RIS313416 Notulen van de raad van 27 september 2022

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op dinsdag 27 september 2022 (Geopend te 17.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. HOORZITTING in het kader van de voorgestelde benoeming van acht kandidaat wethouders (van 17:00-19:00 uur) Schorsing van 19:00-20:00 uur C. Voorstel van het presidium inzake bepaling aantal wethouders, tijdsbesteding en benoeming wethouders (RIS313248) (aanvang agendapunt 20:00 uur) D. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van de voorgedragen wethouders E. Stemming en uitslag stemming F. Beëdiging benoemde wethouders Aansluitend zal de voorzitter het woord richten tot vertrekkend wethouder Van Tongeren G. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde raadsleden H. Beëdiging van de nieuw benoemde raadsleden I. Voorstel van het presidium inzake benoeming presidium (RIS313282) J. Stemming en uitslag stemming De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 43 leden: Ahraui (PvdA) (vanaf beëdiging), Arp (SP), Assad (D66), Van Asten (D66) (tot beëdiging Mekers), Baboeram (GroenLinks), Balster (PvdA) (tot beëdiging Sewtahal), Barker (PvdD), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA) (vanaf beëdiging), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Bredemeijer (CDA) (tot beëdiging Bingöl), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), De Graaf (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD) (vanaf beëdiging), Holman (PvdA), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag) Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66) (vanaf beëdiging), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Mulder (VVD) (tot beëdiging De Ridder), Noorlander (D66), Parbhudayal (VVD) (tot beëdiging Hofstra), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD) (vanaf beëdiging), Sewtahal (PvdA) (vanaf beëdiging), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GroenLinks) (vanaf beëdiging), Vavier (GroenLinks) (tot beëdiging Thepass), Verdonk (Hart voor Den Haag) en Verduin (D66). Afwezig: Roep (VVD), Tseggai (PvdA) (tot beëdiging Ahraui) De voorzitter.

Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de gemeenteraad van Den Haag, hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad, de tweede die op de 27ste plaatsvindt: we zijn vanochtend geëindigd en we gaan nu, vanmiddag, verder. Ik heet u van harte welkom, ook op de publieke tribune en thuis. Fijn dat u er bent. Bericht van verhindering voor deze vergadering is ontvangen van de leden Tseggai en Roep. 1

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Hoorzitting in het kader van de voorgestelde benoeming van acht kandidaat-wethouders.

De voorzitter. Ik zal kort de procedure beschrijven om vergissingen te voorkomen. De procedure is van tevoren met de kandidaat-wethouders en de fractievoorzitters gedeeld. Vragen mogen door diverse leden worden gesteld. Dat hoeft er dus niet één per fractie te zijn; het mogen verschillende mensen uit een fractie zijn. Voor de hoorzitting wordt gewerkt met twee groepen kandidaat-wethouders. De eerste groep van vier - Van Asten, Bruines, Mulder en Parbhudayal - zit al achter me. Zij hebben plaatsgenomen op de collegeplekken. Voor de fracties geldt de volgorde die we gisteren ook hebben gehanteerd: van groot naar klein en afwisselend van oppositie en coalitie. We beginnen dus met Hart voor Den Haag en eindigen met Forum voor Democratie. De kandidaten krijgen straks van mij één minuut voor hun pitch over hun kandidatuur. Daarna krijgt u het woord, leden van de raad. Er mogen per kandidaat maximaal twee vragen worden gesteld. Na een vraag beantwoordt de kandidaat direct. Daarna worden de vragen gesteld aan de volgende kandidaat et cetera. Dan geef ik de volgende fractie het woord. Er mogen per partij maximaal twee vragen per wethouderskandidaat worden gesteld. De vragen moeten betrekking hebben op achtergrond, portefeuille en eventueel nevenfuncties. Daar gaat het om en daar zal ik op toezien op de manier die u van mij gewend bent.

Daarna komt de tweede groep kandidaten, bestaande uit Vavier, Kapteijns, Balster en Bredemeijer. Er is geen tweede termijn. Er is maximaal twee uur beschikbaar. We gaan dus tot maximaal 19.00 uur aan de slag. Daarna kunt u iets gebruiken en dan beginnen we om 20.00 uur met het avondprogramma. Robert van Asten (D66). Voorzitter. Dank, raad, voor deze hernieuwde kennismaking in deze raad, dit keer als kandidaat-wethouder namens D66. U kent mij wellicht van de vorige portefeuille: Mobiliteit, Cultuur, Lobby en Strategie. Die heb ik de afgelopen vier jaar met veel plezier vervuld. Ik woon sinds 2005 in Den Haag. Ik ben een kind van de regio. Ik heb in Leiden fiscaal recht gestudeerd. Dat is de achtergrond waarmee ik ook de komende jaren aan de slag wil gaan met de beoogde portefeuille Stedelijke ontwikkeling. Op dat terrein hebben we in deze stad natuurlijk echt nog een grote opgave, alleen al kijkend naar het CID en naar de Binckhorst. Maar natuurlijk moeten we de hele stad ook leefbaar maken. Daar ligt een goed akkoord aan ten grondslag. Ik kan eerlijk gezegd niet wachten om dat uit te gaan voeren. Dat wil ik echt nadrukkelijk met uw hele raad en de stad doen. Saskia Bruines (D66). Voorzitter. Goedemiddag, allemaal. Fijn om hier met elkaar te zijn. U kent mij allemaal, sommigen wat langer en anderen wat korter.

Ik kandideer mij met volle overtuiging, motivatie en ambitie voor nog een periode als wethouder van deze mooie gemeente en van uw raad. Ik heb er zin in, ik ben gemotiveerd en ik zal mij blijven inzetten voor de stad en de democratie. Dat doe ik op de manier die u van mij gewend bent, misschien nog met een tandje erbij. Wat ik belangrijk vind, is een goede dialoog met de raad. Ik heb geprobeerd en zal blijven proberen altijd open, transparant en eerlijk te zijn over wat er gebeurt, u tijdig te informeren en u vooral ook de ruimte te geven om mee te doen. Dat zal zeker de komende periode wat mij betreft echt aan de orde zijn. We hebben een heel mooi akkoord. Daar is gisteren lang over gesproken. Wat mij betreft is dat een hele goede basis om mee verder te gaan. Dat moet ook goed worden ingevuld. Dat doen we met elkaar, met de raad, met de stad, met de inwoners, met de ondernemers. Anne Mulder (VVD). Voorzitter. Als het goed is, kent u mij ook van Stadsontwikkeling, Financiën en Scheveningen. Ik ben blij dat ik weer gekandideerd ben als wethouder. Ik krijg daar heel veel 2

energie van. Ik ben ook blij dat ik Scheveningen mag blijven doen, ook het Actieplan Scheveningen. Ik heb daar gisteren iets over gezegd in de raad, over hoe we in samenspraak met bewoners een actieplan hebben gemaakt dat ook nog resultaat oplevert. Ik ben ook blij dat ik Openbare Ruimte mag doen. Mijn ervaring is dat mensen hun wijk, hun straat, hun buurt belangrijk vinden. Ze willen dat die heel, schoon en veilig zijn. Dat wil ik dus ook graag doen. Zeker met 'schoon' heb ik affiniteit. Mijn vader zat vroeger bij de gemeentereiniging. Ik weet dus wel wat van afval. Ik ben ook blij om Mobiliteit te mogen doen. In het coalitieakkoord ziet u dat daar ondanks de financiële beperkingen toch een hoop ambities zijn. Daar wil ik graag mijn tanden in zetten. Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Een hele goede middag, allemaal. De meesten van u kennen mij en ik ken u ook. Ik ben nu vier jaar wethouder geweest met de mooiste portefeuille: Zorg, Jeugdzorg en Volksgezondheid. Dat is echt een portefeuille waarin je alle mensen in deze stad tegenkomt, van jong tot oud. Ik heb net de Week van de Toegankelijkheid geopend. In het Atrium staat een hele mooie expositie over sociale toegankelijkheid en de manier waarop alle mensen zich welkom moeten voelen in Den Haag, dus ook de mensen met een beperking. Loop daar niet omheen; ga daar ook een keer naar kijken. Het staat er de hele week.

