RIS314924 Notulen van de raad van 9 februari 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 9 februari 2023 (Geopend te 19.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de notulen van 21-22 december 2022 E. Vaststelling van de Besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314352) E.2 Voorstel van het college inzake opheffing geheimhouding (RIS314480) E.3 Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (nvt) F. Actualiteitendebat aangekondigde staking Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie Beraadslaging over G. Voorstel van het college inzake Vaststelling bestemmingsplan Madestein-Vroondaal 5e herziening (RIS313652) H. Voorstel van het college naar aanleiding van Adviescommissie bezwaarschriften over besluit intrekking beschermd stadsgezicht De Dreven (RIS313806) I. Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenkingen (Wabo) ten aanzien van aanvraag omgevingsvergunning voor het bouwen van een bedrijfsgebouw aan de Singel ongenummerd naast nummer 21 (Y-Catch, kavel III) (RIS313830) Afronding debat commissie J. Medewerking actiegebiedaanwijzing Stuwstraat en Schaapherderstraat (RIS313684) K. Veiligheid ADO Den Haag (RIS313300) L. Terrassen Binnenhof M. Luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport (RIS313878) N. Voortgang ontwikkeling De Kust Gezond (RIS312901) O. Demonstratie A12 (RIS314474) (agendapunt niet aan de orde geweest) P.

Nadere informatie over de aanvraag om een omgevingsvergunning voor een woongebouw met stallingsgarage ter plaatse van Treublaan 2 i.h.k.v. de Algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS313007) (agendapunt niet aan de orde geweest) Q. Vierde stand van zaken energiecrisis (RIS314027) (agendapunt niet aan de orde geweest) R. Vervolgvragen Turfvrije potgrond (RIS313180) (agendapunt niet aan de orde geweest) S. Aanwezigheid zwarte pieten in de stad (RIS313794) (agendapunt niet aan de orde geweest) T. Fokkerterminal en omgevingsvergunningen woningbouw (RIS313777) (agendapunt niet aan de orde geweest) U. Indiening aanvraag Regio Deal 4e tranche t.b.v. Den Haag Zuidwest (RIS313731) (agendapunt niet aan de orde geweest) Stemmingen De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

1

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), *Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), KlokkenburgReedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), **Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Uduba (VVD) Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Thepass (GL) en Van Meijeren (FVD) *Gerritsen (PvdD) afwezig bij stemmingen **Mekers onthoudt zich van stemming op agendapunt F De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de raad. Ik wil iets zeggen naar aanleiding van de actualiteit. Voordat we echt beginnen met onze agenda en de vergadering wil ik stilstaan bij de gebeurtenissen in Turkije en Syrië. Daar heeft zich een verschrikkelijke ramp voltrokken.

Allemaal hebben we de beelden daarvan op ons netvlies. Beelden van verwoesting, ontreddering en immens verdriet. Beelden van de dood. De aardbevingen in Turkije en Syrië zijn erger dan een horrorfilm. Midden in de nacht, terwijl je rustig ligt te slapen, bedolven worden onder meters puin. Je woning, je leven in één klap aan gruzelementen. We leven in een tijd waarin we met technische middelen de wereld naar onze hand lijken te kunnen zetten, maar een aardbeving voorspellen kunnen we nog altijd niet. Opnieuw wordt de mensheid geconfronteerd met de vernietigende oerkracht van de natuur. Het feit dat het getroffen gebied in Syrië al meer dan tien jaar gebukt gaat onder oorlogsgeweld stemt extra bitter. Oorlogsgeweld dat al heel veel burgers het leven heeft gekost. Oorlogsgeweld dat nu snelle hulpverlening aan de slachtoffers belemmert, met als gevolg nog meer mensen die zullen sterven die anders gered hadden kunnen worden. Vrouwen, mannen, kinderen die beklemd zitten onder ingestorte gebouwen. Mensen van jong tot oud die in de vrieskou moeten overnachten zonder beschutting. Een nieuw dieptepunt in dit conflict, dat de laatste jaren steeds minder de voorpagina's haalde, maar wel degelijk voortwoedt. Ook in Den Haag, de stad waar de wereld thuis is, zijn de berichten over de aardbevingen hard aangekomen.

Daarbij denk ik in de eerste plaats aan de inwoners van Den Haag met nauwe banden in de getroffen gebieden. Velen van hen verkeren in angst en onzekerheid omtrent het lot van hun familieleden en vrienden, hopen nog op een wonder of zijn al in rouw. Gisteren hing de vlag op het stadhuis dan ook halfstok. Maar even groot als de schok die het nieuws teweegbracht, is de onmiddellijke solidariteit van Hagenaars en Hagenezen met de slachtoffers in het rampgebied. Binnen de kortste keren begon de inzameling van hulpgoederen. Mensen geven wat ze kunnen missen, echt hartverwarmend. Dinsdag mocht ik dat met eigen ogen aanschouwen in de Kempstraat. Indrukwekkend en tegelijkertijd een bevestiging van wat ik al wist. Den Haag is een stad waar mensen andere mensen helpen, of dat nu de buren of straatgenoten hier in Den Haag zijn of mensen honderden, duizenden kilometers ver weg in Turkije of Syrië. Den Haag leeft intens mee met alle getroffenen en alle reddingswerkers. Dat is ook de boodschap die ik aan de ambassadeurs van Turkije en Syrië heb overgebracht. Daarnaast heb ik als voorzitter van de VNG en de afgelopen dagen ook in Europees verband bij verschillende gelegenheden aandacht gevraagd voor de ramp en iedereen opgeroepen te helpen waar mogelijk.

Mag ik u vragen, indien u daartoe in staat bent, te gaan staan om gezamenlijk een moment stilte in acht te nemen uit waardering voor de hulpverleners, in medeleven met wie vecht voor overleving en ter nagedachtenis aan de doden. 2

(De aanwezigen nemen enkele ogenblikken stilte in acht) De voorzitter. Dank u wel. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op 9 februari 2023. Welkom ook dames en heren op de publieke tribune en beste mensen thuis. Met de fractievoorzitters heb ik deze week afgesproken om de vergadering om uiterlijk 0.00 uur af te sluiten. Dat betekent dat we ongeveer om 23.00 uur met de vergadering moeten stoppen, dan een halfuurtje schorsen en een halfuurtje stemmen. Dat kan vijf minuten eerder of vijf minuten later, dus houd daar een beetje rekening mee. Over de orde van de vergadering. Zoals afgesproken vergaderen we via deze voorzitter. Als u met elkaar wilt spreken, doet u dat dan buiten deze vergaderzaal zodat we de insprekers en het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Debat stevig op de inhoud is natuurlijk prima, maar niet gericht op de persoon. Ook hebben we afgesproken - het staat al een hele tijd in het reglement geen geluiden van afkeuring of instemming te laten horen. Dat geldt ook voor de insprekers. Daar zie ik op toe en dat doen mijn collega-voorzitters vanavond ook. Er is bericht van verhindering ontvangen van het raadslid Thepass. Het raadslid Mahmood zal alleen aanwezig zijn bij de stemmingen. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering en daarna is er nog gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Ik ga veertien insprekers de gelegenheid geven om iets tot ons te zeggen. Geachte insprekers, u spreekt dus tegen mij. U heeft maximaal drie minuten. Ongeveer een halve minuut voor het einde zeg ik: wilt u afronden? Dan heeft u nog 30 seconden om dat te doen. De eerste vijf insprekers willen iets zeggen over het voorstel inzake het bestemmingsplan Madestein-Vroondaal. De heer Meijer (G). Voorzitter, bedankt voor deze mogelijkheid. Wij hebben ook al bij de commissie Ruimte ingesproken. Allereerst wil ik melden dat onze zaak negen maanden ligt bij de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Den Haag. Dat heeft een kleine irritatie bij de bewoners opgeleverd, maar dat vooraf. Mijn naam is Eric Meijer, directeur van PKLC Dordrecht. Met twaalf seniorjuristen gespecialiseerd in omgevingsrecht en de Omgevingswet trachten we zowel bedrijven als burgers en gemeenten te adviseren. We zijn vooral gericht op de kwaliteit met gedragscodes. We zijn gemachtigd door de vijftien eigenaren uit Vroondaal. Deze procedure duurt al drie jaar. De rest is al in een nota bij u op tafel gelegd. Die nota zullen we ook doorsturen naar de Raad van State, als we eventueel in beroep gaan. De rechtszekerheid voor gedupeerde bewoners is in het geding, bovenal de betrouwbaarheid van het bestuur en de gemeentelijke overheid.

