RIS315283 Notulen van de raad van 9 maart 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 9 maart 2023 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Verslag van de commissie onderzoek bescheiden fractievertegenwoordiger D. Beëdiging fractievertegenwoordigers E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 11 en 19 januari 2023 G. Vaststelling van de Besluitenlijst G.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314662) G.2 Voorstel van het Presidium inzake Verordening fractieondersteuning 2023 (RIS314529) G.3 Voorstel van het Presidium inzake vaststellen van de Verordening tot wijziging van de Verordening Rekeningencommissie 2014 (RIS314530) G.4 Voorstel van het Presidium inzake Verordening tot wijziging van de Controleverordening Den Haag 2014 (RIS314531) G.5 Voorstel van het Presidium inzake Verordening tot wijziging van de Organisatieverordening van de raad van de gemeente Den Haag (RIS314533) G.6 Voorstel van het Presidium inzake benoeming van een plaatsvervangend lid Adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH (RIS314718) G.7 Voorstel van het Presidium inzake benoeming van een lid voor de Financiële Adviescommissie veiligheidsregio Haaglanden (RIS314722) Beraadslaging over H. Demonstratie A12 (RIS314474) I. Gewijzigd voorstel van het college inzake Zienswijze Concept Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag (RIS314328) J.

Voorstel van het college inzake Zienswijze conceptnotitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) voor de luchthaven Rotterdam The Hague Airport (RIS314543) K. Voorstel van het college inzake Verordening ScheveningenHaven Den Haag 2023 (RIS313843) L. Voorstel van het college inzake Ontwerp verklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning projecten 'Binck Blocks' en 'BinckPARK' Trekvlietzone 1A en Trekvlietzone 1B tussen de Binckhorstlaan 249 en de Capellalaan (RIS314316) M. Voorstel van het Presidium inzake vaststellen van de Verordening werkgeverscommissie Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag 2023 (RIS314532) N. Gewijzigd initiatiefvoorstel (PvdD) Den Haag loopt los! (RIS311876) O. Informatieverzoek o.g.v. artikel 32 RvO op verzoek van de leden Barker en Arp (RIS314714) Afronding debat commissie P.

Vierde stand van zaken energiecrisis (RIS314027) 1

Q. Indiening aanvraag Regio Deal 4e tranche t.b.v. Den Haag Zuidwest (RIS313731) (agendapunt niet aan de orde geweest) R. Nadere informatie over de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een woongebouw met stallingsgarage ter plaatse van Treublaan 2 i.h.k.v. de Algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS313007) (agendapunt niet aan de orde geweest) S. Aanwezigheid zwarte pieten in de stad (RIS313794) T. Instemming gebruik Binnenhof-complex (RIS314385) U. Stand van zaken Haagse aanpak stikstof en bouwen (RIS314075) (agendapunt niet aan de orde geweest) V. Evaluatie Verbonden Partijen 2022 (RIS313870) (agendapunt niet aan de orde geweest) W. Halfjaarrapportage 2022 Wmo (RIS313783) X. Milieuvervuiling door sigarettenpeuken (RIS313580) Y. GGD Evaluatie de permanente winteropvang (PWO) 2021-2022 (RIS313551) Z. Stand van zaken lerarentekort primair onderwijs 2022 (RIS313874) (agendapunt niet aan de orde geweest) AA. Beantwoording raadsadres d.d. 19 januari 2023 brief “Den Haag aan Zee – Red het KNRM reddingshuisje!” van Erfgoedvereniging Heemschut Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 9 februari) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), *Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), *Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GroenLinks), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Van Meijeren (FVD) * Mahmood en Assad enkel aanwezig bij de stemmingen De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad op deze negende maart 2023. Hartelijk welkom ook aan de mensen op de publieke tribune en de kijkers thuis. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering aan de orde. Daarna is er gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

Met de fractievoorzitters is afgesproken dat de vergadering uiterlijk om twaalf uur wordt afgesloten. Dat wil zeggen dat we rond half elf met de beraadslagingen hetzij met de afrondingen debat klaar moeten zijn. Daarna is er een halfuur schorsing om alles in orde brengen en dan gaan we een uurtje stemmen. Graag breng ik onder uw aandacht dat we, zoals afgesproken, via de voorzitter vergaderen. Als u met elkaar wilt spreken, doet u dat dan buiten deze vergaderzaal. Ik weet dat het niet zo gezellig is, maar we doen het toch zo zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat mag natuurlijk stevig op de inhoud zijn, maar niet gericht op de persoon.

2

Ook hebben we afgesproken geen geluiden van afkeuring of instemming te laten horen. Dat geldt ook voor de insprekers en anderen op de publieke tribune. Ik zal daarop toezien en dat zal overigens ook de plaatsvervangend voorzitter doen. Van de heer De Ridder is bericht ontvangen dat hij later aanwezig is, maar hij is er inmiddels. Van de heren Assad en Mahmood is bericht ontvangen dat ze alleen bij de stemmingen aanwezig zullen zijn. Het is misschien ook wel aardig dat de mevrouw aan mijn linkerzijde, onze raadsgriffier, vandaag jarig is. Wat leuk dat we op je verjaardag mochten komen. Van harte gefeliciteerd! (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Een punt van orde van mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Voorzitter. Ik stel voor dat we zorgen dat de stemmingen om vijf voor twaalf zijn afgelopen, zodat we nog even het glas kunnen heffen met de griffier. De voorzitter. U weet dat ik daarvan hou, dat eerder stoppen. Jazeker.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Kunt u instemmen met de agenda? Een punt van orde van de heer Sluijs. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. We hebben een afronding debat over het Binnenhofcomplex, maar we hebben gisteren nieuwe stukken ontvangen waaruit gebleken is dat al vanaf 2008 duidelijk is dat het Binnenhofcomplex nog niet aan de minimale brandeisen voldoet. Om dat in een afronding debat af te gaan ronden lijkt mij geen recht doen aan de urgentie van deze kwestie. Ik zou graag willen voorstellen om daar een volwaardig debat van te maken. Marieke van Doorn (D66). Voorzitter. Er is weliswaar een nieuwe brief gekomen en we hebben het hier in het fractievoorzittersoverleg ook redelijk uitgebreid over gehad, maar in die nieuwe brief staat niet heel veel nieuws. Wij vragen ons nog steeds af welke nieuwe argumenten we hier gaan wisselen in een volwaardig debat, dus van ons mag het gewoon afrondend blijven. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Geen nieuwe feiten, geen volwaardig debat nodig. Dit is al een hele tijd bekend. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Daar sluit ik me op zich bij aan, maar ik zou een suggestie willen doen aan de heer Sluijs om de brief zelf opnieuw naar de commissie Bestuur te brengen en het daar volwaardig te bespreken. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Nee, dit was een toezegging die al uit een commissiebehandeling is gekomen.

Wat mij betreft gaan we het hier volwaardig bespreken en gaan we niet weer naar de commissie. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Wij kunnen het voorstel wel steunen. Ik zie in de nieuwe brieven wel nieuwe informatie. Die gaat vooral over het tijdsaspect. Het was al heel lang bekend dat de brandweer had gezegd dat het daar heel onveilig is en dreigde met handhaving. Ik vind het een gerechtvaardigd voorstel van de heer Sluijs om daar aanvullende vragen over te stellen, wat in een vervolgcommissie niet mogelijk is. Janneke Holman (PvdA). Wij sluiten ons aan bij onder andere D66: geen volwaardig debat.