Ik heb er heel veel zin in om ook de komende jaren door te gaan en me in te zetten voor deze stad en voor alle mensen van de stad Den Haag. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik stel nu twee vragen aan de heer Van Asten. Krijgen daarna anderen de gelegenheid en gaan we dan door naar de volgende wethouder? De voorzitter. Ja. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Oké, dank. Meneer Van Asten, twee vragen voor u. We zijn blij dat u deze moeilijke taak toch weer op u wil nemen. Den Haag heeft een hoop problemen en we hebben wethouders nodig die daar keihard voor willen gaan. Wij vragen ons in het kader van uw nieuwe portefeuille Stedelijke Ontwikkeling af of u daar meer, betere en specifiekere deskundigheid voor meebrengt dan uw VVD-collega's die deze portefeuille eerder hebben behartigd. Robert van Asten (D66). Dank voor de vraag, die ik voornamelijk vanuit mijzelf kan beantwoorden. De deskundigheid die ik meeneem, is dat ik de afgelopen vier jaar op Mobiliteit heel nauw heb samengewerkt met heel veel collega's in de regio maar ook met collega Mulder, als het gaat over verstedelijking. De term 'geen rails, geen woning' is meer dan een kreet. Dat is namelijk echt het verhaal hoe mobiliteit en stedenbouw in elkaar grijpen. Zo zijn er veel meer raakvlakken tussen verschillende portefeuilles.

Zo zou ik ook graag de lessen die ik uit Cultuur heb meegenomen, meenemen in Stedelijke Ontwikkeling om te zien wat het oog van een creatief iemand, een kunstenaar, kan bijdragen aan stedelijke ontwikkeling. Daar zijn niet alleen in Nederland maar in de hele wereld fantastische voorbeelden van te vinden. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dank. Dan de tweede vraag. Eigenlijk zeggen alle kandidaatwethouders tegen de raad dat zij de hand uitsteken en graag willen samenwerken. Eigenlijk geloven we dat ook wel bij iedereen. We zien bij de meesten ook echt die diepe overtuiging dat dat heel belangrijk is. Ik spreek namens de hele fractie als ik zeg dat wij dat bij u toch een stuk minder voelen. Kunt u ons uitleggen hoe dat komt en hoe u er van uw kant voor gaat zorgen dat dat gevoel bij ons weggenomen wordt? Robert van Asten (D66). Het is natuurlijk lastig om invulling te geven aan waarom u voelt wat u voelt. Laat ik daar dus niet de invulling van ga geven. Met mijn opmerking dat ik met de hele raad wil samenwerken, zeker op het gebied van stedelijke ontwikkeling, bedoel ik dat het volgens mij heel belangrijk is dat je echt weet wat de kaders zijn die we met elkaar kunnen afspreken en wanneer je op welk niveau meepraat.

Ik heb ook in mijn vorige of eigenlijk nog huidige functie van wethouder Mobiliteit getracht dat te doen en zo open mogelijk te staan voor iedere inbreng van ieder raadslid. Dat is ook gebeurd met de inbreng van de heer Meinesz. Ik moet toegeven dat dat niet altijd is gebeurd, omdat de heer Meinesz nogal een andere mening had dan het college, maar toch hebben we 3

geprobeerd om dat zo veel mogelijk te accommoderen, omdat dat natuurlijk ook gewoon een goede stem is vanuit de raad. Dat wordt ook weer mijn belofte, niet alleen aan uw fractie maar aan alle fracties, om dat ook de komende periode te doen. De voorzitter. Ik kijk nog steeds naar Hart voor Den Haag, volgens mij voor vragen aan een andere kandidaat. U mag alle vragen stellen, mevrouw Verdonk, maar nu aan een andere kandidaat, want u hebt nu twee vragen gesteld. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Ik vroeg net aan u: is het eerst deze kandidaat, de heer Van Asten, en dan alle andere gemeenteraadsleden? Toen zei u: ja. De voorzitter. Dan heb ik dat net verkeerd gezegd. In het begin heb ik gezegd: u mag ze nu allemaal doen en dan de volgende fractie, et cetera. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Goed, dan mevrouw Bruines. Mevrouw Bruines, wij zijn zeer enthousiast over uw portefeuille. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een punt van orde, met excuus aan mevrouw Verdonk voor het onderbreken. We proberen geen vragen dubbel te stellen. Dat gaat net iets beter als we één wethouderskandidaat eerst door alle fracties laten bevragen. De voorzitter. Vindt u dat en wilt u dat? Dat mag ook. Dan doen we dat. Prima, dan gaan we nu naar de fractie van D66 voor vragen aan de heer Van Asten, als u die heeft. Joren Noorlander (D66). Voorzitter.

In Den Haag zijn verschillende grote bouwprojecten gestrand en dus niet door de raad heen gekomen, of de ontwikkelaar is terughoudend geweest in het ontwikkelen. Hoe gaat u als wethouder zorgen voor voorstellen die beter aan de wensen van de raad voldoen en toch van de grond gaan komen? Robert van Asten (D66). Het leuke van die vraag is dat er een tegenstelling in zit tussen wat de raad zou willen en wat de markt überhaupt kan bouwen. Ik neem aan dat u dat niet op die wijze bedoelt. Een aantal projecten zijn om verschillende redenen nog niet van start gegaan. Bij de bouw op het KJplein en de bouw van de Grace heeft dat te maken met de bouwkosten. Bij andere projecten heeft wel degelijk uitstel plaatsgevonden omdat de raad andere eisen stelde. Hoe ga je ervoor zorgen dat die wensen van de raad beter worden geëerbiedigd? Dat betekent dat je van tevoren duidelijke kaders moet meegeven waarbinnen een ontwikkelaar aan de slag kan gaan. Dan moet je ook zorgen dat je hier met de raad en het college die kaders strak houdt, want op het moment dat die gaan schuiven, gaat het volgens mij verkeerd. Dat moeten we niet hebben. Dat betekent dat je aan de voorkant een heel scherp debat moet hebben over wat die kaders zouden moeten zijn, zodat iedereen daar hetzelfde begrip van heeft. Joren Noorlander (D66). Dan de tweede vraag.

In het coalitieakkoord staat: wij willen meer sturing geven aan de ontwikkeling op de Binckhorst. Daar ging mijn eerste motie in deze raad over. Hoe gaat u zorgen voor meer grip op de ontwikkelingen en hoe gaat u zorgen dat niet alleen de krenten uit de pap gebouwd worden, maar dat er een mooie grootstedelijke stadswijk ontstaat? Robert van Asten (D66). Als het goed is, word ik niet alleen wethouder Bouwen, maar juist echt wethouder Stedelijke Ontwikkeling. Daar hoort ook dat hele voorzieningenniveau bij. In het coalitieakkoord is echt duidelijk naar voren gekomen dat er niet zomaar gebouwd kan worden zonder dat we zeker weten dat ook het groen en de voorzieningen daarbij komen. Met de nieuwe stap die we met de Binckhorst willen zetten, moet er een nieuwe ontwikkelstrategie komen. Daar moet dat goed in verankerd worden. Ik kom met voorstellen daarvoor. Dan hoor ik graag van uw raad wat u daarin graag terug zou willen zien en welke stappen wij daar samen in zouden moeten zetten.

4

Robert Barker (PvdD). Voorzitter. De afgelopen tijd zagen we natuurlijk heel veel bouwblunders waarbij de gemeenteraad steeds geconfronteerd werd met hogere kosten. Ik vraag me af wat de heer Van Asten gaat doen om te zorgen dat we daar niet steeds door opgeschrikt worden en dat we wat meer regie kunnen pakken op die bouwprojecten waarbij we als gemeente eventueel met kostenoverschrijdingen te maken kunnen hebben. Robert van Asten (D66). Ik denk dat elk project te maken zal hebben met een eigen dynamiek waarom de kosten eventueel hoger kunnen worden: is dat een verkeerde raming geweest of is de staalprijs plotseling omhooggegaan? In het laatste geval kunnen we daar natuurlijk niet heel veel aan doen. In het eerste geval moet je de GRIP-rapportages heel goed nog scherper maken, zodat je echt weet of we de juiste inschatting hebben gemaakt. Ik heb er vertrouwen in dat de afdeling hier in het stadhuis daarbij steeds scherper aan de wind zeilt. Dat hoop ik dus door te zetten en waar mogelijk nog te verbeteren. Robert Barker (PvdD). De heer Noorlander noemde de Binckhorst al. Heel veel mensen die je spreekt, zeggen dat het laisser-fairebeleid op de Binckhorst eigenlijk niet goed heeft gewerkt. Zo hobbelen de voorzieningen en het groen achter de bouwprojecten aan.

