RIS313143 Duurste woningen voor studenten in Den Haag Bijlage 4

Pre-universitair onderwijs In het pre-universitair onderwijs, gericht op getalenteerde en gemotiveerde leerlingen in het vwo, biedt de Universiteit Leiden-Pre-University College en PreUniversity Classes. Dit is extra onderwijs is voor leerlingen uit de bovenbouw die meer willen en kunnen dan in het reguliere schoolprogramma wordt aangeboden. Er start een pilot met een PRECollege Den Haag waarbij de leerlingen kennis en vaardigheden opdoen over cultuur, bestuur, recht, vrede en veiligheid. Daarnaast krijgt het programma een focus op de vraag wat wetenschappelijke kennis voor hun eigen toekomst en hun omgeving kan betekenen. In de PRE-Classes volgen de leerlingen speciale collegereeksen en maken zij op die manier kennis met de wereld van de wetenschap en de Universiteit Leiden. Dit aanbod wordt verder uitgebreid van Leiden naar ook aanbod in Den Haag. 5.6.2 Zomer en winterscholen De Campus Den Haag van de Universiteit Leiden biedt een ruim aanbod aan zomerscholen aan die cursisten enerzijds de mogelijkheid geven om zich (op professioneel niveau) te bijscholen of om kennis te maken met onderwerpen die door de Universiteit worden gedoceerd. De komende periode zal worden gebruikt om dit aanbod verder uit te breiden en mede met andere kennisinstellingen die zomercursussen aanbieden en de gemeente Den Haag dit aanbod ook gezamenlijk onder de 19

aandacht te brengen en in Den Haag nadere afspraken te maken over de voor deze cursussen noodzakelijke infrastructuur. 5.6.3 Remote teaching De plannen op het terrein van remote teaching zijn in een stroomversnelling geraakt na de COVID-19. De ervaringen daarmee zullen ook in de strategie van de Campus Den Haag verder worden verwerkt. Daarbij wordt aangesloten op de bredere transitie van de Universiteit Leiden naar aanleiding van de COVID-19 crisis. Ontegenzeggelijk zal het onlineonderwijs een belangrijkere rol gaan spelen in de strategie van de Campus Den Haag dan oorspronkelijk voorzien. De concrete consequenties zullen in uitvoeringsagenda worden uitgewerkt. Reguliere studenten In het reguliere onderwijs ‘on campus’ worden digitale middelen benut om het onderwijs te verrijken en het studiesucces te verhogen. Denk aan Flipped Classroom dat de regelmaat van studeren bevordert, of aan online modules ter ondersteuning van vaardigheden en workshops. Nieuwe doelgroepen, internationale zichtbaarheid Met name de Massive Online Open Courses (MOOCS) zijn succesvol gebleken om op afstand nieuwe doelgroepen te bereiken. Zij dragen bij aan de internationale zichtbaarheid van Den Haag als internationaal academisch centrum. De Haagse Campus zal verder gaan met het ontwikkelen van open online onderwijs in de komende periode.

Remote proefstuderen en matching Het is de bedoeling om met remote courses (internationale) studenten kennis te laten maken met het onderwijsaanbod van de Universiteit. Een besloten online cursus biedt bijvoorbeeld een bachelor student de mogelijkheid van het proef studeren online. Op deze manier is dan te zien of een student geschikt is voor de betreffende opleiding en kan hij of zij kennismaken met de opleiding. Er kan voor worden gekozen om het behaalde resultaat te laten meetellen voor de te volgen reguliere opleiding. Premaster online Besloten online onderwijs zal ook worden ontwikkeld in de vorm van pre master varianten die de mogelijkheid bieden om de geschiktheid van een student voor het volgen van een reguliere masteropleiding te toetsen. Studenten kunnen op deze wijze vanuit hun eigen woonplaats kennismaken met de master die zij mogelijk willen volgen. Aanstaande buitenlandse studenten De universitaire online cursus Dutch & More bereidt aanstaande studenten voor op een verblijf aan de Universiteit Leiden. Kinderen van de stad Voor deze doelgroep biedt de Universiteit Leiden naast face-to-face aanbod ook online digitale gastlessen. Professionals Met online onderwijs zal ook een bepaald onderwijsaanbod voor professionals verder worden ontwikkeld, in samenwerking met de Academy for Professionals.