3

Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Ik vond de suggestie van GroenLinks wel een goede, maar er wordt nu gezegd dat dat toch niet gaat gebeuren. Geen steun voor een volwaardig debat, afronding is prima. Nur Icar (DENK). Voorzitter, wel steun voor een debat. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter, geen steun voor een volwaardig debat. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik heb de brief nog niet kunnen lezen, maar ik geef Hart voor Den Haag daarin het voordeel van de twijfel. Steun. Sebastian Kruis (PVV). Van harte steun. Ik stel voor dat de coalitiepartijen tijdens het debat even een lesje dualisme gaan nemen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ik heb de brief ook nog niet kunnen lezen. Ik heb het idee dat er een meerderheid tegen een volwaardig debat is, maar dan zou ik wel graag willen dat de heer Sluijs zijn aanvullende vragen in een afronding debat kan stellen. De voorzitter. Forum voor Democratie is er niet. Geen volwaardig debat, maar het komt gewoon aan de orde bij de afrondingen debat. Dan stel ik opnieuw de vraag: kunt u instemmen met de agenda? Kavish Partiman (CDA). Niet over de agenda, maar even over het vorige punt. Er is net door de ChristenUnie aangegeven: geen volwaardig debat, maar wel de vragen stellen tijdens een afronding. Ik weet nu niet of dat door de voorzitter is goedgekeurd of niet, want dat is volgens mij niet de werkwijze bij een afronding debat.

De voorzitter. Het is voor mij wel heel ingewikkeld, want ik ben ook portefeuillehouder. Ik stel voor het Reglement van orde te volgen en dat niet te doen. Afronding debat is afronding debat. Als ik nu ga glijden bij een eigen voorstel, dan weet ik het helemaal niet meer. Dus ik volg gewoon het Reglement van orde: nee. Er zijn allerlei andere momenten en mogelijkheden om het dan toch nog op een ander moment aan de orde te stellen. Laat ik het zo doen, want anders heb ik geen richtsnoer om te handelen. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn dertien insprekers aangemeld. De eerste vijf insprekers gaan iets zeggen over het agendapunt Demonstratie A12. U heeft drie minuten de tijd. Ik zal proberen goed op te letten. Ongeveer 30 seconden voor het einde zal ik zeggen: wilt u afronden? Sebastian Kruis (PVV). Ik wil geen slapende honden wakker maken, maar is het wellicht mogelijk dat we de beveiligingsdienst vragen om hierbij stand-by te staan? Want je weet nooit wat die onbetrouwbare gekken van plan zijn. Het lijkt me dat we er alle aanleiding toe hebben om te denken dat ze hier ook hun mediamomentje proberen te pakken, dus het lijkt me niet een heel onzinnig voorstel. De voorzitter. Meneer Kruis, we zouden niet alleen elkaar, maar ook iedereen die hier is of hiernaar kijkt op een vriendelijke, in ieder geval respectvolle wijze bejegenen. Dat doet u niet. Ik vraag u dat alstublieft wel te doen. Overigens nu even zakelijk: daar is geen reden voor. Wij kunnen ingrijpen op het moment dat dat moet. Dan geef ik het woord aan de eerste inspreker, D. van Biezen. Gaat uw gang.

4

Mevrouw Van Biezen (H). Beste voorzitter. Ik sta hier vandaag namens het lokale vrijwilligersteam van Amnesty Nederland. Wij zijn inwoners van Den Haag en wij maken ons zorgen: zorgen over het feit dat het demonstratierecht in onze stad onder druk staat. Het demonstratierecht is ons grondrecht, voor iedereen, of je nu een Kick Out Zwarte Piet-activist, klimaatactivist, onderwijzer, boer of antivaxer bent. We zijn dan ook trots dat onze stad zoveel demonstraties faciliteert, maar we zien ook hoe het vaak fout gaat. Demonstreren wordt vaak gezien als een risico voor de openbare orde, terwijl verreweg de meeste demonstraties zonder problemen verlopen. Ook wanneer een demonstratie wél tot enige overlast leidt, is het belangrijk dat het bestuur deze maximaal faciliteert. En toch zien wij dat dit niet altijd gebeurt. Zo hebben wij zelf afgelopen september een demonstratie georganiseerd en we zagen hoe complex de aanmeldprocedure is. Er worden eisen gesteld zoals een 10% ordedienst en wij waren als organisatie primair verantwoordelijk voor een ordelijk verloop van de demonstratie. Dat hoort niet, dat is lastig. Ook tijdens de demonstratie werd zonder rechtmatige reden om een ID gevraagd. Dit werd gecontroleerd en gescand. En vandaag weten we nog steeds niet wat er met die gegevens gebeurd is.

Volgens een rapport van Amnesty Nederland, Demonstratierecht onder druk, zijn wij niet de enige demonstranten die hiertegen aanlopen, ook niet in Den Haag. Daarom staan wij vandaag voor de raad om het bestuur te vragen om het demonstratierecht maximaal goed te laten lopen en te beschermen. Wij hebben een rapport geschreven en doen daarin elf aanbevelingen in de vorm van een manifest aan lokale overheden. Door dit manifest te ondersteunen laten het bestuur en alle raadsfracties zien dat zij, ongeacht hun inhoudelijke meningsverschillen, het demonstratierecht voor iedereen, ongeacht hun mening, willen beschermen. Dit is enorm belangrijk, juist nu meningsverschillen in de samenleving over de aanpak van verschillende crisissen zo groot zijn. Wij moeten de gezamenlijke meningsuiting beschermen. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Van Biezen. Ik vraag de raad om dit manifest te lezen en te ondersteunen. Wij hebben het met hen gedeeld in hun postvakje gisteren en via de mail. Daarnaast willen wij graag de burgemeester uitnodigen om hier met ons als inwoners van Den Haag verder in gesprek over te gaan. Ik dank de raad en de voorzitter en wens alle demonstranten zaterdag heel veel succes. Bedankt. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan S. Vos. Mevrouw Vos (H). Voorzitter. Mijn naam is Kastanje, van Extinction Rebellion Den Haag.

Komende zaterdag staat er weer een blokkade van de A12 gepland. Daar eisen vreedzame burgers dat onze overheid stopt met € 17,5 mld. per jaar aan fossiele subsidies, een beleid dat op ramkoers staat met een leefbare toekomst. Ik heb geen woorden om u uit te leggen hoe wanhopig mij dat maakt. Maar goed, de burgemeester zegt wel vaker 'het onderwerp doet er niet toe', want hij kijkt naar een demonstratie met een blinddoek op. Trots verkondigt hij dat per jaar iets van 2.000 demonstraties worden gefaciliteerd in Den Haag. Maar 'facilitatie' is een fopwoord. Met regelmaat betekent het dat een demonstratie heel anders moet dan de organisatie dat het liefst zou doen. Ook de demonstratie van 11 maart wordt 'gefaciliteerd' door activisten weg te sturen naar een veldje naast het Malieveld. Het Malieveld, de plek waar mensen van ons kabinet met een grote boog omheen lopen. Als we daarheen moeten, is dat geen facilitatie meer te noemen; dat is afhouden. Extinction Rebellion heeft geen interesse meer in het Malieveld. Daar zijn we al geweest. En het gras dat daar groeit, is het al met ons eens. Het demonstratierecht is een groot goed, zegt men hier ook in deze zaal. Maar het is waardeloos als er grenzen liggen aan vreedzame en broodnodige escalatie. Dus burgemeester, ondanks uw blinddoek kunt u mij nog wel horen. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Vos.

Met of zonder uw toestemming zullen wij onze rol in de democratie blijven uitvoeren. Dank u wel.

