RIS314498 Notulen van de raad van 21 december en 22 december 2022 (1)

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 21 december 2022, voortgezet op donderdag 22 december 2022 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: R. Sluijs Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de Notulen van 10 november 2022 E. Vaststelling van de Besluitenlijst E.1 E.2 E.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314070) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (nvt) Verordening tot tweede wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS313485) E.4 Voorstel van het college inzake Verordening tot tweede wijziging van de Verordening onroerende-zaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS313488) E.5 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS313489) E.6 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS313490) E.7 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening leges omgevingsvergunning Den Haag 2021 (RIS313787) E.8 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot achtste wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS313809) E.9 Voorstel van het college inzake Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2022 (RIS313595) E.10 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS313486) E.11 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021

(RIS313487) F. Actualiteitendebat De Kameleon G. Voorstel van de Rekenkamer inzake onderzoek ‘Schoon op papier!’ naar de aanpak van vervuiling van de openbare ruimte (RIS310905) H. Voorstel van de Rekenkamer inzake de verkenning betaalbare woningbouw (RIS313641) I.

Afronding debat commissie (termijngebonden)

I.1 Vervolgstap doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp: selectieleidraad (RIS313467) I.2 Aanpassing inzameling PMD (RIS313766) J. Stemmingen (incl. moties 1 december 2022) Beraadslaging Programmabegroting (de punten K t/m N worden gezamenlijk aan de orde gesteld) 1

K. Gewijzigd voorstel van het college inzake programmabegroting 2023-2026 (RIS313463) L. Voorstel van het college inzake Uitvoeringsnota 2022 (RIS313771) M. Tariefsvoorstellen M.1

Voorstel van het college inzake verordening tot tweede wijziging van de Verordening hondenbelasting Den Haag 2021 (RIS313446) M.2 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS313492) N. Voorstel van het college inzake vaststelling wijzigingen integraal huisvestingsplan onderwijs Den Haag 2020-2030 (RIS311845) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdA), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag) Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), Van Meijeren (FVD), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Roep (VVD), Sewtahal (PvdA), Smit (PvdD), Thepass (GL), Sluijs (Hart voor Den Haag), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) Afwezig: Partiman (CDA) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Dames en heren, goedemorgen. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad van woensdag 21 december, die morgen, op donderdag 22 december, een vervolg heeft. Ook welkom aan de kijkers thuis die deze vergadering volgen. De burgemeester zal bij aanvang kort afwezig zijn. Daarom zit ik op deze plek voor zo lang als dat nodig is.

Ingeval van verhindering van een van de collegeleden zijn er afspraken gemaakt over de vervanging. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Partiman van het CDA. Er zijn vandaag stemmingen aan het einde van het eerste vergaderdeel, waar we straks mee beginnen, inclusief over twee resterende moties van 1 december jongstleden. Over de programmabegroting, de uitvoeringsnota, twee tariefsvoorstellen en het integraal huisvestingsplan onderwijs wordt morgen aan het einde van de vergadering gestemd.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik geef het woord aan de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik wil een dringend verzoek aan mijn collega-raadsleden doen om ook over de moties die vandaag worden ingediend, morgen te stemmen. Het is toch al een beetje een gemankeerde raad. De insprekers bijvoorbeeld spreken zo meteen al in over de programmabegroting, terwijl dat feitelijk gezien een andere raadsvergadering betreft. Ik hoop dat 2

raadsleden ook een beetje piëteit hebben met mensen met nog een leven en afspraken hiernaast. Morgenavond moeten we er toch allemaal zijn. Ik doe dus een vriendelijk doch dringend verzoek aan mijn collega-raadsleden om de gehele stemming morgenavond te doen. De voorzitter. Meneer Kruis, volgens mij is dit gisteren in het fractievoorzittersoverleg besproken. U heeft het daar ook voorgelegd. Er was geen steun voor het verzoek. Ik wil best nog een keertje rondkijken of dat misschien na een nachtje slapen veranderd is, want het kan zomaar zijn dat iedereen er nu heel anders over denkt, maar ik heb nog niet heel erg het vermoeden dat dat zo is. Ik geef nu even de heer Barker het woord. Robert Barker (PvdD). Voorzitter, ik wil steun uitspreken voor u. Het is een paar maanden geleden in het presidium besproken en het is inderdaad gister in het fractievoorzittersoverleg besproken. De Gemeentewet verplicht mensen ook gewoon om aanwezig te zijn. We hebben er bewust voor gekozen om twee raden te doen. Voor onze fractie is ook belangrijk om te weten wat uit de stemming komt, omdat je op basis daarvan bij de begroting andere moties kan indienen. De voorzitter. Meneer Kruis, ik bespeur weinig tot geen steun. Ik wil u best nog een keer het woord geven voor een korte reactie. Sebastian Kruis (PVV).

Als meneer Barker dan toch zo formeel gaat doen, dan wil ik ook dat de insprekers pas beginnen bij de raad over de programmabegroting. Anders slaat dit nergens op. Mensen spreken dan in over iets wat niet op de agenda van de raadsvergadering staat. De voorzitter. Het staat wel op de agenda. We schorsen kort na het eerste deel van de raad. Daarna gaan we verder. De woordvoerders bij de programmabegroting krijgen dan nieuwe spreektijd, maar de agenda loopt door. Daarom klopt het dus ook dat de insprekers er zo meteen zijn. Dus helaas geen steun voor het voorstel, meneer Kruis. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De voorzitter. Ik wil ook graag nog even met iets heugelijks beginnen, want ik heb doorgekregen dat mevrouw Gerritsen vandaag jarig is! (Applaus) De voorzitter. We vieren wat we vieren kunnen, dus van harte gefeliciteerd, mevrouw Gerritsen! Maak er mooie dag van. U bent in goed gezelschap, dus dat komt helemaal goed. Al uw vrienden zijn er, een hele zaal vol.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. We hebben vier insprekers vandaag, alle vier op het voorstel van het college inzake de uitvoeringsnota en de programmabegroting. Ik wil graag beginnen met mevrouw C. de Jong namens de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor Den Haag en omstreken. Excuus, meneer Kruis? Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter, ik wil niet vervelend doen, maar ik zou graag de vergadering een minuut of drie willen schorsen om even te overleggen met deze en gene. De voorzitter. Als u dat wil, kan dat, maar laten we het wel heel kort houden, want de inspreker staat er nu. We zijn drie minuten geschorst.

3

De vergadering wordt van 10.07 uur tot 10.09 uur geschorst. De voorzitter. Ik geef het woord aan de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Na ampel beraad in een achterkamertje is het voorstel op tafel gekomen om nu te stemmen over de aangehouden moties. Nu is namelijk iedereen er. Als de raadsleden mij ter wille zouden willen zijn, zou dat geweldig zijn. De voorzitter. Dat is een ordevoorstel. Daar kunnen we wat mij betreft gewoon over stemmen. Laten we het ordevoorstel in stemming brengen om direct te stemmen over de twee aangehouden moties. Dan kunt u zich daarover uitspreken. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Een van de redenen waarom we geconcentreerd stemmen, is dat dit mensen ook een halfuur de tijd geeft om hier te komen. Als dit dus echt het voorstel is, hoort er ook een halfuur schorsing bij om iedereen hiernaartoe te laten komen. Robert Barker (PvdD). Voorzitter, daar sluit ik me bij aan. Als we beslissen om nu te stemmen, zou ik eerst de insprekers aan het woord willen hebben en daarna een halfuur willen schorsen, zodat men zich kan beraden. De voorzitter. Het voorstel is helder. De heer Kruis doet een voorstel. Laten we dat nu in stemming brengen. Dan zien we wat eruit komt. Dat lijkt me het makkelijkst. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter, daar ben ik het helemaal mee eens.