Denk aan online masterclasses, webinars, global classrooms, podcasts naast bestaande format SPOC’s (Small Private Online Courses). Het ontwikkelen van online en blended onderwijs wordt ondersteund door het Centre for Innovation. 5.6 Impact van onderwijs Met de in de ‘open naar de samenleving’ geformuleerde ambities in de onderwijsvisie van de Universiteit Leiden ‘Learning@LeidenUniversity’, sluit ons onderwijs aan op vragen en behoeften van 20

de samenleving. Ontwikkelingen in de samenleving hebben een directe invloed op ons onderwijs en ons onderwijs heeft op termijn weer een belangrijke impact op de samenleving. Studenten kunnen al tijdens de studie bijdragen, bijvoorbeeld met projecten voor de gemeenschap (service learning) samen met maatschappelijke instellingen zoals gemeenten en scholen, en door aandacht voor sociale innovatie en sociaal ondernemerschap. Verbindingen met scholieren in de stad en regio Voor leerlingen en hun decanen/docenten uit het vwo en voor leerlingen en hun leerkrachten van basisscholen biedt de universiteit nu verschillende activiteiten, zoals het Wetenschapsknooppunt Zuid-Holland (in samenwerking met onze LDE- partners- TU Delft en Erasmus Universiteit), wetenschapsoriëntatie en aansluiting, de lerarenopleiding, nascholing voor docenten in het VO (allen ondersteund door het ICLON), en gastlessen (ook digitaal). We verkennen (op initiatief van gemeente) of het in samenwerking met hogescholen relevant is om een (academische) lerarenopleiding in Den Haag te gaan organiseren, mede in relatie tot de structuren die er hiervoor al zijn vanuit de Universiteit Leiden. De Universiteit Leiden biedt nu een universitaire lerarenopleiding (eerstegraads en beperkte tweedegraadsgebied) aan in Zuid-Holland en aanpalende regio’s, samen met opleidingsscholen in Den Haag, Leiden en Rotterdam.

Daarnaast wordt er in het kader van nascholing en opscholing (tweedegraads naar eerstegraads) intensief samengewerkt door de LDE-universiteiten, alle hogescholen in Zuid-Holland, bedrijven en meer dan 55 scholen voor voortgezet onderwijs in het Onderwijsnetwerk Zuid-Holland. Ook is er een Haags mentorprogramma, wat beoogd is om verder uit te bereiden, waarin bachelor studenten worden gekoppeld aan leerlingen van school uit het voortgezet onderwijs voor begeleiding op allerhande zaken rond schoolgaan en studeren. Door het Leiden University College worden activiteiten ondernomen die gericht zijn op wijken in Den Haag zoals de Schilderswijk (‘Engage The Hague’), en wordt de stad ook meer en meer gezien als een plek voor studenten om te leren, en onderzoek te doen. De Academische Kennis Werkplaats Diversiteit voor het VO in Den Haag werkt om alle kinderen dezelfde kansen te geven om zich via het onderwijs te kunnen ontplooien. Hiertoe biedt zij praktisch gereedschap voor lesgeven in etnisch cultureel diverse klassamenstellingen. De Universiteit Leiden werkt in deze werkplaats samen met de gemeente Den Haag, de Haagse scholen, de Haagse Hogeschool, TU Delft en de Erasmus Universiteit.

Andere ideeën uit bijeenkomsten met schoolleiders van VO scholen zijn bijvoorbeeld schoolbezoeken van oud-leerlingen, een buddy systeem, het betrekken van ouders, kennismakingsbijeenkomsten met scholieren op de universiteit. Studeren en werken De kinderen van Den Haag zouden bij hun keuze voor het vervolg van hun opleiding, een studie aan ‘hun’ Universiteit Leiden als een vanzelfsprekende optie moeten zien. Die universiteit hebben ze tijdens hun opleiding aan het Voortgezet onderwijs goed leren kennen. De Universiteit wil specifieke bevolkingsgroepen in Den Haag ondersteunen om toegang te krijgen tot de universiteit en hen stimuleren om sneller en bewuster een keuze te maken voor een studie aan één van de vestigingen van de Universiteit Leiden. Studenten die afstuderen aan de Campus van de Universiteit Leiden in Den Haag hebben tijdens hun studie de mogelijkheden gekregen om de stad Den Haag goed te leren kennen. Zij zullen een weloverwogen keuze kunnen maken om daar na hun studie te blijven wonen en werken. Daarvoor is het ook noodzakelijk mogelijkheden te bieden voor nieuwe studies na een bachelor of master in het kader van een leven lang leren. Alumni in het Haagse werkveld Veel alumni komen terecht in functies in het openbaar bestuur, internationale organisaties en NGO’s in Den Haag.