5

De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan R. Ap. De heer Ap (H). Goedemiddag, aanwezigen. Mijn naam is Raki Ap. Ik ben een persoon met meerdere identiteiten en ongetwijfeld niet de enige. Ten eerste ben ik een aardbewoner die beseft dat we als beschaafde wereld met alle kennis, kunde, wetenschap, titels en prominente academische instituties het maar moeilijk vinden om de gewone burgers te laten beseffen dat van de ongeveer 3,6 miljard jaar dat de aarde bestaat we nog minder dan tien jaar hebben om onomkeerbare vernietiging van onze cruciale ecosystemen te voorkomen. Dat zeg ik als trotse praktisch opgeleide die Nederland en de wereld rondreist om hoogopgeleide mensen en machtige instituties te heronderwijzen. De klimaatcrisis uitleggen is namelijk niet heel moeilijk, want onze terreurconsumptie vernietigt heel veel levens op aarde zoals in mijn thuisland, West-Papoea, uw voormalige kolonie, waar de afgelopen 60 jaar 500.000 mensen zijn vermoord, tien keer meer dan in Oekraïne, maar waar we helaas niet dezelfde aandacht krijgen als de Oekraïners, die ik het van harte gun. Het resultaat is dat we in deze klimaat- en biodiversiteitscrisis zijn terechtgekomen.

Eerst nog even mijn identiteiten: politieke vluchteling, oud-militair, ambassadeur bij Stop Ecocide: Change the Law, ambassadeur bij Belastingstaking voor Klimaat, lid Extinction Rebellion en internationale woordvoerder van Free West Papua Campaign, betrokken buurtbewoner in het stadsdeel Segbroek en inmiddels vijftien jaar rijksambtenaar en nu werkzaam als planner bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Terug naar de demonstratie op de A12 door Extinction Rebellion. Terwijl de secretarisgeneraal van de Verenigde Naties, António Guterres, in duidelijke woorden benoemt dat de radicalen niet de klimaatactivisten zijn, maar overheden en instellingen die de fossiele industrie blijven financieren, constateer ik dat de hoofdofficier van justitie en de burgemeester van de internationale stad van vrede en recht - lees: Den Haag - de rechten van vreedzame demonstranten met voeten hebben getreden en inmiddels door de rechter zijn teruggefloten als het gaat om de gebiedsverboden van vijf XR-collega-leden, waarvan drie onterecht waren en waarvan twee zijn beperkt tot enkel de Utrechtsebaan. Terwijl de beveiliging van kroongetuigen en hun familieleden in Nederland tekortschiet, werden vreedzame demonstranten die opkomen voor het leven door politie en justitie van hun bed gelicht. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Ap. Jazeker, voorzitter.

Barbecuende boeren kan gewoon. Kick Out Zwarte Pietdemonstranten in Urk in het bijzijn van de politie aanvallen kan gewoon. Een politiekolonne van Noord-Nederland naar Den Haag kan gewoon, zo bleek tijdens een bijdrage van Buitenhof waar ik toen zelf te gast was. De A12 wekenlang dicht voor een verbouwing kan gewoon. Institutioneel racisme bij de overheid, Buitenlandse Zaken en Belastingdienst kan gewoon. Dus laten we vooral niet burgers en rijksambtenaren die opkomen voor het leven criminaliseren, maar zij die echt de kantjes ervan af lopen. De afgelopen XR-demonstratie liep alles gemoedelijk. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is voorbij. De heer Ap. Het enige wat u hoeft te doen, is het organiseren. Dank u wel en heel veel succes. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan M. Witte-Jansse. Mevrouw Witte-Jansse (H). Voorzitter. Ik ben hier niet voor de A12-afsluiting, maar voor de demonstratie van de boeren in het Zuiderpark. Ik ben Mieke Witte en vertegenwoordig de Stichting Zuiderpark. Ik spreek namens heel veel mensen die het Zuiderpark niet alleen een warm hart toedragen, maar ook niet zonder zijn primaire functie kunnen. Deze oude dame van 100 jaar doet haar trouwe dienst jaar in en jaar uit. Het doel was een volkspark te zijn: een park voor het volk om te kunnen sporten, te kunnen recreëren en om nader kennis te maken met de natuur.

Het was niet de bedoeling dat het een evenemententerrein zou worden. Dat terrein ligt elders in de stad, te weten het Malieveld.

6

Een maand geleden is met veel tromgeroffel in het bijzijn van de wethouder en een enkel raadslid de wijkagenda gelanceerd: een wijkagenda opgesteld door ondernemers, gebruikers en bewoners van de omliggende wijken. Die wijkagenda heeft als voornaamste doel om het park gezond en leefbaar te houden, opdat zijn functie als volkspark, als achtertuin voor vele Hagenezen en Hagenaars ten volle benut kan worden. Ineens, in de afgelopen weken, kwam het onzalige idee van iemand op tafel om het boerenprotest dan maar in het Zuiderpark te faciliteren. Daar werd niet direct en standvastig nee tegen gezegd, en dat had gemoeten. Het belang en het recht om te demonstreren moeten gekoesterd worden, maar niet ten koste van een kwetsbaar, kostbaar, onbetaalbaar gebied als de achtertuin van de krachtwijken van Den Haag. Er had nee gezegd moeten worden, er móét nee gezegd worden. Het Zuiderpark is geen evenemententerrein, niet nu en niet in de toekomst. Het Zuiderpark mag geen afvoerputje zijn. Het zijn de groene longen van de stad. Laat het Zuiderpark dat park zijn dat de burgers van onze stad zo nodig hebben. Dank u. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan E. Bruning. Mevrouw Bruning (H). Goedemiddag, geachte voorzitter. Mijn naam is Evelijne Bruning, en ik ben directeur van The Hunger Project in Nederland.

De brief die ik u vanmiddag voorlees, is ingezonden namens 35 maatschappelijke organisaties en is via u gericht aan de leden van de gemeenteraad van Den Haag en aan burgemeester Van Zanen. Wij sturen u deze brief, omdat wij er groot belang aan hechten dat het recht op demonstratie juist in de hofstad - immers, de zetel van regering en ministeries - optimaal wordt gerespecteerd. Als onderdeel van wereldwijde bewegingen ervaren we helaas maar al te vaak dat de inperking van het recht op demonstratie een glijdende schaal is. Tijdens de vorige gemeenteraad hoorden we de getuigenissen van twee insprekers van wie de partners actief zijn bij Extinction Rebellion. Een van hen was geconfronteerd met de arrestatie van haar partner, de ander met een huiszoeking in de vroege ochtend. Zij gaven aan hoe ingrijpend deze gebeurtenissen waren in hun persoonlijke leven, in het leven van hun kinderen en in hun directe omgeving. Ook anderen leven nu met de angst om opgepakt te worden. Het is zorgelijk dat arrestaties zoals die voorafgaand aan de demonstratie van 28 januari nu al toekomstige acties in de kiem zouden kunnen smoren. Want de klimaatcrisis is een urgent probleem, dat grote veranderingen in de samenleving vereist. Die veranderingen zullen alleen plaatsvinden als vreedzame maatschappelijke bewegingen zich op allerlei manieren in het publieke debat kunnen manifesteren.