Ik ga ervan uit dat iedereen aan het begin van de vergadering gewoon aanwezig is. Wat ze daarna doen, is aan hen, maar in principe ben je gewoon aanwezig. De voorzitter. Dat ben ik met mevrouw Faïd eens. Gideon van Meijeren (FVD). Steun voor het voorstel. De voorzitter. Die kunt u zo meteen via een stem uitbrengen. Laten we het ordevoorstel direct in stemming brengen. Dan weten we waar we aan toe zijn. Het ordevoorstel is dat er nu direct gestemd wordt over de twee aangehouden moties van 1 december jongstleden. In stemming komt het ordevoorstel. De voorzitter. Het ordevoorstel wordt verworpen met 20 tegen 22 stemmen. We gaan verder met Stad in de raad, zoals net al aangekondigd. Mijn excuses aan mevrouw De Jong dat het iets langer duurde. Ik geef u graag het woord voor uw inspraak. Mevrouw De Jong (K). Geachte voorzitter. Geachte raadsleden. Geachte wethouders. In de begroting is opgenomen het afschaffen van de kapvergunning in achtertuinen. Dat is in strijd met het Haagse beleid, met de Nota Stadsbomen en ook het coalitieakkoord om juist het kroonoppervlak van bomen in de stad te vergroten. De AVN en heel veel Haagse burgers vragen u de kapvergunning in achtertuinen te behouden. Waar de boom ook staat, in de achtertuin, in de voortuin, bomen bieden veel voordelen voor de stad.

Vergeet u niet dat juist het groene karakter van Den Haag Den Haag juist aantrekkelijk maakt voor de vestiging van internationale instellingen en bedrijven, wat veel werkgelegenheid met zich meebrengt en ook inkomsten voor de stad. Goedkoop kan dus wel eens duurkoop blijken te zijn. Daarbij geven we u de volgende overwegingen mee. Bomen en vooral ook oudere bomen bieden veel voordelen voor milieu, klimaat en gezondheid, onder andere door opvang van het broeikasgas koolstofdioxide en van water en het tegengaan van hittestress. Bomen en vooral ook oudere bomen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en bieden een schuilplaats en voedsel voor vele soorten vogels, vleermuizen en eekhoorns. We hebben net nog een akkoord over biodiversiteit gesloten, en 30 jaar geleden natuurlijk het eerste verdrag. 4

Biodiversiteit is dus ook belangrijk voor Den Haag, lijkt me. Bomen in tuinen doen het beter dan straatbomen. In Den Haag zijn veel wijken met weinig bomen en groen en veel hittestress. Juist daar verdienen burgers die bomen willen behouden, steun. Soms gedijt in een kleine tuin een boom die ook zichtbaar is voor de mensen zonder tuin die op hogere etages wonen; een waardevolle compensatie voor het gebrek aan openbaar groen. Door het afschaffen van de kapvergunning kunnen veel bomen die in het verleden zijn gespaard, alsnog worden gekapt. Het is in Den Haag al zo dat in kleine tuinen voor kleinere bomen geen kapvergunning nodig is en dat herplant ook niet wordt gevraagd. De afschaf zal dus vooral tuinen treffen waar handhaving en herplant juist wel mogelijk zijn. Bedenk dat in Rotterdam veel oude en bijzondere bomen worden gekapt en dat op de hoeveelheid stedelijk groen Rotterdam het laagst scoort van twaalf Nederlandse steden. Dat is dus een beleid dat geen navolging verdient. De Bomenridders vragen juist de kapvergunning daar weer in te voeren. Weet u dat in Amsterdam gewoon wel een kapvergunning nodig is voor alle bomen met een omtrek vanaf 31 centimeter? Dus schaft u de kapvergunning in ieder geval niet al in 2023 - dat is over tien dagen - af voor alle achtertuinbomen. Als de kapvergunning zoals die nu is, behouden wordt, dan is dat veruit de beste optie.

Er zijn op zijn minst aanvullende regels nodig, bijvoorbeeld wel een kapvergunning in achtertuinen voor bomen met een omtrek groter dan 90 centimeter. Kortom, neem geen overhaaste beslissing voor een bezuiniging die, alles overwegend, geen juist besluit is. Behoud de kapvergunning in achtertuinen zoals die nu is geregeld. De voorzitter. Tot zover, u bent door uw spreektijd heen. Hartelijk dank, mevrouw De Jong. Het was ietsjes langer dan drie minuten, maar dat hebben we door de vingers gezien. Ik wil graag het woord geven aan mevrouw Bakker. Mevrouw Bakker (K). Geachte voorzitter. Geachte gemeenteraad. Ik ben Alice Bakker. Ik wil pleiten voor het behoud van de mogelijkheid om kapvergunningen voor particuliere bomen aan te vechten. Een praktijkvoorbeeld: met een aantal omwonenden strijden wij tegen verleende kapvergunningen voor bomen in de achtertuin. De vergunningen werden verleend zonder dat de aanvrager zijn redenen hoefde te onderbouwen. Voor ons bezwaarschrift hebben wij daarom de bomen laten onderzoeken. Onze expertise heeft ertoe geleid dat één vergunning is ingetrokken en dat de ander door de rechtbank werd terugverwezen naar niveau bezwaar. Daarna werd het belangenafwegingsformulier herschreven, onze expertise terzijde geschoven en het bezwaar afgewezen. De zaak ligt weer bij de rechter. De eigenaar wil de bomen per se kappen en is in hoger beroep gegaan.

Detail: onze expertise is gemaakt door Huib Sneep. Dankzij deze boomdeskundige is 25 jaar geleden de in Den Haag welbekende kastanjeboom op de Koekamp verplaatst en gered. Van onze kant strijden wij voor de bomen in de naastgelegen achtertuin, omdat deze het gebrek aan openbaar groen compenseren in een versteende negentiende-eeuwse wijk, krap opgezet met kleine tuinen en verhuurde etages. De bewoners op deze etages hebben geen tuin en zijn blij met het zicht op bomen in de achtertuin. Als bomen daar volwassen worden, hebben zij zich bewezen op die plek. Door hun lengte zijn zij zichtbaar voor de bewoners op de etages. Juist in versteende wijken moet men zuinig zijn op volwassen bomen. Hun volgroeide kronen leveren veel ecodiensten. Zo komen bomen in de directe nabijheid van de woning ten goede aan de gezondheid van de bewoners. Studies, onder andere van Wageningen, tonen aan dat het medicijnverbruik lager ligt in wijken met groen. Dergelijke verbanden bleken herhaaldelijk het sterkst te zijn binnen kansarme groepen. Kinderen in arme, groene wijken krijgen bijvoorbeeld 10% minder ritalin voorgeschreven dan kinderen in even arme maar duidelijk minder groene wijken. Een bezuiniging op het beschermen van volwassen bomen in de achtertuinen zou dus wel eens meer kunnen kosten dan het opbrengt.

'Laat oude bomen staan, ze zijn onvervangbaar' luidt daarom de hoofdconclusie van een grootschalige studie naar medicijngebruik van de universiteit in Leuven. Doe het niet, zeggen Rotterdammers ons, waar zij in de gemeenteraad het afschaffen van de kapvergunningplicht proberen terug te draaien. De voorzitter. U bent door uw spreektijd heen. Nog één zin. Mevrouw Bakker. Gemeenteraad, volg dus niet de fouten van Rotterdam.