Daar dragen zij met hun kennis en vaardigheden opgedaan aan de universiteit bij aan de maatschappelijke vraagstukken van deze tijd. Verbinding met brede publiek in Den Haag Mogelijkheden voor structureel HOVO aanbod en uitbreiding van Studium Generale activiteiten in Den Haag worden verkend. 21

Innovatie en studentondernemerschap versterken De Universiteit wil een belangrijke bijdrage leveren aan de innovatieve kracht en arbeidsmotor van stad en regio. Dat wil zij ook in Den Haag. Daartoe zullen de contacten met het bedrijfsleven worden geïntensiveerd en zullen studenten, via deze contacten worden gewezen op de mogelijkheden om bij bedrijven in (de regio) Den Haag stages te volgen en mogelijk een baan te vinden. In Den Haag studeren jaarlijks ongeveer 30.000 studenten in het hoger onderwijs. De gemeente Den Haag investeert in verschillende innovatie hubs. Het Central Innovation District is de paraplu, waaronder de Hague Security Delta, Hague Humanity Hub en de Legal Delta vallen. Deze innovatie hubs vormen een potentieel vliegwiel voor de ontwikkeling van de lokale economie, maar zijn dat momenteel onvoldoende omdat er vanuit de bedrijven vooral geïnvesteerd wordt in het aantrekken van talent van buiten. Er is te weinig doorstroom van lokaal talent naar deze hubs. De Campus Den Haag wil de komende periode gebruiken om, met gemeente, bedrijven en andere partners in Den Haag te onderzoeken op welke wijze de aansluiting en doorstroom van talent vanuit de hoger onderwijsinstellingen naar de verschillende innovatiehubs kan worden verbeterd.

Daarnaast is het voornemen om scenario’s voor Den Haag te ontwikkelen waarmee lokale vraagstukken kunnen worden opgepakt met lokaal talent. Er zal worden gewerkt aan het versterken van de rol van de Universiteit Leiden om ondernemerschapsonderwijs toegankelijk te maken, om ondernemende vaardigheden te helpen versterken, om gemeenten en bedrijven toegang te geven tot het probleemoplossende en creatieve vermogen van studenten. Momenteel wordt met de Gemeente Den Haag onder meer samenwerking gezocht rond de volgende ontwikkelingenthema’s: de ontwikkeling van het Central Innovation District in Den Haag rond de drie stations knooppunten, de economische visie van de gemeente. Binnen die ambities is vanuit de gemeente veel aandacht voor ondernemerschap. Zowel omdat de gemeente een groot aantal van de bestaande hubs steunt, als vanwege de insteek om innovatie te stimuleren en (internationaal) talent aan de stad te binden. Rond entrepreneurship wordt daarom door een aantal partijen in Den Haag gewerkt aan versterking van de onderlinge samenwerking en activiteiten. Dit biedt een kans voor de Universiteit Leiden om haar rol in het Haagse ecosysteem te versterken, (internationaal) talent te vinden en binden en kennisbenutting door de stad en de partners te vergroten.

Met bestaande partners (onder meer de Haagse Hogeschool), ondernemers en andere betrokkenen moet een duurzame organisatie en inhoudelijk programma (met als referentie het initiatief PLNT) op poten worden gezet. Hierbij speelt pre-incubatie en ontwikkelingen van vaardigheden en innovatieve ideeën een grote rol. Bijvoorbeeld activiteiten die door en voor studenten worden georganiseerd maar ook op welke wijze vraagstukken uit de stad kunnen worden aangepakt. Naast invulling van inhoud en verbinding met bestaande hubs wordt gewerkt aan een passende governance structuur voor partners. 6. Gezondheid en zorg in Den Haag De Universiteit Leiden is al enkele jaren met het LUMC actief binnen de LUMC-Campus Den Haag. In deze LUMC Campus Den Haag vindt een optimale combinatie van onderzoek, onderwijs en impact plaats aan de hand van grootstedelijke gezondheidsvraagstukken. De partners van LUMC-Campus Den Haag zijn: het LUMC, de Haagse ziekenhuizen, de GGD Haaglanden / Gemeente Den Haag en de Universiteit Leiden (FSW en FGGA). Zij werken intensief samen met de Haagse huisartsen, eerste lijn, om de gezondheid en gezondheidszorg in Den Haag te verbeteren. Op dit terrein liggen ook mogelijkheden voor samenwerking met de Haagse Hogeschool. Population Health De gezondheidszorg staat onder druk door maatschappelijke en demografische ontwikkelingen.

Van universitaire medische centra wordt in toenemende mate 22

gevraagd dat zij naast innovaties in de academische zorg bijdragen aan oplossingen om de zorg ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden. Er is meer aandacht voor preventie, levensstijl en vroegtijdige interventies. Het LUMC heef daarom voor ‘population health’ als een van haar maatschappelijke speerpunten gekozen. Het LUMC verstaat onder ‘population health’: het bestuderen van de transitie van gezondheid naar ziekte in de populatie en onderzoek hoe de kans op ziekte verkleind kan worden. Daarbij worden interventies om de gezondheid van mensen te bevorderen ontwikkeld en getoetst. Vanwege het maatschappelijk belang en de kansen in de regio kiest het LUMC voor een krachtige ontwikkeling hiervan. Vanwege de grootstedelijke samenstelling van de Haagse bevolking met specifieke gezondheidsvraagstukken, zoals bijvoorbeeld Diabetes, zal rond dit thema nauw worden samengewerkt in Den Haag. Uitbouw LUMC-Campus Den Haag De komende jaren zal de LUMC-Campus Den Haag verder worden uitgebouwd tot een volwaardige School for Population Health. Dit gebeurt in samenwerking met de huidige partners en binnen de Universiteit Leiden in het bijzonder met de faculteiten Governance & Global Affairs en Sociale Wetenschappen.

De huidige twintigtal onderzoeksprojecten wordt uitgebouwd tot een coherente portefeuille met verschillende onderzoekslijnen, die sterk aan de praktijk gekoppeld blijven. In 2020-2021 is beoogd om te starten met de (advanced) master Population Health Management. Andere thema’s die worden opgepakt is onderzoek en toepassing van (evidence based) e-health, beleid en transities binnen de gezondheidszorg en integrated care (samenwerking in de zorgketen). Gezamenlijk onderzoek en promovendi stimuleren de interfacultaire samenwerking. De fysieke, personele aanwezigheid, van het LUMC zal toenemen in Den Haag. Belangrijke randvoorwaarde voor een succesvolle uitbouw is de opbouw en samenwerking rondom de data infrastructuur voor onderzoek. Daarnaast is binnen de LUMC-Campus Den Haag ten dele de afdeling Public Health en Eerstelijns Geneeskunde (PHEG) van het LUMC gevestigd. PHEG combineert de functie als 'dependance' van het LUMC Opleidingsinstituut Huisartsgeneeskunde met het bieden van onderwijs op het gebied van ‘Population Health Management’ en Huisartsgeneeskunde aan studenten. Daarnaast ontwikkelt, ondersteunt en voert PHEG in de regio Den Haag onderzoek en innovatie in de zorg uit. Vanuit de huisartsopleiding wordt samengewerkt met de zorggroepen in Den Haag. Onder meer met de Eerstelijns Zorggroep Haaglanden (ELZHA) en de Stichting Haagse Gezondheidscentra (SHG).

