2021
momenteel verwerkt in een koersdocument. In dit
We hebben het ambitiedocument ‘Omgevingsvisie
koersdocument worden de strategische beslissingen
Den Haag 2050’ vastgesteld, waarin onze
beschreven die verder richting geven aan de
belangrijkste ambities voor de omgevingsvisie zijn
ontwerp-omgevingsvisie. De wens is om de ambitie
beschreven. Een van de ambities is ‘de rechtvaardige
voor de omgevingsvisie, met name voor participatie,
en inclusieve stad’. Deze ambitie wordt de komende
te verhogen.
periode uitgewerkt. Het thema toegankelijkheid valt hier ook onder. Er wordt een participatietraject
Een toegankelijke stad is een belangrijk
opgezet met de bewoners en maatschappelijke
uitgangspunt. In het vastgestelde koersdocument
organisaties in Den Haag over de omgevingsvisie.
speelt de sociale en fysieke toegankelijkheid
Ook hier komt het thema ‘toegankelijkheid’ aan de
een rol binnen de ambitie ‘de rechtvaardige en
orde. Dit vindt plaats in samenwerking met Voorall.
inclusieve stad’. In toekomstige participatieronden die bijdragen aan deze ambitie worden Voorall en Humanitas betrokken.
24 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
22.
Eindrapportage
Studenten van de Haagse Hogeschool (HHS) gaan
HHS benadert regelmatig de gemeente om
aan de slag met het ontwikkelen van een tool die
een vraagstuk aan te dragen waar studenten
het ook voor mensen met een visuele beperking
vervolgens mee aan de slag gaan. Door dit
mogelijk maakt om zich op een veilige manier te
project komen deze studenten in aanraking met
kunnen voortbewegen. Obstakels op korte afstand
maatschappelijke vraagstukken en doelgroepen
zijn voor mensen met een visuele beperking te
waar zij wellicht later een betekenisvolle rol spelen
detecteren met een ‘voelstok’. De ruimtelijke
(met het oog op bewustwording).
oriëntatie is echter een aanzienlijk groter probleem. Tijdens de looptijd van deze nota hebben de
Voortgangsrapportage 2021
studenten gewerkt aan oplossingen voor het
Tweedejaars studenten van de HHS-opleiding
veilig benaderen en oversteken van de kruisingen
Usable Design hebben in opdracht van de
in het gebied Turfmarkt, Grote Markt, Spui en
gemeente en Voorall gewerkt aan het vraagstuk
Stadhuis voor mensen met een visuele beperking.
over het veilig benaderen en oversteken van
De oplossingsrichtingen zijn door de studenten
de kruisingen in het gebied Turfmarkt, Grote
aangedragen. Momenteel wordt bekeken of en hoe
Markt, Spui en Stadhuis met name voor blinde en
de voorgestelde oplossingsrichtingen verder kunnen
slechtziende mensen. De volgende oplossingen zijn
worden uitgewerkt.
hiervoor voorgedragen: individuele navigatie en aanpassingen in de openbare ruimte bijvoorbeeld door het aansturen van slimme verkeerslichten. In eerste instantie vinden de fysieke aanpassingen plaats en wordt na afronding onderzocht welke technologische toepassingen nodig zijn.
25 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
23.
Eindrapportage
Op 3 december 2021 heeft Den Haag de intentie-
De gemeente evalueert de pilot Smart Parking
Omdat de app Parking Hero weinig gebruikt
verklaring Digitalisering Gehandicaptenparkeer-
met parkeersensoren in de parkeervakken voor
werd is de pilot Smart Parking beëindigd.
kaart (D-GPK) ondertekend met als doelen:
gehandicapten en beoordeelt of en in welke vorm
Er is onderzocht of het aantal parkeersensoren
•
deze worden voortgezet.
uitgebreid kon worden, dit bleek echter te kostbaar
inzichtelijk maken van het parkeerregime ter
en had te weinig maatschappelijke meerwaarde.
plekke.