Als maatschappelijke organisaties organiseren we zelf ook regelmatig demonstraties, zoals de klimaatmarsen. Tegelijkertijd zien wij hoe belangrijk het is dat er ook andere geweldloze vormen van actie zijn, want alleen dan is er een kans om het debat in de samenleving zo te beïnvloeden dat er ook daadwerkelijk tot de hoognodige klimaatactie wordt overgegaan. Wij vragen daarom met klem aan u, burgemeester Van Zanen en leden van de gemeenteraad, om het recht op demonstratie in Den Haag te koesteren. Het publieke debat in Nederland heeft vreedzame acties zoals die van Extinction Rebellion broodnodig. We willen erop kunnen vertrouwen dat het recht op demonstratie bij u in veilige handen is en bedanken u voor uw blijvende aandacht voor dit belangrijke onderwerp. De brief is medeondertekend door Both ENDS, Milieudefensie en Milieudefensie Jong, Greenpeace Nederland, Micha Nederland, WO=MEN Dutch Gender Platform, PAX, De Goede Zaak, Urgenda, Cordaid, het Humanistisch Verbond, ActionAid, Fossielvrij Nederland, Plan International, Emancipator, de Schone Kleren Campagne, RNW Media, Musicians Without Borders, branchevereniging Partos, ClimateStewards, Terres des Hommes, Helsinki Committee, WECF, Youth for Climate Nederland … De voorzitter. Uw tijd zit erop. Mevrouw Bruning. Ik vermoed dat ik aan het einde van mijn tijd ben.

U kunt de rest van de ondertekenaars vinden in de ingezonden brief. Dank u, voorzitter.

7

De voorzitter. Ik heb het gezien. Dank u wel. Dan zijn er twee insprekers die iets willen zeggen over het voorstel inzake de Zienswijze Concept Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Ik geef het woord aan A. van Schie. De heer Van Schie (I). Voorzitter. De laatste ronde. Waar een wil is, is een halte. We staan hier voor de vierde maal om in te spreken over het behoud van de halte Copernicusplein van lijn 12. Het is nu echt vijf voor twaalf. In april komt de klankbordgroep lijn 12b weer bij elkaar om over het schetsontwerp van de vernieuwde lijn 12b te praten. Dan moeten er spijkers met koppen geslagen worden wat ons betreft. Terug met die belangrijke overstaphalte in het traject, zoals beargumenteerd aan de orde gesteld bij de vorige inspraakrondes. De kern blijft dat de halteafstand groter wordt en de belangrijke overstap naar bus 21 foetsie is. We hebben goed geluisterd in de commissievergadering van 16 februari. Wethouder Mulder liet zich ontvallen dat er heel wat geparticipeerd wordt door burgers van Den Haag en de burgemeester liet de commissie van de raad weten dat zij zowel aan de voorkant als aan de achterkant flink invloed kunnen uitoefenen op de besluitvorming binnen de Metropoolregio. Nou, laat maar eens zien dan! Uiteindelijk telt de uitkomst voor ons. De adviesfunctie van de raad verzwaren lijkt ons wel een goed idee.

Zolang er moties aangenomen worden in de raad om de tijdelijk gesloten haltes weer te heropenen zonder enig effect, lijkt me die verzwaring wel verstandig, maar niet genoeg. Enige ophef met effect. Naar aanleiding van de vorige inspreekbeurt verscheen er een artikel in het AD waarin wij werden geciteerd met de krachtige uitspraak dat de burger geen fluit in te brengen heeft in de Metropoolregio. Dat sloeg blijkbaar aan en leidde tot een gesprek met de communicatieman van de MRDH. De wijze waarop in het verleden gecommuniceerd was op de vraag van ons om een brief in te brengen in dit bestuursorgaan, werd betreurd en dat zal in voorkomende gevallen niet meer gebeuren. Nou, dat is fijn, maar nu nog boter bij de vis. Uiteindelijk gaat het om de inhoud. Inmiddels vernamen we ook via Ronald van Onselen dat de HTM er prat op gaat dat vanwege het stilleggen van de tien haltes gedurende corona 50.000 reizigers per dag een snellere rit gekregen hebben. Feitelijk blijkt van die versnelling overigens niet veel. En we hebben het dan nog niet over de reizigers die vanwege het ontbreken van die halte maar moeten zien hoe ze hun reisdoel op een fijne wijze kunnen bereiken. Snelheid is geen kwaliteit op zich, zou ik zeggen. Voorlopig is de HTM overigens ook niet erg kwistig met zijn berichtgeving via dashboards over hoe het gebruik van de haltes precies is. De voorzitter.

Wilt u afronden? De heer Van Schie. Ten slotte. Copernicus was een uitermate vooruitziende geest. Laat de halte met die fraaie naam als eerbetoon aan een groot man ook een teken worden van een op tijd tot bezinning gekomen raad, bestuur en MRDH. We zullen dit passend vieren. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan R. van Onselen. De heer Van Onselen (I). Geachte leden. Namens het Platform OVHA, dat ik zelf met een aantal respondenten ben, vertegenwoordig ik vandaag ook het wijkberaad Bezuidenhout en de wijkberaden Zorgvliet en Archipel. Op 16 februari spraken wij in over het begrip 'nutsvoorziening' en het ov. Wij noemden een aantal tijdelijk opgeheven tramhalten met flink wat in- en uitstappers in onze steeds dichter bevolkte wijken. Wij wezen op vervoersarmoede en uitdunning van buslijnen en halten op het platteland, maar ook Den Haag doet er flink aan mee om een aantal halten op te heffen. De tarieven zijn al de hoogste in Europa. Er heerst een kil klimaat in het land jegens het ov. Na corona is circa 20% van de reizigers, hopelijk tijdelijk, afgehaakt. Nu weer halten op te heffen betekent een grotere loopafstand en meer overstappen, en dat geeft extra functieverlies aan het ov. Besproken zijn de halten Copernicusplein, Fahrenheitstraat lijn 2 en Stuyvesantstraat en de gevolgen hiervan.

Wij herinneren eraan dat bureau inno-V over de halte Copernicusplein rapporteert dat deze precies goed midden in de wijk ligt en dat een overstap op een buslijn belangrijk is. De secretaris van het wijkoverleg Archipel schreef ons dat de sterk verbeterde halte Ary van der 8

Spuyweg, die in 2018 is besproken en aangelegd, voor delen van Archipel van groot belang is. Idem de woordvoerder van Zorgvliet over zijn wijk. Het is toch absurd dat deze buiten gebruik wordt gesteld? Archipel stelt voor om bij wijze van proef de halte Ary van der Spuyweg in gebruik te nemen en alleen te stoppen als er iemand in- of uitstapt. Minder stoppen kost minder exploitatiegeld, spaart dus kosten en de bediening van de wijk blijft toch gehandhaafd. Dat is nu een goed voorbeeld van een betaalbare nutsfunctie. Ook onderzoeksbureau inno-V beklemde dit aspect. In 2021 wilde HTM dat de tramhalte Riouwstraat zou worden opgeheven. Toen wat langer geleden HTM-bus 22 gestrekt door de Bankastraat ging rijden, beval HTM juist beide tramhalten aan als een goed alternatief. MRDH geeft aanleiding tot kritiek. De invloed op het beleid van buitenstaanders en zelfs de vervoersadviescommissie is praktisch nihil door de eerdere besluitvorming in MRDH. Uw suggestie om te kijken naar de regioraad met raadsleden uit de regio Amsterdam beantwoorden wij: ga met de raadsleden aldaar in gesprek en taxeer in hoeverre hun inbreng vruchten afwerpt. De huidige constructie werkt niet. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Van Onselen. Ik denk aan de door de gemeente en Westland bepleite nieuwe Randstadraillijn Den Haag-Westland-Naaldwijk.