5

De voorzitter. Hartelijk dank, mevrouw Bakker. Via de bomen komen we bij het bos, de heer Peter Bos, van het Straat Consulaat. Dat is een oude bekende. Meneer Bos, het woord is aan u. De heer Bos (K). Geachte leden van de raad. € 8,5 mln. bestemd voor de aanpak van dakloosheid verdwijnt naar andere potjes. De zeven Haagse organisaties die zich dagelijks bezighouden met de problematiek van dakloosheid, begrijpen dit niet. Volgens het college is er voldoende opvang voor dakloze mensen. Hoe kan dit, als honderden mensen maandenlang in de noodopvang zitten? Hoe kan dit, als er honderden mensen op straat leven omdat ze niet in de opvang terecht kunnen en jongeren zes maanden moeten wachten op crisisopvang? In de verschillende raadscommissies is veel gesproken over de € 5 mln. die dit jaar door het Rijk is uitbetaald aan de gemeente, bedoeld voor de aanpak van dakloosheid. Een onverwachte, incidentele gift van het Rijk, volgens het college. Maar niets is minder waar. Ik neem u even mee in uw eigen annalen.

In de programmabegroting van vorig jaar stond, en ik citeer: 'Den Haag gaat bij het Rijk aandringen op structurele middelen om de druk op de maatschappelijke opvang te verlichten.' Op 15 december 2021 stond in het regeerakkoord, en ik citeer: 'Vanaf 2022 wordt structureel 65 miljoen euro extra beschikbaar gesteld voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid.' En op 1 juni dit jaar kwam de Meicirculaire uit, met een voor Den Haag bestemd bedrag van € 5 mln., geld waar het college hard voor had gelobbyd. Het college stelt dat er genoeg geld in de reserves zit. Dat is vreemd, want op 7 juni stuurde het GMT, het Gemeentelijk Management Team, de volgende informatie naar de collegeonderhandelaars. Ik citeer: 'Door het Rijk wordt momenteel gesproken over nieuwe Blokhuismiddelen, waarbij € 65 mln. landelijk verdeeld gaat worden. Maar deze beperkte middelen zullen onvoldoende zijn.' Dat er heel hard geld nodig is, blijkt ook uit het programma wonen van de begroting. Ik citeer: 'We verwachten het doorbraakplan nog 4 jaar te moeten continueren […] In 2023 bereiden we een nieuwe tranche aan projecten voor en werken we aan het organiseren van de benodigde financiële dekking.' In de Tweede Kamer is Den Haag inmiddels in het beklaagdenbankje beland hierdoor, getuige de woorden van staatssecretaris Van Ooijen. Ik citeer: 'We volgen het besluit van Den Haag kritisch.

Uiteindelijk zullen we hen houden aan de afspraken die we met de VNG gemaakt hebben, namelijk dat de transformatie ook in Den Haag op gang moet komen. Ook daar zijn de problemen nog niet uit de wereld.' Het college beweerde in de commissie dat er geen bestedingsplannen waren ingediend vanuit het veld, maar in het kader van de coalitieonderhandelingen hebben zowel het Straat Consulaat als het Leger des Heils diverse brieven gestuurd met tientallen suggesties. Ook daarna hebben we diverse malen ideeën ingebracht. Er is de afgelopen jaren echt wel veel verbeterd als het gaat om de opvang van daklozen, maar als we willen dat dakloosheid in 2030 de wereld uit is, zal er fors geïnvesteerd moeten worden. Ik hoop dat u onze noodkreet ter harte neemt. De voorzitter. Hartelijk dank, meneer Bos; keurig binnen de tijd. Dan wil ik nu graag het woord geven aan de heer Van Nieuwenhuizen namens het Varend Corso. Hartelijk welkom, het woord is aan u. De heer Nieuwenhuizen (K). Beste voorzitter. Ik ben Sander Nieuwenhuizen. Ik ben bestuurslid van stichting Varend Corso Westland. Vorige week hebben wij als organisatie de mededeling gekregen dat onze aangevraagde subsidie voor grote evenementen is afgewezen. Dit was voor ons als organisatie een enorme klap. Vorig jaar hebben we mede door een bijdrage van de gemeente Den Haag voor het eerst Den Haag aan onze route kunnen toevoegen.

Een langgekoesterde wens van zowel Den Haag als het Varend Corso, waar al jaren door zo veel mensen vanuit Den Haag en onze organisatie hard aan is gewerkt. Wij als bestuur hadden het idee dat we met de gemeente Den Haag gezamenlijk werkten aan een interregionaal verbindend evenement voor de lange termijn. Mooi was het dan ook om tijdens de afgelopen editie te zien dat de kades direct al goed gevuld waren en de inwoners van Den Haag ons met open armen verwelkomden. Ook binnen onze organisatie is de Haagse route als zeer positief ervaren. We hoorden geluiden dat veel ondernemers aan de Bierkade nee moesten verkopen door de onverwachte drukte. Ook de landelijke pers vond het onderwerp zo belangrijk dat het onder andere in alle NPO-radionieuwsuitzendingen zat die dag. 6

Wij verwachten dat het Varend Corso in Den Haag dezelfde potentie heeft als in Delft en Westland en dat het evenement dan ook, in samenwerking met Den Haag, kan uitgroeien tot het grootste openbare evenement van Nederland. Hiervoor is echter wel continuïteit en betrouwbaarheid nodig, voor zowel bezoekers, gemeente als sponsors. We kunnen het ons dan ook niet veroorloven om elk jaar de route te veranderen. Maar hier hebben we ook wel de financiële steun voor nodig van Den Haag. We begrijpen dat het evenement vanuit de gebruikelijke beoordeling van subsidies een buitenbeentje is. Is het wel hip en jong genoeg? Wat is de economische impact van dit evenement? Wat heeft een corso te maken met stad aan zee? Is het niet gewoon een promostunt van Westland? Maar er wordt dan te snel voorbijgegaan aan de brug die dit evenement kan slaan tussen twee buurgemeenten die elkaar op zo veel vlakken kunnen versterken. Hoe uniek is een stad aan zee waarnaast het allergrootste glastuinbouwgebied ter wereld lig? Een enorme arbeidsmarkt, maar ook interessant voor toeristen om direct mee te pakken als je op bezoek bent in Den Haag. Daarnaast is er nog zo veel potentie tijdens het evenement zelf voor lokale horeca en overige ondernemers, waar we graag mee aan de slag zouden gaan.

We hopen dan ook dat het college op zeer korte termijn alsnog wil overwegen een substantiële financiële bijdrage te leveren aan ons evenement. Omdat wij erg graag willen, hebben wij aan het college al aangegeven dat we met minder dan het gevraagde bedrag nog steeds mogelijkheden zien voor de doorgang. Wij moeten alleen als bestuur uiterlijk 23 december de knoop doorhakken of we wel of niet naar Den Haag kunnen varen. Dit om nog alternatieve routes te kunnen maken en, nog belangrijker, om deze aanpassingen in de vergunningaanvraag aan de overige gemeenten nog op tijd door te kunnen geven. De voorzitter. U bent door uw spreektijd heen. Nog één zin. De heer Van Nieuwenhuizen. Wat zou het een gemiste kans zijn als Den Haag na één jaar alweer zou verdwijnen uit de route. Realiseert u zich dan ook dat we, gezien de continuïteit, de eerste vijf jaar ook geen poging meer kunnen doen om Den Haag aan de route toe te voegen. De voorzitter. Dat is een heel lange zin, maar hartelijk dank, meneer Van Nieuwenhuizen, voor uw inspraak. Daarmee zijn we aan het einde van Stad in de raad.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Erfgoedvereniging Heemschut (commissie Heemschut Zuid Holland) d.d. 29 november 2022 inzake status monumentaanvraag KNRM reddingshuisje (Behoort bij) (10426661) Bewonersorganisatie Kortenbos, Bewonersvereniging Hofkwartier en BIZ Hofkwartier d.d. 5 december 2022 inzake geen snelweg door de binnenstad/16Z Kerkplein-Torenstraat (10444502)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte

2.

