RIS314615 Bijlage Jaarrapportage 2021-v7
Tekst van het document
≡►
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄►
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag BSD/DMC/Treasury en Verbonden Partijen Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Spui 70, 2511 BT Den Haag
Vormgeving en illustraties Studio Tint, Den Haag December 2022
≡◄►
Inhoud
Inleiding 1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
2 14 15
3 16 17 18 19 20 21 22
4
3
4
Vennootschappen
7
Bank Nederlandse Gemeenten N.V. (BNG) Dunea N.V. Haagse Milieuservices N.V. (HMS) HTM Personenvervoer N.V. HTM Railinfra B.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V. (IQ) Stadsherstel Den Haag en Omgeving N.V. Starterspanden Den Haag B.V./C.V. Stedin Groep N.V. United Fish Auctions N.V. (UFA) Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal Ontwikkelcombinatie Wateringse Veld (OCWV) Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest (WOM DHZW)
8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32
Stichtingen, verenigingen en coöperaties
35
Wigo4IT Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag (HEID)
36 38
Gemeenschappelijke regelingen
41
GGD en Veilig Thuis Haaglanden (VTH) Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Bedrijvenschap Harnaschpolder Industrieschap de Plaspoelpolder (IPP) Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden
42 44 46 48 50 52 54
Partijen met enkel een bestuurlijk belang
56
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄►
Inleiding
Gemeente Den Haag is verbonden aan verschillende publiekrechtelijke en privaatrechtelijke organisaties. Als de gemeente zowel financieel als bestuurlijk participeert in zo’n organisatie, is sprake van een ‘verbonden partij’. Dit kunnen vennootschappen, gemeenschappelijke regelingen, stichtingen of verenigingen zijn. De verbonden partijen staan op afstand van de gemeente en elk van de verbonden partijen draagt op verschillende wijze bij aan het Haags publiek belang. De gemeente ziet erop toe dat dit publiek belang in de praktijk wordt gerealiseerd. In het Beleidskader verbonden partijen staat beschreven op welke wijze de gemeente met haar verbonden partijen omgaat om het publieke belang te borgen. Het beleidskader is op 6 december 2021 geactualiseerd (RIS310950). In het Beleidskader VP is onder meer opgenomen dat het college elk jaar de raad informeert via een ‘jaarrapportage verbonden partijen’. De jaarrapportage is een aanvulling op de aparte paragraaf ‘verbonden partijen’ in de jaarrekening en begroting van de gemeente. In de jaarstukken presenteert het college de voornemens en behaalde resultaten. In de jaarrapportage wordt verslag gedaan van de bedrijfsvoering van de verbonden partijen.
De jaarrapportage wordt de raad aangeboden aan het eind van een kalenderjaar, omdat dan kan worden uitgegaan van de vastgestelde jaarcijfers van het betreffende jaar waarop de jaarrapportage betrekking heeft. Op 28 september 2022 heeft het college een vernieuwde verantwoordelijkheidsverdeling aangenomen (RIS313273). In de jaarrapportage wordt per betreffende verbonden partij rechtsboven aangegeven welke wethouder eerste aanspreekpunt is voor de raad voor de betreffende verbonden partij. Voor eenduidige en volledige beheersing van verbonden partijen zijn voor elke verbonden partij twee wethouders verantwoordelijk. Eén wethouder – in veel gevallen de wethouder van Financiën – is aanspreekbaar op de financiële beheersing en het toezicht op verbonden partijen. De andere wethouder – dit is de wethouder, die het desbetreffende beleidsterrein in portefeuille heeft – is verantwoordelijk voor de inhoudelijke en beleidsbepalende kant van de verbonden partij in kwestie.
Conform RIS309640 (Afdoening motie Klimaatdoelstellingen Verbonden Partijen de dato 10 november 2021), RIS308240 (Timing jaarrapportage, herijking beleidskader en evaluatie verbonden partijen de dato 30 maart 2021) en RIS310555 (Reactie op rapport rekeningen commissie jaarrekening 2020 en voortgangsbericht versterking interne beheersing de dato 10 november 2021) is in deze jaarrapportage in het bijzonder opgenomen per verbonden partij de duurzaamheidsdoelstellingen en de samenwerking met de gemeente. Tevens is bij iedere verbonden partij een directe link naar de jaarstukken opgenomen. Zoals in RIS309079 (Diversiteit en inclusie de dato 6 juli 2021) is uiteengezet, werkt het college aan diversiteit, inclusie, integratie en emancipatie in de stad. Het realiseren van deze ambities in de stad vereist dat er binnen de gemeentelijke organisatie wordt geïnvesteerd in diversiteit en inclusie en dat de gemeente haar verantwoordelijkheid als werkgever neemt en een voorbeeld stelt voor andere werkgevers. Vanaf deze jaarrapportage wordt per verbonden partij tevens vermeld wat wordt gedaan aan diversiteit en inclusie binnen de verbonden partij.
4
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄► De gemeente is bij collegebesluit van 7 december 2021 (RIS310840) uitgetreden uit de Wijk ontwikkelingsmaatschappij Stationsbuurt Oude Centrum BV/CV (WOM-SOC). WOM-SOC is met ingang van 20 juni 2022 opgeheven. Sinds de vorige jaarrapportage is de gemeente niet aangesloten bij nieuwe verbonden partijen en heeft er ook geen opgericht (motie ‘Verbindt nadat ge bezint’ RIS311587, de dato 16 februari 2022).
5
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄► Resultaten x € 1.000
Innovation Quarter
UFA Aandeel
34%
Resultaat*
€ 357
Aandeel
0,803%
Resuaat*
€ - 3.623 OCWV Aandeel Resultaat*
BV: 50% CV: 49% BV: € - 1 CV: € 0
BNG Bank Aandeel
Resultaat* € 236.000
WOM Den Haag-Zuidwest Aandeel 42% Resultaat*
2,3%
Starterspanden
€ 7.660
Aandeel Resultaat*
BV: 50% CV: 63% BV: € 360 CV: € 16
Voondaal Aandeel Resultaat*
BV: 50% CV: 48% BV: € 0 CV: € 0
Stadsherstel Aandeel
21%
Resultaat*
€ 1.129
Dunea Aandeel
39,06%
Resultaat*
€ 8.541
HTM-Personenvervoer
HMS
Aandeel
100%
Aandeel
100%
Resultaat*
€ 5.716
Resultaat
€ 4.200
HTM-Railinfra
6
Stedin
Aandeel
100%
Aandeel
16,55%
Resultaat*
€0
Resultaat*
€ 21.000
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄►
1
Vennootschappen
De gemeente kan met de aanschaf van aandelen participeren in verschillende vormen vennootschappen: een besloten, een naamloze of commanditaire vennootschap. Voor de besloten en naamloze vennootschap wordt de term deelneming gehanteerd. In een deelneming heeft de gemeente zowel een financieel als een bestuurlijk belang. Het bezit van de aandelen is een financieel belang. Het bestuurlijk belang is in de meeste gevallen de rechten in de aandeelhoudersvergaderingen, zoals de mogelijkheid om de statuten aan te passen, jaarstukken goed te keuren of bestuursleden te benoemen. Het precieze mandaat van de gemeente als lid van de aandeelhoudersvergadering is statutair bepaald en afhankelijk van het stemaandeel van de gemeente, en kan per deelneming verschillen. De commanditaire vennootschap is een bijzondere vorm, waar de gemeente als stille vennoot in participeert en via de besloten vennootschap ook een belang heeft in de beherend vennoot (besloten vennootschap). Stille vennoten hebben geen bestuurlijk belang en zijn daarmee in formele zin geen verbonden partij. Maar omdat ze in alle gevallen zijn gekoppeld aan een besloten of naamloze vennootschap zijn ze wel onderdeel van deze rapportage. De gemeente participeert in de volgende vennootschappen: 1 Bank Nederlandse Gemeenten N.V. 2. Dunea N.V. 3. Haagse Milieu Services N.V. 4. HTM Personenvervoer N.V. 5. HTM Railinfra B.V. 6.
Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V. 7. Stadsherstel Den Haag en Omgeving N.V. 8. Starterspanden Den Haag B.V./C.V. 9. Stedin Holding N.V. 10. United Fish Auctions N.V. 11. Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal B.V./C.V. 12. Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld B.V./C.V. 13. Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest B.V.
7
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
1
≡◄► Bank Nederlandse Gemeenten N.V. (BNG)
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 Financiën Wethouder Financiën
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel BNG Bank N.V. is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecificeerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Door het publiek aandeelhouderschap kan BNG een sterke kapitaalspositie behouden. Ratingbureaus Fitch, Moody’s en S&P waarderen BNG Bank op het hoogste ratingniveau. De klanten van de BNG zijn organisaties in het publieke domein die via de sterke kapitaalpositie van de BNG kunnen profiteren van aan trekkelijke financiering voor de korte en lange termijn. Bijkomend voordeel is dat het dividend terecht komt bij de publieke aandeelhouders en zo opnieuw geïnvesteerd kan worden in het publieke belang. Ontwikkelingen Het renteresultaat bedraagt in 2021 EUR 407 miljoen, een daling van EUR 70 miljoen ten opzichte van 2020. De daling is voor EUR 57 miljoen toe te schrijven aan het feit dat BNG Bank als gevolg van een procesmatige fout niet tijdig heeft voldaan aan een rapportageverplichting om in aanmerking te komen voor de extra rentekorting van 0,5% op de Targeted Longer-Term Refinancing Operation (TLTRO). BNG Bank erkent en betreurt de gemaakte fout en heeft naar aanleiding hiervan maatregelen genomen om dit in de toekomst te voorkomen.
De bank is in gesprek met de Nederlandsche Bank om alsnog tot een proportionele uitkomst te komen, die recht doet aan de bedoeling van de TLTRO en het feit dat BNG Bank materieel aan de voorwaarden voor toekenning voldoet. Ook zonder rekening te houden met de gemiste rentekorting is het renteresultaat lager dan het voorgaande jaar. Dit is een gevolg van de lage rentestand, die met name het renteresultaat op het geïnvesteerde eigen vermogen negatief beïnvloedt. Op structurele basis is het renteresultaat gezond en kan de gemeente tevreden zijn over de nettowinst.
8
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Vooruitblik Naar verwachting zal het renteresultaat van BNG Bank in 2022 uitkomen rond de EUR 390 miljoen. Dit is EUR 53 miljoen lager dan ingeschat voor 2021 en is hoofdzakelijk te duiden door de verwachte beëindiging van de tweede termijn van TLTRO. Hiermee komt het eenmalige positieve effect van de rentebonus per 23 juni 2022 te vervallen. Verder zal, net als in 2021, het renteresultaat onder druk blijven door de lagere renteomgeving. De hoogte van de nettowinst is met onzekerheden omgeven omdat de bank geen voorspelling kan doen over de ontwikkeling van de ongerealiseerde marktwaardeveranderingen. Een betrouwbare schatting van de nettowinst voor 2022 kan de bank daarom niet maken. Dit is des te meer het geval met het oog op de oorlog die in Oekraïne gaande is. BNG Bank stuurt ook in de toekomst actief op het vergroten van haar maatschappelijke impact aan de hand van vijf Social Development Goals (SDGs). De eerste nulmeting op concrete indicatoren gelinkt aan de genoemde vijf SDG’s is in 2021 op de website gepubliceerd. Vanaf 2022 brengt de bank in kaart wat de voortgang van haar klanten is op deze SDG’s, met als doel een stijging van 10% impact in 2023 ten opzichte van de nulmeting.
duurzaamheidsdoelstellingen BNG Bank heeft een eerste meting gedaan van de maatschappelijke impact die de klanten realiseren. Hiervoor zijn concrete en meetbare maatschappelijke effecten geformuleerd die door de klanten op middellange termijn gerealiseerd worden. Hiervoor worden gegevens bijgehouden over bijvoorbeeld vergroening, leefbaarheid van steden, de verduurzaming van onderwijs panden en het energieverbruik van instellingen. Een onderdeel van deze impactmeting is het reduceren van CO2-emissies. Vanwege beschikbaarheid van gegevens vindt de rapportage telkens plaats over het jaar dat voorafgaat aan het verslagjaar van de bank. Uit de meting over verslagjaar 2020 is gebleken dat de CO2emissies van de kredietportefeuille zijn gedaald. Vanaf 2022 gaat BNG Bank jaarlijks de voortgang van de klanten op de gemeten indicatoren laten zien. Eind 2023 wil BNG Bank 10% meer impact hebben gerealiseerd. Daarnaast heeft BNG Bank in 2021 € 3,5 miljard langlopende financiering onder het nieuwe Sustainable Finance Framework aangetrokken, het framework wordt gebruikt voor de financiering van gemeenten en woningcorporaties en biedt de mogelijkheid om budgetten van deze twee klantengroepen direct te linken aan de 17 SDG’s. Hiermee komt het totaal aan uitstaande duurzame obligaties op € 10,2 miljard.
Eind 2021 is meer dan 25% van de langlopende financiering uitgezet onder het nieuwe duurzame financieringsraamwerk. Samenwerking met gemeente Er is geen sprake van een directe samenwerking met de gemeente.
≡◄►
Bank Nederlandse Gemeenten
diversiteit en inclusie BNG Bank stimuleert het aantrekken, behouden en benutten van divers talent en gelooft in de meerwaarde hiervan. BNG Bank wil een organisatie zijn die een werkomgeving biedt waar mensen zich welkom voelen, zichzelf kunnen zijn en gewaardeerd worden om wie ze zijn. Een optimaal team heeft een mix van mannen en vrouwen, verschillende leeftijden en verschillende achtergronden, zowel met betrekking tot etniciteit als wat betreft opleidingen en competenties. Belangrijk deel van de ‘werkgeverspropositie’ van BNG Bank is, dat je bij BNG Bank kunt zijn wie je wilt. BNG Bank waardeert medewerkers als persoon en de bijdragen van medewerkers aan de ambities en doelstellingen. De bank koestert een open blik naar de wereld en staat open voor nieuwe en andere ideeën, waardoor alle medewerkers welkom zijn.
BNG Bank voldoet aan haar eigen doelstelling om ten minste 33% mannen en ten minste 33% vrouwen te hebben in de Raad van Commissarissen (RvC) en het Executive Committee. Daarnaast
monitort BNG Bank de man/vrouwverhouding van de medewerkers en specifiek van de leidinggevenden, waarbij de doelstelling is dat er tenminste 40% mannen en ten minste 40% vrouwen zijn.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal % aandeel
2,3 %
Financiële positie (x 1.000)
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 5.097.000
€ 5.062.000
Vreemd vermogen
€ 155.262.000
€143.995.000
€ 221.000
€ 236.000
Ja
Ja
Resultaat 2021 Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend
raad van bestuur (RvB) / raad van commissarissen (RvC) Bestuur/directie Deze bestaat uit 5 personen en wordt aangesteld door de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Raad van Commissarissen Deze bestaat uit 7 personen en wordt aangesteld door de Algemene vergadering van aandeelhouders.
€ 127.000
Waarvan aan DenHaag
- BNG Bank valt niet onder de Wet Normering Topinkomens (WNT). - De Algemene vergadering van Aandeelhouders stelt de hoogte van de bezoldiging van bestuurs- en RC-leden vast. - De bezoldigingen van de RvB-leden liggen binnen de normen van de WNT.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: geen/n.v.t.
RvB
3 mannen 2 vrouwen
De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op https://www.bng.nl/jaarverslag
RvC
5 mannen 2 vrouwen
Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
€ 2.900
bezoldiging
Man/vrouw verhouding
9
€ 2.894
2
≡◄►
Dunea N.V.