Onlangs is dit door een aantal gemeenten, onder andere rond Rotterdam, afgewezen. Een herinstelling van het stadsgewest Haaglanden is een heroverweging waard. Mijn laatste zin. In de periode 1995-2010, ten tijde van de Vinexwijken, zijn enkele nieuwe en verlengde tramlijnen ingesteld. Ook werd de Randstadrail opgetuigd. De voorzitter. Uw tijd zit erop. De heer Van Onselen. Bestuurlijke visie, goed overleg en daadkracht waren leidend. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan J. Haitsma over het voorstel Ontwerp verklaring van geen bedenkingen ten aanzien van de aanvraag omgevingsvergunning projecten 'Binck Blocks' en 'BinckPARK' Trekvlietzone 1A en Trekvlietzone 1B tussen de Binckhorstlaan 249 en de Capellalaan. De heer Haitsma (L). Goedemiddag. Mijn naam is Jesse Haitsma. Ik spreek namens de kopers van het nieuwbouwproject Linck in de Binck in de Binckhorst. Eind 2021 dacht ik eindelijk samen met ruim 70 andere families en starters een van de gelukkige kopers te zijn van een nieuw appartement, dit na een zoektocht van in mijn geval ruim vijf jaar. Eindelijk gloorde er dus hoop aan de horizon. Begin vorig jaar tekenden wij onze voorlopige koopovereenkomsten en hypotheekoffertes en rond mei hadden we alle keuzes voor de woning al doorgegeven. Van de badkamertegels tot aan de deurklinken, werkelijk alles was al uitgezocht.

Een goede start, zo zou je denken. Niets bleek helaas minder waar. Rond juli vorig jaar kregen wij namelijk voor het eerst te horen dat er mogelijk een issue was met geluidsoverlast vanuit de Fokkerterminal. Maar dat zal wel goed komen, werd ons verteld. Inmiddels weten wij wel beter. Wat vanaf de zomer volgde, waren namelijk onderzoeken naar geluidsisolatie van de hal. Nadat het college hiervoor tussentijds middelen beschikbaar stelde, werd de omgevingsvergunning pas eind december, dus ongeveer een halfjaar later, onder voorwaarden afgegeven. Hierdoor bleef er geen tijd meer over voor de afwikkeling van eventuele bezwaren en is nutteloos de helft van onze offertetermijn verstreken. Een kapitale blunder, naar nu blijkt. Het afgeven van de omgevingsvergunning eind december kwam voor de eerste kopers al te laat. Als gevolg van de fors gestegen rente betekent het aflopen van onze offertes namelijk gemiddeld € 1.000 hogere woonlasten per maand. U kunt zich voorstellen: dat is niet meer op te brengen. Begin februari werden wij na het aflopen van de bezwaartermijn wederom met een teleurstelling geconfronteerd. Er bleken twee bezwaren te zijn ingediend. Ook dat kon er nog wel bij. Tot onze verbazing was één bezwaar afkomstig van de Fokkerterminal, met wie de gemeente toch al maandenlang in contact was, zou je denken.

De intentieverklaring tussen de gemeente en de exploitant van de Fokkerterminal is na wekenlang overleg nog steeds niet getekend. Begin april loopt het merendeel van onze hypotheekoffertes af. Dus jullie, de gemeente, hebben nog twee weken om te 9

zorgen dat dit voor eens en voor altijd wordt afgewikkeld. Kom op, mensen. De tijd van nog even een gesprek hier en daar is voor ons echt voorbij. Het moet nú. Het andere bezwaar is afkomstig van jachtwerf De Haas. Volgens De Haas mag er überhaupt geen woningbouw komen binnen een straal van 100 meter van zijn jachtwerf, een standpunt dat juridisch gezien niet overeind blijft … De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Haitsma. … en met de extra geluidswerende middelen die onze projectontwikkelaar inmiddels heeft toegezegd al helemaal niet. Inmiddels zitten wij al langer dan een jaar in immense stress met alle gevolgen van dien. Wij willen maar één ding, en dat is een woning. Ik sta hier niet om met vingertjes te wijzen. Terugkijken levert ons als kopers niks op. We moeten vooruit en daar hebben we jullie keihard bij nodig. Vandaar ons zeer dringende verzoek aan wethouder Van Asten om alsnog binnen twee weken tot een snelle en uitgewerkte oplossing te komen met beide bezwaarmakers. Kort gezegd: kiest de gemeente Den Haag voor de bedrijven of voor ons als 150 woningzoekenden? De bal ligt bij jullie. De voorzitter. Dank u wel. En we spreken via de voorzitter. Dan is er één inspreker over het agendapunt Gewijzigd initiatiefvoorstel Den Haag loopt los! J. de Wit, gaat uw gang. De heer De Wit (N). Voorzitter.

De hondenbescherming is heel blij met het initiatiefvoorstel Den Haag loopt los! van de Partij voor de Dieren. Veel dank daarvoor aan Robin Smit van de Partij voor de Dieren. We zijn heel blij, want de hondenbescherming hecht groot belang aan veilige en aangename losloopgebieden. Beweging voor de hond is van groot belang voor zijn lichamelijke en geestelijke gezondheid. Honden die weinig bewegingsruimte genieten krijgen allerlei gezondheidsklachten en raken gestrest, en dat kan weer leiden tot een verstoorde leefomgeving tussen mens en hond en tot ongelukken. Het is in ons aller belang dat we op een veilige en plezierige manier samen kunnen leven. Als we ongelukken kunnen voorkomen, dan moeten we dat doen. Een belangrijk aspect in het initiatiefvoorstel is naast de aantrekkelijkheid daarom ook de veiligheid van de losloopgebieden. Op dit punt is het zaak dat de gemeente Den Haag snel in actie komt. In het voorstel worden immers bestaande losloopgebieden genoemd die bijvoorbeeld vanwege het ontbreken van een deugdelijke omheining gevaarlijke situaties kunnen opleveren voor mens en dier. Recent nog is een hond zeer ernstig gewond geraakt nadat deze werd overreden door een scooterrijder, terwijl baasje en hond zich bevonden op een door de gemeente aangewezen losloopgebied.

Het is daarom belangrijk dat er veilige en aantrekkelijke losloopgebieden zijn voor de hondenbezitters en hun honden. Vaak kunnen bestaande losloopgebieden met relatief weinig extra uitgaven al veilig worden gemaakt voor mens en dier. Veelal wordt het argument gebruikt dat omheining of afrastering van losloopgebieden niet verenigbaar zou zijn met het open karakter van het terrein. De hondenbescherming vindt het belang van veiligheid echter zwaarder wegen dan het belang van het behoud van het open karakter. Bovendien kan er in de keuze voor welk soort of type afrastering, hoogte, kleur en dergelijke rekening mee worden gehouden dat de afrastering zo goed mogelijk gecamoufleerd wordt in de omgeving. Het omvormen van de bestaande losloopgebieden naar veilige en aantrekkelijke gebieden kan naar onze mening gemakkelijk worden gefinancierd uit de opbrengsten van de hondenbelasting. De opbrengsten van de hondenbelasting belanden bij de gemeente Den Haag in de algemene middelen. Het zijn fikse bedragen die in Den Haag moeten worden betaald aan de hondenbelasting. De hondenbezitters betalen dit jaar maar liefst € 137,28. Hiermee is de gemeente Den Haag de duurste gemeente van Nederland. De verwachte inkomstenpost bedraagt € 2,2 mln. Gebruik de gelden voor het realiseren van een hondenbeleid met veilige en aangename losloopgebieden. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer De Wit.