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

7

3

R. de Wild d.d. 8 december 2022 inzake omstreden Azeri-monument ingang openbare begraafplaats Nieuw Eykenduynen (10444528) I.Kool d.d. 13 december 2022 inzake klachtafhandeling HTM en gemeente Den Haag (10444558)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Branchvereniging Wasbare Luiers, Natuur en Milieufederaties, Recycling Netwerk Benelux, Natuur en Milieu d.d. 1 december 2022 inzake oproep tot gebruik wasbare luiers (10440910) Provincie Zuid Holland d.d. 25 november 2022 inzake Grensbeschrijving grenscorrectie Den Haag en Rijswijk (10440938) Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 28 november 2022 inzake inwerkingtreding wet versterking decentrale rekenkamers (10440988) Raad van State d.d 24 november 2022 inzake uitspraak in zaak niet tijdig nemen besluit tot wijziging Bp Omgevingsplan Binckhorst (10441016) G.J.H. Meijboom d.d. 24 november 2022 inzake wetgeving inzake rechten arbeidsmigranten (10441037) C.A.M. van der List d.d. 9 december 2022 inzake gemeentelijke belastingen verhogen (10443026) F. Mainich d.d. 30 november 2022 inzake leerlingenvervoer naar speciaal onderwijs (10443096) Vereniging BTV-RotterdamAirport d.d. 11 december 2022 inzake factsheet Vliegveld Rotterdam (10444473) BA2C d.d. 2 december 2022 inzake Lange Poten i.v.m. verbouwing Binnenhof (10444609)

Voor kennisgeving aannemen

4

2

3

4

5

6

7

8

9

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 10 november 2022.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

8

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

E.1 E.2 E.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS314070) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (nvt) Verordening tot tweede wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS313485) Voorstel van het college inzake Verordening tot tweede wijziging van de Verordening onroerende-zaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS313488) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS313489) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS313490) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening leges omgevingsvergunning Den Haag 2021 (RIS313787) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot achtste wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS313809) Voorstel van het college inzake Normen- en toetsingskader rechtmatigheid 2022 (RIS313595) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS313486) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021 (RIS313487)

E.4 E.5 E.6 E.7 E.8 E.9 E.10 E.11

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De fractie Hart voor Den Haag wenst geacht te worden, te hebben gestemd voor de voorstellen E.1, E.2 en E.9. De fractie Hart voor Den Haag wenst geacht te worden, te hebben gestemd tegen de voorstellen E.3, E.4, E.5, E.6, E.7, E.8, E.10 en E11. Heeft u dat, voorzitter? De voorzitter. Het is echt duidelijker om aan te geven waar u tegen stemt. Het is de besluitenlijst. Als u duidelijk aangeeft waar u geacht wenst te worden, tegen te stemmen, is dat duidelijker voor ons. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Akkoord, voorzitter. Wij zijn tegen E.3, E.4, E.5, E.6, E.7, E.8, E.10 en E.11. De voorzitter. Helder, die hebben we. Hartelijk dank, meneer Dubbelaar. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Voor de Haagse PVV geldt hetzelfde. Het zijn namelijk allemaal verhogingen van tarieven. Dus als mensen thuis zich afvragen wat die E-nummers zijn: dat zijn allemaal hogere belastingen. Dat is de vertaling voor de mensen thuis. De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag en de fractie van de PVV wordt op hun verzoek aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden te hebben gestemd tegen de voorstellen E.3, E.4, E.5, E.6, E.7, E.8, E.10 en E.11.

De fractie van de SP heeft aangegeven nog een nadere motivering te wensen op het stuk genoemd onder IV aangaande Teleport Hotel. Mevrouw Arp, gaat uw gang.

9

Lesley Arp (SP). Ja, ik wist niet of ik dat nog specifiek hier in de vergadering moest aangeven, maar mijn fractie heeft daar inderdaad om gevraagd. Ik verwacht een nadere motivering. De voorzitter. Dat is akkoord, mevrouw Arp.

Aan de orde is: F.

Actualiteitendebat De Kameleon.

De voorzitter. Dit debat is aangevraagd door Hart voor Den Haag. Ik geef graag het woord aan de heer Bom. De aanvrager heeft een termijn met drie minuten spreektijd. Interrupties zijn toegestaan. Het college beantwoordt de vragen in een termijn van ook drie minuten spreektijd. De aanvrager mag een motie indienen. De beraadslaging wordt geopend. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik heb op de valreep van het jaar een actualiteitendebat aangevraagd over De Kameleon. Dat is de vereniging voor aangepast sporten in Den Haag, dus voor mindervaliden, mensen met een chronische aandoening en ook mensen die revalideren. Door de toegenomen kosten kunnen ze niet meer draaien. De voorzitter, Herman Bosboom, heeft zelfs aangekondigd dat het verenigingsgebouw half januari al zou moeten worden ontruimd. Vandaar het spoedeisend belang wat ons betreft. De Kameleon is natuurlijk erg belangrijk om te redden. Mindervaliden en mensen in revalidatie moeten blijven bewegen. Dat moeten we dus proberen te redden. Daarom sta ik hier ook. Het is niet om te zeggen 'het is een schande' of 'de gemeente moet dit of dat doen'. Het gaat om de vraag: wat kunnen we doen om De Kameleon te redden? Het gaat niet alleen om die vereniging zelf. Er zijn ook vijftien clubs en verenigingen ondergebracht in het pand. Dat varieert van sjoelen en klaverjassen tot aangepast darten.

Maar ook line dance-vereniging The Blue Stars zit daar. Ook voor hen valt per 1 januari het doek als we niks doen. Ik heb dus een heel simpele vraag aan het college: wat kunnen we doen om de vereniging te redden en de sportfunctie aan het Veldzicht te behouden? In Zuidwest is daar namelijk heel veel behoefte aan. Ik heb daar een bijbehorende motie voor: verzoekt het college om de vereniging voor aangepaste sport De Kameleon te redden; om na de eerste hulp met een meerjarige oplossing te komen, om daarmee een goede bedrijfsvoering te waarborgen. De voorzitter. Door de heer Bom wordt de volgende motie (F.1 Hart voor Den Haag) ingediend:

Motie F.1 Hart voor Den Haag Red de Kameleon De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van actualiteit debat De Kameleon Constaterende, dat: • de Kameleon een unieke vereniging is voor sporters met een beperking of mensen die revalideren; • beweging voor mindervaliden essentieel is; • door de toegenomen (energie-)kosten de vereniging acuut wordt bedreigd in haar voortbestaan. Overwegende, dat: • de Kameleon onderdak biedt aan 15 andere clubs en verenigingen, waar wekelijks zo’n 700 mensen per week plezier aan beleven;

10

•

de alternatieve mogelijkheden voor aangepast sporten niet altijd voldoen qua ligging, faciliteiten en parkeergelegenheid.