Het verandert tijdens het spel de spelregels door nu te trachten het bestemmingsplan te wijzigen voordat dit is vastgelegd, gebaseerd op planschadekosten. Daarna zijn er drie woningen verkocht en ik hoor net dat er nog een vierde verkocht is. Derhalve mag op grond van de uitspraak-Lelystad - ik zal het allemaal niet citeren - op die woningen het begrip 'anders verzekerd' niet worden toegepast. De handelswijze van de gemeente brengt grote financiële risico's voor de toekomst met zich mee. Is hiermee al rekening gehouden in het exploitatieplan of in de begroting? We schatten dat 3

ongeveer € 2 mln. à € 3 mln. aan planschade weer wordt veroorzaakt door dit plan, de vijfde herziening. Dat is niet vastgelegd in de risicoanalyse en dat hebben we ook nergens terug kunnen vinden. Als deze manier van beleid door de stad wordt gehonoreerd, kan het vaker gebeuren. Bij de vijfde herziening zijn ten onrechte financiële gevolgen niet duidelijk gemaakt, wordt artikel 16.1.3 FB terzijde gezet en wordt niet gemeld wat het betekent voor het exploitatieplan. Ook hierbij is de contraexpertise van de Johan van Oldenbarnevelt Stichting terzijde gezet door geen gehoor te geven aan het advies om een planschaderisicoanalyse te maken. Op deze wijze ontstaat een juridische spaghetti die voor de Raad van State noch voor de rechtbank te ontwarren is. De wijk is ontwikkeld op grond van de handvatten voor de architectuur. Dit valt onder het privaatrecht. Deze handvatten gelden boven regels uit het bestemmingsplan. In het verlengde hiervan was de commissie esthetiek als enige bevoegd om hiervan af te wijken. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Meijer. Dat ga ik doen. Afwijking mag alleen als dat de kwaliteit van het individuele plan en van de uitvoering verbetert. De gemeente mag alleen afwijken van deze handvatten voor het openbaar gebied. Door nu de vijfde herziening toe te passen, schendt de gemeente deze privaatrechtelijke overeenkomsten 100%.

Wij stellen voor om hier niet mee akkoord te gaan, omdat je hiermee in eindeloze procedures terechtkomt. Dank u wel. Mevrouw Romanesko (G). Goedenavond. Ik spreek namens de bewonersvereniging Vroondaal Hofstedepark. Ik ben de voorzitter van de bewonersvereniging. De bewonersvereniging Vroondaal Hofstedepark komt op voor de belangen van al onze bewoners in Hofstedepark. Wat wij merken is de toegenomen ontevredenheid over de wijze van afhandeling van de bouwplannen in onze wijk. Door de jaren heen zijn de regels gewijzigd met als gevolg dat er regelmatig juridische onenigheid ontstaat tussen bewoners onderling, met de gemeente en ook met GEM Vroondaal. De wijkbewoners van Vroondaal Hofstedepark zijn allemaal de uitdaging aangegaan met de aankoop van een dure kavel om daar een huis naar eigen inzicht te bouwen. Als je een kavel koopt, kijk je naar de directe omgeving, het geldende bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan en vertrouw je erop dat de regels die voor jou gelden ook voor je buurman gelden. Het bestemmingplan Madestein-Vroondaal, vijfde herziening schendt dit vertrouwen. Door de vaststelling van het bestemmingsplan gelden straks voor een negental percelen andere bouwregels. Het zou maar net je buurman zijn die hier gebruik van gaat maken, waardoor door een uitbreiding van zijn huis, de zichtlijnen en schaduwwerking voor jouw perceel veranderen.

Een concreet voorbeeld hebben we al gehad in de Gravin Machteldlaan. Gravin Machteldlaan 8 wilde een extra verdieping bouwen. Naar aanleiding van bezwaren van buren is op advies van de bezwaarschriftencommissie het besluit ingetrokken. De extra verdieping was in strijd met het bestemmingsplan en in strijd met het vertrouwen dat derden kunnen ontlenen aan privaatrechtelijke afspraken. De omgevingsvergunning is dus ingetrokken op 21 juni 2022. Met het bestemmingsplan Madestein-Vroondaal, vijfde herziening zijn er straks negen percelen die ruimere bouwmogelijkheden hebben dan de rest in Vroondaal. Dit onderlinge verschil binnen één wijk roept vragen op en wordt door bewoners en ook toekomstige bewoners gezien als een vorm van rechtsongelijkheid die door de overheid wordt gecreëerd. Ook toekomstige bewoners zullen dat absoluut niet begrijpen. Deze rechtsongelijkheid verslechtert de sociale cohesie in Vroondaal Hofstedepark. Ik dank u wel. Ik hoop dat u een goed besluit gaat nemen. De heer Uphof (G). Dank u dat u mij de gelegenheid geeft om hier in te spreken. Ik ben de eigenaarbewoner van Dirk van Wassenaarlaan 11, een van de negen bewoners genoemd in de vijfde herziening van het bestemmingsplan Vroondaal.

Ik ben ook degene die samen met de bewoner van Gravin Machteldlaan 6, ondersteund door onze advocaten, bezwaar heeft aangetekend tegen de omgevingsvergunning voor de extra verdieping op de woning Gravin Machteldlaan 8. Op 19 april 2022 was de hoorzitting hierover en op 16 mei 2022, dus een maand later, trok DSO de omgevingsvergunning in op basis van het advies van de bezwarencommissie. De bezwarencommissie stelde dat deze aanvraag in strijd was met het bestemmingsplan en in strijd met het vertrouwen dat derden kunnen ontlenen aan privaatrechtelijke afspraken. 4

Met de vijfde herziening krijg ik dus bouwrecht om een extra verdieping op mijn woning te bouwen terwijl dit recent voor de woning van mijn buren is afgewezen. Hoe tegenstrijdig is dat. Het is duidelijk dat dit tot een heel gedoe en precedentwerking zal leiden in onze wijk. Mijn andere buren hebben nu al aangegeven in ieder geval bezwaar te zullen maken tegen een eventuele aanvraag of verstrekking van een omgevingsvergunning. Ik vertrouw erop dat u mijn mening deelt dat alleen al op grond van dit punt de vijfde herziening moet worden ingetrokken. De heer Van Leliveld (G). Voorzitter. Ik ben hier al bekend. Een week geleden mocht ik hier ook staan voor de commissie Ruimte. De tijd is kort. Dit zijn de handvatten voor de architect van Vroondaal. Dat hoort bij een contract dat ik gesloten heb met de Ontwikkelingscombinatie Vroondaal en de gemeente Den Haag, want die is er participant in en verkoopt ook de kavel. Dat heb ik in 2009 gedaan om een heel mooi project te ontwikkelen in Vroondaal Hofstedepark. Ik was ook van plan mogelijk met mijn vrouw naar Wassenaar te gaan, maar uiteindelijk dachten we: dit wordt het nieuwe Wassenaar van Den Haag. Dat was ons beloofd. Er was een hele goede governance, want er was een commissie esthetiek ingesteld en die zou letten op de kwaliteit. Nou, dat heeft heel veel geschuurd in ons proces. Ik heb dat vorige week ook gezegd.