•
Het voor de gehandicaptenparkeerkaarthouder
Voortgangsrapportage 2021
Daarnaast vervult de digitalisering van de gehan-
De pilot parkeersensoren is geslaagd. De techniek
dicaptenparkeerkaart een van de functies van de
gehandicaptenparkeerkaarthouder door
werkt, er is een digitaal dashboard waarop
pilot, namelijk het tonen van mindervalideparkeer-
het makkelijker te maken in deelnemende
geanonimiseerde en geaggregeerde mobiliteitsdata
plaatsen in een app.
gemeenten tegen eventueel afwijkende
wordt verzameld én een app genaamd Parking Hero waarop gebruikers kunnen zien of een
voorwaarden te parkeren.
•
parkeerplaats wel of niet bezet is. Slechts een klein deel van de parkeerplaatsen voor mensen
Het vergroten van de mobiliteit van de
De gastvrijheid van de gemeente voor mensen met een beperking te vergroten.
•
Het mogelijk maken van efficiënte parkeer-
met een beperking is voorzien van een sensor.
handhaving door minder administratieve
Daarbij is in het dashboard te zien, dat de applicatie
druk bij handhaving en het verlenen van
nog weinig wordt gebruikt. Er wordt onderzocht
bezoekersrechten aan GPK-houders.
of het aantal sensoren op mindervalideparkeerplaatsen uitgebreid kan worden.
Verwacht wordt dat de eerste versie van de app – en daarmee de Digitale Gehandicaptenparkeerkaart – eind 2023 beschikbaar is.
26 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
3. Ambitie Cultuur, vrije tijd en sport Elke inwoner en bezoeker kan vrijetijds- en sportvoorzieningen bezoeken. Iedereen is welkom en kan onbelemmerd genieten van het aanbod in de stad. 24.
Voortgangsrapportage 2021
Financiële bijdrage grootschalige publieks-
Bij aanvragen van een vergunning of subsidie voor
Bij vergunningen en de behoefte om aanvragers
evenementen (promotiefonds)
evenementen of initiatieven op het gebied van
te wijzen op hun verantwoordelijkheid jegens
Binnen de huidige subsidiemogelijkheden
cultuur, vrije tijd en sport, wordt toegankelijkheid
Hagenaars met een beperking, zijn namens de
vanuit Ruimtelijke en economische ontwikkeling
als toetsingscriterium gehanteerd.
gemeente de criteria opgenomen in de regeling(en).
maakt toegankelijkheid voor mensen met een beperking geen onderdeel uit van de subsidie-
Evenementenvergunningen
criteria, aangezien deze doorgaans economisch
De Haagse regelgeving in de APV voor evenementen
van aard zijn. Het onderwerp toegankelijkheid
(art. 2.25) is primair gericht ter handhaving van de
(en andere belangrijke aandachtspunten) wordt
openbare orde. Het faciliteren van mindervaliden
wel meegenomen in de bijlage die met elke
valt hier strikt juridisch genomen niet onder.
beschikking wordt meegestuurd.
Om het toegankelijkheidsbeleid voor mensen met een beperking toch te steunen, attendeert
In de toekomstige regelingen wordt bij het opstellen
de gemeente onder de voorschriften van de
nagegaan of en op welke manier toegankelijkheid
vergunning op dit beleid. Als verwijsvoorschrift bij
(en de andere gemeentelijke doelstellingen) kunnen
alle evenementenvergunningen is opgenomen:
worden meegenomen.
“Vergunninghouder treft maatregelen ter bevordering van de toegankelijkheid van het evenemententerrein en de sanitaire voorzieningen voor mindervaliden”.
27 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
Subsidie topsportevenementen
De resultaten worden meegenomen in de
Subsidie topsportevenementen
In de subsidieregeling topsportevenementen
eindrapportage.