Van mening dat: • deze bijzondere sportvereniging gered moet worden; • de sportvoorziening aan het Veldzicht voor stadsdeel Escamp behouden moet blijven. Verzoekt het college: • om de vereniging voor aangepaste sport De Kameleon te redden; • om na de eerste hulp met een meerjarige oplossing te komen, om daarmee een goede bedrijfsvoering te waarborgen. De raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Dank aan de heer Bom voor het agenderen van dit onderwerp. Het spoedeisende karakter is helder. Ik zal even het een en ander uitleggen over wat we de afgelopen periode hebben gedaan, want dit is geen acuut ontstane situatie. De Kameleon is een belangrijke vereniging voor Den Haag, met een sportaanbod voor mensen met een beperking of chronische aandoening. De afgelopen jaren al zijn wij met het bestuur in gesprek. Er spelen dus al een aantal jaren problemen. Dat was dus ook al ver voor de energiecrisis. Het is niet zo dat de energiecrisis nu de reden is dat we hier staan. Er was eerder al wat aan de hand. We zijn al geruime tijd met de club in gesprek over steun. Om de club echt in beter vaarwater te krijgen, hebben we een tijd geleden een financieel projectmanager ingehuurd.

De projectmanager heeft de boel doorgelicht en heeft een analyse en een advies gemaakt. Daar kwam uit dat er wel sprake was van financiële gezondheid, maar dat er wel echt stappen gezet moesten worden om dat ook duurzaam zo te houden. Dat was de conclusie van de projectmanager. Ze moesten dus echt nadenken over welke verplichtingen ze wel en niet konden aangaan. Er moesten keuzes gemaakt worden. Maar ik denk dat het niet netjes is om in de openbaarheid allerlei analyses te geven van het gesprek dat gevoerd is. Hier wil ik het in die zin dus bij laten. Recent, afgelopen vrijdag, zijn mensen van de gemeente Den Haag, van de sportondersteuning bij de vereniging geweest. Het bestuur heeft hen toen geïnformeerd dat ze ervoor hebben gekozen om met een aantal kernactiviteiten gelukkig door te gaan, maar met een heel aantal activiteiten helaas te willen stoppen. Dat bericht kwam vrijdag, vrij onverwachts toch nog, ondanks dat we al jaren met elkaar in gesprek zijn. Wat ze blijven doen is warmwaterfitzwemmen en ABC-zwemmen in de Escamphof en in de Waterthor voor 277 leden. Dat gaat door onder de vlag van De Kameleon. Maar ze hebben aangegeven te willen stoppen met de activiteiten in Veldzicht 20, waar de heer Bom zojuist naar verwees, zoals fitness, yoga et cetera, en een aantal activiteiten buiten het gebouw, namelijk rolstoelbasketbal en voetbal.

Wij hebben aangegeven dat dit ongelooflijk belangrijke activiteiten zijn voor in het bijzonder mensen met een beperking en dat we de continuïteit van deze activiteiten gewaarborgd willen zien. Daarover zijn we nu met elkaar in gesprek. Het warmwaterzwemmen, de grootste activiteit, gaat dus gelukkig door onder de vlag van De Kameleon. Yoga willen ze ergens anders onderbrengen. Voor voetbal en basketbal zijn wij bezig om die bij de verenigingen Erasmus en Jumpers onder te brengen. De accommodatie wordt ook gebruikt voor fitness, darten et cetera. We zijn aan het kijken of dat doorgang kan vinden, op een iets andere manier, maar wel zo dat het zo weinig mogelijk impact heeft op de gebruikers. Dat zijn alle activiteiten voor mensen met een beperking. We zetten dus echt in op continuïteit van activiteiten. In het pand van Veldzicht vinden ook andere activiteiten plaats. De Kameleon verhuurt het namelijk onder aan een aantal verenigingen. Dat zei de heer Bom ook. Die hebben we nu in kaart gebracht. De sportconsulent van Escamp is aan het kijken hoe we die op verschillende plekken kwijt kunnen. De afspraken met De Kameleon zijn dus pas vrijdag gemaakt. Dat maakt het nu een beetje een pressure cooker, maar ook weer niet helemaal. 11

De voorzitter. Ik kom er heel kort even tussendoor. U bent ruimschoots door de drie minuten heen. Wellicht kunt u overgaan tot de appreciatie van de motie. Wethouder Bredemeijer (CDA). Daar kan ik kort over zijn. Ik vond het wel goed om de hele geschiedenis te schetsen en daarmee ook aan te geven dat we er bovenop zitten. Dan de motie zelf: de laatste constatering klopt dus niet. Het heeft niet te maken met energiekosten, alhoewel dat natuurlijk ook een financiële molensteen is. Maar dat is niet de directe aanleiding. Dat is één. Twee. We hoeven De Kameleon niet per se te redden, want ze gaan wel door met heel belangrijke activiteiten. Alleen activiteiten die wegvallen, moeten we waarborgen. Die zijn we elders aan het onderbrengen. Daar zijn we heel intensief mee bezig. De motie is in die zin een ondersteuning van wat we al een hele tijd aan het doen zijn. Dat zou mijn appreciatie van de motie zijn. De voorzitter. Heeft u de motie ontraden? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat is de reden waarom ik het uitgebreide verhaal heb verteld: om aan de raad over te laten wat ze willen doen. U kunt mij vastpinnen op een woord, maar het is nodig dat de raad weet wat we allemaal doen. Of de motie daar iets aan bijdraagt, weet ik niet. De voorzitter. Oordeel raad, dat is dan duidelijk. Coen Bom (Hart voor Den Haag). Ik had nog een vraag.

Er zijn mensen die per 1 januari de huur aangezegd zijn. Dat is echt korte termijn. Kan daar nog iets aan gedaan worden? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat is dus de reden dat ik me, ondanks dat we hier al tijden mee bezig zijn, best een beetje overvallen viel toen vrijdag ineens dit bericht kwam. We doen echt ons uiterste best. Voor mij is het belangrijkst dat de aangepaste sport door kan gaan. Voor al die onderhuurders moeten we nu op stel en sprong aan de slag om te kijken of dat elders kan. Of dat op 1 januari meteen al kan, durf ik niet te beloven, maar de inzet is wel gericht op zo snel mogelijk. Marieke van Doorn (D66). Dank aan collega Bom voor het aanvragen van dit debat en dank aan de wethouder voor de uitleg. Kunt u aangeven of alle activiteiten, dus ook het linedancen - dat deed de heer Bom beter voor - doorgang gaan vinden? Misschien niet nu, maar gaat de gemeente ervoor zorgen dat de activiteiten in ieder geval doorgang kunnen vinden? Wethouder Bredemeijer (CDA). Het gaat dus om twee dingen. De leden van De Kameleon zijn mensen met een beperking die aangepast sporten. Dat zijn er ongeveer 400. Daarnaast heb je nog zo'n 300 sporters die gebruikmaken van andere activiteiten, zoals inderdaad het linedancen van de heer Bom, wat ik ook niet ga proberen na te doen.

Daarvan heb ik aangegeven dat we ons best doen met het stadsdeel Escamp om te zorgen dat die activiteiten of op andere plekken of op dezelfde plek door kunnen gaan. Maar De Kameleon huurt dat pand en verhuurt het weer onder aan anderen. Dat is nu ineens de ontstane situatie waar we mee te maken hebben. We proberen te zoeken naar andere plekken, maar ik vind het ingewikkeld om de garantie te geven dat dat meteen, nu gebeurt. Voor de gehandicapte sporters doen we echt ons uiterste best. Het andere is een andere categorie. Marieke van Doorn (D66). Ik vind het geruststellend om te horen dat de gemeente het gaat regelen voor mensen met een beperking. We moeten zien wanneer dat lukt. Worden die mensen ook geïnformeerd? Ze hebben nu dat mailtje gehad van het bestuur dat de stekker er uitgaat. Krijgen zij nieuwe informatie? Helpt de gemeente daarbij? Wethouder Bredemeijer (CDA). Ja, zeker. Dat was ook onderdeel van het gesprek vrijdag. We hebben aangegeven dat dit best een gevoelige situatie is. Je moet dus heel zorgvuldig zijn in de communicatie naar leden toe. Ik vind het aan de ene kant heel goed dat we hier staan. Aan de andere kant baal ik er ook een beetje van dat het op deze manier is gegaan, terwijl ik eigenlijk heel zorgvuldig had willen laten communiceren door de vereniging aan hun leden, die zich natuurlijk meteen zorgen 12

maken. Maar zij hoeven zich geen zorgen te maken over de continuïteit van hun activiteiten. Daar zijn we mee bezig. De communicatie had iets zorgvuldiger gemogen wat mij betreft. Dat vind ik ook vervelend. Marieke van Doorn (D66). Kan de gemeente nog helpen om herstelwerkzaamheden in de communicatie goed te laten verlopen? Wij krijgen namelijk veel signalen van mensen die zich wel zorgen maken over hun activiteit. Kan de wethouder toezeggen dat die mensen worden gerustgesteld voor oud en nieuw? Wethouder Bredemeijer (CDA). Dat kan ik. Dat doe ik ook. We zitten al tijden, al jaren met verschillende medewerkers van de gemeente erbovenop. We hebben die consultant ingehuurd. De mensen die er vanuit de sport en het stadsdeel bij betrokken zijn, voelen zich er echt hartstikke verantwoordelijk voor. Ze willen eraan bijdragen om het te verbeteren. De voorzitter. Ik dank de wethouder voor de beantwoording. De beraadslaging wordt gesloten. De voorzitter. We gaan later stemmen over de ingediende motie.

Aan de orde is: G. Voorstel van de Rekenkamer inzake onderzoek 'Schoon op papier!' naar de aanpak van vervuiling van de openbare ruimte (RIS310905). De voorzitter. Namens de Rekenkamer mag een korte toelichting gegeven worden door de voorzitter, de heer Twisk. Daarna is het woord aan de raad. De heer Twisk. Voorzitter. Geachte raad. Zoals u weet, hebben wij al lang geleden een onderzoek gedaan naar de afvaloverlast in de openbare ruimte. We hebben daar gelukkig nu een rapport voor. Dat ligt nu voor ter besluitvorming. We hebben daarin een aantal aanbevelingen gedaan. Wij waren prettig verrast door de recente brief van het college, waarin is aangegeven dat toch alle aanbevelingen worden overgenomen. Daar zijn we content mee. Ik denk dat hiermee het college en ook u weer handvatten krijgt om het afval, dat inderdaad in Den Haag hier en daar veel overlast veroorzaakt, op een goede manier aan te pakken, meer preventief en niet alleen met inzet op handhaving. Wij zijn dus blij dat het college op het laatste moment toch deze brief gestuurd heeft en het rapport omarmt. Dat is een korte toelichting. We hebben het er technisch al uitgebreid in de commissie over gehad. Het zou mooi zijn als we dit rapport zo mooi kunnen afronden. De voorzitter. Hartelijk dank, meneer Twisk, en uiteraard ook van harte welkom in ons midden. Dat was ik helemaal vergeten te zeggen.

Dan gaan we over naar de zijde van de raad. Als eerste is het woord aan de heer Van der Helm van de VVD. De beraadslaging wordt geopend. Chris van der Helm (VVD). Voorzitter. Als Haagse VVD willen we graag een schone stad met schone stoepen. Dat betekent dus geen afval en ook geen hondenpoep, en ook stoepen die veilig zijn, waar de tegels recht liggen en je je nek niet breekt. Het is goed dat we stilstaan bij afval. Ik denk zomaar dat we dat ook de komende jaren zullen blijven doen. Afvaloverlast is een groot probleem in Den Haag. We kennen daar allemaal de beelden en voorbeelden van. De gemeente doet daar veel aan. Zeker ook complimenten voor al het harde werk van alle mannen en vrouwen van Stadsbeheer en natuurlijk ook voor alle vrijwilligers in de stad die zich daarmee bezighouden. Maar we zien ook dat nog niet alles is opgelost. De Rekenkamer heeft daar een rapport over gemaakt. Dank voor uw onderzoek en ook de aanbevelingen. Het is mooi dat het college die aanbevelingen overneemt. 13

Er is een toezegging gedaan, dus ik ga geen motie indienen, maar het is wel mooi om die toezegging te herhalen. Het afvalprobleem kent meerdere kanten. Allereerst gedrag, want waarom gooien mensen überhaupt afval op straat? Waar slaat het eigenlijk op dat mensen dat doen? Het is daarom zo goed dat het college een gedragsanalyse maakt om te kunnen zien hoe je dit kunt voorkomen; dus niet alleen inzetten op het opruimen, maar ook op het voorkomen. Het tweede is dat er gewoon gehandhaafd moet worden. Dat is ook niet gek. Als gemeente faciliteren we volop. Er zijn overal ORAC's, overal prullenbakken. Er wordt gratis grofvuil opgehaald. Er zijn overal gemeentewerven. De wijk wordt zelfs geveegd. Dan is het eigenlijk bezopen dat mensen er nog steeds een bende van maken en alles maar van zich af gooien. Daarom moet er ook gewoon gehandhaafd worden: lik-op-stuk. Dit heb ik ook in de commissie aangegeven. Ik ben daarom ook blij dat de wethouder in de commissie heeft toegezegd dat in de gedragsanalyse die gemaakt wordt, ook handhaving en het effect daarvan worden meegenomen. Het herhalen van die toezegging scheelt weer een motie. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. D66 wil alle inwoners van deze stad de kans bieden om zo veel mogelijk uit het leven te kunnen halen. Dat betekent ook dat wij als overheid moeten aantonen dat we al die mensen serieus nemen.

Dan kan het niet zo zijn dat je in de ene wijk bij wijze van spreken van de grond kunt eten en je dat in de andere wijk letterlijk kan doen, omdat het afval en het eten daar op straat liggen. Daar moeten we echt wat aan doen. Ik kan helaas niet anders dan constateren dat het de afgelopen jaren niet gelukt is om daar een echte slag in te slaan. D66 is daarom erg blij met het Rekenkameronderzoek. Er staan echt zinvolle aanbevelingen in voor hoe we daarmee om moeten gaan in de toekomst, dus dank daarvoor. Ik wil vooral benoemen het onderzoek naar de oorzaak van dat afval. Dat is echt het probleem in de kern aanpakken. Natuurlijk - die discussie hebben we ook gehad moet je handhaven als het misgaat, maar we moeten ook echt gaan kijken waar het probleem vandaan komt. Daar moeten we dan oplossingen voor gaan verzinnen. Ik wil ook nog benadrukken dat wij een tikkeltje teleurgesteld waren in de reactie van het vorige college op het Rekenkameronderzoek, maar gelukkig heeft de raad laten zien, doordat meerdere raadsleden er aandacht voor bleven vragen, dit onderwerp erg belangrijk te vinden. Ik wil in het bijzonder mijn collega Yousef Assad noemen, die met schriftelijke vragen een heleboel punten heeft aangestipt. Er kwam dan ook een betere reactie van het huidige college.

Dank daarvoor aan het college, want hiermee laten we echt zien dat we al die inwoners in de stad daadwerkelijk serieus nemen en iedereen in een schone omgeving de kansen willen kunnen laten pakken die zij hebben. Er was nog een specifiek punt waarvan ik dacht: misschien zou het helpen om daar aandacht voor te vragen middels een motie. Dat gaat over afvalhotspots, want helaas hebben we plekken in de stad waar vaker afval ligt dan op andere plekken. Daarom heb ik een motie met als dictum: verzoekt het college voor de afvalhotspots te onderzoeken wat de reden is voor het dumpen van afval op die locaties; dit als uitgangspunt te nemen om met concrete plannen te komen om ervoor te zorgen dat er binnen twee jaar geen sprake meer is van afvaloverlast op deze locaties; en de raad hierover uiterlijk voor het zomerreces van 2023 te informeren. De motie is medeondertekend door de heer Martinez van Andel. Het is tijd dat we echt aan de slag gaan en dit probleem serieus nemen. Ik ben blij met het Rekenkamerrapport en blij met de nieuwe reactie van het college. Ik wens de wethouder die daarmee aan de slag gaat, heel veel succes. De voorzitter. Door de heer Groenewold wordt de volgende motie (G.1 D66) ingediend:

Motie G.1 D66 Afvalhotspots aanpakken De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op donderdag 21 december 2022, ter bespreking van het raadsvoorstel Rekenkameronderzoek ‘Schoon op papier!’. Constaterende, dat: • in Den Haag zogenaamde afvalhotspots bestaan waar regelmatig afval naast ORAC’s wordt bijgeplaatst; 14

• •

er reeds maatregelen zijn genomen zoals het plaatsen van camera’s en het vaker ophalen van het afval; de rekenkamer in haar rapport aangeeft dat het gemeentebestuur zich te weinig richt op het voorkomen van afvaloverlast.

Overwegende, dat: • het wenselijk is dat deze afvalhotspots verdwijnen; • het daarom wenselijk is op deze locatie meer in te zetten op het voorkomen van de afvaloverlast; • het college de aanbeveling van de Rekenkamer overneemt; • de wethouder heeft toegezegd met een plan te komen met concrete doelstellingen en onderzoek te laten uitvoeren naar de redenen voor het dumpen van afval. Verzoekt het college: • voor de afvalhotspots te onderzoeken wat de reden is voor het dumpen van afval op die locaties; • dit als uitgangspunt te nemen om met concrete plannen te komen om ervoor te zorgen dat er binnen twee jaar geen spraken meer is van afvaloverlast op deze locaties; • de raad hierover uiterlijk voor het zomerreces van 2023 over te informeren. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. Wij zijn als Partij voor de Dieren natuurlijk ook van mening dat het Rekenkamerrapport een erg goede impuls is. We zijn ook blij dat het wordt overgenomen. Ik hoorde de vorige sprekers zeggen: pak het probleem bij de kern aan. Dat zeggen wij ook. Wij denken alleen niet dat de kern is dat je het op de grond gooit, maar dat je al in huis haalt.

Daarom hebben wij een motie geschreven: verzoekt het college als gemeente meer regie te nemen om verpakkingsvrije en circulaire alternatieven te bevorderen, onder andere door initiatieven die hierop zien meer te stimuleren; doelen te stellen op het voorkomen van afval en de voortgang hiervan te rapporteren in de P&C-cyclus. Op deze manier kunnen we afval bij de kern aanpakken en niet pas wanneer het wordt weggegooid. De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen wordt de volgende motie (G.2 PvdD) ingediend:

Motie G.2 PvdD Pak afval bij de kern aan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 december 2022, ter bespreking van het Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek ‘Schoon op papier!’ naar de aanpak van vervuiling van de openbare ruimte. Constaterende, dat: • een van de hoofdconclusies van het Rekenkameronderzoek ‘Schoon op papier!’ is dat het college zich in de uitvoering meer moet richten op het voorkomen van vervuiling van de openbare ruimte en niet alleen op het wegnemen daarvan; • er nog weinig aandacht is voor het verminderen van de hoeveelheid afval. Overwegende, dat: • de kern van het afvalprobleem ligt bij de enorme hoeveelheid (wegwerp)producten en verpakkingen die wordt geproduceerd; • het ophalen en opruimen van de enorme hoeveelheid geproduceerd afval eigenlijk symptoombestrijding is van een groter probleem.

15

Verzoekt het college: • als gemeente meer regie te nemen om verpakkingsvrije en circulaire alternatieven te bevorderen onder andere door initiatieven die hierop zien meer te stimuleren; • doelen te stellen op het voorkomen van afval en de voortgang hiervan te rapporteren in de P&C cyclus. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Ik ga het heel kort houden. Ik kijk ook terug op een goede bespreking in de commissie. Ik wil on the record nog dank uitspreken aan de Rekenkamer voor het rapport en het raadsvoorstel. Het is duidelijk een onderwerp dat leeft, bij bewoners en in de raad. Dat bleek ook net uit hoe de heer Groenewold erover sprak. Het feit dat er meer dan vijf pagina's nodig waren om alle moties en schriftelijke vragen uit deze raad op te nemen, spreekt dan ook boekdelen. Wij kunnen ons vinden in de conclusies en in het raadsvoorstel. Wij zullen voorstemmen. Daar houd ik het voor nu bij. Op naar een schone stad! Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Hartelijk dank aan de Rekenkamer voor het mooie rapport. Wij kunnen ons daar helemaal in vinden. De manier waarop we met afval omgaan en welke benadering we daarbij gebruiken, zijn wat ons betreft de sleutel tot het overgaan naar een circulaire economie en de sleutel tot het oplossen van klimaatverandering.

Op dit moment zijn circulaire afvalverwerking en vervuiling in de openbare ruimte als onderwerpen van elkaar losgetrokken, waarbij de verantwoordelijkheid verdeeld is over twee wethouders. Onze motie vraagt om bij het opstellen van nieuw beleid deze twee onderwerpen samen te voegen en de aanpak vervuiling in de openbare ruimte te zien als onderdeel van het grotere vraagstuk van circulaire afvalverwerking en de bijbehorende cultuurverschuiving. Daarom dienen we de motie in met als titel Maak de cirkel rond, met als dictum: roept het college op in het vervolg de aanpak vervuiling in de openbare ruimte en circulaire afvalverwerking als één geheel te benaderen en ook zo te behandelen bij het opstellen van nieuw beleid. Er ligt al drie weken een matras naast de ingang van het HMC aan de Lijnbaan met daarop geschreven 'please hug me'. Niemand neemt de moeite om het matras mee te nemen. Welke redenen er ook uit het onderzoek komen, veel Hagenaars nemen niet de moeite om digitaal een afspraak te maken voor het ophalen van grofvuil of moeten daar lang op wachten. Dit resulteert in veel meubilair en ander grofvuil op straat dat niet wordt meegenomen door de grofvuilophalers, tot grote ergernis van de bewoners.

