RIS313758 Notulen van de raad van 2 november 2022

We hebben op andere vlakken nergens dit soort taakstellingen wettelijk vastgelegd op dat niveau. Daar worden collegiale afspraken over gemaakt tussen verschillende overheden, dus tussen de decentrale overheden en de landelijke overheid. Mijn fractie vindt dat dat ook moet gebeuren, zodat er goed maatwerk kan worden gepleegd voor verschillende gemeenten. Dat is essentieel voor het draagvlak en ook voor een goede opvang voor de mensen over wie het gaat. Hera Butt (GroenLinks). Nog even inhakend op waar we het nu over hebben: op het moment dat we het hebben over de democratische rechtsstaat van Nederland, hoort daar ook bij dat de voorzieningen toegankelijk zijn. In die zin snap ik de PvdA dus wel: zorg, onderwijs et cetera moeten toegankelijk zijn. Dat betekent ook dat het voor iedereen haalbaar moet zijn om daar gebruik van te maken. Verder is dat misschien niet de essentie van de discussie, maar ik ben benieuwd naar het volgende. Ook in het liberalisme geldt volgens mij dat op het moment dat er iets niet werkt in Nederland, als er een probleem is, met marktfalen of wat dan ook, wij als overheid een wettelijke taak kunnen creëren. Dat doen we met allerlei voorzieningen, hè. Dat doen we niet alleen nu.

Deelt de VVD dan wel de mening van GroenLinks dat we nu echt een vluchtelingenprobleem, een vluchtelingencrisis, hebben waarin de overheid moet interveniëren? Dat gebeurt op heel veel vlakken, niet alleen nu.

16

Lotte van Basten Batenburg (VVD). Aan het begin van mijn betoog heb ik gezegd dat wij vinden dat Den Haag überhaupt een aandeel moet hebben in de opvang, dat wij dat aandeel ook nemen en dat ik dat goed vind. Dat geldt ook voor andere gemeenten, maar ik vind wel dat dat in het collegiaal bestuurlijk overleg tot stand moet komen. De voorzitter. Mevrouw Butt met een vervolgvraag. Hera Butt (GroenLinks). Nee, daar is mijn fractie ook heel blij mee; ik probeer dat ook niet kleiner te maken dan het is. Maar op het moment dat gemeenten daar geen zin in hebben - dat kan Den Haag zijn of dat kunnen andere gemeenten zijn - dan kunnen ze toch niet zeggen: dat probleem lost een andere gemeente dan maar op? Dat doen we met andere essentiële voorzieningen gelukkig ook niet in Nederland, dus hoe kunnen we hierover dan wel zo'n discussie voeren? Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik herken het beeld niet helemaal. Volgens mij zijn er heel veel soorten voorzieningen die niet in iedere gemeente aanwezig zijn. Het lijkt me dus ook niet gek dat er sprake is van maatwerk. Daar moet wat mijn fractie betreft ook ruimte voor zijn binnen de wet. De voorzitter. Mevrouw Butt voor de laatste maal. Hera Butt (GroenLinks). Volgens mij is de dwangwet juist bedoeld om maatwerk te leveren, dus dan zijn we het daarover eens. Maar helemaal geen dwangwet in Den Haag zou geen maatwerk zijn.

Dat zou gewoon zijn: we nemen afstand van wat het Rijk wil. Maar ik denk dat we elkaar wel begrijpen. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik denk dat mevrouw Butt en ik elkaar zeker begrijpen. Ik denk alleen dat we het niet per se helemaal eens zijn op een aantal punten, maar dat is misschien juist het mooie van dit debat vandaag. Ik vervolg mijn betoog, met eigenlijk nog één vraag over dit onderwerp. Die gaat over het punt van de burgemeester, waar ook de heer Dubbelaar en de heer Kruis al wat vragen over hebben gesteld. De burgemeester heeft verschillende petten en daar zijn wij als VVD regelmatig heel erg blij mee, omdat hij daar zeer verstandige dingen mee kan doen voor onze stad. Tegelijkertijd vinden we het ook weleens verwarrend: spreekt nu onze burgemeester, spreekt de voorzitter van de VNG of spreekt de voorzitter van de veiligheidsregio? En is die man die daar spreekt en die zo op onze burgemeester lijkt op dat moment ook onze burgemeester? Wij hebben nog even overwogen om verschillende kleuren petten aan te schaffen om dat voortaan duidelijk te kunnen maken, maar ik hou het vandaag toch liever bij de vraag.

Spreekt de burgemeester ook namens het college wanneer hij met een van die andere petten op spreekt? Zo ja, is hij het dan met de VVD eens dat hij als hij namens het college spreekt, ook in de raad aangesproken zou moeten kunnen worden op die onderwerpen, om het debat daarover open te kunnen voeren? Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Laat ik vooropstellen dat mensen die gevlucht zijn voor oorlog en een beroep doen op enige medemenselijkheid in de internationale stad van vrede en recht moeten kunnen rekenen op ons. Problemen zijn er om op te lossen, en gelukkig hebben wij met de opvang van Oekraïense vluchtelingen laten zien dat wij in staat zijn om problemen op te lossen. We zijn helemaal klaar met sommige partijen, die kwetsbaren wegzetten, problematiseren of criminaliseren, al dan niet omdat ze een andere kleur of religie hebben. Helaas doen ze dat soms zonder onderzoek naar de feiten, waardoor zelfs nepnieuws in de onderbuik van velen wordt gevoed. Voorzitter. Drie weken geleden hebben we in de commissie uitgebreid gesproken over de opvang van vluchtelingen en asielzoekers, en nu heeft Groep de Mos/Hart voor Den Haag een debat aangevraagd. Dat recht hebben ze. De voorzitter. Meneer Mahmood, de naam van de fractie waaraan u refereert is Hart voor Den Haag. Adeel Mahmood (DENK). Hart voor Den Haag, inderdaad. Het is soms even wennen, voorzitter.

Meneer De Mos is er even niet, maar u heeft een terecht punt. Het is Hart voor Den Haag. Laat ik dat hierbij ook corrigeren. 17

Hart voor Den Haag heeft het verzoek gedaan voor een extra debat. Dat recht hebben zij, maar voor mij is het spoedeisende karakter nog steeds een beetje zoek. Het voelt dus ook als een verplicht nummertje, zonder iets af te willen doen aan het onderwerp. Dit debat komt in mijn visie ook iets te vroeg, omdat er nog steeds geen nieuwe asielwet van de staatssecretaris van Asiel en Migratie is. We weten nog niet inhoudelijk wat er in het wetsvoorstel staat, aangezien we er alleen maar in de media over kunnen lezen. Voorzitter. De noodzaak van een eerlijke spreiding van de opvang van vluchtelingen en asielzoekers over heel Nederland lijkt me, mede gelet op de opvangcrisis en de hoge instroom, ook evident. DENK vindt ook dat Den Haag baat heeft bij een eerlijke verdeling over heel Nederland en daarnaast natuurlijk bij een goede verdeling over de stad, wat ook niet onbelangrijk is. De voorzitter van de VNG en de voorzitter van de Veiligheidsregio Haaglanden zei het twee weken geleden nog zo mooi: als er pijn is, moeten wij die pijn allemaal een beetje dragen, en als we dat niet vrijwillig doen, moet je een beetje duwen om die pijn eerlijk te verdelen. Daarnaast zei hij dat hij liberaal is en lid van de VVD, maar dit tóch vindt.

Voorzitter, mijn fractie is het dan ook volledig eens met de voorzitter van de VNG, en via u wil ik de voorzitter van de VNG complimenteren en bedanken voor deze wijze woorden. Zoals ik al zei, hebben we recent uitvoerig gesproken over de opvang van vluchtelingen en asielzoekers. Als internationale stad van vrede en recht zijn we het ook aan onszelf verplicht om onze verantwoordelijkheid te nemen en te zorgen voor humane opvang en huisvesting van asielzoekers. We moeten ook niet vergeten dat we ook een voorbeeldfunctie hebben richting andere gemeentes. Ook moeten we ervoor waken om de schuld van de woningnood bij asielzoekers neer te leggen. Er zijn vele oorzaken voor de woningnood - daar kunnen we het heel lang over hebben - en het is onterecht en tendentieus om kwetsbaren hier de schuld van te geven. Collega Icar heeft tijdens de commissievergadering ook al vol lof gesproken over, en complimenten gemaakt aan, de gemeente Den Haag, die ik graag wil herhalen, omdat Den Haag haar verantwoordelijkheid neemt en een voorloper is op het gebied van het opvangen van asielzoekers en vluchtelingen, met name Oekraïense ontheemden. Het siert Den Haag dat er zo veel solidariteit en draagvlak is voor Oekraïense vluchtelingen. Voorzitter. Waar de schoen wel wringt voor de fractie van DENK is het feit dat niet alle oorlogsvluchtelingen op dezelfde wijze worden behandeld.