Met andere woorden, zet de hondenbelasting in als doelbelasting. De opbrengsten komen zodoende ten goede aan voorzieningen voor honden en hun eigenaren. Het betalen van de hondenbelasting kan dan ook op een groter draagvlak rekenen. 10

De hondenbescherming hoopt van harte dat de gemeenteraad het initiatiefvoorstel Den Haag loopt los! steunt en het belang en de voordelen erkent van veilige en aangename losloopgebieden. Deze leiden immers tot een groter welzijn bij honden, tevreden hondenbezitters, minder overlast door honden en een grotere sociale cohesie. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Er is één inspreker over het agendapunt Informatieverzoek op grond van artikel 32 RvO op verzoek van de leden Barker en Arp. Ik geef het woord aan R. van Heijningen. De heer Van Heijningen (O). Goedemiddag, mijn naam is Rupert van Heijningen. Ik spreek namens de Vereniging Vrienden van Den Haag. Het plan waar vragen over gesteld zijn - ik noem het maar even het plan-Simonis - is even beeldbepalend als de veelbesproken duinpaviljoens, die nu meer bekend zijn als de duinbunkers. Dat plan is bij uw raad niet goed ontvangen. Hoe kan het dat er iets dreigt te komen dat eigenlijk niemand wil? Waarom kon de raad dat wat er vergund was niet eerder controleren, niet eerder kennen? Meestal zijn dat vragen die achteraf gesteld worden, maar in dit geval kunt u ze een keer vooraf stellen: hoe kunnen we nu voorkomen dat er op de Simonislocatie weer zoiets gebeurt? U krijgt nu bij toeval door die vragen te horen dat marktpartijen hun plan niet meer haalbaar achten.

Kostenbesparing voor een meer commercieel programma betekent vaak achteruitgang in kwaliteit en architectuur. Maar als ik dan kijk naar de beantwoording van de vragen, dan is het college van oordeel dat uw raad helemaal geen rol meer heeft om te sturen of te oordelen als het om kwaliteit en architectuur gaat. Dat wordt overgelaten aan het anonieme kwaliteitsteam. Bij de duinpaviljoens hebben we gezien dat daar een plan uit kan komen dat bij weinigen bijval verdient. Leden van de gemeenteraad, u kunt nu uw positie bepalen of u een rol wilt spelen. Het college heeft meegedeeld dat er momenteel gesprekken worden gevoerd over mogelijke nadere uitgangspunten voor een alternatief plan voor die locatie. Is het dan nu niet het moment voor uw raad om te laten weten aan het college dat u dan ook over het plan in het ontwerpstadium wilt worden geïnformeerd, voordat het naar het kwaliteitsteam gaat en dat ook de stad erover kan worden geïnformeerd, zodat straks niet weer in het geheim een plan wordt voorbereid, vervolgens een voldongen plan aan uw raad wordt gepresenteerd en wordt gezegd: er zijn in de ontwikkelingsovereenkomst al afspraken over gemaakt, dus we kunnen niet meer terug? Kortom, waarom moet de alternatieve ontwikkeling zich weer in het verborgene afspelen? Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel.

Dan is er een inspreker over het agendapunt Stand van zaken Haagse aanpak stikstof en bouwen. Ik geef het woord aan C. Visser. Mevrouw Visser (U). Geachte leden van de gemeenteraad en voorzitter. Namens de Bomenstichting Den Haag zou ik graag onder uw aandacht brengen dat veel stikstofuitstoot niet in kaart wordt gebracht. Ik licht dit toe. De vervallen bouwvrijstelling. Zoals de wethouder in zijn brief schrijft is het noodzakelijk om per project de stikstofuitstoot te berekenen. Als er stikstof vrijkomt bij de aanleg en de bouw, is een vergunning nodig op grond van de Wet natuurbescherming. Nu hebben we kortgeleden ontdekt dat er voor de vervanging van de riolering aan de Abrikozenstraat en omgeving geen stikstofberekening is uitgevoerd. De wethouder kan dus niet aantonen dat er geen stikstofdepositie zal plaatsvinden in Natura 2000-gebieden, terwijl hij dat wettelijk gezien moet kunnen uitsluiten. Dit leidt tot de vraag hoe het eigenlijk werkt bij de gemeente Den Haag. Is het toevallig alleen bij de Abrikozenstraat het geval of ook bij andere projecten? Hoe gaat de wethouder om met de verplichte cumulatieve benadering? Of denkt hij: wat niet weet, dat niet deert? Vervelende consequentie is dat de provincie geen juiste beoordeling kan maken van de stikstofdepositie, als er stikstofgegevens van de gemeente Den Haag ontbreken. Dan de Bosjes van Poot.

Diverse onderzoeken rond 2007 hebben aangetoond dat de stikstofdepositie door hondenpoep en -plas desastreus is. De Bosjes van Poot, een Natura 2000-gebied, zijn zienderogen verloederd. Het is bepaald niet een bos waar de gemeente nog goede sier mee kan maken. De bodem is doordrenkt met stikstof. Het grondwater bevatte toen al een concentratie die ruim tweemaal hoger is dan de Europese norm toestaat. Iedereen weet het al jaren: de huidige wethouder evenals zijn voorgangers en uw raad en al uw voorgangers. Onlogisch is dat het Aeriusmodel de stikstofdepositie door honden niet meetelt. Toch zijn honden te beschouwen als piekbelasters zoals de 11

onderzoeken hebben aangetoond. We zijn inmiddels zestien jaar verder. Zestien jaar, en zelfs nu rept de wethouder niet over maatregelen om de Bosjes van Poot te herstellen. Dat is toch echt beschamend. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Visser. Ik rond af. Uit deze twee voorbeelden moge blijken dat Den Haag de feitelijke depositie niet in kaart brengt. De depositie is veel ernstiger dan de wethouder schrijft. We roepen hem dan ook op juiste berekeningen te maken en doortastend de toereikende maatregelen te nemen die leiden tot herstel. Ik dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan is er een inspreker over het agendapunt Milieuvervuiling door sigarettenpeuken. Ik geef het woord aan C.C. Nijssen. De heer Nijssen (X). Voorzitter. Sigarettenpeuken, het is een onderdeel van het afval dat we hebben in Den Haag. Er is een tijdje geleden een motie aangenomen, maar daar gebeurt op dit moment zo weinig mee. Ik sta hier en ik heb op dit moment peuken bij me. Ik weet dat de wethouder vindt dat de sigarettenafvalbakjes aan de zijkant voldoende zijn. Ik heb er één bij me die niet werd geleegd. Ik heb zelf moeite moeten doen. Dus sigarettenpeuken, daar mag wel wat meer mee gebeuren. Er worden er miljarden verkocht en ze liggen echt overal, hierbuiten meteen al. Robin heeft gisteren een sigarettenpeuk in het water gedaan om te laten zien wat ermee gebeurt.

Ik ben heel benieuwd wat hij daar straks mee gaat laten zien. Ik vraag de wethouder om straks de sigarettenpeuken die ik de afgelopen jaren heb geraapt in ontvangst te nemen en op uw kamer neer te zetten en eens even te gaan nadenken wat ermee moet gebeuren. Want schoon doen we toch gewoon? Het moet apart. En mensen moeten apart worden ingelicht over de schade die een sigarettenpeuk kan aanrichten. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. En het verzoek heeft u via mij gedaan. Ten slotte is er een inspreker over het agendapunt GGD Evaluatie de permanente winteropvang. Ik geef het woord aan A. Vader. De heer Vader (Y). Voorzitter, beste raadsleden. Mijn naam is Adiel Vader, van het Leger des Heils. Dank u wel voor de gelegenheid om ook hier vandaag te mogen inspreken. Afgelopen nacht verbleven er 120 dakloze mensen in de permanente winteropvang aan de Sportlaan. Veel van hen zijn daar sinds begin november. Ik weet nog goed dat de eerste persoon veel te vroeg op de stoep stond met twee plastic boodschappentassen met persoonlijke spullen en zijn backpack. Hij verblijft er nog steeds. Toen ik hem vorige week sprak, vielen mij een paar dingen op. Hij was een paar kilo aangekomen, hij had weer kleur in zijn gezicht en hij had de tijd en rust in zijn hoofd om een kort praatje met mij te maken. Een groot verschil.