Daarom dienen wij de volgende motie in: verzoekt het college in overleg met HMS per wijk een wekelijkse grofvuildag in te stellen waarop wijkbewoners hun grofvuil mogen aanbieden en te onderzoeken hoe dit gecombineerd kan worden met het ophalen door kringloop- en recyclebedrijven; de raad hierover voor het voorjaar te informeren. Deze motie wordt mede ingediend door mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en mevrouw Arp van de SP. De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende motie (G.3 HSP) ingediend:

Motie G.3 HSP Maak de cirkel rond De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 29 november 2022, ter bespreking van Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek ‘Schoon op papier!’ naar de aanpak van vervuiling van de openbare ruimte (RIS310905). Overwegende, dat: • we ons midden in een transitie naar een circulaire economie bevinden; • in een circulaire economie geen afval bestaat en producten en grondstoffen steeds opnieuw gebruikt worden; 16

•

een integrale benadering van vervuiling in de openbare ruimte en circulaire afvalverwerking kan bijdragen aan een spoedige transitie naar een circulaire economie.

Constaterende, dat: • de aanpak vervuiling in de openbare ruimte en circulaire afvalverwerking over verschillende portefeuilles verdeeld is waardoor er geen integrale plannen opgesteld zijn. Roept het college op: • in het vervolg de aanpak vervuiling in de openbare ruimte en circulaire afvalverwerking als één geheel te benaderen en ook zo te behandelen bij het opstellen van nieuw beleid. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Faïd, daartoe gesteund door mevrouw Klokkenburg en mevrouw Arp, wordt de volgende motie (G.4 HSP) ingediend:

Motie G.4 HSP Wekelijks grofvuil ophalen. De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 1 december 2022, ter bespreking van het Rekenkameronderzoek 'Schoon op papier!' aanpak vervuiling openbare ruimte (RIS 310905). Constaterende, dat: • overal in Den Haag grofvuil op straat gezet wordt zonder dat een ophaalafspraak wordt gemaakt. • dit grofvuil niet mee genomen wordt door de vrachtwagens op weg naar aangemeld grofvuil. Overwegende, dat: • veel Hagenaars niet over vervoer beschikken om grofvuil naar de stort te brengen; • veel Hagenaars kennelijk om welke reden dan ook geen afspraak maken om grofvuil te laten ophalen maar het gewoon op straat zetten; • dit voor overlast zorgt omdat het vaak dagen duurt voordat dit grofvuil door de diensten wordt opgemerkt of gemeld; • dit illegaal geplaatste grofvuil weer apart door vrachtwagens wordt opgehaald; • deze extra ritten ook extra mankracht en extra belasting voor het milieu betekenen; • er nu vaste dagen in de week zijn per buurt waarop een afspraak gemaakt kan worden om grofvuil op te halen(zoals maandag en donderdag in het centrum); • het efficiënter en milieubewuster is om al het grofvuil op een vaste dag van de week per wijk op te halen; • bij een vaste ophaaldag duidelijk inzichtelijk is wanneer het grofvuil op straat kan en wanneer rondslingerend meubilair wordt opgehaald zonder dat Hagenaars zelf stappen moeten

ondernemen en afspraken moeten maken; • kringloop en recycle bedrijven dan ook een vaste route kunnen rijden om zoveel mogelijk grofvuil her te gebruiken. Verzoekt het college: • in overleg met HMS per wijk een wekelijkse grofvuildag in te stellen waarop wijkbewoners hun grofvuil mogen aanbieden en te onderzoeken hoe dit gecombineerd kan worden met het ophalen door kringloop en recycle bedrijven; • de raad hierover voor het voorjaar te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. 17

Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. DENK is blij met het rapport van de Rekenkamer, 'Schoon op papier!', over de aanpak van vervuiling van de openbare ruimte. Veel dank en complimenten aan de Rekenkamer hiervoor. Het is namelijk echt nodig om de afvalproblematiek, waar we al jaren in Den Haag over spreken, adequaat aan te pakken, omdat de leefbaarheid in heel veel wijken hier flink onder lijdt. De afvalproblematiek en de vervuiling van de openbare ruimte spelen voornamelijk in de wijken Schilderswijk, Laak en Transvaal. Wat DENK betreft, dient dit met prioriteit aangepakt te worden. Dit zou kunnen met wijkgerichte schoonmaakplannen voor deze wijken. DENK gelooft erin dat dit aanzienlijk eraan kan bijdragen om de afvalproblematiek en de vervuiling van de openbare ruimte efficiënter aan te pakken. Dit zal dan echt moeten gebeuren met maatwerk, zoals de Rekenkamer in haar rapport stelt. We hadden heel veel ideeën die we met moties tot uitvoering wilden laten brengen, maar gelukkig omarmt het college de vele goede voorstellen waar de Rekenkamer mee komt. We wachten de aangescherpte aanpak af en zullen het college kritisch volgen op de uitvoering. Ook ik moet zeggen dat we blij verrast zijn met de aangepaste reactie op het Rekenkamerrapport. Dit geeft goede hoop. Ik hoop dat we binnenkort resultaten kunnen zien. Afrondend.

Wat ons betreft is een maatgerichte aanpak zeer van belang en worden gebieden met de grootste overlast het eerst aangepakt. Uiteindelijk dient de tevredenheid in de stadsdelen die nu minder scoren, richting het stadsgemiddelde te groeien. Voor nu mooie woorden, maar wat uiteindelijk telt, zijn de resultaten. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik kan het ook kort houden. Dank aan de Rekenkamer voor het onderzoek naar afval. Zoals onze fractievertegenwoordiger Ab Waasdorp al in de commissievergadering zei - het was trouwens zijn maidenspeech - zijn Hagenaars en Hagenezen bijzondere mensen, maar is het nu ook weer niet zo dat de achterliggende oorzaken van afval op straat zo wezenlijk anders zijn dan in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht of waar dan ook. Daarom roepen we het college toch vooral op om de focus te houden op de uitvoering, op het schoonhouden van straten en het opruimen van afval. Onderzoek is prima, maar laten we vooral leren van andere steden en niet zelf het wiel van de psychologie waarom mensen afval op straat gooien, opnieuw proberen uit te vinden. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. No queremos más. No queremos más las calles sucios. Nos queremos más ver las calles vacias con basura los queremos limpias. Entonces haces algo y rapido, por favor. Adelante.

Zo klinken dus mensen in het Catalaans die het spuugzat zijn dat hun straten bezaaid liggen met afval, dag in, dag uit. Overigens, als de notulist hier nog vragen over heeft: ik ben de komende weken gewoon bereikbaar! Voorzitter. Er ligt een snoeihard Rekenkamerrapport met de veelzeggende titel 'Schoon op papier!', waarvoor nogmaals grote complimenten. Den Haag doet te veel aan symptoombestrijding en stelt geen duidelijke doelen om het daadwerkelijke probleem op te lossen. De reactie van het vorige college op het rapport deed zo nu en dan een beetje denken aan een stel verbolgen ouders dat in discussie gaat over het naar hun mening te lage schooladvies van hun kind: ja, maar dit, ja, maar dat, wij vinden zus, wij vinden zo. Het is daarom goed te vernemen dat het huidige college uiteindelijk de aanbevelingen van het Rekenkamerrapport omarmt en nu ook echt doelen gaat stellen. De stad moet schoon zijn, iedere straat in iedere wijk. Van schoon op papier naar schoon in de praktijk dus. Helaas is de dagelijkse praktijk daar nog ver van weg. Bij het openen van je twitterfeed word je ermee om de oren geslagen. Foto's, filmpjes van straten die bezaaid liggen met afval en door meeuwen opengescheurde vuilniszakken: een leuk begin van je dag, maar niet heus. Voor die meeuwen zou trouwens anticonceptie een goed idee zijn, maar dat terzijde.