Mijn fractie constateert dat er vaak sprake is van een dubbele maat. De ene vluchteling is de andere niet, en niet alle vluchtelingen worden gelijk behandeld, terwijl zij wel vluchten voor een vergelijkbare situatie, namelijk oorlog. DENK zou dan ook willen dat alle oorlogsvluchtelingen gelijk behandeld zouden worden. We hebben hier afgelopen zomer ook al schriftelijke vragen over ingediend. Maar ook door de voorzitter van de vluchtelingenorganisatie van de VN, de UNHCR, worden kritiek en zorgen geuit. In een interview in de Volkskrant stelde Kelly Clements, topvrouw van de UNHCR, onlangs de zeer terechte vraag waarom vluchtelingen uit Afghanistan, Syrië of Jemen niet net zo warm welkom worden geheten als Oekraïners. Tevens uitte ze haar zorgen over de toenemende xenofobie in Nederland, die zorgt voor afbrokkeling van het draagvlak voor vluchtelingenopvang. Graag een reactie van het college op deze twee punten. Voorzitter. We zien dus helaas al jaren een gevaarlijke ontwikkeling van het willens en wetens demoniseren en criminaliseren van kwetsbare vluchtelingen. Er wordt ook op een dehumaniserende en racistische wijze gesproken over vluchtelingen. Daarom wil ik dit toch even gezegd hebben. Vluchtelingen, ongeacht het land van herkomst, zijn mensen van vlees en bloed, net als u en ik.

Mede gelet op het feit dat de meesten van hen voor oorlog zijn gevlucht verdienen zij een eerlijke, rechtvaardige en humane behandeling. Het is van de zotte dat er door sommige partijen wordt gesproken over een tsunami, gespuis of gelukszoekers. Ieder mens is in de kern op zoek naar geluk. Ik vind het ook niet kunnen dat er wordt gesproken over asielprofiteurs als je ziet waar die mensen vandaan komen. Samen staan we voor een flinke uitdaging. DENK Den Haag wil werken aan constructieve, duurzame en inclusieve oplossingen en niet meegaan in het populisme van een aantal partijen hier. Den Haag neemt haar verantwoordelijkheid en voldoet aan het afgesproken aantal qua huisvesting van asielzoekers conform de in de Huisvestingswet 2014 geldende formule. Dit is ook opgenomen in de Handreiking huisvesting vergunninghouders.

18

Ik rond af, voorzitter. Zoals ik zonet al zei, is DENK voorstander van een nieuwe asielwet, waarmee andere gemeenten gedwongen kunnen worden om asielzoekers te huisvesten. Den Haag, maar ook de doelgroep, heeft baat bij een eerlijke verdeling over heel Nederland. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. In de commissie gaf de Partij voor de Dieren al aan dat dit debat keer op keer wordt gekaapt met de vraag: vangen we meer of minder vluchtelingen op? Voor de Partij voor de Dieren zou het debat moeten gaan over de kwaliteit van opvang, over een menswaardige opvang, kortom, over het tonen van solidariteit. Help mensen uit die wanhoop. De oorlog in Oekraïne kwam dichtbij en heeft laten zien wat wij kunnen als stad: mensen helpen in nood. Maar ook verder van huis gebeuren diezelfde onmenselijke dingen. Ieder mens in beweging heeft een uniek verhaal. Het is niet zo zwart-wit als we vaak stellen. Laten we dan ook die solidariteit tonen die we tijdens de Oekraïnecrisis zagen en laten we die breder trekken, over het hele vluchtelingenbeleid. Voorzitter. De Partij voor de Dieren schaamt zich voor het feit dat Artsen zonder Grenzen voor het eerst in haar historie heeft moeten ingrijpen in ons land, vanwege de mensonterende asielopvang. De Partij voor de Dieren schaamt zich dat er een dwangwet voor nodig is om de opvang van vluchtelingen in ons land te regelen.

Maar kennelijk is dat dus wel nodig, want verschillende gemeenten willen liever dat de opvang in een andere gemeente plaatsvindt. Uiteindelijk zijn de kwetsbare vluchtelingen en asielzoekers de dupe. Gelukkig heeft Den Haag als internationale stad van vrede en recht al meer mensen opgevangen dan er van ons werd verwacht. Er worden meerdere frames neergezet, bijvoorbeeld dat er sprake is van een massale vluchtelingenstroom, maar meerdere onderzoeken laten het tegendeel zien. Het falende landelijke beleid, waarbij het aantal opvanglocaties bijvoorbeeld van 113 naar 67 is gegaan, toont aan dat de humanitaire hulp is uitgekleed. Dit is bewust landelijk beleid geweest en de gevolgen merken we nu. De Partij voor de Dieren is er klaar mee dat mensen tegen elkaar worden opgezet en uitgespeeld en er insinuaties worden gedaan die niet kloppen. Ieder mens in beweging heeft een uniek verhaal, zoals ik al eerder zei, en het is niet zo zwart-wit. Voorzitter. Vluchtelingen worden gebruikt als bliksemafleider van het echte probleem dat hier speelt, namelijk het falende woningbeleid. Dat er nu woningnood is, is niet een probleem dat ineens is ontstaan. Het komt doordat er een tekort is aan sociale huurwoningen. De Partij voor de Dieren roept iedereen dan ook op om te stoppen met het tegen elkaar uitspelen van mensen, en solidariteit te tonen zoals we dat eerder hebben gedaan.

Wij als stad kunnen dit. Dat hebben meerdere initiatieven laten zien. Kom op, laten we snel werk maken van meer sociale huurwoningen. Samir Ahraui (PvdA). Voorzitter. Voor de Partij van de Arbeid blijft de boodschap hetzelfde. Als internationale stad van vrede en recht hebben wij een morele plicht en voorbeeldfunctie om hen die hun toevlucht tot ons zoeken, te helpen, door barmhartig te zijn voor eenieder die gevlucht is, die kwetsbaar is, die onze hulp nodig heeft. Dit standpunt is voor niemand nieuw. We hebben het hier drie weken geleden in de commissie over gehad, we hebben er twee weken geleden met elkaar in de raad over gesproken en we zullen er de komende tijd ongetwijfeld nog vaker over spreken. Deze extra raad is voor mijn fractie dan ook niets anders dan onnodige tijdverspilling. Het is verspilling van tijd die juist gestoken had kunnen worden in het echt bezig zijn met de stad, in plaats van in een debat waarin we weer dezelfde harteloze en onverantwoordelijke inbrengen van sommige partijen mogen aanhoren.

Het had Hart voor Den Haag juist gesierd om niet een extra avond in de raadszaal te organiseren, maar eens tijd vrij te maken om langs de opvang voor asielzoekers en vluchtelingen te gaan, het gesprek met deze mensen te voeren en niet haar versteende hart te sluiten maar juist naar hen te luisteren, en om conform haar eigen credo 'wij regelen het' Den Haag en Nederland echt te helpen om de asielcrisis het hoofd te bieden en mensen die hulp nodig hebben te helpen. Voorzitter. De opvang van vluchtelingen en asielzoekers is niet alleen de verantwoordelijkheid van de gemeente Den Haag. Daar is de problematiek te groot voor en Den Haag te klein. De asielcrisis kan alleen opgelost worden als Nederland aan de slag gaat, niet alleen in het belang van de mensen die hier hun toevlucht zoeken maar ook in het belang van Den Haag. Dat is wat het college nu doet, wat het college stelt te zullen blijven doen en wat het college ook voltallig uitdraagt, op welke plek dan ook. Dat juicht mijn fractie toe en dat maakt mijn fractie trots. Wij zullen altijd blijven meedenken en blijven meedoen om mensen in nood zo goed mogelijk te blijven helpen.