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 Financiën Wethouder Financiën
Voor de uitbreiding van het huidige systeem moeten in 2022 de benodigde vergunningen worden aangevraagd en voor de ontwikkeling van nieuwe bronnen start een uitgebreid MER- en participatietraject. In 2021 heeft er een inspectie van een van Dunea’s belangrijkste rivierwaterleidingen plaatsgevonden. Dunea verwacht in 2022 meer inzicht te krijgen in de staat van haar rivierwaterleiding en is Dunea volop bezig met diverse pilots.
duurzaamheidsdoelstellingen
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Dunea voorziet in de behoefte van drinkwater en industriewater zowel binnen als buiten het distributiegebied. Daarbij moet Dunea voldoen aan de eisen van verantwoord natuurbeheer van het toevertrouwde duingebied met inachtneming van de eisen van verantwoorde waterwinning. Tevens beheert Dunea andere onderdelen van de waterketen zoals riolering en afvalwater zuivering zowel binnen als buiten het distributiegebied. Ontwikkelingen Door de verstedelijking en bevolkingsgroei dient de drinkwaterproductie per jaar te worden uitgebreid. Anders dan uit de CBSprognose van 2017 blijkt uit de CBS-prognose in 2021, gebaseerd op de woningopgave van gemeenten, dat de drinkwaterproductie in het afzetgebied van Dunea in 2040 naar 100 miljoen m3 per jaar groeit, maw een uitbreiding benodigd van 15 miljoen m3 tov nu. Dunea was al bezig om de drinkwaterproductie op te schalen met het multi-bronnenprogramma. In 2021 is hierdoor de nieuwe prognoses nog meer druk op komen te staan. In 2021 heeft Dunea zich vooral gericht op het optimaliseren van het huidige systeem om daarmee meer drinkwater te kunnen leveren en het vergroten van de strategische zoetwatervoorraad in de duinen. Daarnaast heeft Dunea zich gericht op het versterken van haar multi-bronnenaanpak.
Naast de keuze van een hybride systeem als eindbeeld, heeft Dunea de scope van het project Berkheide opnieuw vastgesteld en loopt er een vergunningaanvraag om al in 2022 tijdelijk 2 miljoen m3 extra drinkwater te kunnen winnen in Meijendel. Vooruitblik In 2022 wordt gekeken of hier verdere acties uit volgen. Dunea zet de realisatie van haar multi-bronnenstrategie voort. In 2022 bouwt Dunea verder aan de drinkwatervoorziening. Daarbij legt Dunea de focus op het versneld uitbreiden van haar capaciteit voor de korte termijn en het verbeteren van haar assets. Daarnaast wil Dunea geschikte nieuwe medewerkers werven. Ook gaat Dunea haar kantoren aantrekkelijker maken en gereedmaken voor hybride werken.
10 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
De werkzaamheden, producten en dienstverlening van Dunea raken direct en indirect aan alle Sustainable Development Goals (SDG’s). Dunea kiest ervoor om de focus te leggen op de vier SDG’s waar de organisatie het meeste verschil kan maken: - 6 (schoon water en sanitair) & 15 (leven op het land), horend bij de kerntaak van Dunea; - 3 (goede gezondheid en welzijn) & 13 (klimaatactie) als afgeleide van gezond drinkwater en recreatie in de natuur en de impact die dat op de mens heeft (SDG 3) en als koersdoel van Dunea; SDG 13 gezien de urgente mondiale uitdaging inclusief bijbehorende wetgeving (Klimaatakkoord) en de verregaande invloed die deze ontwikkeling heeft op de bedrijfsvoering van Dunea. De focus op deze vier SDG’s helpt de organisatie bij het maken van de vertaling van impact naar de praktijk en andersom. Dunea vergroot haar positieve impact en brengt tegelijkertijd haar negatieve impacts in beeld met als doel deze te verkleinen. Op deze manier wil Dunea bijdragen aan een steeds duurzamere toekomst. In 2021 heeft de drinkwatersector stappen gezet met CO2beprijzing. Dunea heeft zich hieraan gecommitteerd. De stijgende energieprijzen in 2021 is een extra reden voor Dunea om haar verduurzaming te versnellen, haar afhankelijkheid te verkleinen en steeds meer zelfvoorzienend te worden.
≡◄►
Dunea
diversiteit en inclusie Bij het werven van nieuwe medewerkers is diversiteit en inclusie belangrijk. Daar heeft Dunea al meerdere jaren aandacht voor en dit zal Dunea in 2022 nog concreter vorm gaan geven. Momenteel wordt een onderzoek uitgevoerd om een gedegen visie op diversiteit en inclusie neer te zetten en daar de acties uit voort te laten vloeien. HR ontwikkelt i.s.m. de afdeling Communicatie een arbeidsmarktstrategie voor de komende jaren waarbij het werkgeversmerk wordt vormgegeven en waar een vernieuwde job branding uit zal voortvloeien. Diversiteit en inclusie is één van de onderliggende waarden in deze strategie. Dunea zet (al jaren) verschillende factoren in om discriminatie in het totale recruitmentproces tegen te gaan, dus zowel in de werving als bij de selectie van kandidaten.
Dunea streeft een evenwichtige verdeling na van mannen en vrouwen binnen de directie, het managementteam en de Raad van Commissarissen. Diversiteit in leeftijd, geslacht, kennis en competenties is een belangrijk selectiecriterium bij de
(her)benoeming van nieuwe leden van de directie en de Raad van Commissarissen. Deze criteria zijn vastgelegd in het reglement en de profielschets van de Raad van Commissarissen.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
€ 7.132
% aandeel
39,06 %
Financiële positie (x 1.000)
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 236.753
€ 245.294
Vreemd vermogen
€ 364.190
€ 366.902
€ 6.998
€ 8.541
Ja
Ja
Resultaat 2021 Goedkeuring accountant Uitgekeerd dividend
raad van bestuur (RvB)/ raad van commissarissen (RvC) Bestuur/directie Dunea heeft een directie, die bestaat uit 1 persoon. De directie wordt benoemd door de AvA op voordracht van de RvC. Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen bestaat uit 5 personen en houdt toezicht op de directie. De Raad van Commissarissen bestaat uit deskundigen op het gebied van ecologie, personeelszaken, financiën, water(keten)beheer en bestuurlijke aspecten. De raad kiest uit zijn midden een president-commissaris, die de vergaderingen voorzit. De leden van de RvC worden benoemd door de AvA op voordracht van de RvC.
Man/vrouw verhouding RvB
1 man
RvC
3 mannen 2 vrouwen
11 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
n.v.t.
Waarvan aan Den Haag
n.v.t.
bezoldiging - Dunea valt onder de Wet Normering topinkomens. - De bezoldiging van de directie wordt vastgesteld door de RvC, de AvA stelt te voeren beleid inzake bezoldiging vast. - De bezoldiging van de RvC wordt bepaald door de AvA. - De normen uit de WNT worden niet overschreden.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: geen De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op https://www.dunea.nl/over-dunea
3
Haagse Milieuservices N.V. (HMS)
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 Financiën Wethouder Financiën
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel HMS voert meerdere wettelijke taken van de gemeente Den Haag in de openbare ruimte uit. De met afstand grootste taak is de inzameling van het huishoudelijk afval van alle inwoners van Den Haag. De gemeente Den Haag is naast 100% aandeelhouder ook opdrachtgever van HMS. Belangrijke waarden in de taakuitvoering zijn een efficiënte bedrijfsvoering, een goede dienstverlening, een schone stad en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Aanverwante wettelijke taken die bij HMS belegd zijn, naast de afvalinzameling, zijn de plaagdierenbestrijding, de gladheidsbestrijding en de afvoer en opslag van inboedels na huisuitzettingen door gerechtsdeurwaarders. De inzameling van huishoudelijk afval, de plaagdierenbestrijding en de gladheidsbestrijding zijn wettelijke gemeentelijke taken die hun basis vinden in Wet Milieubeheer en lokaal zijn vertaald in onder meer de Afvalstoffenverordening. De gemeentelijke zorgplicht voor volksgezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid in het beheer van de openbare ruimte liggen ten grondslag aan deze taken. Ontwikkelingen HMS heeft een goed jaar achter de rug. Het nettoresultaat voor 2021 komt uit op een bedrag van EUR 4,2, dit is een stijging van 19,2% ten opzichte van 2020. In 2021 heeft HMS ongeveer 156.474 ton ongescheiden en - om en nabij - 79.785 ton gescheiden afval ingezameld.