Maar dat was goed, want zij letten toen ook op de kwaliteit. Er mocht gewoon heel veel niet en de bouwmaterialen moesten van onvoorstelbaar hoog niveau zijn. Wij hebben ons droomhuis gebouwd. Ik heb het inmiddels verkocht. In 2014 kwam door economische omstandigheden het plan van de gemeente Den Haag om herverkaveling te doen, tot overmaat van ramp ook in mijn straat. Daar was u waarschijnlijk niet persoonlijk bij betrokken, maar het toenmalige college natuurlijk wel. De helft was al ontwikkeld. Dat waren toch wel behoorlijke villa's, vrijstaand op ruime kavels. En daarna kwam de herverkaveling. Het effect na die herverkaveling was in de straat twee-onder-een-kapwoningen en vrij goedkope - negen ton, serieus geld - vrijstaande woningen. Nou, dat kostte alleen mijn kavel. Ik heb € 3 mln. geïnvesteerd in Vroondaal. En toen ik de woning ging verkopen, dacht ik: dat ga ik via Sotheby's doen. Die kwamen ook op visite. Die hadden goed hun huiswerk gedaan en zeiden: 'Meneer Van Leliveld, poeh, u heeft uw huis in de verkeerde wijk gebouwd. Ik wil het niet in de verkoop nemen. Als deze wijk gebouwd was zoals die had moeten zijn € 3,2 mln., als ik het moet doen € 2.5 mln. max, maar u mag blij zijn als u het krijgt.' Het is uiteindelijk voor € 2,3 mln. weggegaan. Ik heb enorme schade geleden. Indirecte planschade, want daar kwam die waardedaling door, zeg maar zeven ton.

Directe planschade € 250.000 ongeveer. Tenminste, dat staat al in het rapport van SAOZ. Ik kan het ook niet meer herstellen, want ik heb het verkocht. Het is weg. Ik heb schade geleden. En ik denk dat de gemeente zich hier niet getoond heeft als een zeer betrouwbare partner, want dat contract is eigenlijk met voeten getreden, in 2015 al. Die procedure loopt nog. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Van Leliveld. Dat betekent wat mij betreft dat de vijfde wijziging is bedoeld om de mensen ook nog de directe planschade af te nemen. Ik kan niet meer bijbouwen. Dat gaat niet meer, want mijn woning is verkocht. Ik raad u dus van harte aan om vanavond tegen dat plan te stellen, maar ook de andere procedure netjes af te wikkelen met de bewoners. Dank u wel. De heer Van Wateringen (G). Dank u wel dat u mij in de gelegenheid stelt om mijn verhaal te houden. Ik sta vandaag hier om u te informeren over het ontstaan van het planschadeproces in Vroondaal. Met de ontwikkeling van bouwplannen voor villa's in Den Haag in 2005-2006 hebben mijn vrouw en ik ziel en zaligheid gelegd in de bouw van ons huis in Vroondaal, in een wijk die de uitstraling van Wassenaar en Brasschaat zou krijgen. Er was sprake van het unieke concept Madestein 2001: de ontwikkeling van een luxe villawijk met verschillende architectonische verschijningsvormen, ruimtelijke ordening, groen karakter en kwaliteit.

Vroondaal zou een concept worden voor de villabouw in Nederland. De beloftes van groen, rust, ruimte, statig, tijdloos en een doordacht lijnenspel. De economie zat tegen. De kavels werden niet meer verkocht, oplopende tekorten bij de gemeente Den Haag. En dan komt het reddingsplan voor de gemeente met het besluit om de ontwikkeling van Vroondaal te herzien in de zin van het realiseren van een Vinex-locatie met veel meer huizen, met een hogere bebouwingsdichtheid, het loslaten van architectonische 5

verschijningsvormen, met minder openbare ruimte en groen en meer verkeer. Dit heeft geleid tot het indienen van planschade in juni 2019. Planschade is ingediend met behulp van Pelican Key Legal Consultancy, de heer Meijer. Het besluit van DSO op 10 november 2021 bevestigt dat er planschade is - ik quoteer: 'de aanvraag om tegemoetkoming in planschade toe te wijzen' - maar vindt een escape om niet tot betaling over te gaan door anderszins in de planschade tegemoet te komen middels het voorbereiden van het bestemmingsplan met revisie 5, waarin de weggevallen bouwmogelijkheden worden teruggegeven. De weggevallen bouwmogelijkheden teruggeven, daar heb ik niks aan. Dat vergoedt niet de schade die ik heb opgelopen. Ik ga u dat nu uitleggen. Met het bestemmingsplan van 2005 en de handvatten van de architect wisten we precies wat de gemeente voorhad met deze unieke wijk: een concept voor villabouw in Nederland. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Van Wageningen. Het hoge kwaliteitsniveau, gedetailleerd in de handvatten van de architect, onderdeel van ons koopcontract, werd bewaakt door de commissie esthetiek. Afwijkingen werden niet toegestaan. Details van het ontwerp, de uitstraling van het huis, alles was vastgelegd. Beperkingen werden ons opgelegd. Jurisprudentie geeft aan dat een bestuursorgaan ervoor kan kiezen de tegemoetkoming voldoende anderszins te verzekeren.

Hiermee komt de verplichting tot een financiële vergoeding te vervallen, omdat de betrokkene immers niet in een voordelige positie … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is voorbij, meneer Wateringen. Althans, hier. Dan zijn er twee insprekers over het voorstel Voordracht intrekking beschermd stadsgezicht De Dreven. De heer Drijver (H). Bij het voorstel Voordracht intrekking besluit beschermd stadsgezicht Drevenbuurt levert het college een handvol bijlagen die het tegendeel bewijzen, en u stemde daar vreemd genoeg mee in. We weten dat de aanwijzing destijds, in 2005, niet lichtzinnig genomen is. Het bijgeleverde Crimsonrapport, bijlage 7, bewijst dat. We weten dat de woningen binnen budget te renoveren, energieneutraal te maken en op te toppen zijn. Bijlage 5, het KBNG-rapport, bewijst dat. Bijlage 1 gaat louter over de status van het beschermd stadsgezicht, en die bijlage zou geschreven zijn door een ambtenaar van de afdeling Monumentenzorg. Maar het stuk is niet gedateerd, het heeft geen briefhoofd of ondertekening van iemand die expertise heeft op dat gebied. Dat stuk voldoet niet aan de regels van de besluitvorming in deze raad, omdat iedereen wel een usb-stick of een fotorolletje op straat kan vinden. In die bijlage 1 die de wethouder heeft omarmd, staat ongeveer de volgende redenering. Eén.

'Met de kennis van nu zijn de argumenten in elk geval achterhaald door nieuwe technologisch en maatschappelijke ontwikkelingen'. Dat is een open deur, die geen vrijbrief is om een foto beter te noemen dan een schilderij van Vermeer. En Beyoncé is door de technologische en maatschappelijke ontwikkelingen niet beter dan Bach. Twee. 'Pas na verloop van tijd kunnen stedenbouwkundige opzet en architectuur op waarde worden geschat en als erfgoed worden betiteld'. Dat klopt. In de negentiende eeuw is Bach herontdekt en de Erfgoedwet stelt 50 jaar als minimale houdbaarheidsdatum alvorens een gebouw in een monumentenregister kan worden bijgeschreven. Maar de karakteristieke waarden in de aanwijzing en toelichting zijn betrekkelijk tijdloze manieren hoe met stedelijke ruimte is omgegaan. Concluderend. Dit lijkt een inhoudelijk betoog, maar het komt erop neer dat elke aanwijzing ook maar een tijd van z'n tijd is. Het is politisering van erfgoed, van cultuur. Ten eerste is de aanwijzing dan tot een toneelstukje gemaakt. Ten tweede vooronderstelt het stuk dat de waan van de dag een betere vorm van Den Haag voorstelt dan die in beschermde stadsgezichten. Ik wijs u op de alom geprezen kwaliteiten van Marlot, Benoordenhout, historisch centrum, Zeeheldenbuurt, ReVa, Vogelwijk en de Dreven. Een rijk mozaïek, allemaal verschillend, waarin iedere Hagenaar iets herkent en waardeert.

Dit stuk laat niet duizend bloemen bloeien. Dit stuk sorteert voor op technocratische sanering van onze stad. Volgende maand gaan we stemmen. Dank u wel.

6

Mevrouw De Winter (H). Goedenavond, geachte voorzitter. Vandaag staan de Dreven weer op de agenda. 1.400 inwoners, dat zeg ik er even bij om toch het belang te accentueren. Graag neem ik drie minuten van uw kostbare tijd in beslag om de mening van de bewonersorganisatie Bouwlust-Vrederust aan u kenbaar te maken. Dat doe ik toch weer en wel om twee redenen. Vooreerst geloof ik erin dat de raadsleden in deze zaal zich onafhankelijk een mening willen vormen over de beslissing die voorligt. Daarnaast heeft volgens mij menig raadslid ondertussen genoeg van het brokkenparcours dat de gemeente in Zuidwest aan het rijden is. 'Brokkenparcours' is een woord uit Vlaanderen, maar het zegt het zelf: in een parcours worden veel brokken gemaakt om ergens uiteindelijk wel of niet te geraken. Zo las ik vandaag weer het advies van de Commissie m.e.r. een klein uitstapje - die onafhankelijk adviseert over de Structuurvisie Zuidwest. Ze vindt dat de milieueffectrapportage van de gemeente onvoldoende duidelijk maakt dat de milieubelangen erin worden meegewogen. Voor de commissie is het niet duidelijk hoe de gemeente naast het verhoogde aantal woningen de doelen voor gezondheid en groen gaat realiseren. Ze adviseert dan ook dat de gemeente haar huiswerk opnieuw maakt. Voorbeeld twee van een brokkenparcours: dit voorstel van het college over het advies bij de bezwaarschriften enzovoort.

Deze Acb is door de raad ingesteld. Waarom legt het college dan haar advies naast zich neer? Ik citeer een deeltje uit de samenvatting van het advies: 'Partijen zijn het erover eens dat bepaalde delen van het stadsgezicht ook in de nieuwe situatie behouden moeten blijven. Daarom is het wenselijk om de bescherming van die delen in stand te laten. Nu het bestreden besluit daar niet in voorziet, adviseert de commissie om het besluit in te trekken.' Dat spreekt voor zich, lijkt mij. Partijen zijn het er dus in elk geval over eens dat bepaalde gebouwen en structuren behouden dienen te blijven. Dan is de vraag waarom het nodig is dat de bescherming van het stadsgezicht volledig wordt opgeheven. Ook dat spreekt voor zich, denk ik. Over het nutteloze karakter van dit besluit tot intrekking zegt het advies: 'Overigens is voor sloop niet nodig dat de status als beschermd stadsgezicht wordt opgeheven. Ook binnen een beschermd stadsgezicht kan vergunning verleend worden voor sloop.' De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw De Winter. Het besluit tot intrekking was dus niet het besluit dat nodig was en was zelfs nutteloos. Bijgevolg is ook dit voorstel van het college niet het goede antwoord op het advies van de Acb. Wij verzoeken u dan ook om het te verwerpen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter.

Dan geef ik het woord aan de enige inspreker bij de raadsvoordracht over de medewerking actiegebiedaanwijzing Stuwstraat en Schaapherderstraat. De heer Hoekstra (J). Ik ben bewoner van de Stuwstraat. Het is actiegebied en wordt gesloopt. Het is het ouderlijk huis van mijn ouders geweest. Het is 42 jaar in de familie. Ik sta daar sinds twee jaar ingeschreven en heb voor mijn zusje gezorgd. Ze is overleden. Zij was hoofdbewoonster. Vestia, nu Hof Wonen, heeft besloten dat ik eruit moet en dat ik dakloos word. Ik vind het absurd. Ik heb het idee dat iedereen het recht heeft om te mogen wonen. Ik heb er geen woorden voor. Dit was het. De voorzitter. Dan geef ik het woord aan de insprekers over de terrassen Binnenhof. De heer Oosterwal (L). Goedenavond, voorzitter en raad. Ik ben Jeroen Oosterwal, voorzitter van de bewonersvereniging Rond het Plein. De Haagse VVD heeft in de commissievergadering een proefballonnetje opgelaten om het huidige terrassenbeleid aan te passen, om in sommige gebieden van de stad grotere terrassen toe te staan. Als Bewoners rond het Plein zijn wij hier niet blij mee. Wij zijn faliekant tegen het nog langer bezet houden van schaarse en kostbare openbare ruimte op ons mooie Plein door een paar horecaondernemers. Wij zijn niet tegen omdat we ondernemers geen goede omzet gunnen. Wij zijn ook niet tegen omdat we geen reuring in de binnenstad willen hebben.

Den Haag is een grote stad waar veel mensen op een beperkt gebied met elkaar samenleven. Dit geldt in grote mate ook voor de binnenstad. Hierdoor is de druk op de openbare ruimte groot en neemt deze nog steeds toe. Wij vinden dan ook dat iedereen op een prettige manier gebruik moet kunnen maken van de

7

beperkte openbare ruimte. Dit zou het uitgangspunt moeten zijn. Het algemeen belang gaat hier boven het belang van een paar ondernemers. Het Plein is een icoon, een icoon dat echter op dit moment al bijna ten onder gaat aan de vele vierkante meters terrassen, waardoor je het eigenlijke Plein al bijna niet meer kan zien, laat staan herkennen als je er een langere tijd niet geweest bent. Het Plein moet er ook zijn voor de inwoner of bezoeker die gewoon op een bankje wil zetten, die naar een leuk marktje wil of die een openluchtconcert wil bijwonen. Kortom, het Plein is een belangrijk stukje openbare ruimte voor iedereen. Wij vinden het dan ook niet terecht dat een paar grote horecaondernemers gratis een groot deel van die vierkante meters mogen bezetten. We gaan allemaal last krijgen van de verbouwing van het Binnenhof. Ondernemers, bewoners en bezoekers gaan de komende jaren een ander gebied zien, met een Plein waaruit een grote hap wordt weggenomen door een enorme bouwkeet en bouwschuttingen neer te zetten. Wij vinden het juist dan belangrijk om het Plein toegankelijk te houden voor iedereen en het Plein een zo open mogelijke uitstraling te geven. Daar passen grote terrassen dus niet bij. Verder zijn wij heel erg bang voor precedentwerking.

Als het hier mag, waarom dan niet op andere plekken in de stad waar mogelijk ook omzet wordt misgelopen door werkzaamheden? Wij denken ook dat de uitbreiding niet tijdelijk zal zijn. De verbouwing van het Binnenhof duurt nog jaren, helaas, en de uitbreiding zal na een paar jaar een permanent karakter krijgen. We weten allemaal dat de extra ruimte die wordt ingenomen dan nooit meer terugkomt. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Oosterwal. Wij vragen de fracties in de raad dan ook met klem om te luisteren naar de bewoners en tegen de motie van de VVD te stemmen. Alle ondernemers die toch graag een uitbreiding willen hebben, kunnen nu al een vergunningsaanvraag doen, die dan keurig getoetst wordt aan het huidige beleid en de huidige regelgeving. Het voordeel van dit reguliere proces is dat betrokken belanghebbenden een zienswijze kunnen indienen en bezwaar kunnen maken bij een mogelijke verlening van een vergunning. Bewoners in de binnenstad rekenen op uw gezonde verstand. Dank u, voorzitter. Mevrouw Van Hasselt (L). Geachte voorzitter. Ik ben lid van Stichting Binnenstad en ik vertegenwoordig daar de bewonersbelangen. Verder zit ik het voorzittersoverleg voor van alle bewonersorganisaties van de binnenstad: Buurtschap 2005, Rivierenbuurt, Oude Centrum, Bewoners rondom het Plein, Hofkwartier, Kortenbos en Bewoners Spuistraat/Vlamingstraat.

Het terrassenbeleid is de afgelopen jaren twee keer aan de orde geweest tijdens zo'n voorzittersoverleg, de eerste keer tijdens covid in mei 2021 en de tweede keer in september vorig jaar. De bijeenkomsten vonden plaats op het stadhuis in aanwezigheid van beleidsambtenaren. Uit de verslagen blijkt dat de bewoners veel begrip hebben getoond voor de moeilijke situatie waarin de horecaondernemers zich bevonden. Bovendien is het zeker niet in het belang van bewoners als vertrouwde ondernemers omvallen. De tijdelijke 125%-regeling werd dan ook door niemand bestreden. Inmiddels is er echter een wildgroei ontstaan bij de terrassen. Niet alleen nemen de terrassen steeds meer publieke ruimte in beslag; de barrières die zijn opgeworpen om de covidmaatregelen goed uit te kunnen voeren, lijken een vast onderdeel te zijn geworden van de inrichting van een terras. Tijdens het overleg in september werd duidelijk dat de bewoners blij zijn met de brief van 8 februari 2022. Alle terrassen weer terug naar de oorspronkelijke vergunning. Weer ruimte voor iedereen. Dit kan alleen worden bereikt, zo stellen ervaren binnenstadsbewoners, als er vanaf 1 maart direct gehandhaafd wordt. Covid ligt, voorlopig, achter ons, maar de komende jaren hebben we met z'n allen te maken met de renovatie van het Binnenhof, het hart van de stad.

Heel ingrijpend voor Den Haag, voor al haar inwoners, ondernemers, werknemers en bezoekers. Ik begrijp dat de VVD in dit kader wil opkomen voor de horecaondernemers, omdat de horeca het slachtoffer is of wordt van de renovatie. In verlenging van de tijdelijke 125%-regeling terrassenbeleid zien zij een kans om de horecaondernemer op het Plein en omgeving de komende jaren te helpen. Maar in het licht van de renovatie kan er geen sprake zijn van een tijdelijke regeling. De renovatie gaat immers nog vele jaren duren. Een tijdelijke regeling gaat dan al snel over in een recht. 8

De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Van Hasselt. De horecaondernemer die zijn terrasvergunning wil uitbreiden, kan altijd een aanvraag indienen. Vervolgens wordt dan de weg bewandeld die wij met elkaar hebben afgesproken: criteria getoetst en een mogelijkheid voor de omgeving om bezwaar te maken. De titel van het bewonersmanifest Binnenstad 2022 luidt 'Een gastvrije huiskamer voor iedereen'. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. De heer Gangapersadsing (L). Goedenavond, voorzitter. Ik ben horecaondernemer op Scheveningen en mede-eigenaar van een aantal restaurants gevestigd op de boulevard. Daarnaast ben ik bestuurslid van de Vereniging Boulevardondernemers Scheveningen en ook bestuurslid van de Haagse afdeling van Koninklijke Horeca Nederland. Den Haag kent vijf specifiek benoemde uitgaanskernen: het Plein, de Grote Markt, het Buitenhof, een deel van het Spui en de boulevard van Scheveningen. In deze vijf uitgaanskernen zijn een groot aantal horecabedrijven gecentraliseerd gevestigd. En voor deze uitgaanskernen gelden andere beleidsregels dan voor andere delen van de stad, bijvoorbeeld de vrije openingstijden. Graag verzoeken wij het college om met alle belanghebbenden ruimere terrasmogelijkheden te onderzoeken in deze vijf uitgaanskernen.

Hiermee wordt aan hardwerkende horecaondernemers en -medewerkers de kans geboden om het financiële leed, onder andere veroorzaakt door corona maar nu ook door de hoge energieprijzen en de inflatie, het hoofd te bieden. Er zijn heel veel argumenten, maar vanwege de beperkte tijd benoem ik er drie. Eén. De behoefte van gasten verandert uiteraard continu, en de behoefte aan het verblijven op een terras is een trend die al jaren zichtbaar is en zich vordert. Dit is niet heel anders dan dat er vroeger nauwelijks een vegetarisch gerecht in de horeca te vinden was, en tegenwoordig zijn er concepten die alleen maar vegangerechten hebben. Vroeger rookten mensen in een café aan de bar en waren er tientallen discotheken die donderdag tot en met zondag vol zaten. Tegenwoordig gaan mensen steeds vaker naar grote festivals en zijn er steeds minder kroegen en ook steeds minder discotheken. Zo is het ook met terrassen. Waar het vroeger voldoende was om een paar tafeltjes voor de deur van je restaurant te hebben staan, willen mensen nu graag verblijven op grote levendige terrassen. Ga met de tijd mee, maak dit mogelijk of onderzoek in elk geval waar dit mogelijk is, rekening houdend met alle belanghebbenden. Steden als Amsterdam en Rotterdam, waar de ruimte toch ook erg beperkt is, maken ook voortgang op dit gebied.

We kunnen toch als Den Haag en als Scheveningen hier niet op achterblijven? Het tweede punt. De extra buitenruimte die door mogelijke vergroting van terrassen wordt ingenomen, gaat niet ten koste van openbare bankjes of andere plekken waar mensen kunnen verblijven. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Gangapersadsing. Ook levert dit geen extra vuil op of andere overlast. Er is bijvoorbeeld op de boulevard, waar mijn ondernemingen gevestigd zijn, meer dan voldoende ruimte. De afgelopen drie jaren dat we de corona-uitbreiding hebben gehad, hebben dat ook bewezen. Tot slot. De vijf uitgaanskernen in Den Haag hebben een specifieke status. De gemeente Den Haag zet in deze kernen juist in op levendigheid en uitgaan. Indien het in deze kernen mogelijk is om terrassen iets uit te breiden … De voorzitter. Dank u wel. Uw drie minuten zijn voorbij. Ten slotte zijn er twee insprekers over demonstratie A12. Mevrouw De Greef (O). Goedenavond. Ik ben Renske de Greef. Op donderdag 26 januari ging om 7.00 uur 's ochtends de bel. Door de intercom hoorde ik dat het de politie was, waardoor ik erg ongerust werd. Mijn man was een paar dagen weg en ik dacht dat de agenten me kwamen vertellen dat 9

hij een ongeluk had gekregen. Nog in mijn pyjama ging ik opendoen, gevolgd door mijn dochters van 7 en 4. Er stonden twee agenten in uniform op de stoep, die aankondigden dat ze een arrestatiebevel hadden voor mijn man Sieger. Ik vertelde dat Sieger er niet was en mijn oudste dochter vulde direct aan: papa is een paar dagen weg. Daarop haalden ze een huiszoekingsbevel tevoorschijn. Ze wilden rondkijken om er zeker van te zijn dat hij er echt niet was. Moet dat echt, vroeg ik nog. Jullie hoorden het toch ook van mijn dochter? Het volgende moment zat ik met de kinderen in de slaapkamer terwijl twee agenten ons huis doorzochten om te kijken of Sieger zich toch niet ergens verstopt had achter een gordijn. De agenten vertrokken en mijn oudste dochter begon te huilen. Aan mij de taak om haar uit te leggen dat mee willen doen aan een vreedzame demonstratie je geen misdadiger maakt, terwijl ik tegelijkertijd haar vertrouwen intact laat dat de politie er is om haar te beschermen. Ik hoorde de afgelopen tijd mensen zeggen dat de arrestaties overdreven werden door de klimaatactivisten. Ik hoorde zelfs de term 'krokodillentranen'. Daarom wilde ik hier staan en vertellen dat twee agenten in uniform die 's ochtends vroeg je huis binnenkomen in de intieme privésfeer van slaperigheid en ochtendrituelen om voor de ogen van jonge kinderen hun vader te willen arresteren niet zomaar iets is.