19

Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Allereerst wil ik me aansluiten bij de openingsopmerkingen van collega Van Basten Batenburg over deze vergadering. Ik zal ze niet herhalen, maar voor mij is de noodzaak van deze vergadering ook nog steeds niet helemaal helder. Voorzitter. Mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld verlaten hun huis en haard niet voor de lol. Het zijn geen ordinaire gelukszoekers maar mensen die in een situatie zitten waarin geen van ons ooit terecht hoopt te komen. Daarom is het wat het CDA betreft een goede zaak dat we deze mensen op een humane wijze opvangen en de hulp bieden die ze nodig hebben. Het is voor ons dan ook belangrijk dat we die menswaardige opvang kunnen bieden. Ook moeten we kijken wat onze lokale gemeenschap aankan voor het algemene welzijn in onze wijken. Dat is wat ons betreft niet mogelijk als het aantal dat wij opvangen ongebreideld door blijft groeien. Als Den Haag staan we hier uiteraard niet alleen voor. Er worden afspraken gemaakt binnen de regio Haaglanden en alle gemeenten in dit gebied dienen hierin hun deel te volbrengen. Ik ben dan ook blij met de toezegging van wethouder Vavier in de laatstgehouden raadsvergadering, waarin dit onderwerp ook al voorbijkwam, dat wij als Den Haag niet meer zullen opvangen dan van ons gevraagd wordt zolang de buurgemeenten hun deel niet hebben gedaan. Voorzitter.

Humane opvang van mensen in nood en omzien naar degenen die hulp nodig hebben, dat is waar wij als christendemocraten voor staan en dat zal ook niet veranderen. Dit is een vraagstuk dat wat ons betreft losstaat van het volkshuisvestingsvraagstuk. Dit is humanitaire hulp die we bieden omdat wij in de bevoorrechte positie zitten dat er bij ons geen oorlog woedt. Laten we hopen dat we nooit aan de andere kant van deze hulp komen te staan. Gideon van Meijeren (FVD). Voorzitter. Forum voor Democratie is tegen de opvang van nog meer asielzoekers in Den Haag en ook tegen de huisvesting van nog meer asielzoekers in Den Haag. De voornaamste redenen daarvoor zijn enerzijds de gevolgen van het huidige asielbeleid voor de bevolkingsomvang en anderzijds de gevolgen voor de bevolkingssamenstelling. Ik zal beide even kort toelichten. Wat betreft de bevolkingsomvang kan met recht gezegd worden dat Den Haag overvol is. Er is simpelweg geen plek meer voor nog meer mensen. We hebben nu al niet genoeg huizen om Nederlanders te huisvesten, laat staan dat we ook nog eens duizenden asielzoekers kunnen huisvesten. We hebben nu al niet genoeg onderwijzers om Nederlandse kinderen te onderwijzen, laat staan dat we ook nog eens duizenden kinderen van asielzoekers kunnen onderwijzen. En dan heb ik het nog helemaal niet gehad over de wachtlijsten in de zorg, de drukte in het verkeer enzovoorts, enzovoorts.

Hier kan tegen ingebracht worden dat we meer woningen kunnen bouwen, meer docenten kunnen opleiden en meer wegen kunnen aanleggen en dat klinkt allemaal heel mooi, maar het blijkt makkelijker gezegd dan gedaan, om maar niet te zeggen dat er in de praktijk vrijwel niets van terechtkomt. En dat staat nog los van de vraag of we er überhaupt naar moeten streven om maar te blijven bouwen en bouwen en bouwen en maar zo veel mogelijk mensen op zo min mogelijk grond te kunnen huisvesten in megalomane appartementencomplexen, die weleens treffend worden vergeleken met megastallen. Ik hoor heel graag hoe het college deze problematiek beschouwt. Is het college het met FVD eens dat het gemeentebestuur in de eerste plaats de belangen van de inwoners van Den Haag dient te behartigen en pas daarna eventueel de belangen van asielzoekers? Zo nee, waarom niet? Dan de bevolkingssamenstelling. Ook die is de afgelopen decennia ingrijpend veranderd als gevolg van het asielbeleid. In onze gemeente wonen inmiddels al meer allochtone Nederlanders dan autochtone Nederlanders. Autochtonen zijn dus een minderheid in eigen land geworden. Het is dus geen gevaarlijke complottheorie, maar een vaststaand feit dat er sprake is van een demografisch proces waarbij de oorspronkelijke bevolking wordt verdrongen door immigranten.

We kunnen er met elkaar over discussiëren of dat wenselijk is of onwenselijk, en of het doelbewust gebeurt of gewoon iets is wat ons overkomt, maar die discussie staat helemaal los van het feit dat er in de letterlijke betekenis van het woord sprake is van omvolking. Dat moet dus ook gewoon benoemd kunnen worden, juist om die discussie op basis van de feiten te kunnen voeren. Forum voor Democratie is in elk geval van oordeel dat dit omvolkingsproces onwenselijk is, omdat het afbreuk doet aan onze nationale cultuur, onze nationale tradities, onze gemeenschappelijke geschiedenis en onze gemeenschappelijke taal, allemaal zaken die ons onderling met elkaar verbinden. Het zijn zaken die zorgen voor het wij-gevoel dat zo belangrijk is voor onze onderlinge solidariteit. Juist dat gebrek aan onderlinge solidariteit zorgt

20

voor onderlinge conflicten en vormt een grote bedreiging voor het behoud van de verzorgingsstaat. Ik ben heel benieuwd hoe het college deze zorgen beoordeelt. Daarnaast zien wij ook sterke aanwijzingen dat de omvolking wel degelijk planmatig plaatsvindt. Massa-immigratie is geen natuurverschijnsel … De voorzitter. Voordat u verdergaat, heeft mevrouw Butt een opmerking. Hera Butt (GroenLinks). Ik heb een punt van orde. Ik hoor nu een paar keer dat we nu in een omvolkingsproces zitten en ik vraag me toch even af, voorzitter: vinden we dat oké? De voorzitter. De heer Van Meijeren heeft uitgelegd wat hij daarmee bedoelde. In die zin heeft hij een hele concrete uitleg daarvan gegeven, waarmee je het eens of niet eens kunt zijn. Ik heb het toegestaan omdat hij die uitleg erbij gaf en naar die uitleg verwees. Het was een heel inhoudelijke omschrijving van wat hij ermee bedoelde. Ik ben heel benieuwd welke kant hij nu op gaat, want hij dreigt een kant op te gaan waarvan ik denk dat we daarmee het randje wel gaan opzoeken. Ik geef het woord dus gewoon aan de heer Van Meijeren, waarbij ik hem wel verzoek om zo veel mogelijk weg te blijven bij … Meneer Van Meijeren, u heeft het debat in de commissie ook gezien en u bleef er tot nu toe keurig bij weg, maar ik verzoek u om het niet te doen op de manier die we toen niet wilden als commissie. Het woord is aan u. Gideon van Meijeren (FVD).

Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb dat commissiedebat ook met veel belangstelling gevolgd en ik vind het heel zorgwekkend dat mijn fractievertegenwoordiger het woord werd ontnomen toen hij constateerde dát er sprake is van omvolking. Ik zag dat heel veel kritiek daarop gebaseerd was op de onjuiste aanname dat wij daarmee automatisch zouden zeggen dat er dús sprake is van een vooropgezet plan. Dat is door mijn fractievertegenwoordiger niet benoemd. Los daarvan denk ik dat het heel goed is, ook voor het debat, om ook met elkaar te kunnen spreken over de intenties van beleid. Als er sterke aanwijzingen zijn dat bepaalde processen een agenda dienen, moeten we daar met elkaar ook vrij over kunnen spreken, in alle rust, uiteraard met handhaving van de orde. Zoals ik aangaf, ziet Forum voor Democratie sterke aanwijzingen dat die omvolking wel degelijk planmatig plaatsvindt. Massa-immigratie is geen natuurverschijnsel waar we geen invloed op zouden hebben. Ik heb zojuist ook mevrouw Van Basten Batenburg desgevraagd horen zeggen dat het niet zomaar iets is wat ons overkomt. Het is een politieke keuze om massa-immigratie te faciliteren en ik constateer dat het ook uitstekend past … De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg. Lotte van Basten Batenburg (VVD).

Voorzitter, ik heb verder geen enkele opmerking over het betoog van de heer Van Meijeren - ik luister dat met verbazing en zeer veel interesse aan - maar deze woorden zijn niet van mij. Dat wil ik wel graag even duidelijk maken. De voorzitter. Daartoe heeft u nu de gelegenheid gehad. Gaat u verder, meneer Van Meijeren. Gideon van Meijeren (FVD). Voorzitter. De voorzitter. Excuus. Voordat u verdergaat, wil mevrouw Butt nog een punt maken. Ik zie ook de heer Mahmood. Hera Butt (GroenLinks). Ik ben even benieuwd. Ik ben ook vol aandacht aan het luisteren. Meneer Gideon van Meijeren heeft het over massa-immigratie. We hebben het volgens mij over asielzoekers op dit moment. Vorig jaar zijn er 324 huizen toegewezen aan statushouders. Dus 324 - dat zijn ongeveer 600 statushouders - in heel Den Haag. Wat is daar 'massa-immigratie' aan? Gideon van Meijeren (FVD). Massa-immigratie is inderdaad een breder begrip dan de opvang of huisvesting van asielzoekers. Het lijkt heel erg mee te vallen dat in één jaar tijd 326 huizen worden toegewezen aan statushouders. Tegelijkertijd zijn wij een partij die ook iets verder terugkijkt. Wij 21

proberen juist grotere trends waar te nemen, en daaruit blijkt dat de bevolkingssamenstelling van Den Haag per jaar niet zo heel erg verandert. Per jaar komen er ongeveer 5.000 mensen bij en neemt het aantal allochtonen met ongeveer 1% toe. Maar over een periode van 10, 20 of 30 jaar heeft dat ertoe geleid dat op dit moment, as we speak, autochtone Nederlanders een minderheid zijn in Den Haag, en dat baart mij grote zorgen. De voorzitter. Mevrouw Butt met een vervolgvraag. Hera Butt (GroenLinks). Het baart mij ook zorgen dat het debat nu niet echt meer over asielzoekers gaat. Het gaat nu echt alle kanten op. Ik zou, via de voorzitter, willen vragen of we toch bij het onderwerp van het debat kunnen blijven. De voorzitter. Dat mag u vragen, maar de heer Van Meijeren heeft dit wel in een groter perspectief geplaatst, zoals andere partijen dat ook hebben gedaan. U vroeg nota bene zelf in de eerste interruptie om het in dat perspectief te plaatsen. Ik vind het dus niet zo gek dat de heer Van Meijeren daar nu op ingaat. Hij heeft het ook in het perspectief geplaatst van het onderwerp waar we het nu over hebben, dus ik snap dat de discussie daarover gaat. Ik ben het verder met u eens dat we zo veel mogelijk bij het onderwerp moeten blijven. Ik heb het tot nu toe toegestaan omdat ik het nog niet te ver buiten de orde vond gaan.

Heeft u nog een vraag aan de heer Van Meijeren zelf? Anders had de heer Mahmood namelijk nog een vraag. Nee, niet? Dan verzoek ik de heer Van Meijeren om verder te gaan met zijn betoog. Gideon van Meijeren (FVD). Ja, dank u wel. En volgens mij heb ik op geen enkel moment het onderwerp van het debat verlaten, want juist die opvang en huisvesting van asielzoekers leidt tot die veranderingen in de bevolkingsomvang en de bevolkingssamenstelling. We bespreken vandaag de opvang en huisvesting van asielzoekers in de ruimste zin van het woord en er staat niets aan in de weg om daarbij ook uit te zoomen en grotere trends waar te nemen. Voorzitter. Die massa-immigratie past bovendien uitstekend in de agenda van de globalisten, die er juist bij gebaat zijn dat wij onze nationale identiteit verliezen, onderling verdeeld raken en ons ontheemd gaan voelen. Forum voor Democratie gaat daar zo min mogelijk in mee. De voorzitter. Voordat u verdergaat, heeft de heer Mahmood nu wel een vraag. Adeel Mahmood (DENK). Ja, voorzitter, weer een punt van orde. Mevrouw Butt maakte dat net ook. Zij heeft u eigenlijk gevraagd om in te grijpen. We hebben een paar weken geleden nog een motie ingediend waarin de raad heeft verteld wat zij hiervan vindt. Ik blijf er echt grote moeite mee hebben dat er complottheorieën in deze raad worden verspreid.

Ik wil u ook vragen om in te grijpen, voorzitter, want u geeft nu de uitleg dat meneer Van Meijeren een uitleg heeft gegeven, maar daar ben ik het totaal niet mee eens. Er worden complottheorieën verspreid en ik verzoek u om in te grijpen. De voorzitter. Mevrouw Mostert, had u een soortgelijk verzoek? Marije Mostert (D66). Ja, aansluitend hierop. Op het moment dat het gaat over globalisering en complottheorieën, denk ik dat we echt veel te ver van het onderwerp af gaan. In die zin steun ik dus het verzoek om terug te gaan naar het onderwerp. De voorzitter. Dank voor beide punten. Ik heb daar, doordat u die punten maakte, ook even over na kunnen denken, want ik vroeg me dit zelf al af toen ik het hoorde gaan over globalisten. Ik vond eigenlijk ook dat het op dat moment iets te ver af ging van het onderwerp waar we het nu over hebben, namelijk opvang en huisvesting van asielzoekers in Den Haag. Ik verzoek u dus om terug te gaan naar dat onderwerp en verder te gaan met uw betoog, meneer Van Meijeren. U heeft overigens nog iets meer dan een minuut, dus denk ook aan de eventuele tweede termijn en aan de interrupties die u nog zou willen plegen.

22

Gideon van Meijeren (FVD). Even in reactie op deze interrupties dan, want ik hoor constant dat er hier complottheorieën verspreid worden en dat we dat moeten voorkomen. Dat roept wel de vraag op wat überhaupt een complottheorie is. Ik ben niet gekozen om het college blindelings te vertrouwen op zijn goede intenties. Ik ben gekozen om het college te controleren en ik merk dat de zorgen die ik uitspreek, leven bij een heel groot deel van de bevolking van Den Haag. Er is geen enkele regel in het reglement van orde die zich ertegen verzet om hier uitspraken te doen die door anderen mogelijk zouden kunnen worden opgevat als een complottheorie. Voorzitter. Ik ga afronden. Forum voor Democratie zal de feiten en de risico's omtrent het onverantwoorde asielbeleid blijven benoemen en misschien tegen beter weten in ook het college altijd blijven oproepen om een fundamentele koerswijziging in gang te zetten en zich met hand en tand te verzetten tegen die van bovenaf opgedrongen agenda in plaats van die te omarmen en te faciliteren. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik wil eigenlijk aftrappen met een punt richting het presidium. Een tijdje geleden heeft een aantal fractievoorzitters een mail naar het presidium gestuurd over een woord dat zojuist is gebezigd. We hebben daar eigenlijk nooit een inhoudelijke reactie op gekregen over de lijn wat betreft woorden die verwijzen naar complottheorieën.

Ik zou dus graag willen dat het presidium zich daarover buigt en daarop terugkomt. Voorzitter. We hebben vandaag een spoeddebat over een nog niet bestaande wet waar coalitiepartijen in het andere Den Haag nog over aan het kissebissen zijn. Ik heb mezelf niet kandidaat gesteld voor de gemeenteraad om tweedekamertje te spelen, maar nu we hier toch zijn, licht ik graag het standpunt van de SP hierover toe. Wat de SP betreft, hebben mensen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld recht op goede en humane opvang. Dat is simpelweg een kwestie van solidariteit. Tegelijkertijd moeten we ook solidair zijn met de regio's in Nederland die verhoudingsgewijs al ontzettend veel vluchtelingen opvangen. Neem een provincie zoals Groningen, waar relatief arme gemeenten zoals Pekela honderden asielzoekers onderdak bieden. In 2017 stelde de SP in de Kamer al voor om gemeenten evenredig te laten bijdragen aan de opvang van asielzoekers, juist ook de relatief rijke gemeenten die nu amper een bijdrage leveren. Precies daarom steunt de SP ook het achterliggende principe van de spreidingswet, al is het tegelijkertijd onmogelijk om tot in detail over een wet te oordelen die er simpelweg nog niet ligt. Voorzitter. Ten slotte heeft mijn fractie zich echt afgevraagd wat het doel is van dit debat.

Want waar het eerst leek te gaan om het kunnen bevragen van de burgemeester over zijn lobbyactiviteiten, zagen we de afgelopen week ook de voorman van Hart voor Den Haag op Twitter van leer trekken over de CBS-migratiecijfers en een raad die volledig zou bestaan uit bevolkingsgroeiontkenners. En over bevolkingsgroei zijn volgens mijn fractie tal van interessante vragen te stellen. Moeten we als regio bijvoorbeeld nog investeren in economische sectoren die draaien op arbeidsuitbuiting? Moeten we in het wilde weg campussen in onze stad blijven bouwen terwijl de jongerenhuisvesting nog niet op orde is? Maar voor dit soort vragen lijkt dit debat niet bedoeld, want de titel van het debat is Opvang en huisvesting van asielzoekers. En dan moet ons ook van hart dat er ons moties zijn toegestuurd die niet allemaal geheel dat thema raken. Dat verbaast mijn fractie ook enorm. Voorzitter. Ik rond af. Het debat dat wij vandaag voeren gaat over een nog niet bestaande wet en doet bovendien geen recht aan de complexiteit van het verschijnsel bevolkingsgroei. Kortom, het is een middag vol ophef maar met weinig perspectief op concrete oplossingen. Wij kunnen als raad echt beter dan dat. De voorzitter. Dan geef ik het woord aan mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. We zijn hier om te spreken over de opvang van asielzoekers.

En dat is echt hard nodig want de situatie in Ter Apel is nog steeds hemelschreiend. Het is goed om te zien dat de collega's van Hart voor Den Haag de situatie aldaar net zo intriest en urgent vinden en er zelfs een extra raadsvergadering voor hebben ingelast, hoewel dat ook op een ander moment had kunnen gebeuren wat mij betreft. Het probleem is enorm urgent en de nood is in Ter Apel is nog steeds ongekend hoog. De ChristenUnie/SGP is dan ook blij dat we als stad onze verantwoordelijkheid nemen en asielzoekers ruimhartig opvangen, dat we mensen die huis en haard moesten ontvluchten, humane opvang kunnen 23

bieden binnen onze stadsgrenzen. Die verantwoordelijkheid zou iedere gemeente in ons land moeten nemen. We zijn dan ook blij dat er een landelijke wet gekomen is, die we inderdaad nog helemaal niet kennen, maar die gemeenten waarschijnlijk kan gaan opdragen om ook die verantwoordelijkheid te nemen en zo ook asielzoekers beter kan gaan spreiden over het land. Mensen die huis en haard ontvlucht zijn verdienen humane opvang. En daar zijn we in dit land met z'n allen voor verantwoordelijk, ook wij hier in Den Haag. De voorzitter. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad. Ik schors de vergadering voor vijf minuten. De vergadering wordt van 18.12 uur tot 18.20 uur geschorst. De voorzitter. Het woord is aan de burgemeester voor de beantwoording. De heer Van Zanen. Voorzitter. We bespreken hier een teer onderwerp en een zeer precair thema waarover de opvattingen uiteenlopen, en die ook zeer ingrijpend zijn en ook vaker aan de orde zijn geweest, zeer recent nog in de raad. In dat licht wil ik toch iets zeggen over de opmerkingen van de heer Dubbelaar. Dat betreft dan allereerst het Veiligheidsberaad. Ik zit al heel lang in het Veiligheidsberaad, omdat toenmalig burgemeester Van der Laan er niet altijd heen wilde. Dat Veiligheidsberaad had toen nog niet zo zijn waarde bewezen.

Ik ben op een gegeven moment samen met een aantal burgemeesters gevraagd te kijken naar wat nou de toekomst zou zijn van dat Veiligheidsbereid omdat het eigenlijk op sterven na dood was of ten onder ging aan stukken die geen enkele waarde hadden. Toen covid kwam bleek echter wat een enorme waarde het had om als 25 voorzitters van de veiligheidsregio's, vertegenwoordigende al die 344 gemeenten, met elkaar en met het kabinet te spreken. In die tijd en zeker in het begin was het zo dat de voorzitters van de veiligheidsregio's echte bevoegdheden hadden. Dat geldt dan niet zozeer het Veiligheidsberaad zelf, want dat had net als nu, toen ook al geen bevoegdheden. Het beeld is evenwel blijven hangen dat dat Veiligheidsberaad een soort van nieuwe bestuurslaag is voor allerlei onderwerpen. In de tweede helft van de covidperiode was er noodwetgeving en was de situatie anders geworden. Het werd toen meer overleg en klankborden. Vervolgens kwam de asielcrisis. Het kabinet heeft er toen voor gekozen, met goedvinden van de leden van het Veiligheidsberaad, om gezamenlijk te klankborden over wat kabinet en parlement van plan zijn. En dat is het. Dus iedereen die een beeld heeft van het Veiligheidsberaad als zijnde een besluitvormend orgaan, heeft het mis en overschat de positie van dat beraad, maar het is wel een gesprekspartner en er gebeuren dingen.

Als de heer Dubbelaar zegt dat er in dat Veiligheidsberaad van alles gebeurt, wijs ik erop dat ik in dat Veiligheidsberaad zit als voorzitter van de veiligheidsregio, dus namens de negen gemeenten die vertegenwoordigd zijn in Haaglanden. Daar voer ik ook overleg mee. Dat heet niet meer GRIP 4 of zo, maar dat heet afstemmingsoverleg. De situatie ten aanzien van asiel gebeurt namelijk per gemeente. We spreken elkaar aan en dan vertel ik wat er is gebeurd. Dat is vaak ook een verrassing, want je weet lang niet altijd wat er gebeurt tijdens zo'n avond en waar collega's mee komen. Ik probeer dat dan aan de voorkant af te stemmen en dan 's avonds op de weg terug aan de veiligheidsdirectie te vertellen hoe ik het heb begrepen. Dan komt er 's nachts vaak nog een ambtelijk verslag dat vervolgens naar die negen burgemeesters gaat die dat, net zoals ik dat altijd doe, meteen naar hun college sturen, opdat men weet wat eraan zit te komen en wat het kabinet wellicht van plan is. Dat deed ik gedurende de covidpandemie en dat doe ik nu nog steeds. Zo probeer ik dus te horen wat het kabinet van plan is. Het kabinet neemt er dan vervolgens samen met het parlement besluiten over, dus wij niet.

Je kunt allerlei opvattingen hebben over instroom en over uitstroom, zijnde knoppen waar het kabinet en het parlement aan kunnen draaien, maar ik ben lokaal bestuurder en ik voel mij verantwoordelijk voor wat er dan gebeurt in mijn gemeente en onze andere gemeenten. Als lokaal bestuurder probeer ik er natuurlijk wel uit te halen wat erin zit. De heer Dubbelaar geeft aan - en dat snap ik - dat de afspraken van 26 augustus van betekenis zijn geweest. Weliswaar staat er 'Veiligheidsberaad' bij, waar ikzelf ook in zit maar er staat ook 'VNG' bij. Nu ga ik hier geen verantwoording over afleggen want dat doe ik op 2 december op de ledenvergadering, net zo goed als ik bij de VNG geen verantwoording afleg over wat Den Haag vindt, want dat mag Den Haag lekker zelf weten. Ik kan wel zeggen dat, kijkend als VNG-voorzitter en als 24

burgemeester, die 26ste augustus gewoon rijksbeleid betreft dat is bevestigd. Wat van belang is in de afspraken van 26 augustus is dat er vooral rond de centen en de ondersteuning van gemeenten eindelijk duidelijkheid kwam; ik was ook graag bereid geweest om dat eerder te vertellen maar dat lukte helaas niet. De enige cijfermatige afspraak die ik daarin teruggevonden heb - dat ging volgens mij over de Oekraïners - is dat de afspraak voor ons, de regio Haaglanden de tweede keer 225 werd. Verder staan er allerlei dingen in die gewoon rijksbeleid zijn en die zijn vastgesteld. Dat is niks nieuws. Dan kun je denken dat het Veiligheidsberaad of een lid van het Veiligheidsberaad dat kan veranderen, maar dat is niet het geval. Ik wil niet zeggen dat je dan wordt weggelachen, maar wij halen er in ieder geval wel uit wat erin zit. Juist waar het gaat om die 26ste augustus: daar sta ik eerlijk gezegd erg voor. Ik ben ook blij dat het gelukt is om het kabinet van het belang te overtuigen om in de sfeer van centen en ondersteuning een en ander af te spreken en vast te leggen. Dan kom ik op de rol van de burgemeester. Op een gegeven moment is er sprake van aantallen en noem maar op en dan moeten we in Den Haag zelf ook aan de slag, zoals dat er locaties beschikbaar komen.

Elke keer als er sprake is van een locatie - dat deed ik eerder samen met wethouder Van Alphen en wethouder Kapteijns en nu met wethouder Vavier - dan komt dat in de driehoek en dan worden er ook adviezen gegeven rond onder andere veiligheid. Daar speel ik een rol in als lid van het college. Dan de vraag van de heer Dubbelaar over het juridisch aspect. Welnu, ik moet hem op dat punt gelijk geven, want het Veiligheidsberaad heeft geen enkele juridische positie om iets af te dwingen. In de afspraken van 26 augustus wordt niet gesproken over een resultaatverplichting maar over een inspanningsverplichting. Die juridische positie is er dus niet. Toch heeft het kabinet het desbetreffende verzoek bij ons gedaan, waarop de leden van het Veiligheidsberaad hebben gezegd bereid te zijn daarover met het kabinet te praten, omdat ook zij zien dat er iets aan de hand is, ook in de zin van: we zijn op elkaar ingespeeld door de covid, dus laten we kijken wat we kunnen doen. Verder is het dan een kwestie van dat iedereen het op zijn eigen manier doet. We hebben regionale tafels en provinciale tafels waar de onderwerpen en thema's worden besproken. Maar een echt juridisch kader is er inderdaad niet. Dan het punt van het doen van een uitspraak. Ik heb goed geluisterd naar hoe de heer Dubbelaar dat ziet en vanuit zijn positie kan ik mij er ook wel weer iets bij voorstellen.

Ik doe niet zo vaak uitspraken omdat ik dat heel vervelend en ingewikkeld vind. Ik weet hoe moeilijk het is je woorden dan te wegen. Er komt dan ook inderdaad altijd de vraag naar voren: en namens wie zegt u dat dan? Desgevraagd door mevrouw Bremer in het bewuste interview wat ik van de situatie vond, heb ik gezegd dat ik zelf niet aan de knoppen van de instroom en van de uitstroom zit omdat ik lokaal bestuurder ben en dat ik voor de vrijheid van gemeenten in dezen ben, maar dat het ook voor het draagvlak helpt als iedereen een bijdrage zou leveren en dat het dus niet aan een paar gemeenten moet worden overgelaten omdat die veel harder lopen dan een aantal andere gemeenten, want dat is niet fair. Ik ben er overigens ook van overtuigd dat als hier ooit een debat zal plaatsvinden naar aanleiding van die wetgeving - daar gaan we helemaal niet over, sterker nog, het is voor de regio al gebeurd - er dan de vraag was gesteld: Jan, burgemeester, voorzitter van de veiligheidsregio of in welke rol dan ook, waarom bepleit jij niet dat dan iedereen zijn fair share doet en wat heb je daaraan gedaan? Sebastian Kruis (PVV). Ik vind het eigenlijk verbazingwekkend dat de VVD zo links is geworden dat als je zogenaamd spontaan een microfoon onder je neus geduwd krijgt, je dan direct GroenLinksteksten begint uit te draaien.

Het is natuurlijk wel een gegeven dat het idee van de gedwongen opvang ook binnen de VVD nogal moeilijk ligt. Dus waarom wordt er dan ineens allerlei GroenLinkswartaal uitgeslagen? Want dit is gewoon een GroenLinksstandpunt. De voorzitter. Ik twijfel nu even of we de burgemeester als VVD'er kunnen we aanspreken. Maar goed, ik weet niet met elke pet op dit gezegd is. De burgemeester moet dat zelf dus maar even aangeven, maar in principe zit de burgemeester hier als burgemeester en niet als VVD'er. Dat wil ik toch wel even gezegd hebben. De heer Van Zanen. Iedereen weet dat ik van de VVD ben. Dat is nu eenmaal zo en anders had u maar iemand anders moeten voordragen. Maar ik vind het dus ook unfair. Ik vind het unfair als het zo wordt gepercipieerd. Je mag het er helemaal fundamenteel mee oneens zijn, maar ik heb helemaal niet 25

gezegd: ik ben blij met een dwangwet. Nee, ik heb gezegd dat ik niet aan de knoppen kan draaien; u zit bij wijze van spreken dichter bij het vuur dan ik. Vervolgens vind ik wel dat als er sprake is van een situatie als deze de pijn ook verdeeld moet worden over het hele land. Dat standpunt heb ik dus niet alleen over Groningen, waar de actualiteit de situatie onderstreept, maar in het hele land moet iedereen dan zijn fair share nemen. Dat vind ik redelijk en ik ben ervan overtuigd dat dit ook goed is voor het draagvlak. Sebastian Kruis (PVV). Het punt is dat die pijn niet eerlijk wordt verdeeld, want die wordt neergelegd bij de mensen die er allemaal niet om hebben gevraagd. Een azc wordt namelijk niet gevestigd in een wijk waar de burgemeester, meneer Rutte of mevrouw Kaag woont. Het is dus niet eerlijk hoe het nu gaat. Uiteindelijk zijn de mensen die pleiten voor meer immigratie, degenen die er het minste mee te maken hebben. Het is dus niet eerlijk. De burgemeester had dus ook kunnen zeggen namens de veiligheidsregio Haaglanden: Nederland is vol, doe de grenzen dicht. Dat was ook een optie geweest, als het toch allemaal zo gratuit is. De heer Van Zanen. Die optie had ik niet. De voorzitter. De heer Kruis heeft nog een laatste vraag. Sebastian Kruis (PVV). Ik vraag mij af waarom die optie er niet zou zijn.

Waarom is er alleen maar de optie om zo veel mogelijk mensen binnen te halen? Met het oog op de leefbaarheid, de veiligheid et cetera kan het ook een heel reëel standpunt zijn om de grenzen van Nederland te sluiten omdat we het niet meer aankunnen. De heer Van Zanen. Het is een standpunt en of het reëel is, daar blijf ik buiten. Het is een standpunt dat in het debat met het parlement moet worden besproken. Wij hebben te maken met de actualiteit. Wij moeten handelen. Hoe moeilijk en precair het onderwerp ook is, ik vind het dan verstandig dat we de lasten een beetje verdelen over het hele land. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). De burgemeester geeft voor de camera aan dat hij een hartstochtelijk lokaal bestuurder is. Het zou dus ook een standpunt kunnen zijn om bij het kabinet te pleiten voor minder instroom. Dat komt waarschijnlijk ook het draagvlak ten goede. Waarom heeft u dat standpunt niet ingenomen? De heer Van Zanen. Omdat dat niet mijn rol is. Dat is namelijk een debat dat moet plaatsvinden in de Tweede Kamer. Dan had ik in de Tweede Kamer moeten gaan zitten. Ik ben burgemeester van 45 raadsleden en ik hoop van iedereen in Den Haag en ik constateer wat er gebeurt. Dit is de wedstrijd en zo gaat die ongeveer gespeeld worden. Ik verwijs ook naar de Kamerbrief van september en naar onze eigen brief daarover aan de raad.

Je ziet de getallen en dat komt het er des te meer op aan dat we die aantallen verdelen. Als hartstochtelijk lokaal bestuurder vind ik dat een verstandige opvatting. En die heb ik niet namens het college - en dat is wel eens moeilijk - en ook niet namens de raad, maar als Jan van Zanen, overigens wel namens de veiligheidsregio want die vinden dat ook. Punt. De voorzitter. De heer Dubbelraar heeft een vervolgvraag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Waarom is het dan niet de rol van onze burgemeester om die instroom te verminderen? Hij heeft het alleen maar over het verdelen van de pijn. De heer Van Zanen. Ik kan niet de instroom beperken voor Den Haag. De voorzitter. Meneer Dubbelaar, voor de laatste maal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Maar je kunt er wel voor pleiten bij het kabinet. Wat de burgemeester nu doet, is pleiten voor wetgeving waarvan we de inhoud nog niet eens kennen.

26

De heer Van Zanen. Ik heb gezegd: het zou verstandig zijn als we ze een duwtje geven. Ik heb liever dat het gebeurt met verleiden maar ik merk gewoon dat er aarzelingen zijn. Op zich snap ik die en die heeft u ook allemaal mooi verwoord, hoe je ook over het onderwerp denkt, maar als we dat allemaal doen schieten we er geen bal mee op en blijft het in Ter Apel een bende en wordt het op allerlei andere plekken een nog veel grotere bende. En dat is ook niet goed voor het draagvlak. Dan de vragen van mevrouw Van Basten Batenburg. Het antwoord op haar eerste vraag is ook een beetje in lijn met wat ik tegen de heren Kruis en Dubbelaar heb gezegd. Ik heb toen andere woorden gebruikt. Ik ben niet verheugd maar wel teleurgesteld dat het niet vrijwillig kon. Ook als iemand die heel goed kan werken binnen het Huis van Thorbecke, vind ik wel dat je sommige dingen echt gezamenlijk moet doen. Net zoals we ook met z'n allen de dijken moeten bewaken en verstevigen en we ook wel eens tunnels hebben moeten aanleggen en wegen hebben moeten verbreden waar niet iedereen blij mee was. Soms moet je dan toch dwang toepassen. Ik vind het in dit geval ook een uiterste noodzaak. Gezien de aard van het onderwerp en de praktijk die ik nu heb gezien de afgelopen jaren, vind ik dat je soms echt tegen mensen moet zeggen dat ze het moeten gaan doen, omdat ze het anders gewoon niet doen.

Ik vind ook dat het Huis van Thorbecke daar ruimte voor laat, want daarbinnen kun je namelijk ook laten zien dat je het vrijwillig doet. Verder zal ik voortaan nog nadrukkelijker - daarmee wordt het natuurlijk wel nog kunstmatiger - steeds aangeven namens wie ik nou eigenlijk spreek. Kapittelen kunt u mij toch, want dat hoort erbij. Overigens is dat eigenlijk geen kapittelen, maar vragen om verantwoording af te leggen. Ik zal er dus goed op letten. Het is overigens niet zo dat alles wat u mij hoort roepen, namens het college is. Dat zou ook heel beroerd zijn voor het college. Maar het is niet vaak zo dat het college helemaal wordt verrast, en soms word ik zelf verrast. Ik wil dus overal verantwoording over afleggen, ook al kost heel veel moeite en tijd. Dan ten slotte motie D.5 van de heer Kruis. Ik moet zeggen dat ik de constateringen in die motie niet eens zo gek vind en dat geldt met name de tweede constatering. Wat dat betreft hoor ik echt bij de Haaglandenvleugel binnen het Veiligheidsberaad. Ik heb er namelijk ook de grootst mogelijke aarzelingen over, omdat de suggestie dat wanneer die 25 burgemeesters iets vinden, het dan geregeld is, niet klopt. Dat kunnen we wel denken, maar dat is dus niet zo. Ik ben benoemd door de Kroon. Dus het college kan mij niet afvaardigen. Dus ik moet sowieso al om technische redenen de motie ontraden.

Mijn dragende advies is - en dat zeg ik namens het college - om zolang het er is en daarin zaken worden besproken, het van belang is dat je daar dan bij zit om in ieder geval informatie te krijgen en uit de eerste hand te horen wat men van plan is zodat je misschien dingen nog wat kan aanpassen. Dus ik ontraad de motie. Sebastian Kruis (PVV). Uiteindelijk moet het openbaar bestuur te volgen zijn. We moeten de stappen kunnen zien en we moeten daarop kunnen controleren. Als je daar zit om alleen maar dingen op te vangen, is dat toch niet zoals het rond de democratische controle en legitimiteit is bedoeld? De heer Van Zanen. Het Veiligheidsberaad is nu een klankbordgroep. Ze zullen het mij niet allemaal in dank afnemen dat ik dat zo zeg, maar ik vrees dat het wel zo is. U heeft nu al negen voortgangsrapportages gekregen. We hebben nu even niks beters dan dit. We leggen overal verantwoording over af. U kunt alles weten. Sommige dingen zijn gewoon wettelijk geregeld en daar moeten we ons dan gewoon aan houden. Het is dus niet zo dat daar besluiten worden genomen die u direct raken in het kader van het democratisch proces. Ik snap overigens dat de mystiek eromheen en al die camera's niet helpen bij dit verhaal. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Hoe kan de burgemeester enthousiast zijn over wetgeving waarvan hij de inhoud niet kent? De heer Van Zanen. Juist daarom.

Het zou toch heel ernstig zijn geweest als ik die wet al had gekend en alles daarover precies wist? Ze komen er helemaal niet mee. Dit vind ik rampzalig want het is natuurlijk niet geloofwaardig. Het hangt nu boven de markt en als het er niet komt is dat - dat moet ik eigenlijk helemaal niet zeggen - een vrijbrief voor sommige gemeenten om lekker niks te doen omdat ze dan denken: ze kunnen ons toch niet dwingen. Zo is het ook nog eens keer en ik probeer ook dat scenario voor ogen te houden. Ik ben niet enthousiast. Ik heb alleen toen wel een beetje enthousiast 27

gekeken. Waarom? Omdat het erom ging de pijn een beetje te verdelen. Ik heb toen overigens ook nog met mijn vinger gewezen, wat natuurlijk niet hoort. Punt. De voorzitter. Meneer Dubbelaar met een vervolgvraag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). In dat filmpje waarin ik de burgemeester zie staan over het feit dat de pijn verdeeld moet worden, komt de burgemeester behoorlijk enthousiast over. En ik kan dat niet goed plaatsen omdat ik ook niet weet wat er in die wetgeving komt te staan. Dus snap ik niet dat de burgemeester zich er wel over uitlaat. Was het niet beter geweest als de burgemeester zich daar gewoon niet over uitgelaten had? De heer Van Zanen. Maar dat is wel de weg van de minste weerstand. Nee, ik ga dat nu gewoon keihard ontkennen. Nee, deze problematiek, waar u ook allemaal nogal stevig over spreekt, komt op ons af, die ligt voor de deur, die is in ons land aanwezig. Dan is het in ons belang, dus ook in dat van de gemeenten die al hun best doen zoals ook deze gemeente, dat we de problematiek een beetje spreiden. Dat is ook lokaal bestuurlijk gezien vele malen beter dan heel veel gemeenten er nogal makkelijk van af te laten komen. Ik vind het heel onaardig om te zeggen, maar ik vrees dat het zo is. De voorzitter. Dan is nu het woord aan wethouder Vavier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Voorzitter.

Heel veel van wat hier vanavond is rondgegaan, is eigenlijk wat we een paar weken geleden hebben gewisseld. Ik ben blij dat ook hier weer herhaald is dat we als stad onze taak dienen te vervullen en onze verantwoordelijkheid willen nemen, dat we niet extra dingen gaan doen als onze collega's in de regio het niet ook doen, en dat we mensen opvangen, ongeacht gender, geaardheid of afkomst. De VVD heeft gevraagd of we de participatie gaan organiseren op dezelfde manier als dat gebeurt bij het doorbraakplan waar het gaat om de crisisnoodopvang. Nee, dat doen we niet op precies dezelfde manier. In het doorbraakplan heb je namelijk wat langer de tijd om je voor te bereiden en iedereen mee te nemen, maar bij de crisisnoodopvang heb je daar veel kortere tijd voor. Wat we wel doen is de buurt informeren en informatiebijeenkomsten organiseren voor de buurt. Dat hebben we gedaan bij alle locaties tot nu toe. Die informatiebijeenkomsten verlopen ook goed tot nu toe. Zo hebben de vorige week de bewoners van het oude Centrum en de ondernemers van de Grote Markt een ontbijt georganiseerd voor de bewoners van het Flamingo Hotel. Dat is een supermooie bijeenkomst geweest waar ondanks de taalbarrières heel veel verbinding was. Dat is zowel de organisatoren als de mensen die waren uitgenodigd heel goed bevallen. Verder vroeg de VVD naar de beveiliging en de preventie.