Hiermee een scheidingspercentage gerealiseerd van 34%. Een lichte verbetering ten opzichte van 2020 (33%). In 2020 was een duidelijke stijging van de hoeveelheid afval zichtbaar door alle coronamaatregelen. Dit is in 2021 wat gestabiliseerd. Wat is gebleven is het hogere aantal grofvuilafspraken en bezoekers van de afvalbrengstations. Na de flinke stijging in 2020, is dit in 2021 opnieuw wat toegenomen. Voor HMS reden om de bezetting op grofvuil en de afvalbrengstations te verhogen.
12 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄►
In 2021 heeft HMS het dynamsich inzamelen van de ondergrondse restafvalcontainers aan de hand van vulgraadgegevens wijk voor wijk ingevoerd. Daar waar nodig worden de containers vaker geleegd en minder waar het kan. Hiermee verbetert de service terwijl de vervoersbewegingen en daarmee het brandstofverbruik en CO2 uitstoot zijn afgenomen in 2021. In september 2021 is HMS gekoppeld aan het nieuwe meldingensysteem van de gemeente. Dankzij de koppeling komen meldingen automatisch bij de juiste afdeling terecht waardoor onnodig tijdverlies en handmatige handelingen worden voor komen. Om de koppeling te realiseren is ook bij HMS een nieuwe module geïmplementeerd. Het publieke belang wordt hiermee gediend, omdat de inzameling van afval op een effectieve wijze wordt gedaan. Vooruitblik In 2022 werkt HMS samen met de gemeente verder aan het programma voor de plaatsing van ondergrondse restafvalcontainers en afvalsorteerstraatjes voor glas, papier, PMD en textiel. Beide programma’s naderen hun afronding. Daarnaast worden circa 600 oude containers vervangen. In 2022 zal HMS het dynamisch inzamelen ook in het stadsdeel Leidschenveen Ypenburg invoeren zodat vanaf dat moment alle boven- en ondergrondse verzamelcontainers in de stad worden geleegd aan de hand van de metingen van de vulgraadsensoren. Het gebruik van het systeem zal in 2022 worden geoptimaliseerd.
In 2022 volgt de tweede release van het nieuwe gemeentelijke meldsysteem en werkt HMS met de gemeente aan de verdere verfijning van het systeem. Het management van HMS is bij Renewi Overheidsdiensten BV (Renewi) belegd. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK) en is destijds met NV Afvalverwerking Rijnmond (AVR) overeengekomen. Elke vijf jaar wordt de SOK geëvalueerd, voor het laatst in 2016. In de evaluatie die in 2021 is gestart, wordt breed gekeken naar de toekomst van de samenwerking tussen de gemeente Den Haag en Renewi. Het voornemen is om in het vierde kwartaal van 2022 de (periodieke) evaluatie af te ronden.
duurzaamheidsdoelstellingen CO2 Duurzaamheid is belangrijk voor HMS en HMS draagt actief bij aan het verminderen van de CO2 uitstoot in de leefomgeving. Door afvalstromen gescheiden in te zamelen (monostromen) of na te scheiden (grofvuil en PMD) worden grondstoffen teruggewonnen en CO2-uitstoot vermeden. In 2021 is hiermee 27.160 ton aan grondstof herwonnen en 20.260 ton aan CO2 vermeden, in 2020 was dit 30.391 ton grondstof en 29.347 ton aan CO2 besparing. Vanaf 2018 adopteert HMS het gelijke aantal appel bomen als voertuigen welke HMS dagelijks inzet om de stad schoon te houden. Hiermee wordt een deel van de CO2 uitstoot die door HMS wordt uitgestoten gecompenseerd. Ook heeft HMS, net als in voorgaande jaren, in de maand mei een actie gehouden op de afvalbrengstations. Als een bezoeker het afval goed scheidde dan kreeg hij/zij een perenboompje. Hiermee beloont HMS de bezoekers voor hun inspanning om afval goed te scheiden en zal de perenboom de komende jaren CO2 opnemen.
≡◄►
Haagse Milieuservices
Zonnepanelen In 2021 zijn er diverse acties ondernomen om het energieverbruik verder te laten afnemen, waaronder het plaatsen van beweging sensoren voor de verlichting in de kantoorruimtes aan de Plutostraat, vervangen van de verlichting en de buisverwarming op afvalbrengstation De Werf. In 2021 heeft HMS 202 zonnepanelen erbij geplaatst. In totaal zijn er nu op de Plutostraat 800 zonnepanelen geplaatst. Pilot verduurzaming wagenpark Eind 2019 hebben gemeente en HMS het landelijke convenant Duurzame Voertuigen en Brandstoffen in de Reinigingsbranche (RIS302032) getekend en zich daarmee gecommitteerd aan het streven naar gebruik van volledig emissie loze voertuigen in 2030. HMS wil de volgende stap in de elektrificatie van het wagenpark maken door twee elektrische vrachtvoertuigen als proef mee te laten draaien in de bedrijfsvoering en de benodigde laadinfrastructuur aan te leggen. De vrachtvoertuigen zullen gedurende een jaar meedraaien als aanvulling op het wagenpark dat nodig is voor een normale bedrijfsvoering van HMS.
diversiteit en inclusie HMS investeert nadrukkelijk in de ontwikkeling, veiligheid en gezondheid van haar medewerkers. HMS stelt mensen met afstand tot de arbeidsmarkt in de gelegenheid om weer deel te nemen aan het arbeidsproces en HMS had in 2021 14 medewerkers in dienst die vallen onder de PSO. Met Olympia uitzendbureau en de Gemeente Den Haag zijn afspraken gemaakt om uitzendkrachten met afstand tot de arbeidsmarkt een kans te bieden om terug te keren in het arbeidsproces. Dit heeft geresulteerd in 13 kandidaten die geplaatst zijn bij HMS in 2021.
Vergister HMS gaat een biovergister op het terrein Plutostraat plaatsen. De milieuvergunning hiervoor is verkregen en de vergister staat in bestelling. Naar verwachting wordt deze eind 2022 geleverd en in gebruik genomen. De vergister wordt ingezet om van gescheiden ingezameld brood, biogas te maken. Met behulp van een warmtekrachtkoppeling (WKK) wordt dit biogas omgezet in elektriciteit. Hiermee biedt HMS op lokaal niveau een oplossing voor een deel van het Haagse bioafval. Niet alleen draagt de vergister bij aan de doelstellingen van het grondstoffenplan van de gemeente, hij draagt ook bij aan de doelstelling van de gemeente Den Haag om in 2030 energie neutraal te zijn, of het Smart Energy Delta transitie pad zoals geformuleerd in the Roadmap Next Economy. Samenwerking met de gemeente De pilot verduurzaming wagenpark van HMS wordt gefinancierd uit de bestemmingsreserve Energietransitie (Enecogelden).
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
Financiële positie (x 1.000)
% aandeel
€ 454 1 prioriteits aandeel (100%)
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 454
€ 454
Vreemd vermogen
€ 14.915
€ 17.633
Resultaat 2021
€ 3.524
€ 4.200
Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend
Ja €?
Waarvan aan Den Haag
€?
NB: De cijfers 2021 zijn onder voorbehoud; de jaarrekening 2021 is nog niet vastgesteld.
raad van bestuur (RvB)/ raad van commissarissen (RvC) Bestuur/directie HMS heeft 1 directeur die in dienst is van Renewi. In de samenwerkingsovereenkomst (SOK) is bepaald dat Renewi Overheidsdiensten statutair directeur is en zij leveren hiervoor de natuurlijke persoon. Raad van Commissarissen (RvC) HMS heeft een RvC bestaande uit drie personen, die door de AvA worden benoemd.
bezoldiging - HMS valt niet onder de Wet Normering Topinkomens (WNT), omdat HMS een commercieel bedrijf is. - De directeur van HMS wordt door Renewi geleverd en is in dienst van Renewi. HMS bezoldigt dus niet de statutair directeur van HMS. - De bezoldiging van de RvC-leden wordt vastgesteld door de AvA en voldoet aan de WNT.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: geen
Man/vrouw verhouding Directie
1 man
RvC
1 man 2 vrouwen
13 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Vanaf het jaarverslag 2021 zal HMS de jaarstukken ook op hun website plaatsen. Dit is het eerste jaarverslag dat zij daarop zullen plaatsen na vaststelling.