Per evenement geeft de organisator bij de s
Den Haag 2021 heeft de gemeente bij de
ubsidieaanvraag en -verantwoording aan hoe ze
verplichtingen als volgt omschreven: 3.1 lid G
Eindrapportage
de inclusieve gedachte van toegankelijkheid voor
“het topsportevenement gaat uit van de inclusieve
Evenementenvergunningen
iedereen heeft gewaarborgd. Bij onvoldoende
gedachte en een positieve sportcultuur”.
Geen wijzigingen ten opzichte van voortgangs-
inzet hierop wordt hierover gesproken met de
rapportage.
organisatoren. Door de diversiteit van aanpak en
In de artikelsgewijze toelichting heeft
omschrijvingen is er geen algemeen resultaat weer
de gemeente hierover nog opgenomen:
Financiële bijdrage grootschalige publieks-
“Met inclusie en positieve sportcultuur bij een
evenementen
topsportevenement in Den Haag wordt bedoeld
Er wordt gewerkt aan een nieuw evenemen-
Het blijft een aandachtspunt om toegankelijkheid
dat iedereen welkom is zonder te worden
ten-beleid. Daarbij wordt ook bekeken of en hoe de
van evenementen of initiatieven te waarborgen.
buitengesloten of gediscrimineerd, zoals ook
gemeentelijke doelstellingen (waaronder toegan-
bedoeld in zowel het Nationaal als ook het Haags
kelijkheid) kunnen worden meegenomen. Het
Sportakkoord. Het moet (rolstoel)toegankelijk
nieuwe evenementenbeleid is nog niet vastgesteld.
zijn voor iedereen met of zonder lichamelijke- of
Vooralsnog geldt dat toegankelijkheid wordt
geestelijke beperking”.
opgenomen als één van de aandachtspunten in de bijlage die wordt meegestuurd met de subsidiebe-
In de beschikking heeft de gemeente het als
schikking.
verplichting verder als volgt uitgeschreven: “Het topsportevenement gaat uit van de inclusieve gedachte van toegankelijkheid voor iedereen, een ‘positieve sportcultuur’ waar men kan sporten en topsportevenementen kan bezoeken zonder te worden buitengesloten of gediscrimineerd en iedereen welkom is zoals ook bedoeld in zowel het Nationaal als ook het Haags Sportakkoord”.
28 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
te geven.
25.
Eindrapportage
Bij aanvragen voor vergunningen worden
Vanuit team toegankelijkheid en de Alliantie
praktische informatie over en ervaringen met
Toegankelijk Den Haag is aansluiting gezocht met
toegankelijkheid gedeeld met ondernemers.
de ondernemers contactfunctionarissen. We blijven
Zo investeren we in kennisdeling en ontwikkeling.
inzetten op het aanbieden van informatie aan ondernemers over de noodzakelijkheid van toegan-
Voortgangsrapportage 2021
kelijkheid binnen de branche.
Zie ook ambitie 4: ondernemers. Op het Onderne-
Zie ook actie 24.
mersportaal zijn meerdere artikelen verschenen gericht aan Haagse ondernemers met informatie over de subsidieregeling en toegankelijkheidstips voor ondernemers. Van Voorall is in januari tevens een gids voor toegankelijke evenementen verschenen op het Ondernemersportaal met toegankelijkheidsadviezen voor de evenementenbranche.
29 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
26.
Eindrapportage
Bij nieuw- en verbouw van (vrijetijds)voorzieningen
In 2022 heeft de toegankelijkheidsadviseur van
worden hierbij, waar nodig, ervaringsdeskundigen
Voorall 34 locaties voorzien van advies.
en belangenverenigingen betrokken die de plannen voorzien van advies op onder andere
De toegankelijkheidsadviseur van Voorall heeft bij
toegankelijkheid.
twee grote woningcorporaties advies uitgebracht over toegankelijke woningen.