Gaat u die inzet wat veranderen om meer de regie te pakken, maar ook om vooral te zorgen dat er bijvoorbeeld toekomstbestendig en structureel groen komt en dat er snel voorzieningen komen? Robert van Asten (D66). Volgens mij is die beweging om in die vervolgontwikkeling van de Binckhorst scherper de regie te pakken, al ingezet aan het einde van het afgelopen college om datgene wat in de eerste fase van de Binckhorst is gebeurd en wat we uiteindelijk niet wenselijk achten, in de tweede fase te verbeteren en te zorgen dat die voorzieningen er wel komen. Nur Icar (DENK). Voorzitter. Ik heb één vraag met betrekking tot het tegengaan van segregatie: kan u daarop reflecteren? De voorzitter. Dat is niet uw portefeuille, meneer Van Asten, maar het is een algemene vraag. Misschien kunt u ingaan op de achtergrond. Robert van Asten (D66). Ik denk dat dit deels zeker in de portefeuille Stedelijke Ontwikkeling aan de orde is. In de portefeuille Bibliotheken wordt segregatie in ieder geval zo goed mogelijk tegengegaan, maar ik ben blij dat op het punt van stedelijke ontwikkeling in het coalitieakkoord de betaalbaarheid van de woningen in het CID en in de Binckhorst goed neergelegd wordt.

Volgens mij hebben dan veel meer mensen de kans om ook in die wijken te gaan wonen, waardoor je goed gemengde wijken krijgt waar je echt de dynamiek krijgt die je wil hebben in een stad en waardoor de mensen het beste uit zichzelf kunnen halen. Isabel Bos (GroenLinks). Voorzitter. Namens mijn fractie één vraag aan de heer Van Asten: hoe neemt u de belangen en de wensen van omwonenden, bewoners en andere belanghebbenden mee in de ruimtelijke plannen voor onze stad en hoe verhoudt dit zich voor u tot de belangen van ontwikkelaars en initiatiefnemers? Robert van Asten (D66). We bouwen natuurlijk aan een stad voor de bewoners die er zijn en voor de toekomstige bewoners. Dat staat buiten kijf. De ontwikkelaars dragen daaraan bij en kunnen een mooi project neerzetten. Ongetwijfeld zullen zij daar zelf iets aan verdienen; zo werkt dat. Maar het gaat er wel om dat op het moment dat zij de stad hebben verlaten en ergens anders een project gaan doen, wij met deze stad nog verder moeten. Dat betekent dat de belangen van de bewoners, de ondernemers en wie dan ook in deze stad werken of wonen, vooraan moeten staan. Dat betekent dat je binnen de kaders waarover ik het met de heer Noorlander had, ook goed moet kijken hoe je die vaststelt, samen met de stad. Volgens mij zijn daar al aardig wat participatie-instrumenten voor neergelegd en worden er zelfs ook nog enkele ontwikkeld.

Ik denk dat dat proces nooit stil blijft staan, want hoe de stad en de inwoners ook veranderen, de wens om mee te doen en je stem te laten horen, blijft in ieder geval altijd, maar verandert wel steeds. Daar moeten we dus scherp op blijven. 5

Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Meneer Van Asten, u bent natuurlijk al een keer wethouder geweest en nu gaat u dat waarschijnlijk weer worden, als we dat allemaal goedvinden. Ik vraag me af wat u nu anders gaat doen. U heeft dit vak vier jaar uitgeoefend. U heeft er vast over nagedacht in de zin van: dit heb ik niet goed gedaan, maar ik ga het nu heel anders doen. Wat dan precies? Robert van Asten (D66). De les in mijn vorige, huidige periode betreft onder andere het Kunstenplan. Dat is van veel zijden gewoon niet mooi geweest, maar ik had zeker ook zelf niet goed voorbereid hoe we als raad samenwerken om die kaders goed neer te zetten, zodat we die echt goed doorleefd hebben en ook weten op basis waarvan de keuzes uiteindelijk worden gemaakt. Juist van dat plan heb ik dus eigenlijk heel veel geleerd. Dat wil ik meenemen in een portefeuille zoals bijvoorbeeld Stedelijke Ontwikkeling. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ook wij hebben één vraag. De komende jaren wordt de lobby richting het Rijk en Europa ontzettend belangrijk om geld binnen te halen voor woningbouw, verduurzaming, mobiliteit en eigenlijk alles. U was al wethouder Lobby en dat bent u nu weer. Ik ben heel benieuwd wat u nu anders of meer gaat doen, want dat is keihard nodig. Robert van Asten (D66).

We hebben de afgelopen jaren flink gewerkt om in dit huis een organisatie op te tuigen met goede lobbyisten en goede strategieën om goede contacten te leggen binnen het Rijk en ook binnen Europa. Ik denk dat we op basis van die grond nu vol door kunnen gaan. Het is dus niet zozeer hoe we het anders gaan doen, maar juist hoe we hier vol op doorzetten om die resultaten te gaan halen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Eén kleine vraag voor de heer Van Asten. Toen de wethouders gepresenteerd werden, waren er nogal wat vragen over de portefeuilles en over wat de strategie en de verhouding tot Europa behelzen. Er waren ook mensen die zeiden dat er sprake is van bijzondere portefeuilles en die vroegen wat de Hagenaar daar precies van moet verwachten. Hoe gaat de heer Van Asten uitleggen wat de meerwaarde van die portefeuilles is voor de bewoners? Hoe gaat hij dat vertalen naar de stad? Robert van Asten (D66). Mevrouw Holman had het zojuist al over Europa. We weten dat er in Europa heel veel fondsen zijn om die doelen te halen, onder andere op het gebied van duurzaamheid. Je moet dus goed bekend zijn in Brussel en bij de programma's die daar zijn om ervoor te zorgen dat we met dat geld ook de Haagse huizen kunnen gaan verduurzamen. Dat wordt dus het verhaal dat ik ga vertellen, niet alleen als ik in mijn stadsdeel ben maar eigenlijk als ik in de hele stad ben. Sebastian Kruis (PVV).

Voorzitter. Ik wil eigenlijk een compliment maken, met een vraag daarin verwerkt. Ik heb de laatste jaren gemerkt dat meneer Van Asten niet zo goed tegen zijn verlies kan als raadsvoorstellen werden weggestemd. Dat vind ik een goede eigenschap van een wethouder. Ik hoop ook dat hij altijd vol vuur die plannen blijft verdedigen. Hij heeft nu echter wel de portefeuille op zich genomen met de meeste tegenslagen in de afgelopen jaren. Mijn vraag is dus hoe hij zal omgaan met al die tegenslagen, ook vanuit de stad zelf. Robert van Asten (D66). Volgens mij zou de grootste tegenslag in deze portefeuille zijn als we er niet in slagen om de woningbouwproductie omhoog te krijgen, want we hebben hier juist ontzettend veel woningen nodig. Als dat niet lukt door welke redenen buiten onze macht dan ook - bijvoorbeeld door stijgende bouwkosten - zou ik daar ontzettend van balen, maar ik zou er nog meer van balen als we er niet in slagen om er als raad en college voor te zorgen dat die plannen wel gemaakt kunnen blijven worden en door de raad worden aangenomen. De voorzitter. We gaan terug naar Hart voor Den Haag voor de vragen aan de volgende kandidaat, mevrouw Bruines.