4
HTM Personenvervoer N.V.
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 Financiën Wethouder Financiën
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel De gemeente is bij notariële akte de dato 14 oktober 2020 houder geworden van -op een in handen van MRDH aandeel na – alle aandelen van HTM Personenvervoer N.V. (RIS306092). HTM Personenvervoer N.V. verzorgt een betrouwbaar, veilig en optimaal uitgevoerd (bereikbaar, tijdig) openbaar vervoer met een hoge kwaliteitsbeoordeling door de reiziger. HTM speelt een dragende rol voor de grootste vervoerstromen binnen de stad en biedt ruimte aan de groei van Den Haag. Ontwikkelingen Evenals 2020 is de bedrijfsvoering van HTM in 2021 flink geraakt door Covid-19 en de hieruit volgende overheidsmaatregelen. Het jaar 2021 stond door Corona in het teken van het behoud van de continuiteit van de onderneming, de instandhouding van de dienstverlening aan de reizigers en het zo goed mogelijk waarborgen van de veiligheid en gezondheid van reizigers en medewerkers. De aanwijzingen om zoveel mogelijk thuis te werken, de lockdown en andere beperkingen veroorzaakten ook in 2021 een sterk achterblijvend aantal reizigers. HTM heeft tot meerdere malen toe de dienstverlening aan de veranderingen in de vervoersvraag moeten aanpassen. Zo heeft HTM in samenspraak met MRDH haar dienstverlening aangepast; minder aanbod tijdens de spits, meer tijdens de daluren.
Evenals de andere OV-bedrijven bevindt HTM zich in een periode van onzekerheden over de mate en het tempo waarin de markt zich zal herstellen van het coronavirus. Lagere opbrengsten in combinatie met het beschikbaar moeten blijven van zoveel mogelijk openbaar vervoer maakte ook in 2021 financiele steun vanuit de overheid (Beschikbaarheidsvergoeding Openbaar Vervoer) noodzakelijk. Dit financiele resultaat is toegevoegd aan het eigen vermogen van HTM. Uitkering van dividend aan aandeelhouders is in het kader van de Beschikbaarheidsvergoeding (BVOV) namelijk niet toegestaan.
14 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
≡◄►
Vooruitblik Voor 2022 heeft de rijksoverheid opnieuw BVOV toegezegd. HTM heeft in overleg met MRDH de interne kostenbesparingen uit 2021 verlengd en aanvullende MRDH-subsidies kunnen afspreken waar HTM een beroep op kan doen zodra dat nodig mocht zijn. De BVOV en interne maatregelen samen moeten het voor HTM mogelijk maken om ook in 2022 te komen tot een break-even resultaat op de exploitatie van de beide OV-concessies. In 2021 is de aanbesteding gestart voor de investering in nieuwe stadstrams (NST-2) die de huidige voertuigen uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw moeten vervangen. Eind 2022 zal bekend zijn welke leverancier de voertuigen zal produceren. Met bevoegde instanties is voldoende zekerheid verkregen over de locatie van de nieuwe stallingen voor deze nieuwe voertuigen. De commerciele vervoersactiviteiten van HTM zijn in omvang verder beperkt. De overblijvende niet-OV activiteiten voert HTM uit in het kader van de verdere ontwikkeling van innovatie en van het vervoer ‘van deur tot deur’ (HTM deelfietsen, deelname in Haagse Shuttle BV, marketing deelscooters). Onduidelijk is welke effecten de actuele mondiale ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraine en de sterk gestegen prijzen van onder meer energie, op de bedrijfsvoering van HTM zullen hebben.
De risico’s voor HTM kunnen mogelijk toenemen, onder meer door hogere lasten voor energie en materialen en mogelijke verstoringen van logistieke processen zoals productie en levering van onderdelen.
duurzaamheidsdoelstellingen HTM maakte de voorgaande jaren al gebruik van aardgasbussen, en heeft in 2021 de voorbereidingen getroffen voor de vervanging van haar busvloot door elektrisch aangedreven voertuigen, de Zero Emissie Bus. Met de instroom van deze voertuigen draagt HTM verder bij aan emissievrij vervoer in de stedelijke omgeving. De pilot met elektrische bussen op lijn 28 tussen Den Haag CS en Scheveningen die in 2020 was gestart, is in 2021 voortgezet en biedt HTM een schat aan ervaring met de exploitatie en het onderhoud van dit materieel en de daarbij behorende laadinfrastructuur. De aanbestedingsprocedure voor de nieuwe ZE-bussen is in 2022 van start gegaan. In het railvervoer monitort HTM voortdurend het energieverbruik. In 2021 werden verdere concrete stappen gezet op weg naar de aanbesteding van een volgende serie nieuwe stadstrams. In het aanbestedingsbestek nemen duurzaamheidseisen een belangrijke positie in. Ook in het bestaande materieel wordt remenergie zoveel mogelijk teruggewonnen. Sinds 2020 exploiteert HTM het zonnepark ’t Oor, met 5.700 zonnecellen, waarvan de energie rechtstreeks wordt teruggeleverd aan de bovenleiding van het naastgelegen RandstadRail. Doordat beide gebruikmaken van gelijkstroom, kan energieverlies door omvorming naar wisselstroom via het reguliere energienet, worden vermeden. Overtollige energie wordt opgeslagen in accusystemen.
HTM onderzoekt ook andere mogelijkheden van innovatieve, alternatieve energiewinning, -opslag en -distributie. Bij de grootschalige renovatie van het dak van het remisegebouw van de railvestiging Zichtenburg, die in 2021 aanving, wordt het dak voorzien van zonnepanelen en daglichtlichtkoepels, die bijdragen aan een vermindering van het energieverbruik.
≡◄►
HTM Personenvervoer
Samenwerking met de gemeente HTM werkt samen met de gemeente, bijv. in haar rol als weg- en grondbeheerder en vergunningverlener (plaatsing zonnecellen langs de baan, laadinfrastructuur elektrische bussen, etc.). HTM werkt aan een stevig duurzaamheidsbeleid, waarin
ondermeer wordt gekeken naar de manier waarop HTM en de gemeente elkaar kunnen aanvullen en ondersteunen. Dit is nog in ontwikkeling.
diversiteit en inclusie HTM heeft zich in juni 2021 aangesloten bij het Charter Diversiteit; een initiatief van de Sociaal Economische Raad. SER Diversiteit in Bedrijf bevordert diversiteit en inclusie op de werkvloer en ondersteunt bedrijven bij het opzetten, uitvoeren en monitoren van hun diversiteitsplannen. HTM spant zich dus in voor meer diversiteit (M/V, maar ook anderszins) in haar personeelsbestand, dat ook past in de gewenste cultuurverandering en het tegengaan van ongewenst gedrag. Voor de top van de organisatie hanteert HTM de (voor HTM niet verplichte) wettelijke normen voor M/V-diversiteit.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
€ 42.091
% aandeel
Financiële positie (x 1.000)
100%
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 85.619
€ 91.335
Vreemd vermogen
€ 438.340
€ 452.057
Resultaat 2021
€ - 6.248
€ 5.716
Goedkeuring accountant
Ja
Ja
Uitgekeerd dividend
€0
raad van bestuur (RvB) / raad van commissarissen (RvC) Bestuur/directie HTM heeft normaliter een statutaire directie bestaande uit 2 leden (algemeen directeur en financieel directeur). In september 2020 was de statutaire directie tijdelijk uitgebreid naar drie leden in verband met het langdurig belet van de algemeen directeur. Diens functie is daarbij overgenomen door een algemeen directeur ad interim, zonder de eigenlijke algemeen directeur uit diens functie te ontheffen. Deze situatie heeft zich voortgezet tot september 2021, tot aan het moment dat de algemeen directeur ad interim een functie bij de Raad van State aannam. Aangezien het in de lijn der verwachting lag dat de eigenlijke algemeen directeur op afzienbare termijn weer zou terugkeren in diens functie, is besloten af te zien van een nieuwe interim-invulling van de positie van algemeen directeur. De statutaire verantwoordelijkheden werden vanaf september 2021 waargenomen door de financieel directeur tot de terugkeer van de algemeen directeur in maart 2022. Raad van Commissarissen HTM heeft een RvC bestaande uit vijf personen.