Afgelopen nacht hebben ook 104 dakloze mensen geslapen in de locatie van de winterkouderegeling aan de Rooseboomstraat. Het overgrote deel hiervan zijn dakloze EU-burgers waarvan velen al jarenlang dakloos op straat leven in onze stad. Ondanks alle inspanningen komen we nog steeds elke avond vele tientallen mensen tegen op straat, in de duinen en in de parken. Een van de rapporten voor deze vergadering is de evaluatie van de GGD van de permanente winteropvang van vorig jaar aan de Lozerhof. Dit is voor de samenwerkende partijen een waardevol document gebleken. We hebben ervan kunnen leren en we hebben deze lessen kunnen toepassen op de huidige locatie. Onverminderd ingewikkeld blijven de persoonlijke situaties van de mensen met wie we dagelijks proberen te werken aan het herstel van het gewone leven, perspectief en een nieuwe toekomst. Intensieve samenwerking draagt bij aan goede zorg voor onze deelnemers. Zo is er een wekelijks gezamenlijk afstemmingsoverleg met de gemeente, het stadsdeel, de politie, het daklozenloket en de mensen van het Leger des Heils. Dankzij de inspanningen van casemanagers van het daklozenloket zijn vele tientallen personen aangemeld voor een passende woon- en zorgplek, zoals de maatschappelijke opvang, beschermd wonen of Housing First. Er zijn inmiddels meer dan twintig personen positief doorgestroomd naar zo'n nieuwe woon-zorgplek.

Zij kunnen een echte herstart maken in hun leven. Enkele tientallen deelnemers doen dagelijks dagbesteding. Zij ervaren nu een zinvolle dagbesteding, tijd en aandacht. Dankzij de inzet van professionals van ggz-partners zoals het

12

Topteam en Brijder is er op de locatie directe hulp beschikbaar, zoals straatartsen, belangenbehartigers en Stichting Barka. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Vader. Alles is erop gericht om hulp en ondersteuning zo dicht en laagdrempelig mogelijk te organiseren in de winteropvang. Tot slot dan ook onze waardering voor uw interesse, spreek ik via de voorzitter, in de winteropvang en de problematiek van dakloze mensen. Velen van u zijn op bezoek geweest, hebben een indruk gekregen van het dagelijks werk van ons en onze partners en hebben kunnen spreken met medewerkers en mensen die verblijven in de opvang. Het zijn hun verhalen en struggles die mij en vele collega's dagelijks motiveren om aan de slag te gaan. De voorzitter. Dank u wel, meneer Vader. De tijd zit erop.

Aan de orde is: C.

Verslag van de commissie onderzoek bescheiden fractievertegenwoordiger.

De voorzitter. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers, mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordigers zijn voorgedragen mevrouw Jolijn Standhardt en mevrouw Astrid Frey. De commissie verklaart dat de betrokkenen aan de gestelde eisen voldoen en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kunnen worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw de voorzitter.

Aan de orde is: D.

Beëdiging fractievertegenwoordigers.

De voorzitter. Ik verzoek de te beëdigen personen naar voren te komen en ik verzoek u te gaan staan. De tekst van de eed luidt als volgt: 'Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' Mevrouw Standhardt (CDA). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mevrouw Frey (CDA). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes. Ik schors de vergadering. (Applaus) 13

De vergadering wordt van 14.27 uur tot 14.39 uur geschorst.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 6 februari 2023 inzake Verbeterplan Prins Mauritslaan (Eisenhowerlaan tot kruispunt Fred) (10479117) Landelijk Platform Slavernijverleden d.d. 9 februari 2023 inzake Advies t.a.v. Monument Haags Slavernijverleden en koloniale erfenis (10481801) Belanghebbende d.d. 12 februari 2023 inzake Verzoek Haagse Turkse vrouwen – Hulp Turkije (10481815) Stichting Mafuganova d.d. 9 februari 2023 inzake Bezoek College DH aan de wijk Segbroek op dinsdagavond 7 februari 2023 (10481831) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming d.d. 17 februari 2023 inzake Behoud oudere bomen, ook in achtertuinen. Maak tuinen niet vogelvrij! (10485364) Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 21 februari 2023 inzake KNRM Reddingshuisje (10485404)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Provincie Zuid-Holland d.d. 2 februari 2023 inzake Rapportage programma Beter Bestuur 2022 (10478190)

Voor kennisgeving aannemen

2

Belanghebbende d.d. 3 februari 2023 inzake Subsidieregeling 125 jaar Hindostaande immigratie online (10478268) Belanghebbende d.d. 7 februari 2023 inzake Structurele grondwateroverlast (10478317) Belanghebbende d.d. 31 december 2022 inzake Kandidaatstelling Provinciale Staten uit protest politieke detentie (10478397) Belanghebbende d.d. 8 februari 2023 inzake Aardbeving Turkije en Syrië (10478481)

Voor kennisgeving aannemen

2

3

4

5

6

3 4

5

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

14

6

7 8

9

10

11

12 13

14

15 16

17

18

Belanghebbende d.d. 8 februari 2023 inzake Advies Monument Slavernij en Koloniaal erfenis (10478556) Belanghebbende d.d. 8 februari 2023 inzake Aardbeving Turkije en Syrië (10481714) POSIV-project d.d. 9 februari 2023 inzake Jaar sinds Russische invasie in Oekraïne (10481734) Belanghebbende d.d. 10 februari 2023 inzake Aardbeving Turkije en Syrië (10481756) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 14 februari 2023 inzake Voorjaarsbrief 2023 t.b.v. begroting 2024 GR GGD en VT Haaglanden (10481776) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 15 februari 2023 inzake Voorlopig rekeningresultaat 2022 GR GGD en VT Haaglanden en opgave t.b.v. BCF (10481791) Belanghebbende d.d. 20 februari 2023 inzake Verbouwing Binnenhof (10485278) Provincie Zuid-Holland d.d. 24 februari 2023 inzake Kennisgeving vaststelling en inwerkingtreding herziening module Energietransitie (10485314) Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 24 februari inzake Raadsinformatiebrief rekenkameronderzoek ‘Bijdragen aan de regionale economie’ (10485326) Belanghebbende d.d. 26 februari 2023 inzake Strooizout (10485332) Belanghebbende d.d. 24 februari 2023 inzake Grondwateroverlast Olgaland (10485342) The Black Hague Experience d.d. 25 februari 2023 inzake Brief en petetie namens The Black Hague Experience (10485351) Belanghebbende d.d. 24 februari 2023 inzake zorgen over blokwarmte via stadswarmte en blokstroom (10486693)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 11 en 19 januari 2023.

De Notulen van 11 en 19 januari 2023 worden ongewijzigd vastgesteld.

15

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

G.1 G.2 G.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314662) Voorstel van het Presidium inzake Verordening fractieondersteuning 2023 (RIS314529) Voorstel van het Presidium inzake vaststellen van de Verordening tot wijziging van de Verordening Rekeningencommissie 2014 (RIS314530) Voorstel van het Presidium inzake Verordening tot wijziging van de Controleverordening Den Haag 2014 (RIS314531) Voorstel van het Presidium inzake Verordening tot wijziging van de Organisatieverordening van de raad van de gemeente Den Haag (RIS314533) Voorstel van het Presidium inzake benoeming van een plaatsvervangend lid Adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH (RIS314718) Voorstel van het Presidium inzake benoeming van een lid voor de Financiële Adviescommissie veiligheidsregio Haaglanden (RIS314722)

G.4 G.5 G.6 G.7

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Voorzitter: de heer Sluijs.