6

Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ook voor mevrouw Bruines hebben wij natuurlijk respect omdat zij wederom de uitdaging van het moeilijke ambt van wethouder aangaat. Hart voor Den Haag is heel blij met de combinatie in uw portefeuille: Economie en Cultuur. Dat waren in afgelopen periodes een paar eilandjes. We zijn daar dus heel blij mee, maar we hebben natuurlijk wel meteen twee vragen. Wat is het eerste wat u gaat aanpakken binnen die portefeuille? En ten tweede: wat wilt u over vier jaar zeker veranderd hebben? Saskia Bruines (D66). Dank u wel voor de vraag. Ik heb ontzettend veel ideeën om op te pakken. Ik ben het met u eens dat het een hele mooie portefeuille is, ook in de combinatie. In de combinatie van Economie en Cultuur is een van mijn ambities en prioriteiten om ons brede en prachtige culturele leven nog wat zichtbaarder te maken naar buiten toe, in de stad en op andere plekken, zodat ook de economische push daarvan kan komen. Ik vat het heel kort samen, want er is nog veel meer over te zeggen. En wat zou ik aan het eind van deze vier jaar anders willen hebben? Dan kijk ik toch even naar de portefeuille Financiën, want daar is ook een hoop werk aan de winkel. Daarover staan in het akkoord een aantal mooie woorden. Ik zie het echt als een serieuze opdracht om daarmee aan de slag te gaan.

Dan gaat het over heldere spelregels, maar vooral over een veel inzichtelijkere begroting, ook voor u als raad, om echt te kunnen sturen, om het budgetrecht, dat eigenlijk de belangrijkste taak is van de raad, goed te kunnen uitoefenen en om beter zicht te hebben op waar de middelen zitten en hoe ze verantwoord worden. Dat vind ik een belangrijke opdracht. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Met dit soort toezeggingen zijn we natuurlijk heel blij; dat kunt u raden. We zouden het wel heel erg op prijs stellen als uw plannen allemaal net drie tikjes concreter kunnen. Dit zijn zulke mooie bewoordingen dat we die allemaal zouden kunnen uitspreken over deze portefeuille, maar wat wilt ú nu specifiek? Saskia Bruines (D66). De portefeuille Cultuur en Financiën bekleed ik vanaf morgen. Het voorliggende coalitieakkoord is mijn leidraad. Er wordt nu gewerkt aan een nieuwe Cultuurnota en ook een nieuw Kunstenplan. Dat is iets wat we samen gaan doen. Ik kan mij uitstekend vinden in de opdracht en de uitdagingen die het coalitieakkoord met zich meebrengt. Ik zie daar dus naar uit. Wat Economie betreft hebben we volgens mij een hele mooie start gemaakt met de Economische Visie en de nota. Als ik daar één ding uit mag halen: ik denk dat de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, samen met de collega voor Werk en de collega voor Onderwijs, mijn eerste prioriteit is.

Wij willen die aansluiting nog meer dan nu verbeteren om daarmee de vacatures te kunnen vervullen, maar tegelijkertijd ook mensen die nog aan de kant staan, aan het werk te helpen. Andrew van Esch (D66). Voorzitter. Gefeliciteerd met uw mooie portefeuille, mevrouw Bruines. De culturele sector heeft het zwaar gehad tijdens de pandemie. Daar moet u straks iets aan doen. De grote organisaties werden overeind gehouden, maar vele starters doen nu wat anders, want er was gewoon geen werk. Hoe gaat deze wethouder zorgen voor een herstart van alles wat tijdens de pandemie is gesneuveld? Saskia Bruines (D66). Dank voor de vraag, meneer Van Esch. Ik weet niet of het mogelijk en wenselijk is om alles wat gesneuveld is, weer overeind te halen. Maar ik zie wel dat er in de afgelopen jaren, ook in de pandemie, ontzettend veel creativiteit naar voren is gekomen. Ik denk dat iedereen daar een rol in moet kunnen spelen en dit moet kunnen ontwikkelen. We hebben gelukkig wat extra middelen voor Cultuur om daar ook mee aan de slag te gaan. De kosten zijn op dit moment hoog; dat is een groot punt van zorg.

Ik wil eigenlijk iedereen in deze stad - de bestaande instellingen, maar ook de vele mensen die actief zijn met kunstbeoefening, ook in het amateurleven, of die net beginnen en ook de kinderen die op school voor het eerst muziekles krijgen - de ruimte geven om zich te kunnen ontwikkelen voor de lol of om professioneel met kunst te gaan werken. Andrew van Esch (D66). Dan naar het volgende probleem voor de cultuur; u staat daar maar voor. De energiecrisis is een enorm probleem voor de vele culturele instellingen in onze stad. Hoe worden deze geholpen? Zonder steun gaan zalen dicht, want ze kunnen zich een openstelling vaak niet meer veroorloven. 7

Saskia Bruines (D66). Dat is inderdaad een groot probleem bij de culturele instellingen, maar ook bij de sport, het bedrijfsleven en op heel veel andere plekken, in het bijzonder ook bij mensen thuis. Ik ben blij dat in de Kamer een motie is aangenomen waarmee aandacht is gevraagd voor de culturele instellingen. Ik heb mijn eerste gesprekken daarover al gehad; we brengen dat in kaart. Ik hoop heel erg dat er, net als met corona, ook vanuit het Rijk steun komt; dat zou ik ook terecht vinden. Daar zal ik mij zeer voor inzetten, want dat soort bedragen kunnen wij als gemeente niet dragen. We zullen dat echt met het Rijk moeten doen. Dan zullen wij dat net als bij corona op een goede manier op de goede plek terecht laten komen. De voorzitter. Meneer Kruis, heeft u een punt van orde? Sebastian Kruis (PVV). Ja. Het idee was dat we vragen zouden stellen over de achtergronden van de wethouders, wat zij van plan zijn en hoe zij invulling denken te geven aan hun portefeuille. Maar nu worden er eigenlijk gewoon politieke vragen gesteld aan de wethouder. Dan kan de wethouder ook een politiek antwoord geven. De voorzitter. Dit gaat over de portefeuille. Dit is echt aan hen; dit mag. Het mag gaan over achtergrond, portefeuille en nevenfuncties. Mevrouw Gerritsen, fijn dat u er weer bent. Leonie Gerritsen (PvdD). Dank u wel, voorzitter. Twee vragen.

De portefeuille Cultuur en Economie werd al genoemd door mevrouw Verdonk. U heeft een achtergrond in economie. Mijn fractie is dan een beetje bang dat het geld dat er nu extra is voor cultuur, eigenlijk een soort 'toeristentrekkergeld' wordt in plaats van dat dat geld echt bij de artiesten, de kunstenaars en de makers in de stad terechtkomt. Hoe gaat u ervoor zorgen dat die scheidslijn niet te vaag wordt en dat cultuur echt cultuur is en niet economie? Saskia Bruines (D66). Ik begin even met waar u bang voor bent. Dat ga ik dus óók doen, want ik denk dat het culturele leven in Den Haag echt zó prachtig is - Den Haag is de tweede kunststad van Nederland - dat dat nog meer en beter over het voetlicht gebracht mag worden. Maar ik heb gelukkig ook een achtergrond in kunst en cultuur. Ik ben kunst- en cultuurwethouder geweest in Amsterdam en heb zelf bijna acht jaar in die sector gewerkt, in de actieve kunstbeoefening en de cultuureducatie. U kunt ervan op aan dat mijn hart daarvoor zeer groot is, evenals voor alle nieuwe makers en mensen die van de academie komen, maar ook voor mensen die zelf beginnen. Zij moeten wat mij betreft alle ruimte hebben. U kunt ervan op aan dat ik daar ook heel veel aandacht aan zal geven. Leonie Gerritsen (PvdD). Over economie: in de afgelopen jaren zijn we vaak blijven hangen op de overlap tussen economie en duurzaamheid.