Waarvan Den Haag
€0
bezoldiging HTM valt (wettelijk) niet onder de Wet Normering Topinkomens. De huidige Wet Normering Topinkomens (WNT-2) is formeel niet van toepassing op HTM, maar - omdat de aandeelhouders van HTM de WNT-2 wel graag willen volgen en de RvC dit principe vanuit de maatschappelijke positie die HTM inneemt, ondersteunt – past HTM de WNT-2 analoog toe. In dit kader hebben aandeelhouders in mei 2021 het herziene beloningsbeleid 2021 vastgesteld. In dit beloningsbeleid is bepaald dat bestuurders niet meer dan de WNT mogen verdienen. De bezoldiging van de huidige algemeen directeur is gebaseerd op de eerdere WNT (WNT-1). Dit houdt verband met het feit dat deze als statutair directeur in dienst is getreden vóór de inwerkingtreding van de huidige Wet normering topinkomens (WNT-2), en dat diens bezoldiging is gebaseerd op de destijds geldende WNT-1. Het salarisniveau van de toen geldende WNT-1 ligt hoger dan de huidige WNT-2. Zodra het dienstverband van de huidige algemeen directeur met HTM eindigt, zal de volgende algemeen directeur wel aan de WNT voldoen. De bezoldiging van de financieel directeur is conform WNT-2. Artikel 29 van de statuten bepaalt dat de bezoldiging van elk lid van de RvC wordt vastgesteld door de Algemene Vergadering (AvA) en dat de RvC zelf daartoe een advies aan de AvA kan uitbrengen.
Man/vrouw verhouding RvB
2 mannen
RvC
3 mannen 2 vrouwen
15 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: geen De jaarstukken openbaar en te vinden op https://www.htm.nl/over-htm/onze-organisatie/jaarverslag
5
≡◄►
HTM Railinfra B.V.
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 Financiën Wethouder Financiën
Ontwikkelingen De gemeente is bij notariële akte de dato 14 oktober 2020 houder geworden van alle aandelen van HTM Railinfra B.V. (RIS306092) De Corona-pandemie heeft geleid tot ingrijpende maatregelen van de overheid. Deze maatregelen hebben voor HTM Personenvervoer N.V. tot een flinke daling van het aantal reizigers geleid. Doordat HTM Railinfra B.V. voor het nakomen van haar verplichtingen afhankelijk is van HTM Personenvoer N.V. kan de pandemie ook gevolgen hebben voor HTM Railinfra B.V. De railinfrastructuur van het stadsgebied (binnengebied) wordt gemoderniseerd. Dit leidt tot toenemende kosten en investeringen in de railinfrastructuur. Vooruitblik Tegelijk met het door de concessieverlener Metropoolregio Rotterdam Den Haag gestarte programma Netwerkvisie RandstadRail wordt een deel van de knelpunten in de infrastructuur opgelost. Hiernaast gaat HTM verder met het gereedmaken van de railinfrastructuur voor de bredere stadstrams.
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel HTM Railinfra B.V. is een houdstermaatschappij voor de infrastructuur van HTM Pv, inclusief remises en werkplaatslocaties, en kent behalve de directie geen eigen personeel. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering financiering van de overige ov-gerelateerde activiteiten. De financieringsstructuur is zodanig dat HTM Railinfra B.V. grotendeels rechtstreeks gefinancierd wordt door de concessieverlener MRDH en dat leningen onder de garantstelling van de gemeente Den Haag of Metropoolregio Rotterdam Den Haag vallen. Voor de financiën van de gemeente is waardebehoud en rendement van het geïnvesteerd vermogen een doelstelling.
16 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
duurzaamheidsdoelstellingen HTM Railinfra B.V. heeft geen duurzaamheidsdoelstellingen. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering van de overige ov-gerelateerde activiteiten.
≡◄►
HTM Railinfra
diversiteit en inclusie Bij HTM Railinfra BV. zijn geen medewerkers in dienst. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering van de overige ov-gerelateerde activiteiten. Voor de uitvoering van deze activiteiten is geen personele inzet benodigd.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
Financiële positie (x 1.000)
€ 18
€ 18
€ 169.531
€ 169.741
Resultaat 2021
€0
€0
Goedkeuring accountant:
Ja
Ja
Uitgekeerd dividend
€0
Eigen vermogen
HTM Railinfra BV heeft een statutaire directie bestaande uit 2 leden (algemeen directeur en financieel directeur). Dit is dezelfde directie als van HTM Personenvervoer NV. De leden van de directie worden benoemd door de Algemene vergadering van aandeelhouders. Raad van Commissarissen Geen
Man/vrouw verhouding
RvC
n.v.t.
100%
31-12-2021
raad van bestuur (RvB)/ raad van commissarissen (RvC)
2 mannen
% aandeel
01-01-2021
Vreemd vermogen
RvB
€1
17 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Waarvan aan Den Haag
€0
bezoldiging - HTM Railinfra B.V. valt niet onder de Wet Normering Topinkomens. - De bestuurders van HTM Railinfra BV. zijn onbezoldigd.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: geen De jaarstukken zijn openbaar en alleen op te vragen bij de Kamer van Koophandel. HTM Railinfra is een houdstermaatschappij voor de infrastructuur van HTM Pv en kent behalve de directie geen eigen personeel. HTM Railinfra heeft geen eigen website.
6
≡◄► Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V. (IQ)
Deelneming
Programma
Besloten vennootschap
11 - Economie Wethouder Economie
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Het doel van ROM Innovation Quarter (ROM IQ) is het versterken van de economische ontwikkeling en werkgelegenheid in de regio Zuid-Holland (waaronder regio Den Haag) en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland. ROM IQ is vanaf 2013 de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-Holland. Naast het Rijk en de provincie Zuid-Holland participeren diverse grote Zuid-Hollandse gemeenten en kennisinstellingen als aandeelhouder in ROM IQ. ROM IQ, gevestigd in Den Haag (WTC), is één van de negen regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) in Nederland. Deze ROM’s zijn ondernemingen met publieke aandeelhouders (waaronder het Rijk, provincies, grote gemeenten en kennisinstellingen), gericht op het versterken van de economie en werkgelegenheid in een regio. Van origine is het fundament voor een ROM dat deze investeert in innovatieve start-ups en scale-ups daar waar de markt in onvoldoende mate investeert door het hogere risico (‘marktfalen’). ROM’s zijn neutrale spelers in de regio en hebben geen winstoogmerk. Jaarlijks realiseren de ROM’s in Nederland duizenden nieuwe arbeidsplaatsen en miljarden aan investeringen in de regionale economie.
Door te innoveren, investeren en internationaliseren zijn de ROM’s belangrijke regionale aanjagers van innovatie- en concurrentiekracht en daarmee een belangrijk economisch stimuleringsinstrument in Nederland. ROM IQ is specifiek voor Zuid-Holland de regionale aanjager van de economie en boekt in het werkveld van acquisitie van bedrijven naar de regio, bevorderen van innovatie en investeringen goede resultaten. Den Haag is hier als grote Zuid-Hollandse gemeente een belangrijke belanghebbende.
18 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Ontwikkelingen - in 2021 heeft ROM IQ 65 innovatieprojecten en business cases met een investeringsvolume van € 45 miljoen gerealiseerd. - ROM IQ heeft samen met partners onder andere de innovatieprogramma’s SMITZH, Energie & Klimaat, ZorgTech en Maritime Delta uitgevoerd en het innovatieprogramma AgriTech gelanceerd. - ROM IQ heeft een substantiële bijdrage geleverd aan de totstandkoming en uitvoering van diverse voorstellen voor het Nationaal Groeifonds. - ROM IQ assisteerde 51 buitenlandse bedrijven bij de vestiging dan wel uitbreiding in Zuid-Holland. Deze bedrijven verwachten binnen drie jaar bijna € 600 miljoen te investeren in de regio en ongeveer 2.500 arbeidsplaatsen te creëren. - ROM IQ investeerde in 2021 in 34 vernieuwende snelgroeiende bedrijven vanuit de fondsen (in beheer) IQCapital, UNIIQ, ENERGIIQ en het in 2021 gelanceerde Energietransitiefonds Rotterdam. - ROM IQ heeft in 2021 23 bedrijven geholpen met een CoronaOverbruggingslening (COL). - Eind 2021 is vanuit de aandeelhouders het kapitaal van ROM IQ versterkt (incl. cofinanciering Rijk, provincie en REACT-EU). Het aandeel gemeente Den Haag is ongewijzigd gebleven; het aandeel via stichting HEID is wel verruimd. Vooruitblik Op dit moment wordt i.s.m. IQ en partners de Meerjarenstrategie 2023-2026 uitgewerkt. Den Haag participeert actief in dit proces. Eind 2022 is de vaststelling in de AvA van IQ.
duurzaamheidsdoelstellingen Naast dat duurzaamheid in de missie van IQ benoemd wordt is bij het onderdeel Innoveren een team Duurzaam & Schoon actief, gericht op de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie in heel Zuid-Holland. IQ werkt niet specifiek samen met de gemeente Den Haag om duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. Voor Investeringen maakt IQ vanaf 2020 gebruik van een beleidsmatig afwegingskader voor het maken van keuzes ten aanzien van het aantrekken van bedrijven. Dit impactkader is gekoppeld aan een aantal Sustainable Development Goals (SDG’s) die voor Zuid-Holland en Innovation Quarter van toepassing zijn. Voorbeeld hierbij is het aantrekken van het bedrijf ZeroAvia dat meewerkt aan het verduurzamen van de luchtvaartindustrie. Samenwerking met gemeente De duurzaamheidsdoelstellingen van ROM IQ zijn voor het gehele werkgebied van ROM IQ van toepassing, waaronder regio Den Haag. Vanwege het bredere mandaat dat betrekking heeft op geheel Zuid-Holland is er geen specifieke koppeling met sec Den Haag.
≡◄►
Regionle Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quater
diversiteit en inclusie InnovationQuarter wenst een organisatie te zijn waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf kan zijn in een inclusief werkklimaat. IQ heeft voortdurend aandacht voor organisatieontwikkeling, cultuur, collega’s en interne communicatie. Bij het aannemen van nieuwe medewerkers streeft IQ naar een evenwichtige samenstelling en diversiteit van haar personeelsbestand in termen van leeftijd, man-vrouwverhouding en maatschappelijke afspiegeling. IQ blijft zich daarnaast inzetten door gericht afspraken te maken omtrent diversiteitsbeleid met ondernemers bij het aangaan van een investering. Ook blijft IQ als één van de initiatiefnemers van FundRight erop alert dat er voldoende wordt geïnvesteerd in bedrijven met één of meerdere vrouwelijke founders.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Klimaatadaptatie vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
Financiële positie (x 1.000) Eigen vermogen
€ 49.681
€ 46.058
Vreemd vermogen
€ 18.196
€ 25.988
Resultaat 2021
€ - 2.475
€ - 3.623
Goedkeuring accountant:
Ja
Ja
Uitgekeerd dividend
€0
NB: Na bijna 9 jaar is Rinke Zonneveld per 1 september 2022 gestopt als directeur van Innovation Quarter en is hij de nieuwe CEO van Invest-NL. geworden. IQ werft momenteel een vervanger en verwacht vanaf 1-1-2023 een nieuwe directeur te hebben. Momenteel wordt het vertrek opgevangen door het huidige MT. Raad van Commissarissen Deze bestaat uit 5 personen en wordt aangesteld door de Algemene vergadering van aandeelhouders.
Man/vrouw verhouding
RvC
2 mannen 3 vrouwen
0,803%
31-12-2021
Bestuur/directie Deze bestaat uit 1 directeur en wordt aangesteld door de Algemene vergadering van Aandeelhouders.
1 man
% aandeel
01-01-2021
raad van bestuur (RvB) / raad van commissarissen (RvC)
RvB
€ 500
19 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Waarvan aan Den Haag
€0
bezoldiging - ROM IQ valt niet onder de Wet Normering Topinkomens (WNT), maar de WNT-normen worden wel toegepast. - De Algemene vergadering van Aandeelhouders stelt de hoogte van de bezoldiging van RvB- en RvC-leden vast. - De bezoldigingen liggen binnen de normen van de WNT.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: inzake aanvullende bijstorting IQ (RIS310682 en 310683). De Jaarstukken zijn openbaar en te vinden op https://www.innovationquarter.nl/over-innovationquarter/
7
≡◄► Stadsherstel Den Haag en Omgeving N.V.
Deelneming
Programma
Naamloze vennootschap
15 - Financiën Wethouder Financiën
Vooruitblik In 2022 gaat Stadsherstel zich meer richten op onderhoud van de panden en planmatige verwerving van panden.
duurzaamheidsdoelstellingen Stadsherstel staat voor duurzaam monumentenbehoud. Ze streven ernaar om hun voorraad zoveel mogelijk te verduurzamen.
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Het behouden en restaureren van monumentale panden. Na bouwkundig herstel vindt functieherstel plaats door het monument een passende bestemming te geven. De gerestaureerde panden worden door Stadsherstel marktconform verhuurd en in een enkel geval verkocht. Daarnaast behoort de bevordering van monumentenzorg in het algemeen tot de doelstellingen. Stadsherstel heeft de afgelopen jaren verschillende objecten van cultuurhistorische waarden aangekocht, gerestaureerd en/ of herbestemd. Bijvoorbeeld: Bierdepot De Drie Hoefijzers, de brandweerkazerne aan de Duinstraat en de water- en vuurwinkel aan de Paviljoensgracht. Ontwikkelingen Ook in 2021 werd het beheer van historische panden beïnvloed door COVID-19 en de lage hypotheekrente. Huurders zegden de huur op, omdat door de lage rentestanden het voordeliger werd een woning te kopen en Stadsherstel had daardoor meer werk aan mutaties en leegstand. Er waren veel mutaties in de verhuur. Naast 49 woningmutaties zijn 3 zakelijke huurders gewijzigd. Stadsherstel merkt dat zakelijke huurders steeds vaker een kortere huurperiode dan 5 jaar willen en meestal een contract voor maximaal 2 jaar vragen. Dit alles zorgt dus voor veel meer handling bij Beheer reden waarom een extra beheerder is aangenomen.
Daarnaast is Stadsherstel extra gaan sturen op het voorkomen van leegstand, door woningen direct na huuropzegging aan te bieden bij geïnteresseerden. De leegstand is daardoor in 2021 afgenomen en deze betreft nu vooral een klein aantal grote kantoorruimtes aan de Duinstraat. Hiervoor was door het thuiswerken ingevolge corona ook minder belangstelling.
20 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Bijzondere voorbeelden van de afgelopen jaren zijn: - Kasteel Duinstraat, Schipperplein 2-4, Duinstraat 21-23, Rijksmonument, voormalige brandweerkazerne/politiebureau. Transformatie naar woningen en kantoorverzamelgebouw. De appartementen zijn gasloos. Elk appartement beschikt over een ventilatiewarmtepomp. De daken en binnen muren zijn geïsoleerd. - Zwetstraat 1/Scheepmakerstraat 30-32, gemeentelijk monument, kantoorvilla Bierdepot De Drie Hoefijzers. Transformatie naar woningen. Hierbij is tevens rekening gehouden met moderne technieken rondom duurzaamheid. Zo beschikken de woningen over lage temperatuur vloerverwarming en mechanische ventilatie met warmte terugwinning. De twee appartementen op de bovenste verdieping hebben een warmtepomp en zijn gasloos. Samenwerking met gemeente Om de panden te verduurzamen is er regelmatig vooroverleg met de gemeente. Het betreft vaak beschermde monumenten en deze vragen bij duurzaamheidsvraagstukken vaak om maatwerk.