Aan de orde is: H.

Demonstratie A12 (RIS314474).

De beraadslaging wordt geopend. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Het kunnen uiten van je mening is essentieel in een democratie. De Partij voor de Dieren vraagt zich af of de driehoek, met de burgemeester, het OM en de politie, hier genoeg van zijn doordrongen. Mensen al oppakken voordat een demonstratie überhaupt heeft plaatsgevonden, is erg intimiderend. Daarbij begrijp ik niet waarom vreedzame actievoerders niet wordt gevraagd om langs het politiebureau te komen in plaats van ze van hun bed te lichten en klem te rijden. Was dit echt nodig? Het College voor de Bescherming van de Rechten van de Mens, Amnesty en vele andere organisaties spreken terecht hun zorgen hierover uit. Graag een reactie van de burgemeester op het manifest van Amnesty. Burgerlijke ongehoorzaamheid hoort soms ook bij actievoeren. Daar kan de politie dan tegen optreden, maar het moet wel proportioneel zijn. Boeren die over een snelweg rijden, politieauto's die traag over de snelweg rijden en het blokkeren van de A12: allemaal vormen van burgerlijke ongehoorzaamheid en allemaal niet fijn voor medeweggebruikers. Echter, een beetje overlast ervaren van een vreedzame actie hoort ook bij een democratie. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Meneer Barker zegt: het moet proportioneel zijn. Waar ligt de grens voor de Partij voor de Dieren? Robert Barker (PvdD).

Ik vind dat bij burgerlijke ongehoorzaamheid de grens heel erg ligt bij dat het vreedzaam moet gebeuren. Een vreedzame demonstratie, dus geen geweld gebruiken. Daar ligt voor de Partij voor de Dieren een hele duidelijke grens.

16

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar op het moment dat iets strafbaar is volgens het Wetboek van Strafrecht, geldt toch gewoon de wet? Dat is meneer Barker toch met Hart voor Den Haag eens? Robert Barker (PvdD). Er zijn heel veel regels die normaal gesproken gelden, maar waar een uitzondering op gemaakt wordt bij een demonstratie. Je mag bijvoorbeeld eigenlijk niet over een weg lopen, maar omdat je een demonstratie wil organiseren, staat de burgemeester het wel toe. Dat zijn allemaal zaken die gebeuren. Dat hoort ook bij het demonstratierecht: dat dat demonstratierecht ruim moet worden opgevat, dat je het ruim moet faciliteren. Het is zeker zo dat het soms kan, terwijl andere bepalingen dan buiten werking treden. Dat klopt. De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Robert Barker (PvdD). Over het algemeen ging de politie professioneel te werk. Echter, specifiek bij de solidariteitsdemonstratie ging het mis. Vandaar dat we samen met de SP, de HSP, de PvdA en GroenLinks een motie indienen met als dictum: verzoekt de burgemeester de politie aan te spreken op het feit dat zij meermaals heeft aangegeven dat de 'gefaciliteerde' demonstratie niet was toegestaan en mensen zouden worden aangehouden, en ervoor zorg te dragen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt. Lotte van Basten Batenburg (VVD).

Heeft de heer Barker kennis kunnen nemen van de brief van de burgemeester van gisteren uit mijn hoofd, deze week? Robert Barker (PvdD). Zeker. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Dan vraag ik me af of de heer Barker kan reflecteren op wat de burgemeester daarin al heeft geschreven. Ik heb het idee dat zijn motie overbodig is geworden door de woorden van de burgemeester in deze brief. Robert Barker (PvdD). Ik zie niet dat de burgemeester de politie heeft aangesproken en dat er ook een erkenning is dat dit fout is gegaan en in de toekomst niet meer gebeurt. Dat wil ik wel heel duidelijk hebben; vandaar deze motie. Sebastian Kruis (PVV). De burgemeester schreef heel duidelijk dat hij heeft ingezien dat dat niet de bedoeling was en dat dat dus niet meer zou gebeuren, dus wat leest meneer Barker anders dan wij? Robert Barker (PvdD). Ik zou verwijzen naar dat het in de brief best wel omfloerst staat. Er wordt gezegd dat er dingen naar beneden zijn gevallen of gegooid en dat dat een reden voor de politie was om aan te gaan pakken. Dat vind ik wel heel apart. Het is een beetje alsof je bij wijze van spreken als docent in een klas staat, dat er één iemand op zijn mobiel speelt en dat je dan zegt: we gaan de hele klas of de hele school schorsen. Dat is disproportioneel. Ik vind het van belang om dat te benadrukken. Sebastian Kruis (PVV).

Ik neem aan dat meneer Barker hier niet zit om allemaal onzinmoties aangenomen te krijgen, maar om daadwerkelijk iets voor elkaar te krijgen. Meneer Barker heeft die toezegging van de burgemeester al in de brief die is gestuurd, dus wat wil hij hiermee bereiken? Robert Barker (PvdD). Dat is dus niet gebeurd en dat heb ik al gezegd. Ik zou de heer Kruis verwijzen naar de brief, waarin niet staat wat hier in de motie staat. De voorzitter. U vervolgt uw betoog. Robert Barker (PvdD). Dan de komende demonstratie. Zal de burgemeester weer de solidariteitsdemonstratie faciliteren? En klopt het dat het besluit slechts ziet op de A12-blokkade en niet op de organisatoren van de solidariteitsdemonstratie?

17

Dan de boeren. Ook zij zijn welkom om te komen demonstreren in Den Haag. We vinden het echter heel goed dat de burgemeester trekkers weert, want het demonstratierecht staat niet gelijk aan het trekkerrecht. Kan de burgemeester aangeven wat hij doet om de natuur, bijvoorbeeld broedende vogels, te beschermen bij deze demonstratie? Kan hij ook ingaan op andere gevolgen voor het Zuiderpark? Verder kregen we signalen dat AV 070 niet rijdt vanwege de demonstratie. Dat lijkt me zorgelijk. Kan de burgemeester daarop reflecteren? De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door mevrouw Arp, mevrouw Faïd, mevrouw Holman en mevrouw Butt, wordt de volgende motie (H.1 PvdD) ingediend:

Motie H.1 PvdD Geef ruimte aan demonstraties De raad van de gemeente Den Haag in vergadering bijeen op 9 maart 2023, ter bespreking van de Demonstratie A12. Constaterende, dat: • vele organisaties mee hebben gedaan aan een solidariteitsdemonstratie naast de A12; • de burgemeester aangeeft dat ‘de demonstratie is gefaciliteerd’; • de politie meermaals heeft omgeroepen dat de solidariteitsdemonstratie op die plek niet was toegestaan en dat mensen gevorderd werden naar het Malieveld te gaan; • de politie daarbij omriep dat als mensen niet weg zouden gaan ze zouden worden aangehouden; • de politie ook mensen die op de stoep stonden persoonlijk heeft aangesproken en ditzelfde heeft aangegeven. Overwegende, dat: • deze handelswijze in strijd is met het ‘faciliteren’ van een demonstratie; • verschillende mensen weg zijn gegaan omdat ze bang waren opgepakt te worden; • daardoor deze mensen hun grondrecht niet hebben kunnen uitoefenen; • de burgemeester gaat uitzoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren; • het desondanks wenselijk is dat, ook gegeven de nieuwe demonstratie, duidelijkheid is rond toegestane demonstraties. Verzoekt de burgemeester: • de politie aan te spreken op het feit dat zij meermaals heeft aangegeven dat de ‘gefaciliteerde’ demonstratie niet was toegestaan en mensen zouden worden aangehouden; • ervoor zorg te dragen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt.