RIS314679 Notulen van de raad van 11 januari 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 11 januari 2023 (Geopend te 19.30 uur) Voorzitter: D. Groenewold, plaatsvervangend voorzitter Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de Besluitenlijst C.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314297) C.2 Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) D. Actuele situatie Escamp (op verzoek van Hart voor Den Haag) Stemmingen De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 41 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), van der Helm (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), KlokkenburgReedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag) Martini (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Noorlander(D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Smit (PvdD), Thepass (GL), Sluijs (Hart voor Den Haag), Uduba (VVD) Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66) Afwezig: Mostert (D66), Hofstra (VVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Ik heet u allen van harte welkom bij de allereerste raadsvergadering van 2023. Het mag eigenlijk niet, maar ik wens dat u allen het allermooiste en gelukkigste jaar in uw leven tegemoet gaat en dat we met elkaar het beste van deze stad mogen maken. Bericht van verhindering is ontvangen van de leden Hofstra, Mostert en Meinesz en van wethouder Mulder.

Wethouder mevrouw Vavier zal iets later aansluiten. De stemmingen zijn aan het eind van deze vergadering. Daarna is er gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

1

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn negen insprekers aangemeld. Zij krijgen drie minuten van mij. De heer Van der Spiegel (D). Geachte leden van de raad, wethouders en burgemeester. Recent zijn De Venen in opspraak gekomen vanwege een recente steekpartij aldaar. Ik woon al ruim 33 jaar met veel plezier in De Venen en ik heb mij mateloos geërgerd aan de recente publiciteit over mijn mooie buurt. Volgens AD/Haagsche Courant zou een meisje van 12 op weg naar school niet meer langs de locatie van de steekpartij durven fietsen. Dat is bij buurtwinkel Nour. Ik kom daar vaak langs. Er staan daar 's avonds - nu even niet - jongens. 's Avonds! Dat is geen moment voor dat meisje om naar school te gaan. Het is dus een verzonnen verhaal. Er zouden intimidaties plaatsvinden. Toegegeven: elke is er één te veel maar ik zag ze nooit. Nou ben ik een man; misschien worden alleen vrouwen lastiggevallen. Ik schreef op Facebook over de sensatiezucht van AD/HC en kreeg veel bijval van vrouwen. Ik ben bewust met vrouwen uit Bouwlust gaan praten. Misschien is het een verrassing voor sommigen onder u: allen voelden zich nog veilig in onze buurt en bij Nour. Ik las teksten over problemen rond de multiculturele samenleving, over jongeren met een Syrische herkomst die aan het bakkeleien waren met jongens met een Marokkaanse achtergrond.

We weten sinds kort dat er op een schoolfeest ruzie is ontstaan, met al dat gedoe tot gevolg. In alle 65 jaren die ik Bouwlust woon, waren er op z'n tijd problemen tussen groepen jongeren. Dreven tegen Zijdes; groepen uit een willekeurige buurt daarvan misdroegen zich bij tijd en wijle inderdaad. De recente steekpartij is verschrikkelijk, maar maak die alsjeblieft niet groter dan die is. Jongeren kunnen gewoon vervelend zijn, gewoon omdat ze jongeren zijn; dat geldt natuurlijk vooral voor de jongens. Ja, er zijn tegenstellingen in De Venen, maar dat is maar al te vaak tussen bewoners van de koopwoningen aldaar en de huurwoningen in die buurt. Mensen zoals ik, die daar in een huurwoning wonen, zouden gepeupel zijn, tinnef. Dat is mij en mijn buren recht in ons gezicht gezegd. Ja, er is drugsproblematiek in Bouwlust. Dat zou volgens de berichtgeving ook te maken hebben met de steekpartij, waarvan we nu weten dat die begonnen is bij een schoolfeest. Die zojuist genoemde drugsoverlast is door een eerdere gemeenteraad en een eerdere wethouder bewust veroorzaakt. Het is uw schuld, maar dan van uw voorgangers, want vlak naast Bouwlust is op Zichtenburg Mi Casa, de grootste gebruikersruimte van Den Haag. Daar is een hele groep verslaafden bij elkaar met enorm veel aanzuigende werking op dealers.

Zolang die verslaafden daar zijn, heb je drugshandel in de buurt en zolang dat niet wordt aangepakt, is het voor de politie dweilen met de kraan open. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer Van der Spiegel. Ga met de jongeren in gesprek. Vraag hun via een jongerenwerker wat ze nodig hebben. Dat is veel effectiever dan met allerlei plannen bij hen komen. Laat hen het zelf oplossen. Tot slot nog één ding. Ik hoor allerlei geroep over een mislukte multiculturele samenleving. Ik vind dit racistische bagger die onze buurt niet verdient. Wij leven in het algemeen heel goed met elkaar samen, ook al hebben we een andere herkomst. (Applaus) De voorzitter. Ik hoor dat het niet de bedoeling is dat de mensen op de tribune laten blijken wat zij vinden van de inbreng van de insprekers. Ik verzoek u dus om dat niet meer te doen, ook al vindt u het een fantastische inbreng. Ik vraag u om verder geen reactie meer te geven, zodat iedereen gewoon op een veilige manier zijn of haar tekst kan inbrengen. Ik was nog vergeten te zeggen dat ik kenbaar zal maken wanneer de laatste halve minuut ingaat.

2

Mevrouw Lammers (D). Hallo iedereen. Net als vele anderen schrok ik erg van het nieuws van het steekincident in mijn wijk en vind ik de toename van messenbezit bij jonge tieners erg alarmerend. Ik denk dat wij het hierover allemaal eens zijn. Het incident gebeurde een paar honderd meter van mijn huis en ik hoorde ervan via mijn vrienden en ouders. Ik volgde vanzelfsprekend de berichtgeving in de pers. Wat een verdraaiing van de werkelijkheid! In meer dan één persbericht werd gesuggereerd dat het bij ons onveilig is om over straat te lopen. Er werd gesproken van 'een banlieue', 'een gefaalde multiculturele samenleving', 'gefaalde opvoeding' en 'jeugdbendes'. Ik wil duidelijk maken dat het idee dat je bij ons minder veilig over straat kan lopen dan elders, complete onzin is. Ik ben een jonge vrouw en dus automatisch een expert over onveilig voelen op straat en ik word stukken vaker in het centrum lastiggevallen dan in mijn wijk. Bovendien is het natuurlijk niet zo dat je willekeurig wordt neergestoken als je rustig op straat loopt. Daar ben ik dan ook niet bang voor. Ik leef niet in een half oorlogsgebied en de inwoners van onze wijk zijn niet allemaal potentiële criminelen. Het is oneerlijk om te doen alsof er een wijkgedragen, alomvattende tolerantie is voor geweld en criminaliteit. Natuurlijk zijn er criminelen in onze wijk.

De denkfout van sommigen is om de hele wijk en zijn inwoners hieraan te linken. Veel mensen proberen het beste te maken van hun omstandigheden en veel anderen doen actief van alles om anderen te helpen. Al mijn vrienden proberen net als ik rustig te studeren om een toekomst voor zichzelf te bouwen. Hun ouders werken keihard om hun die toekomst te bieden. Mijn moeders beste vriendin werkt voor een loon van € 12 per uur. Enorm vreemd is het dus niet dat sommige mensen weinig tijd over hebben om die met hun kinderen te besteden. Daarom zou ik u aanraden: komt u eens langs in Bouwlust. U zult zien dat veel mensen het moeilijk hebben en dat gezinnen in kleine, krakkemikkige woningen wonen en arm zijn. U zult zien dat er geen muziekgelegenheden, natuurgebiedjes, buurthuizen, leuke sportparkjes of leuke dingen te doen zijn voor jongeren. 'Straatcultuur' zegt u dan als jongeren op straat zitten. Alle wijkbewoners die ik ken, zouden blij zijn als er minder criminaliteit was. Als u criminaliteit tegen wil gaan zijn voorzieningen, inkomsten, kinderopvang en de staat van de jeugdzorg misschien goede plekken om te beginnen. Ik kom hier vandaag spreken omdat dergelijke vooroordelen mij boos maken. Ik voelde mij echter niet persoonlijk aangevallen, omdat ik weet dat ik niet de jongere ben over wie gesproken wordt.