≡◄►
Stadsherstel Den Haag en Omgeving
diversiteit en inclusie Stadsherstel kent 5 pijlers: - Werken aan een representatief medewerkersbestand. Stadsherstel is een organisatie waar alle medewerkers gelijke kansen krijgen voor ontplooiing, ontwikkeling en doorstroming. Streefcijfers zijn in een kleine kennisorganisatie moeilijk hanteerbaar: het gaat bij Stadsherstel om kennis en competentie. - Ook bij werven en selecteren. De vacatures staan open voor iedereen waardoor medewerkers en commissarissen met een niet-Nederlandse migratieachtergrond, ouderen/ jongeren en mannen/vrouwen/LHBTQers en gehandicapten of zieken allen welkom zijn. - Werken aan een sociaal veilige organisatie. Grensoverschrijdend gedrag wordt niet geduld. Er is een vertrouwenspersoon en alle meldingen worden onderzocht.
- Zorgen dat medewerkers met een al of niet zichtbare handicap en/of chronische ziekte de middelen, faciliteiten en ondersteuning krijgen dat ook zij goed hun werk kunnen doen.
- Medewerkers gaan op training om te leren omgaan met onderwerpen als inclusie, vooroordelen, uitsluiting en discriminatie.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.
Ingebracht kapitaal
Financiële positie (x 1.000)
% aandeel
€ 3.674 79.655 certificaten, omgerekend ruim 21% aandeel.
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
€ 23.652
€ 24.554
Vreemd vermogen
€ 23.830
€ 23.496
Resultaat 2021
€ 1.139
€ 1.129
Ja
Ja
Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend
raad van bestuur (RvB)/ raad van commissarissen (RvC) Bestuur/directie Deze bestaat uit 1 directeur en wordt aangesteld door de RvC. Raad van Commissarissen Deze bestaat uit 8 personen en wordt aangesteld door Stichting Administratiekantoor N.V. Stadsherstel Den Haag en Omgeving (STAK).
€ 469
Waarvan aan Den Haag
bezoldiging - Stadsherstel valt niet onder de Wet Normering Topinkomens (WNT) - De STAK stelt de hoogte van de bezoldiging van de directeur vast. - De bezoldiging van de directeur ligt binnen de normen van de WNT. De RvC functies zijn onbezoldigd.
informatievoorziening
Man/vrouw verhouding
Raadsstukken in 2021: n.v.t.
RvB
1 vrouw
De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op https://www.Stadshersteldenhaag.nl/jaarverslag
RvC
5 mannen 3 vrouwen
21 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
€ 109
8
Starterspanden Den Haag B.V./C.V.
Deelneming
Programma
Besloten vennootschap/ Commanditaire vennootschap
11 - Economie Wethouder Economie
≡◄►
Voor de komende jaren heeft Starterspanden Den Haag daarom ook een Meerjarenplan 2022-2026 opgesteld waarmee de behoefte van de stad het hoofd kan worden geboden (RIS312161). Het periodieke meerjarenplan werpt ook een schetsmatige blik op de periode na 2026. Daarbij wordt bezien hoe de bewezen meerwaarde van het concept zoals toegepast door Starterspanden Den Haag BV op het gebouw -en de vruchtbare samenwerking met mede-aandeelhouder Fonds voor Ruimte en E conomie- ook in de toekomst het beste ten dienste kan komen aan de wijken en aan de stad. Een effectief scenario daartoe is een mogelijke uitbreiding van het succesvolle concept naar andere geschikte gebouwen en een verbreding van de pandenportefeuille van Starterspanden Den Haag CV. Deze mogelijkheden voor de langere termijn worden nader verkend en onderzocht.
duurzaamheidsdoelstellingen
profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Transformatie van het gebouw De Schilde/The New Farm tot een bedrijfsverzamelgebouw voor Stadslandbouw, Duurzaamheid en Innovatie. De verbonden partij Starterspanden C.V. is verantwoordelijk voor de transformatie van het pand. Het beheer en dagelijks bestuur ligt in handen van Starterspanden Den Haag B.V. Starterspanden levert een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de gemeentelijke beleidskaders op het terrein van kleinschalige bedrijfsruimte, en met name op het gebied van duurzaamheid en innovatie met maatschappelijke meerwaarde. Deze vraag blijft ook in de toekomst bestaan en wordt door Starterspanden Den Haag in voorzien. Ontwikkelingen In het boekjaar 2021 zijn op de 4e, 5e en 6e etage nieuwe bedrijfsruimtes gerealiseerd voor nieuwe huurders. De werkzaamheden zijn eind 2021 afgerond. De gerealiseerde units zijn langlopend verhuurd. De bezettingsgraad van het pand heeft zich in 2021 opnieuw positief ontwikkeld. Ultimo 2021 is de bezettingsgraad ca. 80%. Het grotere aantal huurders in het pand zorgt voor veel activiteit in en rondom het pand, waardoor de vraag van bedrijven die zich ook willen vestigen in het pand groot is. Vooruitblik De stap naar een groei naar 100% bezetting van het gebouw en een positieve exploitatie van het gebouw ligt de komende periode binnen bereik.
Lerende van onderzoeken, praktijkvoorbeelden en ter versterking van de circulaire economie, is ingezet op een bundeling van activiteiten van ondernemers met een maatschappelijke impact.
22 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2021
Veel productiebedrijven in De Schilde/The New Farm maken gebruik van circulaire of innovatieve productieprocessen. Innovaties leiden hierbij tot nieuwe kennis, nieuwe banen en leertrajecten. De hedendaagse én toekomstige focus op duurzaamheid en circulariteit maakt deze invulling van het gebouw dan ook toekomstbestendig. Door in te blijven zetten op een verrijkende samenstelling van ondernemers; onderlinge kruisbestuiving en synergie, wil De Schilde/The New Farm een bruisende plek zijn in de stad waar wordt voorgelopen op een duurzame toekomst met sociale meerwaarde voor de omliggende wijken en de stad. Starterspanden Den Haag draagt hiermee ook bij aan de duurzaamheidsdoelstelling Economie en Nieuwe Banen uit de Nota Duurzaamheid. Samenwerking met gemeente De gemeente stuurt als aandeelhouder en als vennoot op de strategische keuzes van de B.V.
≡◄►
Starterspanden Den Haag
diversiteit en inclusie Starterspanden huisvest ondernemingen die werkgelegenheid bieden aan mensen uit omliggende wijken met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Bestuurlijk belang
Financieel belang (x 1.000)
Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Klimaatadaptatie vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder. De inhoudelijke portefeuillehouder is wethouder Economie.
Ingebracht kapitaal
€ 1.464 Lening: € 829
% aandeel
CV: BV:
Financiële positie (x 1.000)
01-01-2021
31-12-2021
Eigen vermogen
CV: BV:
€ 270 € 19
CV: BV:
€ 890 € 35
Vreemd vermogen
CV: BV:
€ 4.025 €3
CV: BV:
€ 5.076 €3
CV: BV:
€ 360 € 16
Resultaat 2021 Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend
raad van bestuur (RvB) / raad van commissarissen (RvC) Starterspanden BV kent een eenkoppig bestuur, een Raad van Vennoten en een Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Directie B.V. Deze bestaat uit 1 directeur en wordt aangesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
Man/vrouw verhouding RvB
1 man
RvC
n.v.t.
63% 50%
Ja N.v.t.
Ja Waarvan aan Den Haag
N.v.t.
bezoldiging - Starterspanden BV valt onder de Wet Normering Topinkomens (WNT). - De AvA stelt de hoogte van de bezoldiging van de directeur vast en de bezoldiging is minder dan de WNT.
informatievoorziening Raadsstukken in 2021: RIS312161 Periodieke Meerjarenplan The New Farm 2022-2026 De jaarstukken 2021 van de BV zijn openbaar en alleen op te vragen bij de Kamer van Koophandel. De jaarstukken van de CV zijn niet openbaar op basis van de WOO. De jaarrekening van de CV bevat bedrijfsinformatie over ondermeer de waarde van het pand en om deze reden niet openbaar.