Zo is lang geleden afgesproken dat elke sector een duurzaamheidskring zou organiseren en dat er meer duurzame bedrijven naar de stad zouden komen, zoals energiebedrijven en installateurs. Hoe gaat u ervoor zorgen dat dit in deze termijn echt gaat lukken? Gaat u veel samenwerken met de wethouder Duurzaamheid? Hoe bent u van plan dit te gaan doen? Saskia Bruines (D66). We zien dat in de afgelopen jaren juist heel veel nieuwe bedrijven en ondernemingen op het gebied van duurzaamheid, nieuwe energie en noem maar op zich in de stad ontwikkeld en gevestigd hebben. Ik denk dat we daarmee door moeten gaan. Ik merk dat onze stad daar ook steeds meer om bekend raakt. Dat blijft dus zeker gestimuleerd worden via ImpactCity. De samenwerking met de collega van Duurzaamheid en Energietransitie was goed en zal ook goed blijven. Ik denk dat daar ook echt kansen liggen om hiermee verder te gaan, overigens ook samen met de opleidingen, want we hebben al die mensen die bezig zijn met de energietransitie, inderdaad heel hard nodig om als stad die slag te kunnen maken. Daar past alles dus mooi in elkaar. Hera Butt (GroenLinks). Voorzitter. Ik heb één vraag: hoe gaat u ervoor zorgen dat ondernemen in Den Haag niet alleen iets wordt voor mensen met een grote zak geld, maar bijvoorbeeld ook voor mensen die willen starten en geen investeringskapitaal hebben? Hoe zorgt u ervoor dat ook zij in Den 8

Haag kunnen ondernemen? Kunt u daarbij specifiek ingaan op voldoende en gespreid aanbod van betaalbare bedrijfshuisvesting in Den Haag? Saskia Bruines (D66). Dat is een hele specifieke inhoudelijke vraag. We gaan met volle vaart door met het beleid dat we op dit punt hebben ingezet. Dat heeft inderdaad te maken met het mogelijk maken van kleinschalige, goedkope of betaalbare bedrijfshuisvesting, juist in de wijken, maar ook met de ondernemersschool die we zijn gestart voor beginnende ondernemers, ondersteuning die ze kunnen krijgen, microkredieten die mensen kunnen krijgen om een onderneming te kunnen beginnen of om als zelfstandige aan de slag te kunnen gaan. Dat staat nog in de kinderschoenen en dat moet wat mij betreft worden uitgebreid, want er zijn in deze stad heel veel mensen die prima kunnen en willen ondernemen. Dat moeten we stimuleren. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Mevrouw Bruines, u bent het meest ervaren van de hele club. U bent al heel lang wethouder. Wij vragen ons af waar u de nieuwe motivatie, de spirit en het vuur vandaan haalt om dit nog een keer te doen, want het is best wel een zwaar beroep. Saskia Bruines (D66). Dank voor die vraag. Ik heb er in de vorige periode natuurlijk goed over nagedacht of ik nog een ronde mee wil. U weet dat ik oorspronkelijk uit Amsterdam kom. Ik ben nu ruim tien jaar in Haaglanden en een aantal jaren in Den Haag.

Ik heb het ontzettend naar mijn zin. Ik vind dit een geweldige stad. Na de vorige periode, waarin zoveel gebeurd is - ook met coronadingen zie ik zoveel dingen waar ik nog niet klaar mee ben, waar het kriebelt en waarbij mijn handen jeuken om ermee aan de slag te gaan. Als ik mijn ervaring en inzichten kan inzetten voor de besluitvorming die wij met elkaar en ook in het college moeten doen, doe ik dat met heel veel plezier en liefde. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik heb één vraag aan mevrouw Bruines. De vraag lijkt een beetje op de vraag van mevrouw Gerritsen over het spanningsveld tussen economie en cultuur. Ik zou een reactie willen op het volgende specifieke punt. Er zijn concrete voorbeelden waar dat spanningsveld zich voordoet, bijvoorbeeld bij locaties zoals De Samenscholing. Er was gisteren ook een inspreker over het Escher Museum. Ik vraag me af wat de wethouder gaat doen als zo'n spanningsveld optreedt tussen haar twee portefeuilles. Saskia Bruines (D66). Ik begrijp die vraag, maar die spanningsvelden treden op in de stad en ook binnen het college, waar we collegiaal verantwoordelijk zijn voor dingen. Daar voeren we dat soort discussies ook altijd met elkaar, alvorens tot besluitvorming wordt gekomen. Dat zal binnen één persoon dus niet anders zijn dan tussen meer personen, behalve dat het dan misschien wat directer en dichterbij is.

Mijn kader is altijd het beleid dat door u is vastgesteld, de kaders die door u gesteld zijn. Op het moment dat meerdere dingen bij elkaar komen, denk ik dat we met elkaar die afweging goed moeten maken en de voors en tegens moeten afwegen. Die afweging zal ik op mijn manier maken en die zal u op uw manier maken. Dan moeten we met elkaar uiteindelijk tot een besluit komen. Zo zal dat gaan. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Op het Twitteraccount van mevrouw Bruines zien we vaak dat u bij heel veel evenementen aanwezig bent. Zou het, aangezien u volgens mij de leukste portefeuille heeft, mogelijk zijn dat u wat vaker op social media en via de gemeentekanalen laat weten wat u allemaal gaat doen? Want ik heb vaak het idee dat evenementen die overal in de stad plaatsvinden, nog niet voldoende onder de aandacht zijn gebracht. Als in deze tijd van social media juist de wethouder Economie bij wijze van spreken een aanjager kan zijn door te laten zien wat ze allemaal gaat doen, is dat volgens mij hartstikke leuk. Het is ook hartstikke leuk om dat te volgen. Soms hoor je pas achteraf dat er iets was. Als we het vooraf weten, kom ik u overal opzoeken. De voorzitter. En dat is dan aantrekkelijk. Saskia Bruines (D66). Ik probeer dat te doen, maar inderdaad niet altijd. Dat klopt. Ik zal dat dan nog vaker doen. Ik vind dat heel belangrijk.

Overigens zijn we gelukkig ook op heel veel plekken te vinden waar evenementen, mooie bijeenkomsten en voorstellingen in deze stad te zien zijn. Maar ik denk dat 9

het waar is dat wethouders - maar dat geldt ook voor raadsleden - middels hun aanwezigheid moeten laten zien wat voor moois er in deze stad gebeurt. De voorzitter. We gaan terug naar Hart voor Den Haag voor de vragen aan meneer Mulder. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Meneer Mulder, ook u gaat wederom de uitdaging aan om wethouder te zijn in deze mooie stad. Gelukkig heeft u nog wel dat doosje maagzuurremmers. Dat hoop ik, want die zult u zeker nodig gaan hebben. Wij vinden dat u in uw antwoorden nogal eens een beetje blijft hangen in abstracties. We hebben dus een paar hele concrete vragen voor u. De eerste gaat over Scheveningen en verkeer. Nota bene onder leiding van de VVD is beslist dat in het centrum en Scheveningen maar liefst € 6,50 per uur moet worden betaald aan parkeergeld. Twee vragen daarover. Stel dat mensen met een groot gezin boodschappen gaan doen met de auto. Dan komt er, als ze snel klaar zijn, dus € 6,50 bovenop die al bijna niet te betalen boodschappen. Komen er dus meer groengele zones bij supermarkten? Anne Mulder (VVD). Dank aan mevrouw Verdonk voor de vraag. Het is belangrijk dat de parkeertarieven worden verhoogd. Je kan de binnenstad ook uitstekend bereiken met het openbaar vervoer. Zo kun je het autogebruik wat terugdringen. Dat geldt ook voor Scheveningen. Ook daar is autovervoer een van de problemen.

We willen mensen dus graag stimuleren om met het openbaar vervoer te komen en we kunnen die parkeertarieven tegelijkertijd gebruiken voor mobiliteit. Dat is de achtergrond van waarom we dit gaan doen. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dat is weer leuk gezegd door de heer Mulder, maar ik heb weer eens geen antwoord gekregen op mijn vraag. Die was volgens mij toch heel praktisch: komen er meer groengele zones? Daarbij vraag ik me af of de heer Mulder weleens op de fiets, met twee kinderen erop, boodschappen heeft gedaan voor een gezin met vijf personen. Dat wil ik niet eens weten, want volgens mij heeft u daar helemaal geen inzicht in, maar ik heb wel een andere vraag. Het beroemde tientje per uur van uw collega Van Asten werd toen gerechtvaardigd door zogenaamde afspraken met parkeergarages; tenminste, die zouden er zijn. Waarom zouden die er zijn? Zodat er geen woekerprijzen gevraagd zouden gaan worden. Die afspraken bleken er echter niet te zijn. Een hele concrete vraag aan u is dus of u die afspraken met de parkeergarages gaat maken. Anne Mulder (VVD). Ik weet nog dat dat debat werd gevoerd. Volgens mij heeft wethouder Van Asten toen gezegd dat die afspraken met de parkeergarages er wél waren. Ik denk dus dat dit welles/nietes zou kunnen worden.