Niet omdat ik onschuldig, goed opgevoed of welbespraakt ben, maar omdat ik een westerse achtergrond heb en een witte huidskleur. Mijn vrienden die een andere achtergrond hebben, zijn namelijk ook onschuldig, goed opgevoed en welbespraakt, maar zij worden wel aangevallen. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Lammers. U en ik weten namelijk dat bijvoorbeeld etnisch profileren van tieners op school door een politiekorps hen wel zou schaden, maar mij niet. Mijn vrienden en talloze andere jongeren in mijn wijk zijn niet verdachter dan ik, maar worden allemaal over één kam geschoren vanwege hun afkomst. Hopelijk merkt u dat als u eens langskomt. Ik hoop dat het beleid waartoe u allen besluit, niet gebaseerd is op vooroordelen, maar zich juist richt op het verbeteren van de levens van alle inwoners van Den Haag. Niemand heeft wat aan angstzaaierij of aan halve en hele racistische uitspraken. Mevrouw Chisholm (D). Goedenavond. Mijn naam is Courtney Salina Chisholm. Ik ben 36 jaar, moeder van een jongen van 12. Ik sta hier vandaag omdat ik me heel veel zorgen maak over de toekomst van mijn kind. Ik werk al bijna tien jaar in de jeugdhulpverlening. Daar werk ik met kwetsbare doelgroepen. Die doelgroepen worden gezien als daders en als criminelen. Dat doet mij heel veel pijn. Ik lig er soms zelfs wakker van.

Ik hoor dat er plannen zijn voor preventief fouilleren en voor allerlei preventieve aanpakken waarvan ik denk: mensen, waar zijn we mee bezig? Hoe kunnen we nou denken dat dat helpt? We zijn het er allemaal over eens dat autoritaire gezagsvoering eigenlijk niet werkt. Vandaar dat de gesloten jeugdhulpverlening weggaat: het werkt gewoon niet. Wat moeten we doen? Naast de jongeren staan. Heel lang heb ik gedacht dat er geen geld was voor de jeugdhulpverlening. We horen dat er wordt bezuinigd. Onlangs ben ik erachter gekomen dat er gewoon wel geld is. Dat geld gaat naar de grote organisaties en ik weet niet waarnaartoe. We zien bijvoorbeeld dat er geld wordt gegeven voor behandeling van jongeren. Die kinderen krijgen geen behandeling. Ik sta er versteld van. Ik ben zelf zzp'er en ik kom op heel veel plekken, ook om te kijken wat er echt speelt. Er vindt geen behandeling plaats. Die kinderen verhuizen wanneer ze 18 zijn. Waar 3

gaat het geld naartoe, mensen? Er zijn genoeg kleine organisaties die wel willen helpen, organisaties zoals Kans Jongeren of DiverCity in Rotterdam, dat heel graag hier iets wil openen, maar er vindt geen aanbesteding plaats om te helpen. Dat zijn organisaties die naast de jongeren willen staan, die in de haarvaten zitten, zoals ik, en die gewoon weten dat er wél een oplossing is. Politie en macht helpen gewoon niet; het enige wat je daarmee creëert, is eigenlijk gewoon wantrouwen jegens de politie. Wie ga ik bellen als ik elke keer staande wordt gehouden? Wie ga ik bellen als er iets is? Wie ga ik bellen? Ik moet de politie toch bellen? Maar die ga ik niet meer bellen, want die pakt mij bij de kraag. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. Mevrouw Chisholm. Als je zegt 'meneer, wat heb ik gedaan?', moet je je bek houden en moet je met je handen tegen de muur. 'Ik ga de politie niet bellen. Nee, meneer, nee, mevrouw, ik ga de politie niet bellen. Ik ga het heft in eigen hand nemen en ik ga mijn medemens neersteken. Dat is wat ik ga doen.' De heer Angelista (D). Goedenavond. Ik ben Laurella Angelista, oprichter van Kans Jongeren. Ik ben al twintig jaar werkzaam als hulpverlener en behandelaar in Den Haag, Zoetermeer en omgeving.

Ik heb Kans Jongeren vijf jaar geleden opgericht om jongeren te gaan helpen die een achtergrond hebben en die te maken hebben met moeilijke situaties en leefomstandigheden. Eigenlijk willen zij iets van hun leven maken, maar krijgen zij de kans niet. Zij behoren tot de Kans Jongeren. Kans Jongeren staat naast de jongeren. Eigenlijk begeleiden wij jongeren als dat nodig is omdat ze vastlopen, uit school vallen, in criminaliteit belanden. We gaan kijken waar het probleem ligt. Daarna gaan we begeleiding geven. In de afgelopen tijd is de wachtlijst heel lang: vier, vijf of zes maanden voor jongeren om een traject te starten. We zien het probleem al op straat voorbijkomen. Er wordt geweld gepleegd, jongens bedreigen elkaar en steken elkaar neer. Waar hebben we het over en waar gaat het heen? Kijkend naar mezelf en naar hoe ik in het leven sta om jongens te begeleiden, zeg ik dat mijn trajecten allemaal slagen. Ik heb nog geen aanbesteding. Ik ben wel al vijf jaar bezig. Jongens uit Den Haag, Amsterdam en omgeving komen allemaal naar mij toe om een begeleiding te starten. Waarom komt Den Haag, kijkend naar dit hele verhaal, niet zelf naar mij toe met de vraag: waarom help je onze jongeren niet? Dan wordt er gezegd dat de gemeente geen geld heeft, dat ik niet de juiste documenten heb of dat ik nog niet bekend en nog niet 'groot' ben. Ik ben al vijf jaar bezig.

Ik heb inmiddels al honderden jongens het rechte pad op geholpen. Wat is mijn eigen achtergrond? Ik kom uit de Schilderswijk en ik heb zelf in een benarde situatie geleefd. Nu sta ik hier als 37-jarige man en als ouder van twee kinderen. We moeten naast de jongeren staan, hen helpen en hun trajecten aanbieden voordat de problemen starten. We moeten de wachttijden voor begeleiding niet laten oplopen tot zes maanden. Er zijn heel veel alternatieven. Ik geef zelf training om recidive te voorkomen. Recidive kan met het traject al op voorhand worden voorkomen. Je moet naast de jongens staan om te begrijpen wat er aan de hand is. Je moet meeleven. Meestal komt het probleem ergens vandaan. Een gedrag komt niet zomaar naar voren en ze doen bepaalde dingen niet zomaar. Wij filmen overal met een camera, ook voor social media. Eigenlijk promoten we zo zelf criminaliteit. Dat moeten we blokkeren. Jongeren willen alles filmen om aandacht en publiciteit te krijgen om inkomsten te genereren. Ik werk ook met drillrappers en ik help jongeren; ik haal die jongens eruit. Ik heb daar de laatste tijd heel veel werk aan besteed en het werkt. Ik heb er een paar jongens uit kunnen halen. Ik geef die jongens begeleiding. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer Angelista. Die jongens komen elke dag zelf bij mij op kantoor: 'Laurella, we hebben hulp nodig.

Help ons met werk, help ons met dit en met dat'. Mijn collega's en ik werken heel hard om deze doelgroep te helpen, maar steun mij ook om deze begeleiding te kunnen geven en wijs ons niet af als hulpverleners. Er zijn ook kleine organisaties om jongeren te hepen, niet alleen grote organisaties en mensen die al langer bestaan. Dat wilde ik meegeven. Ik hoop dat de mensen het gaan begrijpen: begeleiding, ondersteuning en naast de jongeren staan zijn belangrijk. Een gedrag komt ergens vandaan. Vergeet dat niet.

4

De voorzitter. De volgende spreker zou de heer De Bono zijn, maar die heeft zich ziek gemeld. Hij kan dus helaas niet inspreken. De heer El Assili (D). Goedenavond. Mijn naam is Ibrahim, ik ben 22 jaar oud en ik heb al mijn levensfasen en jaren in het gebied Zuidwest mogen beleven. Afgelopen week heb ik een artikel gelezen dat mij wezenloos heeft doen schrikken. Het lezen van dit artikel zorgde voor een golf van negatieve emoties die door mijn hele lijf heen gingen, zoals verdriet, woede en vooral teleurstelling. De geïnterviewde in het artikel waarover ik spreek, was Richard de Mos. Richard de Mos heeft in dat artikel het gebied Zuidwest in een negatief daglicht geplaatst. In het artikel uitte hij duidelijk zijn zorgen over de misdaad- en overlastcijfers binnen dit gebied. Dit stukje deed bij mij veel belletjes rinkelen. Over welke cijfers spreekt Richard eigenlijk? Nergens wordt een link gelegd met betrouwbare bronnen, een mogelijk onderzoek en/of een deskundige. Daarnaast worden door welzijnswerkers binnen het gebied vaak momenten ingelast waarop meningen en behoeftes worden opgehaald bij de bewoners van Zuidwest. Daaruit is gebleken dat cijfers over onderwerpen zoals deze aan het dalen zijn.

Daarnaast heb ik uit het artikel van Richard de Mos kunnen halen dat hij vindt dat de gemeente geen reactie geeft op de noodkreet van onder andere scholen en welzijnsorganisaties ten behoeve van een betere samenwerking. Persoonlijk is dit voor mij iets nieuws. De welzijnsorganisaties binnen Zuidwest werken namelijk altijd samen met de politie, scholen, andere organisaties en de gemeente. Een goede samenwerking en nauw contact met een netwerk als dit is cruciaal om het sociaal werk goed in stand te houden. Hoewel Richard de Mos durft te beweren dat Zuidwest een verschrikkelijk gebied is waar volgens hem jongeren elkaar steken met messen zo groot als een half zwaard, is hijzelf op 10 juni 2022 toch de wijk ingegaan zonder enige beveiliging. Persoonlijk zou angst mij bekruipen als ik een gebied zou bezoeken waar ik zo'n intens negatief beeld van heb. Richard de Mos, wat je nu aan het doen bent, is simpelweg heel Zuidwest over één kam scheren, maar u herinnert zich niet uw eigen grote fout die u hebt begaan binnen de politiek. U mag vandaag van geluk spreken dat ik er geen liefhebber van ben om anderen in een negatief daglicht te plaatsen. De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer El Assili. Daarom zal ik die fout niet benoemen en wil ik u alleen wakker schudden. Al met al heb ik het doel dat u tijdens het schrijven in gedachte had, niet kunnen begrijpen.

Wat u heeft gecreëerd, is onrust in Zuidwest. Op deze wijze probeert u de bewoners van het gebied tegen elkaar op te zetten, maar ik kan u bij dezen beloven dat dat niet zal lukken. De voorzitter. U bent door uw tijd heen. Ik zou u dus willen vragen om nog één laatste zin uit te spreken. De heer El Assili. De buurtbewoners van Zuidwest houden van elkaar en houden van de buurt. Zuidwest is één team en we zullen er altijd voor elkaar zijn. De heer El Youssefi (D). Goedenavond, allen. Mijn naam is Amir el Youssefi. Ik ben 18 jaar. Ik studeer momenteel social work op de Haagse Hogeschool. Ik woon al mijn hele leven in Vrederust en ik ben de stem van de jongeren. Dat is ook de reden waarom ik hier nu sta. Verder zet ik me actief in onze wijk in. Mijn functie hierbij is vooral ondersteunen en begeleiden. Daarbij organiseer ik samen met de jongeren in samenwerking met de buurtmoeders en welzijnsorganisaties diverse activiteiten in de wijk waarmee we bewoners stimuleren om te socialiseren en daarmee de cohesie ofwel de samenhang te versterken. Het artikel over de veiligheidssituatie in Den Haag Zuidwest was een klap in mijn gezicht. Net toen de sociale cohesie in de wijk Vrederust op haar best was, heeft u, meneer De Mos, door middel van uw uitspraken de bewoners echt tekortgedaan.

U geeft aan dat de Marokkaanse en Syrische jongens lijnrecht tegenover elkaar staan na meerdere geweldsincidenten. Om te beginnen wordt het tijd dat we stoppen met het benoemen van iemands achtergrond en met het daaraan koppelen van een identiteit. Uw doel is om de situatie in de wijk te verbeteren, maar door middel van dit artikel zorgt u ervoor dat mensen met verschillende achtergronden zich juist van de samenleving afkeren. Hier is dus sprake van segregatie. Daarmee wordt het proces van integratie verstoord. Dat is iets wat 5

niemand wil. Door alle mensen in Zuidwest over één kam te scheren, heeft u een bepaald stigma gecreëerd voor de mensen in Den Haag Zuidwest dat hen voor de rest van hun leven zal blijven achtervolgen. Deze stigmatisering kan voor afwijzing voor banen en stages zorgen. Dat is niet iets waar u verantwoordelijk voor wil zijn. Door één incident kan je niet gelijk spreken van 'onveiligheid'. In onze wijk staan de moeders, vaders, jongeren, kinderen en ouderen naast en met elkaar. Dit is hoe het is en hoe het altijd is geweest. Ik laat mijn wijk door niets en niemand onterecht op een negatieve manier bestempelen. De heer Sakruca (D). Ik wil mezelf eerst voorstellen aan jullie. Mijn naam is Mirhan. Ik ben 18 jaar oud en ik studeer momenteel social work. Ik zit in mijn tweede leerjaar en ik loop ook stage in de wijk Vrederust. In mijn stage heb ik deze wijk ervaren als een hele hechte wijk. Daarbij werken we samen met allerlei welzijnsorganisaties, vrijwilligers, jongeren en kinderen. Zoals is benoemd is door een andere stagiair uit de wijk is Richard de Mos op 10 juni 2022 op bezoek geweest bij de moestuinen achter de Pachtersdreef, waar hij samen ging lopen met de buurtmoeders en de jongeren. Ik was een van die jongeren en ik ging in gesprek met Richard de Mos. We hebben het gehad over hoe goed het gaat in de wijk, wat we presteren in de wijk en wat we precies doen.

We hebben het ook gehad over een jeugdhonk voor de jongeren in de wijk Vrederust. Hij heeft daarbij zijn hulp aangeboden om dit jeugdhonk realiseerbaar te maken. Mijn vraag is waarom hij ons zijn hulp heeft aangeboden als hij Zuidwest zo'n vreselijke wijk vindt. Ik als jongere in Zuidwest heb nooit ervaring gehad met messen en zwaarden. Ik zie in mijn eigen groep en in andere groepen in de wijk juist een hele grote afkeuring daarvan. Gelukkig heb ik dit niet meegemaakt. Als voorbeeld kan ik noemen dat ik met Ibrahim tijdens de kerstvakantie allerlei activiteiten heb georganiseerd in samenwerking met verschillende vrijwilligers in de wijk, zodat wij doelgroepen kunnen vermaken in de wijk. Hierbij hebben we de bejaarden thuis aan de Melis Stokelaan betrokken. Mijn vraag is of wij nu ook criminelen zijn omdat er een incident heeft plaatsgevonden op de Beresteinlaan. Zijn wij nu minder geïntegreerde burgers en zijn wij juist helemaal niet geïntegreerd, hoewel we geboren en getogen zijn in Zuidwest? Wij horen van de buurtmoeders juist dat wij rolmodellen zijn voor kinderen en andere jongeren in de wijk. Ik vind de uitspraken in het artikel heel polariserend jegens mijn Marokkaanse jeugdvrienden in de wijk, die al zo heel moeilijk aan een baan komen vanwege hun namen en achtergronden. Ik keur deze uitspraken echt heel erg af, want ik zie dat zij mijn Marokkaanse vrienden pijn doen.

De voorzitter. U heeft nog een halve minuut. De heer Sakruca. Mijn vraag aan jullie allemaal, ook aan de burgemeester, is of wij niet juist moeten werken aan een beeld dat minder polariserend is jegens verschillende gemeenschappen in Nederland. De heer El Youssefi (D). Goedendag. Ik ben Jabrane el Youssefi, 21 jaar. Het nieuws dat we hebben gehoord, is natuurlijk verschrikkelijk. Toen las ik het artikel van Richard de Mos. Ik heb een beetje naar Richard de Mos gekeken terwijl de insprekers spraken. Ik zag dat hij niet luisterde, dat hij naar zijn telefoon keek, dat hij aan het spelen was. Hij heeft zo'n 'mooi' artikel geschreven over wat er gebeurt in de wijk, alsof het dagelijks gebeurt. Dat is niet zo. Ik woon achttien jaar in de wijk. Het zou fijn zijn als u mij niet zou onderbreken; dank u wel. Ik woon achttien jaar in de wijk en heb nog nooit een steekpartij meegemaakt. Als u wilt helpen, zou ik u willen adviseren om ook even te luisteren en met de jongens in gesprek te gaan, want er gebeuren zoveel dingen. Er worden allemaal dingen beloofd aan de jongeren, maar aan het eind gebeurt er helemaal niks. Er wordt gepraat met alles en iedereen, behalve met de jongeren. Er wordt gepraat over opvoeding. Ik ben zelf een kind van een alleenstaande moeder met vijf kinderen. We hebben allemaal nog nooit iets met de politie te maken gehad.

Ik heb zelf mijn studie social work afgerond op de Haagse Hogeschool, dezelfde studie als mijn broer. Mijn broertje heeft net gesproken. Hij is nu bezig met zijn studie. Ik hoop dat we dit allemaal snel kunnen vergeten, dat we positief kunnen denken en dat we niet iedereen over één kam scheren, want met dit artikel zorgt u ervoor, meneer, dat de politie anders naar ons zal kijken, terwijl we allemaal gewoon Nederlanders zijn. Ik ben Nederlander; dat zou je niet zeggen, maar ik ben Nederlands. Ik ben hier geboren en getogen. Laten we dus allemaal gewoon

6

positief blijven en niet iedereen door één artikel en één incident over één kam scheren. Ik wil u allemaal bedanken.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de besluitenlijst.

C.1 C.2

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314297) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde)

Het voorstel wordt zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: D.

Actuele situatie Escamp.

De voorzitter. Ik zal uitleggen hoe we dit gaan doen. Eerst is er de termijn van de raad. Daarin kunnen moties worden ingediend. Dan reageert het college op de eventuele moties. Daarna is er, als daar behoefte aan is, een tweede termijn van de raad en herhalen we dat dus. Het woord is eerst aan de fractie die het debat heeft aangevraagd, de fractie van Hart voor Den Haag. De beraadslaging wordt geopend. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik begin graag met complimenten aan de burgemeester, die met het oog op eventuele verdere escalatie direct een samenscholingsverbod afkondigde voor de Beresteinlaan en omgeving. Hart voor Den Haag steunt deze lijn, alsmede de afgekondigde extra maatregelen, namelijk cameratoezicht, het tijdelijk sluiten van de buurtwinkel en de preventieve aanpak. Het grootste stadsdeel Escamp staat letterlijk op scherp na een steekpartij, waarbij op 27 december jongstleden een 15-jarige jongen bijna doodgestoken werd en waarvoor een 13-jarige jongen vastzit. Een uit de hand gelopen ruzie na een schoolfeest is het startsein geweest voor een reeks van geweldsincidenten in Den Haag Zuidwest, waarbij rivaliserende groepen elkaar met zwaar geweld toetakelden. Tieners die elkaar overhoop steken met messen zo groot als halve zwaarden; minderjarige snotneuzen die vastzitten in de gevangenis in plaats van in de schoolbanken; het is te bizar voor woorden.

Hoe heeft dit zo mis kunnen gaan? Klopt het dat er Rotterdamse straatcoaches rondlopen die de wijk en de jongeren niet kennen? Bewoners vertellen in de krant dat er een keiharde strijd woedt tussen Marokkaanse en Syrische bewoners. Ook wij ontvangen deze geluiden uit de wijken. Kan de burgemeester bevestigen dat het om rivaliserende groepen Marokkanen en Syriërs gaat? Marieke van Doorn (D66). Ik heb de insprekers zojuist goed beluisterd. Ik denk dat ook de heer Sluijs dat heeft gedaan. Kunt u misschien reageren op hun perspectief op dit punt uit de krant, dus over welke groepen tegenover elkaar staan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat heb ik volgens mij zojuist duidelijk gezegd: er zijn niet alleen vanuit de media maar ook vanuit de wijken en van diverse kanten allerlei geluiden onze kant opgekomen dat Marokkaanse en Syrische groepen rivaliserend tegenover elkaar staan. Ik stel de vraag aan de burgemeester of hij dit kan bevestigen en ik ben heel benieuwd naar het antwoord. Marieke van Doorn (D66). We horen mensen uit de stad ook zeggen dat dit een verkeerde voorstelling van zaken zou zijn. Heeft Hart voor Den Haag ook die geluiden gehoord?

7

Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Als het een verkeerde voorstelling van zaken is, weet ik zeker dat de burgemeester de eerste is die dat rechtzet. Fatima Faïd (HSP). Ik wil weten wat de relevantie is van het bij dit verschrikkelijke incident benoemen van de etniciteit. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat lijkt mij nogal relevant, ja. Het lijkt mij in een stad met zo verschrikkelijk veel nationaliteiten nogal relevant om te weten onder welke groepen er spanningen zijn. Er is hoogspanning in deze wijk en er is hoogspanning in de buurten, die ontzettend hoog oploopt, tot steekpartijen aan toe. Dan lijkt het me toch wel prettig om te weten bij welke groepen deze spanningen zitten. Als we daar duidelijkheid over kunnen krijgen van de burgemeester, kunnen we ook aan de slag met het oplossen ervan. Ik denk dat mevrouw Faïd dat ook wil. Fatima Faïd (HSP). Ik wil zoveel in het leven, onder andere dat heel veel kinderen gewoon veilig kunnen opgroeien in deze stad, maar u beantwoordt de vraag niet: wat is de relevantie ervan dat we weten wat de etniciteit van deze kinderen is? U heeft net gehoord dat ze zich allemaal als Nederlander identificeren. Wat is dan uw extra motivatie om dat toch zo te benoemen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Daar heb ik net duidelijk antwoord op gegeven. Eigenlijk zou ik mevrouw Faïd willen vragen of zij het rapport Messenbezit onder jongeren kent.

Fatima Faïd (HSP). Zo makkelijk komt u er niet vanaf, want u heeft mijn vraag niet beantwoord. U vindt het heel belangrijk om etniciteit te noemen in een stad die superdivers is en waar jongeren en jongere kinderen gewoon Nederlands staatsburger zijn. Dus nogmaals, wat is voor Hart voor Den Haag de relevantie van het noemen van de etniciteit? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Als mevrouw Faïd het genoemde rapport Messenbezit onder jongeren kent - ik wil haar straks wel een exemplaar geven - weet ze dat die onderzoekers met name spraken met professionals, ondersteuners en ouders die met messenbezit te maken hebben en zich daarbij voornamelijk richtten op de problematiek van jongeren met een migratieachtergrond. Dat deden ze omdat de signalen van ouders, professionals en informele ondersteuners juist uit deze gemeenschappen kwamen. Uit deze gemeenschappen komt dus ook het beeld naar voren dat het bij ouders een taboe is om, als zij hun kind aantreffen met een mes of met een wapen, daar bij jeugdhulp en bij de scholen melding van te maken, omdat ze bang zijn dat de politie komt. Dat is het verhaal, mevrouw Faïd. Als u dat rapport nou eens gaat lezen, kan u zien dat die ouders er juist mee worstelen dat datgene speelt wat er speelt en dat zij geholpen willen worden.

Laten we daarom het beestje gewoon bij de naam noemen: als je Pietje heet, heet je Pietje en als je Mohammed heet, heet je Mohammed, maar als je je met dit soort zaken inlaat, moet je aangepakt worden. Dat is waar we het over hebben, mevrouw Faïd. Nur Icar (DENK). Tijdens de ongeregeldheden in de Schilderswijk hadden we 'een Marokkaanse rellensituatie', terwijl de Schilderswijk meer dan 149 nationaliteiten telt. Ik ben zelf onderwijzer en ik geef les aan weet ik veel hoeveel nationaliteiten of mensen met een bepaalde achtergrond. Ik lees net dat er in Escamp meer dan 100 nationaliteiten zijn. Ik vraag me af of Hart voor Den Haag op zoek is naar krantenkoppen, het vinden van een zondebok en het genereren van aandacht. Of is Hart voor Den Haag op zoek naar oplossingen voor Escamp, waar de problematiek veel dieper ligt dan het vinden van een 'Marokkanen versus Syriërs'-situatie? Kunt u daar even op ingaan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Als de heer Icar een klein beetje heeft opgelet, heeft hij meegekregen dat de steekpartij eerder kwam dan datgene wat wij daarover gezegd hebben. Het is dus niet Hart voor Den Haag dat enige aandacht zoekt. Het is een steekpartij die een ontzettend grote impact heeft gehad in de wijk, waar wij op gereageerd hebben.

Daarnaast hebben wij de afgelopen jaren allerlei initiatieven genomen en allerlei voorstellen gedaan om dit messenbezit, het wapenbezit en de criminaliteit onder jongeren aan te pakken, ongeacht hoe je heet en wat je afkomst is. Want iedereen in deze stad is voor ons Hagenaar of Hagenees. Het maakt dus helemaal niet uit waar je 8

vandaan komt en wat je achtergrond is, maar wij kijken wel altijd naar gedrag. Ik denk dat de heer Icar het met mij eens is dat daar problemen mee zijn, want hij kent vanuit zijn werk en vanuit de wijk waar hij woont, ook genoeg problemen. Die moeten wij aanpakken. Daar hebben wij volgens mij de afgelopen jaren genoeg ideeën voor aangedragen. Daar kom ik straks nog even op terug. Nur Icar (DENK). Ik ben zeker bekend met dit soort problematiek en ik heb ook oplossingen die iets bijdragen aan de samenleving, maar het gaat mij erom dat er een incident heeft plaatsgevonden dat nu reden genoeg is om een hele wijk te stigmatiseren en eigenlijk op slot te gooien. Als ik deze retoriek, deze denkwijze en deze werkwijze zou toepassen op andere delen van de stad, hoe vaak zou ik dan Duindorp in de afgelopen tien jaar op slot hebben moeten gooien, alleen al kijkend naar incidenten die daar hebben plaatsgevonden? Het gaat erom dat je met het continu erop drukken van een stempel in de zin van 'Marokkaanse jongeren zus' en 'Marokkaanse jongeren zo' ervoor zorgt dat er een tweedeling in de samenleving komt. Ik vind het heel goed van de insprekers dat zij dat aangeven. Die tweedeling moeten we juist niet willen. We moeten vanuit de raad zeggen dat wij niet voor polarisatie zijn en dat wij niet willen stigmatiseren, maar dat we oplossingen voor deze stad willen.

Het zou Hart voor Den Haag sieren als het op die manier te werk zou gaan. De voorzitter. Ik wil u verzoeken om uw interrupties in het vervolg iets korter en bondiger te formuleren. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). De burgemeester heeft om hem moverende redenen een samenscholingsverbod afgekondigd; dat heeft Hart voor Den Haag niet gedaan. Het zou de heer Icar sieren als hij de burgemeester daarin steunt. Robin Smit (PvdD). Ik hoorde Hart voor Den Haag zeggen dat Hart voor Den Haag kijkt naar gedrag. We hoorden een inspreker, een jongerenwerker, zeggen dat je moet kijken waar dat gedrag vandaan komt en dat we naast de jongeren moeten staan. Wat gaat Hart voor Den Haag doen om naast de jongeren te staan in plaats van hier de kaarten tegen elkaar uit te spelen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Wij staan naast iedereen van goede wil. Volgens mij is dat heel duidelijk. Wij zijn in het stadsdeel Escamp de afgelopen verkiezingen by far de grootste partij geworden, met een kwart van de stemmen. Ons verhaal slaat dus wel degelijk aan in Escamp. Het verschil met de nummer 2 is volgens mij ongeveer 10%. Er zitten hier partijen die daar 2% à 3% hebben gehaald en die allemaal vertellen hoe ze denken te weten hoe het zit in Escamp, maar volgens mij hadden wij de afgelopen jaren al een duidelijk verhaal voor Escamp. Daar kom ik straks in mijn betoog nog even op terug.

Dat verhaal slaat aan en de mensen sluiten zich daar wél heel erg bij aan, omdat zij de problemen wél zien. In tegenstelling tot sommigen hier in de raad steken wij onze kop daar niet voor in het zand. Robin Smit (PvdD). Ik ben blij dat Hart voor Den Haag zegt dat het de kop niet in het zand steekt. De geluiden vanuit de inspraak van zojuist door meerdere bewoners en meerdere jongeren komen niet overeen met het verhaal dat Hart voor Den Haag net heeft gehouden. Ik wil daarop dus eigenlijk een reflectie van de heer Sluijs. We hebben zojuist verschillende verhalen gehoord van jongerenwerkers en van de jongeren zelf. Wat steekt de heer Sluijs daarvan op voor dit betoog van vanavond? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat het met heel veel mensen heel erg goed gaat. Daar ben ik hartstikke blij mee, maar we hebben het vanavond over de mensen met wie het niet goed gaat. We zijn niet de politiek ingegaan om hier met elkaar op onze borst te kloppen en te roepen wat er allemaal zo lekker loopt in de stad. Daar zijn we hier niet voor, maar er zijn hier een heel aantal jongeren niet. Dat zijn er zes; die zitten op dit moment vast in de gevangenis. Robin Smit (PvdD). Ik hoorde de heer Van der Spiegel zeggen dat we het niet groter moeten maken dan het is, dat hij het fijn vindt om daar te wonen en dat mensen niet tegen elkaar moeten worden uitgespeeld.

Mevrouw Lammers zei hetzelfde: het beleid moet gebaseerd worden op het verbeteren

9

van de wijk. Ik kan zo nog wel doorgaan, maar gelet op de spreektijd ga ik dat niet doen. Is de heer Sluijs het met mij eens dat hier eigenlijk best wel een stigmatiserend beeld wordt gevoed? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Aan stigmatiseren heeft de heer Sluijs een broertje dood. Er gaat wraak genomen worden, zeggen bewoners. Hoe wordt dit gemonitord en hoe wordt verdere escalatie voorkomen? Hoe worden sleutelfiguren ingezet in de wijk om messenbezit tegen te gaan? Hoe wordt het landelijke messenverbod gehandhaafd? Het brute geweld, de vele escalaties en de toenemende spanningen zijn voor Hart voor Den Haag geen verrassing. Al jaren wijzen wij op het toenemende wapenbezit en de toenemende koelbloedigheid onder de jeugd om die wapens daadwerkelijk te gebruiken. Al jaren doen wij concrete voorstellen om het wapenbezit te bestrijden en onze jeugd te beschermen: schoolcops, ervaringsdeskundigen die gastlessen geven, de publieksactie Een wapen is niet stoer, het ingediende initiatiefvoorstel Maak ouders weer verantwoordelijk, een tienpuntenplan om wapenbezit te bestrijden. Ik denk niet dat heel veel partijen hier zoveel voorstellen hebben gedaan als wij. En nu wordt mij van alle kanten de maat genomen omdat wij niet constructief zouden zijn.

Nou, dit zijn een aantal voorstellen waarmee wij volgens mij heel goed uit de voeten kunnen en waarmee wij met steun van de rest van de raad het messenbezit kunnen aanpakken. Dat is broodnodig, want nergens is het wapenbezit onder jongeren zo groot als in Den Haag. In 2021 was 20% van de verdachten van mes- of steekincidenten 17 jaar of jonger. Vier jaar daarvoor was dat 6%. Scholen voelen zich genegeerd in hun roep om samenwerking. Duidelijker dat het vijf over twaalf is, kan ik het niet maken. Er is meer nodig om die wapens uit de zakken van de jeugd te kloppen. Op de voorstellen in ons tienpuntenplan is teleurstellend gereageerd. Het college wijst veel naar het Rijk, schuift zaken af, praat veel en zegt vooral wat niet kan in plaats van wat wel kan. Daarom zes moties om onze jeugd tegen het wapengeweld te beschermen en de burgemeester direct de mogelijkheden te bieden om zijn rechtlijnige aanpak verder uit te breiden. Fatima Faïd (HSP). Ik werd getriggerd door de opmerking van meneer Sluijs dat heel veel voorstellen worden doorverwezen naar het Rijk. Ik zag dat u een berg aan moties heeft, een stuk of elf. Hoeveel van deze moties kunnen we in Den Haag daadwerkelijk uitvoeren? Hebben we daar ook mandaat voor? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Alle elf, mevrouw Faïd. Fatima Faïd (HSP).

Dat denk ik dus niet, want er zitten een aantal moties bij - ik weet niet of u nog steeds van plan bent om die in te dienen - die alleen landelijk geregeld kunnen worden. Dat betekent dat er wetten veranderd moeten worden, bijvoorbeeld om etnisch te kunnen profileren of om ouders hun geld af te kunnen pakken. Dat zijn twee moties die even voorbijkomen. Volgens mij gaan wij daar als gemeente niet over. Ik ga er dus van uit dat u die moties toch niet indient. De voorzitter. Ik wil erop wijzen dat de moties nog niet zijn ingediend. Het volgen van deze discussie is dus wat lastig. Dat geef ik u even mee, mevrouw Faïd, maar meneer Sluijs gaat reageren op wat u net gezegd heeft. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik ga alle moties indienen. Dan kunnen we ze keurig per stuk behandelen, maar om voor te sorteren op de vraag over het beboeten van ouders: dat gaat in Rotterdam uitstekend met € 2.500 per keer als mensen voor de tweede keer betrapt worden. Dat gebeurt nota bene onder een PvdA-burgemeester met een Marokkaanse achtergrond. Fatima Faïd (HSP). Dan vraag ik me nu gelijk af hoe vaak dat daadwerkelijk is uitgevoerd in Rotterdam. Volgens mij nul keer. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Mevrouw Faïd zegt 'nul keer'. Ik heb de cijfers over hoe vaak het gedaan is niet paraat, maar het is in ieder geval wel uitgerold en de mogelijkheid is geboden. Sterker

10

nog, er zijn daar jongeren op straat gewoon ontdaan van Rolexen, jassen en broeken. Dat is ook allemaal in Rotterdam gebeurd; daar doen ze het wél. De eerste motie is de motie Help wapens de scholen uit. Dat zal iedereen als muziek in de oren klinken. Het dictum luidt: verzoekt het college om met een voorstel tot wijziging van de APV te komen zodat schoolcops, een brigade van (oud-)politieagenten en/of gemeentelijke handhavers met de juiste opsporingsbevoegdheid, rondom scholen onaangekondigd kunnen controleren op wapen- en drugsbezit en de raad over de uitkomsten te informeren. Robin Smit (PvdD). Uw collega Guernaoui heeft een tienpuntenplan ingediend. Een van de punten van dat tienpuntenplan is eigenlijk deze motie. Het antwoord van het college daarop is dat het al gebeurt dat scholen regelmatig onaangekondigd de lockers doorzoeken. Wat is dan de toegevoegde waarde van uw motie? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat het meer en vaker gaat gebeuren. Robin Smit (PvdD). We hebben ook te kampen met lerarentekorten. Ik denk dat onderwijs een heel belangrijke bouwsteen voor jongeren is om zich te ontwikkelen. Ik vraag me dus af of scholen erop zitten te wachten dat zij vaker moeten gaan controleren. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Het zijn niet de scholen die dat doen.

Dat zijn in deze motie politieagenten, oud-politieagenten en/of gemeentelijke handhavers met de juiste opsporingsbevoegdheid. Dat zijn dus geen leraren. Als we het lerarentekort niet verder willen laten oplopen, zou ik leerlingen met messen heel snel de school uitsturen. Robin Smit (PvdD). Ik zie daar niets extra's in ten opzichte van de antwoorden op de schriftelijke vragen en op het tienpuntenplan. Ik ben dus benieuwd waar de heer Sluijs die extra signalen vandaan haalt dat dit extra nodig is. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ze hebben het in Zaanstad een aantal jaren geleden gedaan. Bij die actie werden 8.000 kluisjes uitgekamd en was er een veelvoud van wapens, stroomstootwapens, drugs en vals geld. De opbrengst was daar dus in ieder geval uitstekend en tevens schrikbarend. Laten we daarom ook in Den Haag maar heel snel beginnen met het uitkammen daarvan, want volgens mij heb ik net gezegd dat het messenbezit in Den Haag het grootst is van heel Nederland. Marieke van Doorn (D66). Het lijkt alsof de heer Sluijs voorstelt dat we van overheidswege die schoolkluisjes eens even gaan doorspitten of, zoals hij het zegt, uitkammen. Maar dat is toch aan de scholen? Het is toch geen openbaar, publiek gebied waar je als gemeente zomaar Haagse handhavers op af kan sturen? Daar gaan schoolbesturen toch zelf over? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag).

Het gaat om een voorstel tot wijziging van de APV. Dat is dus ook in andere steden gebeurd. Daarmee kan de gemeente, het college, een aanwijzing geven. Ik denk dat het heel verstandig is om dit te doen, ook omdat scholen zelf al de oproep doen dat ze meer willen samenwerken, dat ze zich niet gehoord voelen en dat ze met dit probleem kampen. Laten we de hand nou juist uitsteken. Als na verloop van tijd blijkt dat het allemaal onzin is, dat er helemaal geen wapens in de kluisjes liggen en dat het allemaal perfect loopt - ik denk niet dat dat zo is - ben ik de eerste om te zeggen: laten we ermee stoppen. Maar laten we er eerst maar eens mee beginnen. Marieke van Doorn (D66). Hebben scholen u het signaal gegeven dat ze heel graag Haagse handhavers willen die die kluisjes komen uitkammen en komt er dan niemand? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Het laatste heb ik niet helemaal gehoord: 'komt er dan niemand?' Marieke van Doorn (D66). Als ik de heer Sluijs goed begrijp, zegt hij dat scholen vragen om hulp, maar dat zij die hulp niet krijgen. Heeft u signalen van scholen dat zij hebben gevraagd om handhavers

11

die door die kluisjes heen kammen, zoals u het zegt, en komen die dan niet? Worden die niet geleverd? Dat bedoel ik. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ja, die signalen hebben wij zeker gekregen. De schoolbesturen zitten met hun handen in het haar. Er zijn ook wat incidenten geweest. In 2021 drongen drie jongeren met bivakmutsen en machetes het ROC Mondriaan aan de Tinwerf binnen, waarbij een leerling werd bedreigd. We hebben daarna nog een aantal incidenten gehad waarvan de scholen zeggen dat zij die niet aankunnen en niet kunnen handelen. We hebben het er net al over gehad dat er een lerarentekort is. Laten we vanuit de gemeente en met ons voorstel de scholen nu dus juist helpen. In Zaanstad en Zaandam is dit voorstel overigens door D66 gedaan. Marieke van Doorn (D66). Ik krijg niet echt een antwoord op de vraag of scholen specifiek hebben gevraagd om handhavers voor het uitkammen van die kluisjes. Dat is jammer. Ik wil het dus nog één keer proberen. Als de heer Sluijs ook de schoolnamen heeft, kan de gemeente daar misschien ook iets mee, want nu blijft het een beetje in het vage en suggestieve hangen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Concreter kan dit kan ik het niet maken. Wij hebben de signalen ontvangen.

Wij hebben vanuit de scholen meegekregen dat zij hulp willen hebben bij het probleem dat zich hier aandient en wij hebben een tienpuntenplan gepresenteerd en ingediend waar dit een onderdeel van is. Ik denk dat we die wapens met pek en veren de scholen uit moeten jagen. Dat zou ook steun moeten verdienen van D66, dat dit voorstel in Zaanstad en Zaandam mede heeft ingediend. Fatima Faïd (HSP). Ik heb even opgezocht hoeveel boetes in Rotterdam zijn uitgedeeld. Dat zijn er twee, in februari 2022. Misschien moet u dus toch nog even nadenken over de effectiviteit van die motie. Dat wil ik even meegeven. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat laat misschien zien dat het uitstekend werkt. We hadden het al over de scholen. Daarom de tweede motie, de motie Betrek scholen en jeugdwerk bij het terugdringen van wapengeweld, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college om een verplichte meldings- en registratieplicht voor scholen en jeugdwerk aangaande geweldsdelicten, ernstige bedreigingen, wapen- en/of drugsbezit in te stellen. De derde motie is de motie Publiekscampagne 'Een wapen is niet stoer', met als dictum: verzoekt het college om een publiekcampagne 'Een wapen is niet stoer' te starten waarbij de harde realiteit van de (fatale) gevolgen van wapengeweld onder jongeren niet geschuwd wordt.

Het moet afgelopen zijn met ouders die niet opvoeden, geen verantwoordelijkheid nemen en daarmee wegkomen. Daarom de motie Beboet ouders bij wapenbezit minderjarig kind, met als dictum: verzoekt het college om met een voorstel te komen om ouders van minderjarige jongeren die voor de tweede keer betrapt worden met een mes op zak, te beboeten en daarin het Rotterdamse voorbeeld expliciet mee te nemen, met een voorstel te komen om ouders van minderjarige jongeren, die niet meewerken aan het verbeteren van het gedrag van hun minderjarige kind, te beboeten en de raad over de uitkomsten te informeren. Robin Smit (PvdD). Ik ben dol op het lezen van antwoorden op schriftelijke vragen. Wederom kom ik terug op het tienpuntenplan en de schriftelijke vragen die zijn gesteld door Hart voor Den Haag. Ten aanzien van deze motie geeft het college aan dat er verschillende juridische procedures lopen in Rotterdam. Dekt deze motie ook die procedures? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). De heer Smit is goed voorbereid. Dan heeft hij ook gezien dat op 20 februari 2020 het door De Mos ingediende voorstel 'Maak ouders weer verantwoordelijk' aangenomen is. Daar was dit een onderdeel van. Ik zou het na een jaartje of drie eigenlijk wel lekker vinden als het college gewoon gaat doen wat de raad gezegd heeft, namelijk het beboeten van ouders. Robin Smit (PvdD).

Maar is het dan niet zorgvuldiger om dat onderzoek af te wachten en om er nu voor te pleiten dat dat sneller komt zodat we niet nog een keer drie jaar moeten wachten? Ik deel

12

immers met u dat het lang duurt, maar zorgvuldigheid staat ook bij Hart voor Den Haag toch hoog in het vaandel? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik weet niet hoeveel steekpartijen de heer Smit nog wil, maar iedere steekpartij is er voor Hart voor Den Haag één te veel. We doen alles wat we eraan kunnen bijdragen om dat tegen te gaan en te stoppen. Daar is dit een onderdeel van. Na drie jaar een keertje uitvoeren wat de raad nota bene zelf gevraagd heeft, lijkt me ook geen overbodige luxe. Robin Smit (PvdD). Er wordt hier het frame neergezet alsof ik kennelijk meer steekpartijen zou willen of alsof ik het allemaal wel prima vind. Daar sta ik echt verre van, maar ik wil wel dat we iets doen wat we kunnen uitvoeren. Ik hoor hier eigenlijk niet iets wat uitvoerbaar is, want er lopen dingen en er moeten nog dingen worden onderzocht. Ik vraag dus om zorgvuldigheid. Ik snap eigenlijk niet dat Hart voor Den Haag niet beaamt dat zorgvuldigheid heel belangrijk is. Zeker met zoiets als wat nu speelt en wat supergevoelig is, moeten we juist zorgvuldig omgaan. Dat deelt Hart voor Delft toch zeker wel met de Partij voor de Dieren? Of niet? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Nee, dat deel ik helemaal niet met de Partij voor de Dieren. Wij hebben dit ingediend in 2020. Dat voorstel is aangenomen en dat moeten we als de wiedeweerga eens gaan uitvoeren.

De heer Aboutaleb in Rotterdam heeft het een stuk beter begrepen. Die heeft helemaal niks met die juridische procedures die daar lopen, maar wil die messen zijn stad uit hebben. Ik weet zeker dat onze burgemeester dat ook wil. Sterker nog, hij heeft vanmiddag nog gezegd: ieder dingetje dat ik erbij kan krijgen in de richting van het beboeten of het aanpakken van ouders, grijp ik met beide handen aan. Het waren woorden met die strekking, maar hij wil wel graag meer middelen om ook de ouders hierbij te betrekken. Ik zie het probleem ook niet, want als je geen mes hebt en niet voor de tweede keer wordt betrapt, is er toch helemaal niks aan de hand? Nur Icar (DENK). Bij de opvoeding van een kind spelen meer factoren een rol. Ouders spelen een rol, evenals de school en de omgeving. Bent u ook voorstander van het beboeten van scholen waar zo'n kind les krijgt? Ook die school maakt immers onderdeel uit van de opvoeding van dat kind. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Toen ik naar school ging, nam ik doorgaans geen keukenmes mee. Als ik die wel bij me had, pakte mijn moeder me wel aan. Dat hoeft de school wat mij betreft niet te doen. Dat is een deel van de opvoeding, waar het hier en daar misschien wat aan schort. Nur Icar (DENK). Ik moet op mijn spreektijd letten, maar er is geen enkele wetenschappelijke onderbouwing van wat er voorgesteld wordt.

Mijn vraag is dus: als we de ouders gaan beboeten voor het gedrag van het kind, zoals eerder ook voorgesteld werd door het CDA, gaan we dan ook scholen beboeten voor het gedrag van het kind, omdat ook scholen een rol spelen in het opvoeden van het kind? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Scholen gaan we helpen om die wapens de school uit te krijgen, want daar hebben we zojuist ook een motie voor ingediend. Met steun van de rest van de raad gaan we dat dus ook meteen doen. Ouders gaan we beboeten op het moment dat hun kind met een mes gepakt wordt. Dat lijkt me heel duidelijk. Al langer wijst Hart voor Den Haag op de groeiende invloed van drillrappers op de jeugd. Rappers in videoclips zwaaien in de rondte met machetes en uiten bedreigingen naar rivaliserende groepen. Jongens van 13 lopen, geïnspireerd door drillrappers, met kapmessen over straat.

Vandaar de motie Pak geweldsverheerlijkende drillrappers hard aan, met als dictum: verzoekt het college om er bij het Openbaar Ministerie op aan te dringen om Haagse geweldsverheerlijkende drillrappers te vervolgen, uitlatingen van Haagse drillrappers op sociale media te monitoren en van de sociale mediagiganten te eisen dat zij meer doen om het aanprijzen van geweld en steekpartijen via sociale media tegen te gaan, een zwarte lijst aan te leggen waarop geweldsverheerlijkende drillrappers geplaatst worden zodat deze lieden uit zwembaden en andere gemeentelijke voorzieningen geweerd kunnen worden.

13

Hart voor Den Haag wil dat het glasheldere signaal afgegeven wordt dat wapenjeugd zich niet langer onaantastbaar kan wanen en dat misdaad niet loont in onze stad. Pak ze waar het pijn doet. Daarom de motie Misdaad loont niet, met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om wapenjeugd te raken waar het pijn doet en hun luxegoederen, zoals scooter en iPhone, af te pakken zodra zij betrapt worden met een wapen en/of drugs en de raad over de uitkomsten te informeren. In armlastig Zuidwest zien we de resultaten van het willen creëren van een multiculturele samenleving. Het is een rampgebied geworden. Nergens steeg de overlast zo fors als in Escamp. Het aantal high-impact crimes, zoals woninginbraken, overvallen, straatroven en geweldsmisdrijven, is als een raket omhooggeschoten. Marieke van Doorn (D66). Ik denk dat precies deze frases een aantal insprekers tegen de borst stuitten toen zij die in de krant lazen. U herhaalt ze hier doodleuk. Kunt u ingaan op hoe dit soort uitspraken de polarisatie in de stad vergroot en de serieuze problemen die er zijn in de stad, helemaal niet aanpakt? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Nee, dat kan ik niet, want dat ben ik niet met mevrouw Van Doorn eens. Agenten die in Zuidwest moeten werken, maken zich ernstige zorgen over Escamp en bewoners voelen zich al jaren een roepende in de woestijn.

Het gevoel van onveiligheid is toegenomen tot 40%. Ze spreken van 'een getto' en 'banlieues'. Buurtbewoners verwijten de politiek en de gemeente terecht dat de toenemende spanningen gebagatelliseerd worden; ik kijk even naar links. In februari 2021 dienden collega's De Mos en Dubbelaar namens Hart voor Den Haag het initiatiefvoorstel 'Hoop & Optimisme in een Sterk Zuidwest' in. Met 32 voorstellen namen wij als grootste partij het voortouw om de afgegleden wijken die in de naoorlogse jaren van wederopbouw juist het symbool waren van hoop en optimisme, weer perspectief te bieden. Helaas werd dat perspectief door de raad ontnomen. Het voorstel werd verworpen. Ondertussen gaat het steeds verder met het verzwakken van de reeds door hun hoeven gezakte zwakke wijken en kunnen we twee jaar later stellen dat de situatie alleen maar erger is geworden. Het kan niet langer zo. Het afvoerputjesbeleid van dit college moet stoppen. Daarom de motie Versterk de zwakke wijken, met als dictum: verzoekt het college om te onderzoeken op welke wijze de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek ingezet kan worden, waarmee het college extra mogelijkheden krijgt om problemen in de genoemde wijken op te lossen en de kwaliteit van leven te verbeteren en de raad over de uitkomsten te informeren. Fatima Faïd (HSP).

Even voor mijn helderheid: ik denk dat we het hier over de Rotterdamwet hebben. Klopt dat? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). We hebben het hier over de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Fatima Faïd (HSP). Die wordt in de volksmond 'Rotterdamwet' genoemd, want in Rotterdam hebben ze dit ingevoerd. Vervolgens hebben we daar een heel mooi beleidstiteltje voor verzonnen, maar ik ga ervan uit dat dit de Rotterdamwet is. Kunt u dat bevestigen? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik word ook weleens 'Kuifje' genoemd, maar ik heet Ralf. Fatima Faïd (HSP). Dit valt me toch een beetje tegen. Hart voor Den Haag heeft toch een beetje het image dat het heel praktisch en transparant is. Ik begrijp dus niet zo goed waarom u niet gewoon kan toegeven dat dit de Rotterdamwet is en dat daar dus ook gewoon geen meerderheid voor is in deze raad. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). We zijn vooral heel zorgvuldig. Daarom gaat het om de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Daar hebben we volgens mij nogal wat mee te maken in de wijken.

14

Tot slot. Bewoners hebben in samenwerking met ruim 100 betrokken bewonersorganisaties en overige betrokken partijen in mei het manifest Zuidwest op zijn Best ingediend. Daarin staat een viertal klip-en-klare verzoeken. De burgemeester en wethouder Balster namen het manifest glimlachend, knuffelend en enthousiast in ontvangst, maar tot op heden is er nul komma nul gedaan. Dieptriest! De urgentie van het horen van de bewoners is namelijk groter dan ooit. Het is vijf over twaalf in Zuidwest. Daarom wil Hart voor Den Haag dat de wensen van de bewoners zo snel mogelijk worden uitgevoerd en dat de raad zich daar vanavond nog over uitspreekt. Daartoe dien ik vier moties in. De eerste motie is de motie Eén projectorganisatie voor Zuidwest, met als dictum: verzoekt het college om één gemeentelijke projectorganisatie voor Zuidwest in te richten bestaande uit ambtenaren van alle gemeentelijke diensten en deze te delegeren naar het stadsdeel om daar, samen met de bewonersinitiatieven, professionele organisaties en vrijwilligersorganisaties, te werken aan de opgaven voor Zuidwest. Het dictum van de motie Eén budget voor Zuidwest luidt: verzoekt het college om één budget, waarbij geld voor initiatieven, programma's of projecten voor langere tijd beschikbaar komen in een Fonds Zuidwest, zonder schotten tussen verschillende programma's.

Het dictum van de motie Eén raadscommissie voor Zuidwest luidt: de raad spreekt uit om een speciale raadscommissie voor Zuidwest in het leven te roepen en verzoekt het presidium om hier invulling aan te geven. Tot slot de motie Eén budget voor participatie/ondersteuning bewonersinitiatieven Zuidwest, met als dictum: verzoekt het college om budget voor participatie/ondersteuning bewonersinitiatieven, waarbij 10% van het beschikbare budget voor Zuidwest wordt gereserveerd voor het versterken van bewonersparticipatie en bewonersinitiatieven. Tot slot: luister naar de bewoners; luister naar al die betrokken bewonersorganisaties, woningbouwverenigingen, cultuurinstellingen, sportverenigingen en vele anderen. Kavish Partiman (CDA). Ik heb met veel aandacht zitten luisteren naar het hele betoog van collega Sluijs. Ik vraag me af welke van uw elf voorstellen het probleem in Zuidwest binnen een week gaat oplossen. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Dat ligt aan het college. Daar zit de heer Partiman in. Ik zou zeggen: als we ze vanavond aannemen en als u uw eigen college een beetje opjaagt, gaan we het horen. De voorzitter. Meneer Partiman zit in de raad. Hij is geen lid van het college. Misschien ambieert hij dat in de toekomst, maar het gaat om zijn partij. Kavish Partiman (CDA). Het was een leeg antwoord.

Uit dat antwoord kan ik concluderen dat we hier met z'n allen bij elkaar zijn geroepen enkel en alleen om over een krantenartikel van uw partijleider te praten, inclusief alle ambtenaren die vandaag hierheen moesten komen en hun gezinnen thuis moesten laten om hier een onderwerp te bespreken dat vanmiddag uitgebreid in de commissie is besproken en dat volgende week op de raadsagenda staat. Vindt u dat zelf niet zonde van onze ambtelijke capaciteit? Voor ons hoeft u het niet erg te vinden, want wij zijn raadsleden en daarvoor zitten wij hier. Maar voor al die ambtenaren die daar zitten, is het toch pure onzin dat u het op deze manier heeft gedaan? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik laat me dat niet zeggen door de heer Partiman. We hebben hier te maken met een steekpartij van een 13-jarige snotneus ten koste van een 15-jarige jongen die heeft moeten knokken voor zijn leven. Hij heeft voor zijn leven moeten vechten. Daar zijn allerlei geweldsdelicten aan voorafgegaan. We hebben een probleem van heb ik jou daar. Er is hier een samenscholingsverbod uitgeroepen. Dat is nogal wat; dat is een paardenmiddel dat door de burgemeester is ingezet. Als de heer Partiman hier zegt dat de vrije avond van de ambtenarij belangrijker is dan het oplossen van die problemen in de stad, begrijp ik heel erg goed dat de heer Partiman daar met drie zetels zit en wij met negen.

15

Kavish Partiman (CDA). Drie zetels of negen zetels; het gaat mij om de inhoud. We hebben die inhoud vanmiddag uitentreuren besproken, toen al die ambtenaren hier zaten. We hebben ze er nu weer bij geroepen. Dat is eigenlijk het enige punt dat ik hier wilde maken. De voorzitter. Meneer Sluijs, u was bezig met uw betoog. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ja, ik ga afronden. Ik zei zojuist: luister naar die bewoners, want wie weten er nou beter wat die wijk nodig heeft: de mensen die er dagelijks leven of 45 goedwillende raadsleden die er op gezette tijden over spreken? De vraag is gesteld. U mag die straks beantwoorden bij de stemming. Lesley Arp (SP). 'Luister naar de bewoners' is natuurlijk een mooie oproep, maar tegelijkertijd hebben we bewoners gehoord die zich niet herkennen in de analyse en de oplossingen van Hart voor Den Haag. Wat gaat Hart voor Den Haag daar dan mee doen als het credo van Hart voor Den Haag 'luister naar de bewoners' is? Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag). Ik heb zojuist vier moties ingediend die voortkomen uit het initiatiefmanifest Zuidwest op zijn Best. Daar zijn ruim 100 partijen bij betrokken. Dat zijn sportverenigingen, bewonersverenigingen, woningbouwverenigingen, kerken, moskeeën. Dit is hun oproep. Daar luisteren wij naar. Dat zetten wij om.