Het is ingrijpend en het is een keuze om op deze manier om te gaan met de oprechte en terechte zorgen van burgers die beter klimaatbeleid willen. Ik denk nog vaak aan het woord 'beschermen'. Wat willen we beschermen? Waar liggen onze prioriteiten? Bij het oude systeem of bij een leefbare toekomst? Ik zou willen dat de burgemeester zich net zo druk maakt over klimaatontwrichting als over een vreedzame verstoring van de openbare orde. Niemand onder ons gaat voor z'n lol op de weg zitten, maar we zien dat de tijd dringt. Wie nog steeds niet de alarmbellen heeft gehoord, houdt expres zijn vingers in zijn oren. Ik zal mijn dochter later kunnen vertellen dat haar vader dit deed om haar te beschermen. En ik hoop dat ik haar dan kan vertellen dat haar overheid hetzelfde deed. Dank jullie wel. Mevrouw Rootert (O). Geachte voorzitter, geachte raadsleden. Ik maak mij ernstig zorgen over het inperken van het demonstratierecht, bestuursrechtelijk en nu ook strafrechtelijk. De burgemeester zegt dat hij met een blinddoek om demonstraties beoordeelt, dat hij niet kijkt naar de inhoud. Maar hij schuift die blinddoek wel omhoog als hij kijkt naar wíé er wil demonstreren. Want al in 2020 was een van de redenen om een klimaatdemonstratie te beperken dat het 'denkbaar was dat demonstranten van Extinction Rebellion zich bij de demonstratie zouden voegen'.

Zelf ben ik niet bij Extinction Rebellion aangesloten, mijn man wel. Hij probeert via vreedzame acties de overheid aan haar beloftes te houden, want de fossiele subsidies zouden namelijk al in 2020 afgeschaft worden. Mijn man werd op 19 januari gearresteerd in onze woonplaats Castricum, een week voor de andere zes. Hij had net onze jongste zoon naar school gebracht toen hij op zijn fiets door Haagse agenten in burger klemgereden en in de boeien geslagen werd, onder het toeziend oog van een klasgenootje van onze oudste zoon, een buurmeisje en andere kinderen en hun ouders. De Haagse driehoek is die dag doelbewust en op intimiderende wijze de veilige omgeving van ons gezin binnengedrongen, en dat neem ik ook de burgemeester kwalijk. Want hoewel dit uiteindelijk een beslissing was van het OM, was dit juridische geitenpaadje niet ingeslagen zonder zijn inbreng. De burgemeester zegt namelijk dat hij wekenlang veelvuldig probeerde in contact te komen met de organisatie. Maar met mijn man, die gezien werd als organisator, is voorafgaand aan zijn arrestatie welgeteld één keer contact gezocht. Op 9 januari vroeg de burgemeester hem per mail om een kennisgeving te doen. Maar al vijf dagen voordat die termijn verliep, werd hij opgepakt voor opruiing wegens het oproepen tot een wegversperring.

De burgemeester heeft er blijkbaar voor gekozen om wel in de driehoek te zeggen dat hij de demonstratie niet zou faciliteren, maar niet tegen mijn man. Want met het faciliteren van een demonstratie, zoals hij in principe hoort te doen, was de strafbaarheid van de wegversperring weggenomen. Uiteindelijk verbood de burgemeester de demonstratie toen deze gaande was. De 768 gearresteerden op die dag zijn bijna allemaal gearresteerd voor het overtreden van de Wom, niet voor het versperren van een weg; een weg die overigens geen snelweg is. De burgemeester en het OM springen in hun uitlatingen - dan zeg ik het nog eufemistisch onzorgvuldig om met tijdlijnen en met feiten. Van een betrouwbare overheid mogen we transparantie en eerlijkheid verwachten, niet het beschadigen van de reputatie van vreedzame burgers om zo de eigen reputatieschade te beperken. Tot mijn verbazing zegde de burgemeester vorige week ook nog toe

10

om in de driehoek te bespreken of de actietrainingen van Extinction Rebellion bestraft of verboden kunnen worden. Daaruit spreekt een bereidheid tot verdere criminalisering. Iets wat mij ook verontrust, is dat de burgemeester weigerde afstand te nemen van door anderen gebruikte termen als 'criminele organisatie' en 'terroristische misdrijven' … Ik heb even de waarschuwing gemist dat ik nog 30 seconden had. Klopt dat? De voorzitter. Dat klopt. Dat ben ik vergeten, maar desalniettemin zijn uw drie minuten voorbij. Mevrouw Rootert. Mag ik nog de laatste zin … De voorzitter. Nee, want dat heb ik bij niemand toegestaan, ook niet bij u. Het spijt me.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 13 januari 2023 inzake veiligheidsproblemen fietsroutes Postenkade en Ringelwikke, Ypenburg (10466917)

2.

Belanghebbende d.d. 15 januari 2023 inzake nieuw wandelpad voor Den Haag (10466949)

3

Belanghebbende d.d. 15 januari 2023 inzake afval in groenstroken bij “Parel” Moerwijk (10467008)

4

Stichting Hart voor Meijendel d.d. 16 januari 2023 inzake stikstofreductie en natuurverbetermaatregelen voor Natura 2000gebied Meijendel & Berkheide (10467148) Bewonerscommissie Complex 70 d.d. 16 januari 2023 inzake twee ontwikkelingen Complex 70 (10467189) Bewonersvereniging Rondom het Plein d.d. 27 januari 2023 inzake standpunt terrassenbeleid rond het Plein (10471502)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

5

6

7

Vereniging van Eigenaren Scheveningse Duyn d.d. 31 januari 2023 inzake evaluatie geluidsoverlast Scheveningen 2022 (10471589)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

11

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 16 januari 2023 inzake grondwateroverlast Mariahoeve (10466274) Belanghebbende d.d. 17 januari 2023 inzake burenoverlast (10466293) Belanghebbenden d.d. 18 januari 2023 inzake afwijzing verzoek parkeervergunning (10466333) Provincie Zuid-Holland d.d. 17 januari 2023 inzake wijzigingsplan ‘Tabel bestaande activiteiten (Omgevingsplan Binckhorst)’ (10466352) EBH Legal d.d. 20 januari 2023 inzake weigering woonvormingsvergunning op grond van de Huisvestingswet (10466378) Belanghebbende d.d. 20 januari 2023 inzake betrouwbare overheid en de Rotterdamse Luchthaven (10466424) Gezamenlijke Rondvaartorganisaties d.d. 18 januari 2023 inzake noodkreet gezamenlijke rondvaartorganisaties/door goede afstemming geen stremming (10466869) Gemeente Zwijndrecht d.d. 23 januari 2023 inzake brief Eerste Kamer-Extern voorzitterschap (10466891) BTV Rotterdam d.d. 22 januari 2023 inzake reflectie op het EPP van de vereniging Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (10471470)

Voor kennisgeving aannemen

2 3

4

5

6

7

8

9

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 21 en 22 december 2022.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

E.1 E.2 E.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314352) Voorstel van het college inzake opheffing geheimhouding (RIS314480) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (nvt)

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Ik heb in het fractievoorzittersoverleg gevraagd om nadere duiding. Ik neem aan dat dat gewoon gebeurt wat de vertrouwelijkheid betreft. 12

De voorzitter. Zeker, dat gaat gebeuren.

Aan de orde is: F.

Actualiteitendebat aangekondigde staking Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie.

De voorzitter. De aanvrager heeft één termijn met drie minuten spreektijd, interrupties zijn toegestaan en het college beantwoordt in één termijn met drie minuten spreektijd. De beraadslaging wordt geopend. Nur Icar (DENK). Voorzitter. Ik moet even wennen aan het feit dat het leven gewoon doorgaat, ondanks alles wat er in de wereld gebeurt. De Haagse straten zullen komende maandag, dinsdag en woensdag niet worden schoongemaakt. Dat is op 1 februari besloten in een actiebijeenkomst van vakbond FNV met honderden medewerkers van de Haagse Straatorganisatie. Ook het onderhoud aan de straten zal op deze dagen stil komen te liggen. Het ultimatum van FNV Overheid en de overige betrokken bonden voor een nieuwe cao liep op 11 januari af. We zijn inmiddels bijna een maand verder. En als ik me niet vergis liggen de onderhandelingen tussen VNG en FNV stil en zijn ze geen stap dichter bij een akkoord gekomen. Mijn vraag aan het college is of dit klopt. De onvrede is enorm. Ergens is het dan ook goed dat deze medewerkers, die zich ondergewaardeerd voelen, gebruikmaken van hun recht om te staken. Dit is een niet te missen signaal aan het college. Wat DENK betreft dient het college zich in VNG-verband maximaal in te spannen om de onderhandelingen tussen VNG en FNV Overheid te heropenen. DENK maakt zich tevens grote zorgen over de aangekondigde stakingen.

Vandaar dat wij dit actualiteitendebat hebben aangevraagd. Soms vragen wij ons af of de urgentie en de omvang van de Haagse afvalproblematiek wel zijn doorgedrongen bij dit college. Gelet op de reeds bestaande Haagse afvalproblematiek en haar omvang kunnen we het ons als stad eigenlijk niet permitteren dat volgende week de Haagse straten drie dagen lang niet schoongemaakt worden. Laten we ook niet vergeten dat de dag ervoor, de zondag, het afval ook niet wordt opgehaald. Kortom, vier dagen lang geen schone Haagse straten. Wij willen het college er ook aan herinneren dat de vorige raad het initiatiefvoorstel Schoon Den Haag begin 2020 heeft aangenomen. Hiernaast heeft de rekenkamer met het onderzoek 'Schoon op papier!' al een helder signaal afgegeven aan het college en de raad dat de gemeente meer inspanningen dient te verrichten om de afvalproblematiek aan te kunnen pakken. De ontwikkelingen en wellicht nog grotere omvang van stakingen van gemeenteambtenaren baren de fractie van DENK grote zorgen, aangezien ook andere onderdelen van de Haagse gemeente overwegen in actie te komen. De FNV is namelijk ook met andere onderdelen van de Haagse gemeente in overleg en ook zij hebben aangegeven in actie te willen komen. De acties zullen leiden tot een betere cao en hogere lonen.

DENK vindt het ook onbegrijpelijk dat het college in zijn brief van gisteren aankondigt om loon in te houden van de medewerkers die zullen deelnemen aan de collectieve stakingen, waar mevrouw Arp van de SP ons op geattendeerd heeft. Laten we niet vergeten dat staken een recht is. DENK vraagt zich af waarom het niet gelukt is om tot een nieuwe cao te komen. Kan de wethouder toelichten waarom het maar niet lukt? Wij willen ook van het college horen hoe het zo heeft kunnen lopen dat er sprake is van grote onvrede onder gemeenteambtenaren … De voorzitter. Uw drie minuten zijn voorbij. Nur Icar (DENK). Zal ik dan de moties voorlezen? Ik ben echt niet helder, hoor. De voorzitter. Dat zou ik zeker doen. 13

Nur Icar (DENK). Ten eerste de spreekt-uitmotie Onze ambtenaren die Den Haag schoon houden verdienen beter: hogere lonen en betere cao, met als dictum: spreekt uit dat gelet op de grote Haagse afvalproblematiek de medewerkers die zorgen voor een schoon Den Haag beter gewaardeerd moeten worden, het college zich in VNG-verband maximaal dient in te spannen om te zorgen dat er alsnog een akkoord komt tussen VNG en FNV Overheid en de medewerkers die zorgen voor een schoon Den Haag daadwerkelijk hogere lonen en een betere cao zullen krijgen. De tweede motie is de motie Maximaal inspannen in VNG-verband om te komen tot een akkoord met FNV-overheid, met als dictum: verzoekt het college zich in VNG-verband maximaal in te spannen om ervoor te zorgen dat VNG op zeer korte termijn met vakbond FNV-overheid de onderhandelingen heropent en alsnog een akkoord sluit met FNV-overheid en tegemoetkomt aan de verzoeken/eisen met betrekking tot een betere cao en hogere lonen. De derde motie, samen met de SP opgesteld, is de motie Geen looninhouding bij staking, met als dictum: verzoekt het college geen loon in te houden van werknemers van de gemeente bij deelname aan collectieve stakingen. Alle moties zijn medeondertekend door Lesley Arp van de SP en Sebastian Kruis van de PVV. De voorzitter.

Door de heer Icar, daartoe gesteund door mevrouw Arp, worden de volgende moties (F.1 DENK, F.2 DENK en F.3 DENK) ingediend:

Motie F.1 DENK Maximaal inspannen in VNG-verband om te komen tot een akkoord met FNVOverheid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 februari 2023, ter bespreking van het Actualiteitendebat aangekondigde staking Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie; Constaterende, dat: • vakbond FNV heeft aangekondigd dat de Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie op 13, 14 en 15 februari zal staken; • honderden medewerkers van de Haagse Straatorganisatie aanwezig waren op een actiebijeenkomst van Vakbond FNV waar het besluit voor de staking is genomen; • ook het onderhoud aan de straten op 13, 14 en 15 februari komt stil te liggen; • het ultimatum van FNV Overheid en de overige betrokken bonden voor een nieuwe cao Gemeenten/SGO aan de werkgevers op 11 januari afliep; • het FNV tevens met andere onderdelen van de Haagse gemeente in overleg is en ook zij hebben aangegeven in actie te willen komen voor een betere cao; • het college op 8 februari 2023 de brief Collectieve acties op 13 t/m 15 februari heeft gestuurd (ris314512) naar de raad, waarin zij aangeeft de stakingen niet te zullen aanvechten; • in de brief staat dat conform vaste regels het loon ingehouden wordt van hso medewerkers over de dagen dat zij deelnemen aan de collectieve staking; • Den Haag te kampen heeft met grote afvalproblematiek; • de raad het initiatiefvoorstel ‘Schoon Den Haag’ (ris304588) begin

2020 heeft aangenomen. Overwegende dat: • gelet op de al bestaande Haagse afvalproblematiek en haar omvang het niet wenselijk is dat Den Haag 3 dagen lang niet schoongemaakt zal worden en het afval zal blijven liggen; • de rekenkamer met het onderzoek ‘Schoon op papier’ al een helder signaal af gaf aan het college en de raad dat de gemeente meer inspanningen dient te verrichten om de afvalproblematiek aan te kunnen pakken;

14

• • • • •

ambtenaren van andere diensten ook zullen staken in navolging op de aangekondigde staking door de medewerkers van de Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie. het onbegrijpelijk is dat de ambtenaren die onze stad schoonhouden ondergewaardeerd worden en onderbetaald worden; onze gemeentelijke ambtenaren die zorgen voor een Schoon Den Haag beter verdienen; het terecht is dat het college in haar brief aangeeft de stakingen niet te zullen aanvechten; het wenselijk is dat het college zich in vng-verband maximaal inspant om te zorgen dat het op er op korte termijn voor te zorgen dat VNG alsnog een akkoord sluit met FNV Overheid m.b.t. een betere CAO en hogere loon; zodat nieuwe stakingen in de toekomst niet nodig zullen zijn.

Verzoekt het college: • zich in vng-verband maximaal in te spannen om er voor te zorgen dat vng op zeer korte termijn met vakbond FNV-Overheid de onderhandelingen heropent en alsnog een akkoord sluit met FNV-Overheid en tegemoet komt aan de verzoeken / eisen m.b.t. een beter CAO en hogere lonen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.2 DENK Spreek uit: Onze ambtenaren die Den Haag schoon houden verdienen beter: hogere lonen en betere CAO De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 9 februari 2023, ter bespreking van het Actualiteitendebat aangekondigde staking Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie; Constaterende, dat: • vakbond FNV heeft aangekondigd dat de Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie op 13, 14 en 15 februari zal staken; • honderden medewerkers van de Haagse Straatorganisatie aanwezig waren op een actiebijeenkomst van Vakbond FNV waar het besluit voor de staking is genomen; • ook het onderhoud aan de straten op 13, 14 en 15 februari komt stil te liggen; • het ultimatum van FNV Overheid en de overige betrokken bonden voor een nieuwe cao Gemeenten/SGO aan de werkgevers op 11 januari afliep; • het FNV tevens met andere onderdelen van de Haagse gemeente in overleg is en ook zij hebben aangegeven in actie te willen komen voor een betere cao; • het college op 8 februari 2023 de brief Collectieve acties op 13 t/m 15 februari heeft gestuurd (ris314512) naar de raad, waarin zij aangeeft de stakingen niet te zullen aanvechten; • in de brief staat dat conform vaste regels het loon ingehouden wordt van hso medewerkers over de dagen dat zij deelnemen aan de collectieve staking; • Den Haag al te kampen heeft met grote afvalproblematiek; • de raad het initiatiefvoorstel ‘Schoon Den

Haag’ (ris304588) begin 2020 heeft aangenomen. Overwegende dat: • gelet op de al bestaande Haagse afvalproblematiek en haar omvang het niet wenselijk is dat Den Haag 3 dagen lang niet schoongemaakt zal worden en het afval zal blijven liggen; • de rekenkamer met het onderzoek ‘Schoon op papier’ al een helder signaal af gaf aan het college en de raad dat de gemeente meer inspanningen dient te verrichten om de afvalproblematiek aan te kunnen pakken; • ambtenaren van andere diensten ook zullen staken in navolging op de aangekondigde staking door de medewerkers van de Haagse Straat- en Reinigingsorganisatie; 15

• • • •

het onbegrijpelijk is dat de ambtenaren die onze stad schoonhouden ondergewaardeerd worden en onderbetaald worden; onze gemeentelijke ambtenaren die zorgen voor een Schoon Den Haag beter verdienen; het terecht is dat het college in haar brief aangeeft de stakingen niet te zullen aanvechten; het wenselijk is dat het college zich in vng-verband maximaal inspant om te zorgen dat het op er op korte termijn voor te zorgen dat VNG alsnog een akkoord sluit met FNV-Overheid m.b.t. een betere CAO en hogere loon; zodat nieuwe stakingen in de toekomst niet nodig zullen zijn.

Spreekt uit dat: • gelet op de grote Haagse afvalproblematiek de medewerkers die zorgen voor een Schoon Den Haag beter gewaardeerd moeten worden; • het college zich in VNG-verband maximaal dient in te spannen om te zorgen dat er alsnog een akkoord komt tussen VNG en FNV-Overheid en de medewerkers die zorgen voor een Schoon Den Haag daadwerkelijk hogere lonen en beter CAO zullen krijgen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.3 DENK Geen looninhouding bij staking De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 9 februari 2023, ter bespreking van actualiteitendebat aangekondigde staking Haagse straat- en reinigingsorganisatie. Constaterende, dat: • het college op 8 februari 2023 de brief Collectieve acties op 13 tm 15 februari heeft gestuurd (RIS314512) naar de raad; • in de brief staat dat conform vaste regels het loon ingehouden wordt van HSO medewerkers over de dagen dat zij deelnemen aan de collectieve staking. Overwegende, dat: • de SP heeft vernomen dat meerdere gemeenten ervoor kiezen het loon niet in te houden bij stakingen, bijvoorbeeld gemeenten in de provincie Zeeland, de gemeente Groningen en in het geval van AVRI (een regionale schoonmaakorganisatie van 8 gemeenten); • het dus een keuze is van gemeenten is om stakers wel of niet door te betalen. Verzoekt het college: • geen loon in te houden van werknemers van de gemeente bij deelname aan een collectieve staking. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Het is goed dat hier aandacht voor is, want er is nogal wat aan de hand. Ook alle begrip voor de staking, zeg ik maar even in deze raadzaal. Ik heb drie minuten en ga snel naar de moties. Er zijn twee vragen gesteld, maar misschien komen die nog terug.

Motie F.1 DENK verzoekt het college om zich maximaal in te spannen in VNG-verband, en dan volgen er heel veel woorden: op zeer korte termijn, heropenen, akkoorden sluiten voor een verbeterde cao en tegemoetkomen aan de verzoeken van. U noemt heel veel woorden tegelijk achter elkaar. Dat maakt het meteen wat lastig en ingewikkeld voor het college. De werkgevers, VNG en SGO, voeren deze cao-onderhandelingen niet zelfstandig in hun eentje. Dat gebeurt in het collectief aan de sectorale tafel. Den Haag laat zich natuurlijk ook met alle andere gemeentes daarin vertegenwoordigen. Een delegatie van de VNG doet die onderhandelingen onder leiding van de VNG. 16

We spreken dan met één mond. 'We', want Den Haag is uiteraard onderdeel daarvan. Als daar een resultaat uit komt, dan gaat dat nog naar de ledenraadpleging van alle gemeentes, en de meerderheid der stemmen telt. Daarmee wil ik zeggen dat wij als gemeente hier sowieso geen eigen koers in kunnen varen, hoe graag wij ook willen dat er snel een goede cao komt voor alle werknemers die wij hier in Den Haag hebben. Ik moet de motie helaas ontraden. Maar ik wil tegen de heer Icar en ook tegen alle andere indieners van de motie zeggen: neem wel van ons aan dat wij ons maximaal inspannen om in ieder geval aanwezig zijn en argumenten en input te leveren om die onderhandelingen goed te laten verlopen. Fatima Faïd (HSP). Wat is dan de inzet van Den Haag? Ik begrijp dat het via de VNG gaat, maar wat is de inzet? Gaan we de FNV steunen? Of zegt u: nee, dat gaan we niet doen? Wethouder Parbhudayal (VVD). Zo werkt dat niet, de inzet van een enkele gemeente. Het is een sectorale tafel. Daar ligt een collectief verhaal vanuit de bonden en dan komen er eisen. Zo werkt dat. Er zijn overigens drie bonden: de FNV, het CNV en de oude FDO, die na mutaties nu een andere naam heeft. Er komt een eisenpakket en vervolgens volgt er een bod, en dat is ook een collectief bod. Dat vindt daar plaats in die onderhandelingen. U vraagt nu wat de inzet van Den Haag is, maar die bestaat niet in dit proces.

Fatima Faïd (HSP). Ik snap natuurlijk dat we onderdeel zijn van de VNG, maar die gemeentes gaan onderling met elkaar discussiëren. Ik wil weten wat de inzet van de gemeente Den Haag is of was op dit dossier. Hebben jullie als gemeente gezegd achter de eisen van de bonden te staan of niet? Uiteindelijk kom je dan bij de lijst met eisen, maar ik wil weten wat wij als Den Haag hebben geadviseerd in het traject daar net iets voor. Wethouder Parbhudayal (VVD). Op de VNG-site staat een overzicht van de eisen van de bonden. We zijn in twee fases bezig met een bod. 'We' is de hele tafel. Met die informatie moet u het doen. Ik kan geen enkele andere informatie geven. Wat is bijvoorbeeld de rol van Den Haag aan die tafel, want misschien stelt u die vraag. Het gaat over loon, over verlofdagen en over heel veel aspecten. Ik weet niet of u die lijst heeft gezien; die staat op de VNG-site. Wij denken mee over: wat betekent dit bijvoorbeeld voor de loonbegroting van de gemeente, stel dat? Dat is onze rol. Uiteraard praten we over veel andere dingen, maar ik kan eigenlijk geen ander antwoord geven dan: er ligt een bod vanuit de werkgeverskant, er ligt een eisenpakket vanuit de VNG. Het verschil is nog groot en daarom hebben we elkaar nog niet gevonden. Robin Smit (PvdD). Ik probeer mevrouw Faïd een beetje bij te vallen.