Voortgangsrapportage 2021 Voorall beschikt over een adviseur toegankelijkheid die dit jaar circa twintig locaties heeft voorzien van advies. Tien van de adviezen voor de zwembaden en sporthallen zijn gebruikt voor de renovatieplannen van de locaties om toegankelijkheid in de plannen te borgen. Bij de andere locaties bestudeert men op het moment of en op welke wijze de adviezen geïmplementeerd worden. Daarnaast heeft Voorall de drie grootste woningcorporaties het aanbod gedaan om gebruik te maken van de expertise van de adviseur toegankelijkheid. De resultaten worden meegenomen in de eindrapportage.
30 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
27.
Op 4 oktober is de app gelanceerd in samenwerking
Najaar 2021 organiseert de gemeente een
met lokale partners. De app is gratis te downloaden
challenge waarin start-ups worden uitgedaagd
via de App- en Playstore. 4 november heeft Joinby
om slimme oplossingen te vinden voor een nog
tijdens de Start-up in Residence Community Day de
nader te bepalen vraagstuk, bijvoorbeeld fysieke
‘Impactprijs’ gewonnen en is daarmee prijswinnaar
ontmoetingen bevorderen tussen jongeren met én
van de 14 inzendingen. Momenteel onderzoeken
zonder beperking.
we hoe de app follow-up kan krijgen en bij welke partijen.
Voortgangsrapportage 2021 Om eenzaamheid in de groep mensen met een
Eindrapportage
licht verstandelijke beperking te bestrijden en
De challenge heeft plaatsgevonden in 2021.
contacten en ontmoetingen te stimuleren, hebben
De follow-up voert VTV uit in samenwerking met
we meegedaan aan de Start-up in Residence
een aantal middelbare scholen (praktijk en speciaal
Intergov 2021. Een challenge waarin start-ups
voortgezet onderwijs).
worden uitgedaagd om innovatieve oplossingen te vinden voor een bepaald vraagstuk. Joinby heeft de opdracht gekregen en ontwikkelt momenteel een platform of app waarmee mensen met een licht verstandelijke beperking (of op dit niveau functioneren) makkelijk met elkaar in contact kunnen komen en meedoen aan sociale activiteiten.
31 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
28. Voor verhoging van sportdeelname van mensen met een beperking (100% in 2030) onderzoeken we of de financiering vanuit de Wmo2015 voor aanschaf van sporthulpmiddelen voldoende aansluit bij de wensen en behoeftes die er leven bij mensen met een beperking om te kunnen deelnemen aan het sport- en beweegaanbod dat ze graag willen beoefenen.
Voortgangsrapportage 2021 Naar aanleiding van de wensen en behoeftes vanuit de doelgroep en in samenwerking met partners uit de stad (Basalt, HHS en s Voorall) is het afgelopen jaar de Mobilitheek gestart. Het loket waar mensen met een beperking sport- en beweeghulpmiddelen kunnen uitproberen en voor korte duur lenen.
Eindrapportage In 2022 is ingezet op een betere samenhang in de samenwerking en informatievoorziening tussen de Mobilitheek en de JMO, voor het aanvragen van sporthulpmiddelen bij de WMO-consulenten en de beschikbare mogelijkheden die er zijn rondom aangepast sporten.
32 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
4. Ambitie Ondernemers Haagse ondernemers zijn zich bewust van de voordelen van toegankelijk ondernemen en nemen hun verantwoordelijkheid voor een toegankelijke stad. 29.
Voortgangsrapportage 2021
Eindrapportage
De gemeente stimuleert Haagse ondernemers
De gemeente heeft de subsidieregeling
Zie ook actiepunt 14.
om hun voorzieningen (zoals toiletten en
‘Toegankelijke stad voor iedereen’ beschikbaar
De Alliantie Toegankelijk Den Haag en de gemeente
pinautomaten) toegankelijk te maken en hun
gemaakt voor ondernemers. Op de gemeentelijke
hebben verschillende malen ondernemers verzocht
toiletten open te stellen voor ouderen en mensen
website gericht op ondernemers – Ondernemers-
hun onderneming toegankelijk te maken en
met een beperking. Hiervoor breiden we de subsi-
portaal – is een artikel gepubliceerd over
voorzieningen zoals toiletten open te stellen
dieregeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’
toegankelijk ondernemen met een doorverwijzing
voor mensen met een beperking. Tijdens de
uit door het subsidieplafond te verhogen en
naar de pagina van de subsidieregeling. Wij nemen
ontmoetingen met ondernemers begrepen zij
ook ondernemers de mogelijkheid te bieden om
deel aan het evenement ‘Den Haag Onderneemt’
enerzijds het belang, anderzijds hadden zij eigen
subsidie aan te vragen.
dat in mei 2022 plaatsvindt. De ondernemers
uitdagingen zoals een hoge energierekening,
wordt informatie verstrekt over de (financiële)
arbeidstekorten en de consequenties van corona.
mogelijkheden die de gemeente biedt voor (meer) toegankelijk ondernemen.
Ondanks de forse inzet van de gemeente en de Alliantie, hebben ondernemers tot op heden geen beroep gedaan op de subsidieregeling. De betrokkenheid van ondernemers blijft een aandachtspunt.
33 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
30.
Eindrapportage
Samen met de horeca en het midden- en
Zie ook actiepunt 29. In 2022 organiseerde de
kleinbedrijf ontwikkelt de gemeente een plan om
Alliantie Toegankelijk Den Haag een tweetal
– een afgesproken aantal – restaurants, cafés en
werkateliers (digitale en fysieke toegankelijkheid),
hotels in de stad toegankelijk te maken.
waarin ondernemers geïnformeerd zijn hoe zij hun onderneming toegankelijk kunnen maken.
Voortgangsrapportage 2021
Hier zijn handvatten geboden om hier direct mee
De gemeente heeft met representanten van
aan de slag te gaan. De opkomst op de werkateliers
midden- en kleinbedrijf een aantal zaken
was minimaal.
gecommuniceerd. Zo is Koninklijke Horeca Den Haag op de hoogte gesteld van de subsidie-
Naar aanleiding van het werkatelier digitale
regeling ‘Toegankelijke stad voor iedereen’.
toegankelijkheid zijn ondernemers opgeroepen
Tevens is contact opgenomen met Stichting
gebruik te maken van het gratis ontzorgpakket
Residentie Hotels en de Haagse Hotelvereniging en
digitale toegankelijkheid. Twaalf ondernemingen
de subsidieregeling onder de aandacht gebracht.
hebben hier gebruik van gemaakt. Aanvankelijk zou
Zie ook actiepunt 29.
ook het werkatelier sociale toegankelijkheid in 2022 plaats vinden. Echter, door een moeizaam verloop van aanmeldingen voor de vorige werkateliers en extra acties, is deze verschoven naar voorjaar 2023.
34 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
31.
Eindrapportage
Uit een steekproef bleek dat bij veel (horeca)
Er is een flyer (factsheet) ontwikkeld met informatie,
ondernemers informatie over toegankelijkheid
tips en verwijzing (QR-code) naar de pagina van de
ontbreekt. De informatie die het OndernemersLab
subsidieregeling. Deze flyer ligt bij het Ondernemer-
biedt aan ondernemers breiden we daarom uit met
sportaal, brancheorganisaties en is op verschillende
informatie over toegankelijkheid. Informatie die
evenementen uitgereikt aan ondernemers. Zie ook
bijvoorbeeld wordt toegevoegd is dat het weigeren
actiepunten 29 en 30.
van een hulphond kan worden gekwalificeerd als discriminatie en dus strafbaar is.
Voortgangsrapportage 2021 De gemeente heeft met Voorall een sessie georganiseerd met ervaringsdeskundigen om tips op te stellen voor horecaondernemers hoe zij hun horecazaak – en hun manier van ondernemen – fysiek, sociaal en digitaal toegankelijk kunnen maken. Er is een factsheet in de maak die informatie over de subsidie toegankelijkheid wil combineren met de tips voor ondernemers. Deze factsheet wordt opgenomen op het Ondernemersportaal.
35 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
5. Ambitie Onderwijs In het Haagse onderwijs leren leerlingen en studenten samen in een toegankelijke leeromgeving en in toegankelijke gebouwen. 32. De gemeente beschouwt toegankelijkheid bij nieuwbouw of herbouw van onderwijshuisvesting als vanzelfsprekende voorwaarde en neemt dit in samenspraak met de schoolbesturen op in de verordening huisvesting onderwijs Den Haag.
Voortgangsrapportage 2021 Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Den Haag 2015 (RIS309056) is de toegankelijkheid van schoolgebouwen als voorwaarde voor bekostiging van deze voorzieningen opgenomen. Analoog aan de afdoening van de motie met datum 19 maart 2020 (RIS 304558) wordt hierbij het begrip ‘rolstoelvriendelijk’ gebruikt.
Eindrapportage Er zijn geen wijzigingen ten opzichte van de voortgangsrapportage.
36 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
33.
Ook zijn er projecten vanuit het onderwijsveld
De gemeente onderzoekt in hoeverre innovatieve
die bijdragen aan de ambitie van meer inclusief
arrangementen op een aantal scholen voor
praktijkvoorbeelden als pilot toegepast kunnen
onderwijs zoals de integratieklassen, waarbij
speciaal onderwijs.
worden om een toegankelijke en inclusieve spel- en
kinderen met een s(b)o-indicatie op de reguliere
leeromgeving voor (jonge) kinderen te realiseren.
basisschool onderwijs krijgen en de expertise
gezamenlijk kinderdagcentrum cluster 3
Hierin trekt de gemeente samen op met de
vergroting voor hoogbegaafden onderwijs.
screening is voorbereid. Om inzicht te krijgen
kinderopvang, het basisonderwijs en de CJG’s.
• •
Beschikbaarheid van vier onderwijsjeugdhulp-
De organisatie van een centrale aanmelding
in aard en omvang van aanmeldingen Het college is mede-eigenaar van deze projecten
voor het speciaal onderwijs. Zo kan een
Voortgangsrapportage 2021
en is op de hoogte van de voortgang. De resultaten
betere inschatting worden gemaakt van
Het college heeft samen met de samenwer-
van deze inzet worden meegenomen in de
het noodzakelijke aanbod en krijgen ouders
kingsverbanden passend onderwijs afgelopen
eindrapportage.
– die nu mogelijk jarenlang in onzekerheid
april de ambitie vastgelegd dat “Ieder kind zich
verkeren – helderheid en perspectief over de
veilig en optimaal moet kunnen ontwikkelen in
Eindrapportage
de eigen context”. Daarmee streeft het college
De resultaten van de eerdergenoemde projecten
naar inclusiever onderwijs. Daarvoor draait het
zijn:
In het programma Samenwerking Passend
college een aantal projecten, zoals onder meer
•
Doorontwikkeling van de routeboeken verzuim
Onderwijs en Jeugdhulp zijn in de afgelopen drie
de verbeteracties rondom de aansluiting tussen
en thuiszitters in het primair en voortgezet
jaar negentien samenwerkingsprojecten opgepakt.
kinderdagcentra (voor kinderen met een
onderwijs.
Zie actiepunt 34 voor het Kennis- en leernetwerk.
onderwijsvrijstelling) en onderwijs, thuiszitters en
•
Invoering van het Driehoeksoverleg om ervoor te
het ontwikkelen van onderwijsjeugdhulp-
zorgen dat voor ieder kind is overwogen wat zijn
arrangementen.
ontwikkelpotentieel is voordat een onderwijsvrijstelling wordt afgegeven.
•
Oprichting van een Ouder- en Jeugdsteunpunt waar ouders en leerlingen terecht kunnen voor vragen op het gebied van passend onderwijs en jeugdhulp.
37 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
ontwikkelmogelijkheden van hun kind.
34.
Eindrapportage
De gemeente stimuleert dat professionals rondom
Zie ook actiepunt 33. Vanuit het programma
onderwijs en opvoeding – zoals leerkrachten en
Samenwerking Passend Onderwijs en Jeugdhulp
jongerenwerkers – van elkaars expertise kunnen
is het Buitenkans kennis- en leernetwerk opgezet.
leren door in elkaars keuken te kijken.
Inmiddels zijn de meeste activiteiten gestart. Dit netwerk heeft een site waarop allerlei kennis
Voortgangsrapportage 2021
wordt gedeeld. Daarnaast organiseert het netwerk
Zie ook actiepunt 33. Dit is ondergebracht bij een
regelmatig bijeenkomsten, zoals onlangs het
van de projecten onder de gezamenlijke ambitie.
kennisfestival rond aanwezigheid en welbevinden
De uitwerking heet inmiddels Project Buitenkans en
voor het voortgezet onderwijs. Voor meer
bevat onder andere het een kennis- en leernetwerk.
informatie, zie: project-buitenkans.nl.
In het Buitenkans kennis- en leernetwerk – een community voor professionals – ontstaat een netwerk met als doelstelling te komen tot een vorm van collectief leren. Deze community start in maart 2022 en wordt in eerste instantie gevormd door de mensen die betrokken zijn in drie wijken en zestien voortgezet-onderwijsscholen en gaat uit van olievlekwerking. Het is de bedoeling dat ook andere professionals en scholen uit Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk kunnen aansluiten en gebruik kunnen maken van wat is geleerd op het gebied van onderwijs en jeugd.
38 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
35.
Onderwijsinstellingen worden uitgenodigd lid te
De gemeente werkt nauw samen met het
worden van de Alliantie Toegankelijk Den Haag.
onderwijs (mbo, hbo en universiteiten), om met kennisonderzoek meer (innovatieve) verbindingen
De gemeente is de afgelopen jaren als
te leggen tussen het onderwijs en de dagelijkse
opdrachtgever betrokken geweest bij Project
praktijk waar mensen met een beperking mee te
Usable Design (PR1) van de HHS. Hierbij worden
maken hebben.
tweedejaars studenten gevraagd vanuit technologische innovatie oplossingen te vinden voor
Voortgangsrapportage 2021
sociale vraagstukken voor kwetsbare groepen.
Toegankelijkheid valt onder de (wettelijke)
Op deze manier komen deze studenten in aanraking
verantwoordelijkheid van de school en hierin nemen
met kwetsbare burgers voor wie zij oplossingen
de onderwijsinstellingen dan ook zelf initiatieven,
moeten bedenken die bij hen past.
die passen bij het toegankelijkheidsbeleid. Toegankelijkheid wordt periodiek benoemd in het
Eindrapportage
contact tussen gemeente en onderwijsinstellingen
Zie ook actiepunt 22.
(mbo en hoger onderwijs). De nota ‘Vanzelfsprekend
Er is vanuit de gemeente contact en samenwerking
toegankelijk’ is door de gemeente onder de
met de medewerkers van Inclusion Office van
aandacht gebracht inclusief de mogelijkheid om
de HHS en de afdeling Diversiteit & Inclusie van
subsidie aan te vragen.
ROC Mondriaan. Als onderdeel van het Beweegloket en de Mobilitheek zijn studenten van de HHS en het ROC die als sportmaatje optreden voor mensen met een beperking (Friends4sports en Teamplayers).
39 | Vanzelfsprekend toegankelijk: Eindrapportage 2020-2022
6. Ambitie Werk en inkomen De arbeidsmarkt in Den Haag is toegankelijk en benut de kwaliteiten en talenten van iedereen, dus ook die van mensen met een beperking. 36.