Ik denk dat we dat nu niet moeten vervolgen, maar dat we, als we deze parkeertarieven gaan invoeren, eens gaan kijken wat we dan weer afspreken met de parkeergarages. De voorzitter. Nee, mevrouw Verdonk. Ja, een punt van orde mag. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dan zouden wij die afspraken graag toegestuurd krijgen; ik neem aan dat ze op schrift staan. De voorzitter. Dat is geen punt van orde, maar u heeft het gemaakt. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Meneer Mulder, daar zit u inderdaad weer. Ik ken u nog uit uw tijd in de eerste periode hier in de raad, destijds als raadslid en bevlogen fractievoorzitter van de VVD. U ging toen naar de Tweede Kamer en u kwam weer terug. U heeft natuurlijk een netwerk in de Tweede Kamer. Dat heb ik eerlijk gezegd eigenlijk een beetje gemist toen u wethouder Ruimtelijke Ordening was. Mijn vraag aan u is dus hoe u dat netwerk in de landelijke politiek gaat inzetten om de komende periode extra geld voor hoogwaardig ov en betere doorstroming van het verkeer in Den Haag voor elkaar te krijgen en om de landelijke politiek daarvan te overtuigen. Anne Mulder (VVD). U heeft gelijk: ik heb inderdaad een netwerk in de landelijke politiek. Maar als je dat netwerk goed wil gebruiken, moet je het vooral niet noemen. Ik moet bijvoorbeeld niet zeggen 10

dat ik Mark Harbers al 25 jaar geleden ergens in Rotterdam heb ontmoet toen hij actief was bij de JOVD. Hij is nu bewindspersoon. Dat kan natuurlijk helpen, maar het is niet zozeer zo dat je iets regelt omdat je een goed contact hebt. Je regelt iets omdat je een goed onderbouwd verhaal hebt als je lobbyt. Ik denk dat we zo'n verhaal hebben bij de HOV-Binckhorst. Collega Van Asten zei het al: geen rails, geen woningen. Met die boodschap, een inhoudelijke boodschap, moet je op pad. Dan helpt het als je mensen kent, maar als je geen goede boodschap hebt, blijft die deur de tweede keer dicht, hoe goed je mensen ook kent. Het is dus vooral een kwestie van goed onderbouwen en dan je netwerk gebruiken. Dat heb ik ook gedaan in het verleden, in de vorige portefeuille, want ik ken de huidige minister van Wonen ook uit dat verleden. Daar heb ik ook contacten mee, bijvoorbeeld als ik als voorzitter van de Verstedelijkingsalliantie - dat ben ik nog even - bij hem onder de aandacht moet brengen dat wij woningbouwimpulsen nodig hebben. Maar je moet altijd voorzichtig zijn met de namen en je vooral op de inhoud richten. Dennis Groenewold (D66). Ik zou bijna als tweede vraag willen stellen welke namen u nog meer niet gaat noemen, maar die vraag stel ik maar niet.

De tweede vraag gaat over deelmobiliteit, want ook daarover staat er het een en ander aan, wat D66 betreft, broodnodige teksten in het coalitieakkoord, bijvoorbeeld over het stimuleren daarvan. Deelmobiliteit is nu namelijk nog niet voor iedereen altijd even makkelijk bereikbaar. Mijn vraag aan de wethouder is dus wat hij eraan gaat doen om dat verder te stimuleren. Anne Mulder (VVD). Ik moet me natuurlijk goed verdiepen in hoe dat nu precies gaat. Ik merk wel dat deelmobiliteit ontzettend populair is. We zien bijvoorbeeld op Scheveningen dat die deelmobiliteit zo populair is dat we moeten ingrijpen, omdat er te veel scooters op een plek staan. Maar ik zeg tegen D66 dat ik me daar natuurlijk verder in ga verdiepen om te kijken hoe we deelmobiliteit nog verder kunnen stimuleren. Ik kom daar dus op terug, want dat gaan we natuurlijk allemaal uitwerken. Leonie Gerritsen (PvdD). De Partij voor de Dieren is benieuwd hoe u zich voorbereidt op de portefeuille Buitenruimte. U heeft volgens mij een hele brede achtergrond, maar niks op het terrein van ecologie. Bent u van plan om zich hierin te gaan verdiepen, zodat het geplande natuur ook echt natuurwaarde heeft en zodat de beloofde 5% kroonvolume ook gerealiseerd gaat worden? Hoe gaat u dat doen? Anne Mulder (VVD).

Als ik met een nieuw onderwerp bezig ga, heb ik de neiging om me daar goed in te verdiepen, er veel over te lezen, me te laten informeren door de ambtenaren en vervolgens te kijken wat er op tafel ligt, een analyse te maken, goed te kijken naar de feiten en vervolgens daar beleid op te maken. Ik heb daar dus tijd voor nodig om me goed in te werken en vervolgens met plannen te komen. U kunt er dus op rekenen dat ik dat op die manier zo degelijk mogelijk ga aanvliegen. Leonie Gerritsen (PvdD). Dank u wel. Ik ben heel benieuwd. Ik kijk ernaar uit om u dat allemaal voor elkaar te zien krijgen. Staat u als VVD-wethouder ook nog steeds achter de strategie van de mobiliteitstransitie, die is ingezet door onze fietsfanaat Van Asten? Gaat u ook nog steeds echt inzetten op minder ruimte voor de auto en meer ruimte voor fiets en ov? Anne Mulder (VVD). De mobiliteitstransitie is vastgesteld door het college. Volgens mij maakte ik daar deel van uit toen die werd vastgesteld. We blijven dus aan de gang met de mobiliteitstransitie. Volgens mij staat ook in het coalitieakkoord dat we daarmee doorgaan. Nur Icar (DENK). Voorzitter. Volgens mij was het heel moeilijk om te antwoorden op die laatste vraag. Ik ga even niet in op de inhoud. Mobiliteit, buitenruimte en afval zijn in de komende periode best wel zware dossiers en enorme uitdagingen, met name voor de volkswijken.

Ik vraag me af wanneer u als wethouder tevreden bent en wanneer u met opgeheven hoofd kan zeggen: 'Dit was een succesvolle periode. Ik heb gedaan wat binnen mijn macht lag en I'm happy'.

11

Anne Mulder (VVD). Gisteren hadden de heer Icar en ik een interessant debat over de Pandbrigade. Ik heb toen gezegd: als je wat wil bereiken in de stad, waar je soms hardnekkige problemen hebt, moet je volhouden. Je moet steeds proberen, stapje voor stapje, de stad beter te maken. We hebben in de stad hardnekkige problemen. Eentje daarvan is afval. Daar moeten we mee aan de slag. Ik wil alles op alles zetten om dat probleem aan te pakken. Tegelijkertijd weet ik dat dit allang opgelost was als het een makkelijk probleem was. Ik denk dat dit een onderwerp is waar we met z'n allen de tanden in moeten zetten en dat we moeten kijken hoe we het kunnen aanpakken. Dan moeten we onze uiterste best doen om dat te realiseren. Ik zeg het nogmaals: tegelijkertijd moeten we weten dat als een probleem groot is, het niet voor niks groot en hardnekkig is. Dan moet je niet de verwachting wekken dat je het in één keer oplost. Maar tegelijkertijd heb je als wethouder één kans; dat is deze periode. Dan moet je het ook waarmaken en daar zo hard mogelijk voor werken. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. We hebben de heer Mulder met passie horen vertellen over het irritantste knooppunt, de Zevensprong, waar hij met dit college de doorstroming wil aanpakken, onder andere voor auto's. Ik zou graag twee dingen van hem willen weten met één vraag.

Wat is het knooppunt waar volgens hem de doorstroming voor de fiets meteen aangepakt moet worden? En als hij dat aangepakt heeft, waar geeft hij dan de voorkeur aan? Wil hij dan de titel 'fietspaus' overnemen van zijn voorganger of gaat hij toch voor 'fietsdominee'? Anne Mulder (VVD). Dank voor de vraag. Ik moet hiermee oppassen, want ik weet wel welke kruising ik irritant vind, maar ik weet niet of we die gelijk gaan aanpakken. Als je van het Malieveld naar het Provinciehuis Zuid-Holland oversteekt, word je vanaf het Malieveld vaak van rechts aangereden door andere fietsers. Als je daar iets aan zou kunnen doen, zou dat helpen, maar ik moet niet te veel beloven. Ik ben seculier; dan zou je zeggen: word dan fietskoning of afvalkoning. Daar zal ik dus over na moeten denken, maar we hebben gisteren volgens mij ook gezegd dat je je in een grote stad als Den Haag op allerlei manieren moet kunnen verplaatsen. Dat moet te voet kunnen, je moet met de fiets door de stad kunnen of met de bus, de tram of de auto. Het zal dus altijd een combinatie van zaken zijn en dan moeten we maar kijken welke eretitel ik al dan niet zou kunnen gaan verdienen. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. Ik heb twee vragen. Ik hoorde zojuist over een soort old boys network, waarbij ik heel veel hoorde over mannen. Ik vraag me af of er ook vrouwen in uw old boys network zitten.

Zo niet, wat gaat u daaraan doen? De tweede vraag is welke van de portefeuilles die u nu heeft, u eigenlijk het allerleukst vindt. Anne Mulder (VVD). Ik vind de hele portefeuille leuk, maar ik vind het leuk als het concreet wordt. Ik noemde het Actieplan Scheveningen al. Ik kan ervan genieten als we erin slagen om de overlast daar beheersbaar te maken. Je lost het niet helemaal op, maar ik vind het mooi als ik zie dat bewoners de mensen van Intro 's nachts voor hun werk een kopje soep aanbieden. Dan denk ik dat we met z'n allen iets goed doen. Ik hou dus van concrete portefeuilles die resultaat opleveren. Er is genoeg te doen in de buitenruimte, er is genoeg te doen op het punt van mobiliteit en er is genoeg te doen op Scheveningen. Dan het netwerk. Of het een man of een vrouw is, maakt mij niet uit. Je moet daar zijn waar het gebeurt. Ik heb daar dus geen voorkeur voor. Je moet gewoon kijken wie toevallig de minister is. In de vorige periode was dat bijvoorbeeld mevrouw Visser. Die heb ik weleens meegenomen hier de stad in om de stad te laten zien, toen ze vroeg wat ik precies deed. Als ik haar dat laat zien, vertel ik gelijk iets over HOV Binckhorst en andere zaken. Zo probeer ik dat dus te doen. Janneke Holman (PvdA). Ik had een vraag over de afvalcrisis. Die heeft de minister zojuist min of meer al beantwoord, maar ik heb een extra vraag.

In de afgelopen vier jaar was het natuurlijk een ding dat 'afval' bij twee wethouders lag. Nu komt het waarschijnlijk bij één wethouder te liggen. Wat voor verwachtingen heeft de heer Mulder daarbij? Kan hij nu slagvaardiger aan de slag om afval te gaan opruimen in de stad?

12

Anne Mulder (VVD). Ik denk dat het helpt als je afval in één hand hebt. Dan heb je minder coördinatievraagstukken op te lossen. In het coalitieakkoord staat iets over afval, bijvoorbeeld over het sneller ophalen van afval. We zien ook dat er een reeks is waarin afval wordt genoemd in het kader van de opeenstapeling van problemen in bepaalde gebieden. We moeten kijken wat we kunnen doen met huisjesmelkers en met huisraad dat wordt gedumpt. We moeten natuurlijk ook goed kijken wat we met goede ideeën en vrijwilligers doen. Ik denk dat ik daar de komende tijd mee aan de slag ga om dan ook weer te kijken: wat doen we nu, wat gaat daarvan goed en wat zouden we beter kunnen doen om het afvalprobleem in de stad aan te pakken? Lesley Arp (SP). Ik heb één vraag voor de heer Mulder. We zien dat verandering van beleid ten aanzien van de auto best wel wat emoties kunnen oproepen in de stad, soms zelfs demonstraties. Nu zien we in het coalitieakkoord dat betaald parkeren in de hele stad komt, behalve in drie wijken. Ik kan me voorstellen dat dat nogal wat uitleg gaat vergen: waarom die drie wijken niet en waarom andere wijken wel? Mensen gaan wijken met elkaar vergelijken. Hoe gaat de wethouder daar de komende tijd mee om? Anne Mulder (VVD).

Wat mevrouw Arp zegt, klopt: een aantal wijken zijn uitgezonderd van betaald parkeren, bijvoorbeeld Leidschenveen-Ypenburg, maar dat is een wijk met een bepaalde karakteristiek. Er is daar heel veel ruimte voor de auto. Dan is betaald parkeren daar niet nodig. Dat zullen we dus uitleggen. Volgens mij staat ook in de nota over de mobiliteitstransitie wel iets over deze wijken. De voorzitter. We gaan terug naar Hart voor Den Haag voor eventuele vragen aan kandidaat mevrouw Parbhudayal, tot slot in de eerste serie. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Voor deze wethouder geldt natuurlijk hetzelfde: zij gaat wederom de uitdaging aan. In de vorige periode heeft u de portefeuille Jeugd gedaan. Jeugd is zeer gevoelig, een zeer heikele portefeuille. Kunt u iets noemen waar u trots op bent omdat u dat binnen die portefeuille heeft geregeld? Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Terugkijkend op de portefeuille Jeugd is de jeugdhulp enorm toegenomen. Vroeger hadden we één op de twintig kinderen in de jeugdzorg. Nu is dat ook in Den Haag helaas één op de acht.

Waar ik trots op ben, is dat we afgelopen juli samen een stevig fundament hebben neergelegd voor de jeugdzorg in de toekomst, dat we in Den Haag dichtbij en lokaal ondersteuning en opvoeding willen gaan geven aan ouders en dat we dat zodanig willen doen dat de moeilijke jeugdzorg goed geregeld is, met minder aanbieders, en dat kinderen op een fijne manier kunnen blijven opgroeien. Er is nog veel te doen, maar dat fundament ligt er. De nieuwe raad heeft ingestemd met die nieuwe vorm van jeugdzorg in Den Haag. Ik denk dat mijn opvolger daar de komende periode zeker nog op terugkomt bij jullie. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik moet eerlijk zeggen dat het antwoord een beetje mager is: er is na drieënhalf jaar een fundament gelegd voor de opvolger. En dat is ook nog landelijk beleid, dat hier in Den Haag gewoon is vertaald. Maar oké, dan kijken we naar de toekomst. U gaat nu Werk doen. Eigenlijk is onze mening dat het op dit moment bij het aan het werk krijgen van mensen vooral gaat om de mensen van onderzoeksbureaus, zoals Berenschot. Die krijgen altijd werk hier in Den Haag. Maar wat is nu uw plan om te zorgen dat de Haagse burgers in de komende periode echt werk gaan krijgen? U bent heel lang bezig geweest met formeren. Ik hoor nu al een paar kandidaten zeggen: 'Daar ga ik me nu in verdiepen'.

Als je enthousiast bent over je portefeuille, neem ik aan dat je daar ook al ideeën over hebt als je gaat beginnen. Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Ik ben zeer enthousiast over mijn portefeuille Werk, Wijk en Dienstverlening. Wat Werk betreft: laat vooropstaan dat werk ontzettend belangrijk is. Mensen kunnen daarmee niet alleen hun eigen verantwoordelijkheid vergroten, maar hebben daarmee ook een netwerk, sociale contacten en een vaste structuur in het leven. Alleen al daarom is het belangrijk dat we ervoor zorgen dat mensen op alle mogelijke manieren aan het werk gaan. U weet dat we ook in Den Haag en 13

in de Haagse regio overal een nijpend tekort hebben aan personeel, maar er zijn ook veel vacatures. Een van de mooiste uitdagingen is hoe we er heel snel voor kunnen zorgen dat we met de werkgevers, de organisaties, de branches en de ondernemers bekijken wat zij nodig hebben om hun vacatures gevuld te hebben. Dat moet ik ook met heel veel collega's doen, zoals de collega Onderwijs en de collega Inkomen. Daarvoor hebben we ook geld in het akkoord. Daar kan ik samen met mijn collega's een enorme rol in spelen door die regie te pakken, zodat we niet alleen met het bedrijfsleven maar ook met de onderwijsinstellingen afspraken maken over het snel aan het werk krijgen van mensen, dus ook pas afgestudeerde mensen. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Hoe kan mevrouw Parbhudayal in haar rol als beoogd wethouder de zorg zo gaan inrichten dat de beoogde bezuinigingen op de Wmo, die volgens het rapport-Van der Vlist mogelijk zijn, kunnen worden doorgevoerd zonder dat mensen in kwetsbare posities daarvan de dupe worden? Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Met betrekking tot de bezuiniging op de Wmo moeten we één ding centraal stellen; dat zeg ik ook meteen tegen de luisteraars thuis. Mensen blijven gewoon hun huishoudelijke hulp, hun mooie activiteiten bij Haags Ontmoeten en hun rolstoel en scootmobiel houden. Daar gaat wat mij en dit college betreft niks aan veranderen.

U weet dat ik een financiële achtergrond heb. Ik heb in de afgelopen jaren ook op een andere manier naar cijfers en zaken gekeken. Dat zal ik nu ook weer doen bij de Wmo. In de afgelopen periode hebben we samen met de Wmoaanbieders een beter contract afgesloten, dat voordelen heeft opgeleverd voor de gemeente. We hebben bijvoorbeeld fraude aangepakt. We hebben de winstmaximalisatie bij zorgaanbieders aan banden gelegd. Dat levert allemaal geld op. Op die manier gaan we verder kijken hoe we de Wmo goed toegankelijk kunnen houden voor alle mensen, maar daar waar het zuiniger en beter kan, laten we die kansen niet liggen. Marije Mostert (D66). Voorzitter. Mevrouw Parbhudayal refereerde er al aan: zij was eerder werkzaam voor de gemeente, volgens mij als Directeur Financiën, en gaat straks, als het goed is, verantwoordelijk worden voor het gemeentelijk apparaat, inclusief de taakstelling. Mijn fractie is heel benieuwd hoe zij dat voor zich ziet. Zij heeft natuurlijk ook zelf dingen gezien toen zij daar zelf werkzaam was. Zij gaat nu oud-collega's aansturen en zij moet gaan bezuinigen. Ik ben benieuwd naar een reflectie van de wethouder. Kavita Parbhudayal (VVD). Ik vind dat we met z'n allen voorop moeten stellen dat we het gemeentelijk apparaat, de ambtenaren, alle ruimte moeten geven.

Zij moeten alle ruimte hebben om op een kundige en professionele manier aan de slag te kunnen gaan en aan de slag te kunnen blijven voor de stad en de inwoners. Omdat de organisatie ook continu aan veranderingen onderhevig is, denk ik dat zich kansen en mogelijkheden zullen voordoen om daar op een slimme manier naar te kijken met weinig geld. Daarvoor gaan we met een plan komen. Ik zie al mijn collega's hier zitten, oud-collega's maar ook nieuwe. We komen met een plan om dat op een nette manier te doen. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. In het coalitieakkoord staat dat het gemeentebestuur soms pijnlijke keuzes zal moeten maken. Onze vraag is hoe deze beoogde wethouder participatie gaat toepassen bij moeilijke besluiten. Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Dat zou op verschillende manieren kunnen. We hebben het net gehad over de jeugdzorgstukken. Daar hebben we hier in de raad in verschillende sessies uitgebreid met u over gepraat, zodat u daar input op kon geven en zodat we de juiste dingen konden doen voor de jongeren en de kinderen in deze stad.

Een van de belangrijkste lessen die ik over participatie heb geleerd uit mijn ervaring in het nabije verleden, bijvoorbeeld toen we in de coronacrisis heel laagdrempelig en wijkgericht vaccineerden om die crisis te bestrijden en overal naartoe zijn gegaan in de stad - naar de inwoners, de buurthuizen en gebedshuizen - met de GGD, ook op de Haagse Markt, om mensen zover te krijgen dat ze meedoen, is hoe krachtig die samenleving is en hoe veerkrachtig het er in de wijken aan toegaat. Participatie is wat mij betreft dat mensen zich gehoord en gezien voelen, dat we naar hen luisteren en dat we hun serieuze signalen meenemen om de 14

juiste dingen voor hen te doen in de wijken. Een van de belangrijkste taken in mijn nieuwe portefeuille, als ik straks geïnstalleerd ben, is het werk in de wijken. Robin Smit (PvdD). Dank voor het antwoord. Deze wethouder is niet vies van een uitdaging. Zo konden we allemaal in de media lezen dat zij het basiskamp van de Mount Everest heeft beklommen. Als uitdaging pleit deze wethouder voor een kleinere overheid. Zij vindt dat wij als overheid mensen alleen moeten helpen als zij het echt niet zelf kunnen. Kan de wethouder toelichten wanneer zij mensen gaat helpen en wanneer niet? Kavita Parbhudayal (VVD). Ik ben er zeker voorstander van dat mensen die zelfstandig zijn en op een goede manier hun dag vullen, de overheid alleen nodig hebben voor een paar dingen. Dat blijft wat mij betreft pal overeind, maar het is wel zo dat we in een stad wonen waar wijken verschillend zijn en waar verschillende uitdagingen zijn. We moeten niet weglopen voor die uitdagingen. Dat doe ik ook niet. Mensen willen dat hun stad en hun wijk schoon, heel en veilig blijven. Ik ben blij met het akkoord, want in het akkoord is heel veel geld uitgetrokken om wijken veilig en schoon te houden. Lenne Baboeram (GroenLinks). Voorzitter. Als u terugkijkt naar uw vorige periode als wethouder, wat neemt u dan mee als leermomenten en wat zou u anders gaan doen? Daarnaast heb ik nog een andere vraag.

U krijgt het dossier Werk in uw portefeuille. Wij zijn erg benieuwd hoe u de uitdagingen op de arbeidsmarkt gaat aanpakken, met name de in Den Haag enorm grote mismatch op de arbeidsmarkt. Kavita Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Ik heb net een leermoment benoemd: de wijkgerichte aanpak in het kader van het bestrijden van de coronacrisis heeft enorm geholpen. Dat neem ik nu weer mee richting de wijken, een belangrijk deel van de portefeuille: een gebiedsgerichte aanpak, goed luisteren naar wat er speelt. Gisteren hebben we een aantal insprekers gehoord. Trouwens, ook Transvaal-Noord vraagt om zo'n gebiedsgerichte aanpak. Dat neem ik mee. Over de mismatch op de arbeidsmarkt heb ik net aangegeven dat ik met mijn collega's in het stadhuis, maar vooral met de stad, de werkgevers, de branches, horeca en mkb, in samenwerking met de scholen op mbo-, hbo- en woniveau goed ga kijken waar we samen snel plannen kunnen maken, zodat we de Hagenaars en de mensen uit de regio snel naar die vacatures kunnen brengen. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De vorige wethouder op Sociale Zaken was van GroenLinks. U bent van de VVD. Met een beetje mazzel kunnen we dan zeggen: links versus rechts. Ik vraag me af wat u op dit dossier compleet anders gaat doen dan uw voorganger.

De tweede vraag is of we de foto's kunnen zien van uw beklimming van de Mount Everest, want ik vond het echt heel leuk om dat te lezen. Kavita Parbhudayal (VVD). Die foto's van de Mount Everest heb ik ergens op een externe schijf. Privédingen worden hier in het stadhuis allemaal bewaard. Misschien moet ik daar dus een printje van maken, maar het is echt waar dat ik dat een keer heb gedaan, heel lang geleden. Ik weet niet of ik het nu nog zou kunnen doen. Wat mijn voorganger op Werk betreft: de komende dagen ga ik uiteraard goed kijken wat er al is gebeurd, zoals de +500-aanpak. Er zijn in de afgelopen jaren uiteraard veel werkakkoorden afgesloten. Die gaan we weer even afstoffen en kijken of ze werken, of de mensen nog steeds aan een echte baan zijn geholpen en wat we ervan kunnen leren met het Werkgeversservicepunt en alle andere loketten die we hebben. De hoge ambitie die er nu ligt, ook beschreven in het akkoord en met best veel geld, is voor een deel voortzetting van dat goede beleid en voor een deel is het het aangaan van de nieuwe uitdagingen. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. In de afgelopen vier jaar heb ik het als heel prettig ervaren dat u de raad heel goed meenam, bijvoorbeeld bij de Regiovisie Jeugdhulp. Dan was er eerst een sessie waar raadsleden input konden geven. Vervolgens kwam dan de visie zelf, waarin we onze eigen input terug konden lezen.