Rondom de opvanglocaties zijn er op dit moment echt geen signalen van onveiligheid, overlast of iets dergelijks. Dus dat is misschien ook een geruststelling. Er is 24 uur beveiliging aanwezig en er is ook een contactpersoon bij wie de buurt zich kan vervoegen op het moment dat er vragen zijn, er onrust of ongerustheid is of er zorgen zijn. Tot nu toe zijn de ervaringen vooral heel erg positief rondom alle locaties. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Ik heb nog een vraag over de participatie en de ervaringen daarmee. Aangezien deze crisis waarschijnlijk nog wel even voortduurt, kan ik mij voorstellen dat verschillende locaties voorbereid zullen moeten worden op de opvang van asielzoekers. Mijn vraag is of, als locaties dan daarvoor geschikt worden gemaakt, in die aanlooptijd de buurt wel wordt betrokken en op welke manier. Wethouder Vavier (GroenLinks). Dank voor deze vraag want dat geeft mij de gelegenheid om er iets meer toelichting op te geven. Tot nu toe is dit overigens nog niet aan de orde geweest aangezien er tot nu toe sprake is van crisisnoodopvang, waarbij de buurt betrokken wordt zoals ik zojuist heb geschetst. Als we wat langer de tijd hebben, dan worden de omwonenden op een andere manier en wat uitgebreider betrokken. Hopelijk is die crisisnoodopvang tijdelijk.

Op het moment dat de ellende in Ter Apel is aangepakt en er meer azc's in het land zijn, kunnen die mensen ook daarnaartoe. Dus dat doet ook echt iets met de druk hier.

28

Lotte van Basten Batenburg (VVD). De crisisnoodopvang is inderdaad een andere situatie, waarbij dingen wat meer ad hoc gaan. De locaties daarvoor hebben ook minder voorbereiding nodig of misschien zelfs bijna geen. Er zijn natuurlijk ook andere opvangplekken zoals in de Binckhorst waar wel degelijk een bepaalde voorbereidingstijd voor nodig is geweest. Mijn vraag is hoe het college in dat soort situaties omgaat met de participatie en de betrokkenheid van de buurt. Wethouder Vavier (GroenLinks). In dat soort situaties moeten we vooral ook kijken naar wie waarvoor verantwoordelijk is. Met die grote locatie is met name het COA heel druk bezig geweest. In dat soort situaties hebben we ook wat meer de tijd en kunnen we meer bijeenkomsten organiseren met bewoners. Onze ervaring is dat heel veel bewoners graag ook de tijd willen hebben om iets te organiseren om die mensen welkom te heten. De voorzitter. Mevrouw Van Basten Batenburg voor de laatste maal. Lotte van Basten Batenburg (VVD). Kunnen we er dan op rekenen dat op het moment dat daar sprake van is, er echt altijd vooraf participatie en betrokkenheid van de buurt wordt georganiseerd door het college? Wethouder Vavier (GroenLinks). Ja. Als we voldoende tijd hebben in de voorbereiding dan kan de raad erop rekenen dat we die participatie zullen organiseren.

Dan de vraag van de VVD over de informatiebehoefte, in de zin dat er op verschillende plekken gezocht wordt naar allerlei informatie voor de raad. Ik kan mij voorstellen dat dit ingewikkeld is. Ik zou willen toezeggen dat we de rapportages die we over de Oekraïense vluchtelingen naar de raad sturen, zullen verrijken met het cijfer over de andere vluchtelingen en asielzoekers, waaronder ook de alleenstaande minderjarige vluchtelingen. De voorzitter. Dan is het woord aan wethouder Van Asten. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. De VVD heeft een vraag gesteld aan mij in mijn capaciteit van wethouder Europa en die vraag is welke boodschap wij in Europa kunnen meegeven op dit dossier. Ofwel: hoe zien andere steden er wat dit betreft uit en tegen welke problematiek lopen zij aan? Op dit punt is inderdaad ook een rol weggelegd voor een lokale wethouder op pad in Europa. Namens de VNG zit ik in het Europees Comité van de Regio's en in de COTER-commissie die gaat over stedelijke ontwikkeling en mobiliteit. Daarin hebben we het er zeker over dat de stedelijke druk steeds groter wordt en wat Europa zou kunnen betekenen om de leefbaarheid in steden te vergroten. Dat gaat overigens niet specifiek over migratie of asiel, zodat ik op dat punt helaas geen toezegging kan doen.

Natuurlijk zullen we wel altijd blijven nagaan hoe we de leefbaarheid in de steden zo groot mogelijk kunnen houden en hoe we daarmee ook zo veel mogelijk Europese fondsen richting onze regio kunnen krijgen. Dus dat is de inzet van het college en van mij persoonlijk in het Brusselse en daarbuiten. De voorzitter. Hiermee zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van het college. Dan gaan we meteen door met de tweede termijn van de raad. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Dank aan de heer Van Zanen voor de antwoorden op onze vragen. Het zal echter niet verbazen dat mijn fractie het niet eens is met de inhoud van die antwoorden. Het is verbijsterend dat een burgemeester wel een standpunt kan innemen over het verdelen van de pijn, over de wens om wetgeving met asieldwang uit te rollen in Nederland, maar hij niet het standpunt kan innemen dat we minder asielinstroom willen. Dit is naar mijn mening een politiek standpunt. Het is onbegrijpelijk dat men enthousiast is over wetgeving waarvan men de inhoud niet kent. Ik zie dat ook hier in de raadzaal. Juist de opstelling van de burgemeester voor de camera van RTL kan een katalysator zijn die ervoor zorgt dat we straks wetgeving krijgen waar we helemaal niet op zitten te wachten en waar we nu de inhoud niet van kennen. En dat allemaal onder het mom dat we de pijn moeten verdelen. Het is echt verbijsterend.

Ik heb een aantal moties voorbereid. Wethouder Vavier heeft positief geantwoord met betrekking tot de asiel- en migratiecijfers, zodat ik op dat punt geen motie meer hoef in te dienen. 29

Mijn fractie is van mening dat we in Den Haag moeten stoppen met de opvang van asielzoekers. Daarom de motie Stop opvang asielzoekers, waarin het college wordt verzocht te stoppen met de opvang van asielzoekers. Deze motie is meeondertekend door de heer Kruis. Dan heb ik de motie Onderzoek niet-ingeschreven bewoners, met het verzoek aan het college om onderzoek te doen naar het aantal personen dat wel in de stad woont maar niet staat ingeschreven en dit per wijk inzichtelijk te maken. Ook deze motie is meeondertekend door de heer Kruis. Robin Smit (PvdD). Ik heb een vraag over deze laatste motie. We moeten er straks over stemmen en ik ben mij aan het beraden over wat ik daarmee ga doen. Kunt u ons misschien wat inkleuring geven van hoe we dat dan gaan uitvoeren en wat er precies wordt gecontroleerd? Wat precies moeten de wethouders onderzoeken? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dat is een hele goede vraag en ik wil die ook graag beantwoorden. Er moet uiteindelijk beleid komen om dingen in onze stad te regelen. Dat beleid is afhankelijk van het aantal inwoners in een bepaalde wijk. Wij merken dat in er veel wijken mensen wonen die officieel niet bekend zijn bij de gemeente. Vanuit het college schijnt er informatie naar de raad gestuurd te zijn in de commissie Bestuur, maar het beeld is niet concreet en duidelijk.

We willen dan ook graag de informatie goed onderzocht hebben, zodat we er beleid op kunnen maken. De voorzitter. Ik zie dat de heer Smit geen vervolgvraag heeft, maar mevrouw Arp heeft er nog wel een vraag over. Lesley Arp (SP). Ik heb een andere vraag. De heer Dubbelaar heeft ons in zijn eerste termijn meegenomen over de toedracht van dit debat, namelijk de uitspraken van de burgemeester. De laatste motie gaat echter over arbeidsmigranten. Dus wat heeft deze motie eigenlijk met de toedracht van dit hele spoeddebat te maken? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dit gaat over mensen die in onze stad zijn en niet ingeschreven staan in de gemeentelijke basisadministratie. Voorzitter. Tot slot hebben we de motie Stop dwang asielopvang. Daarin verzoeken we het college om bij het kabinet bezwaar te maken tegen wetgeving om gedwongen asielopvang te realiseren. De motie is meeondertekend door de heer Kruis en mevrouw Lotte van Basten Batenburg. Robin Smit (PvdD). Anderhalve week geleden hebben we hier een soortgelijk debat gehad waarbij een soortgelijke motie is ingediend. Kan de heer Dubbelaar aangeven wat het verschil is tussen deze motie en de motie die anderhalve week geleden is ingediend? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).