In samenwerking met Boerhaave Nascholing wordt verkend of om (bio)medische nascholing zowel in Leiden als Den Haag kan plaatsvinden. 7. Doel en groei Het strategische doel van de Universiteit Leiden Campus Den Haag is om, met gebruikmaking van alles wat Den Haag te bieden heeft, de maatschappij in al zijn geledingen vanuit verschillende wetenschappelijke (ook interdisciplinaire) invalshoeken in het universitaire onderwijs en in het wetenschappelijk onderzoek te benaderen. Daarvoor zijn in de voorgaande paragrafen specifieke voorstellen gedaan en plannen weergegeven. Uitgangspunt is en blijft de hoogwaardige kwaliteit van onderzoek en onderwijs van de Universiteit Leiden in Den Haag. Alleen als dat gewaarborgd is, is het mogelijk tot daadwerkelijke groei van medewerkers en studenten te komen. De feitelijke groei van de Universiteit Leiden in Den Haag is afhankelijk van de mogelijkheden voor het realiseren van de hiervoor genoemde kwaliteit en van de voorzieningen die er voor studenten en medewerkers zijn. Een mogelijke vertaling van de onderwijs ambities voor de periode tot 2030 zijn voor in onderstaande tabel opgenomen.

23

Tabel: Referentieraming en groeiscenario tot 2030 - onderwijs Aantal studenten CDH referentieraming Bachelor (BA) Master (MA) Totaal *

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

4.687 1.252 5.939

5.038 1.331 6.369

5.300 1.419 6.719

5.479 1.526 7.006

5.554 1.613 7.167

5.622 1.670 7.292

5.599 1.681 7.280

5.577 1.685 7.262

5.567 1.685 7.252

5.565 1.685 7.250

5.523 1.683 7.206

5.488 1.680 7.168

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

0

200

350

500

700

850

1.000

100

250

400

550

700

850

1.000

100

450

750

1.550

1.400

1.700

2.000

Groeiscenario - bekostigd onderwijs 2 nieuwe BA (start 2025 en 2028) met instroom 200 studenten per BA 1 nieuwe (initiële) MA per jaar (vanaf 2024), met instroom 100 studenten per MA (1 jarig) Totaal groei BA en MA

Aantal studenten CDH inclusief Groei Totaal

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

5.939

6.369

6.719

7.006

7.167

7.392

7.730

8.012

8.802

8.650

8.906

9.168

Aantal deelnemers CDH Groeiscenario - niet bekostigd onderwijs Academy for Professionals (excl MA)** 1 nieuwe (postinitiële) MA ***per jaar (vanaf 2024) met instroom 50 studenten per MA (1 jarig)

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

40

80

120

480

480

480

480

480

480

50

100

150

200

250

300

350

* Conform de door faculteiten (in februari 2020) aangeleverde modellen voor de meest recente Kadernota 2021-2024 (concept, onder voorbehoud van wijzigingen/besluitvorming in CvB) ** Uitgangspunt voor Academy for Professionals is een groeimodel naar 24 cursussen per jaar, van elk 10 dagdelen, en 20 deelnemers per cursus. (NB: in tabel opgenomen is het totaal aantal deelnemers per jaar aan cursus aanbod, niet omgerekend naar voltijd ects equivalenten). **** Professional/advanced masters zijn als aparte categorie opgenomen aan de tabel groeiscenario conform de aparte aanduiding van de niet bekostigde opleidingen in de Kadernota.

In de tabel zijn nog geen cijfers opgenomen voor het personeel en de ruimte nodig voor voorzieningen zoals tentamineren, studentenvoorzieningen (sport, studieverenigingen, housing office, servicebalie, frontdesk, overige studentenvoorzieningen), debat, studentwerkplekken, fietsenstalling, restaurant, samenwerking met derden enz. Het bij deze groei in aantallen studenten horend aantal extra FTE (in het Wetenschappelijk Personeel) wordt geschat op basis van een gemiddelde student/staf ratio van 1 fte op 30 studenten (onderwijs) + opslag van 30% voor (eerste geldstroom) onderzoektijd. Daarbij is nog geen rekening gehouden met de ontwikkeling van specifiek onderzoek in Den Haag. Daarnaast is er ook een aantal FTE extra Ondersteunend en Beheers 24

Personeel (OBP) nodig. Momenteel wordt (tot 2024) additioneel gebruik gemaakt van extra onderwijsruimte in Stichthage. Bovenstaande tabel geeft een indicatieve raming van de mogelijke groei in de periode tot 2030 van het aantal ingeschreven bachelor en master studenten in het initiële onderwijs in Den Haag. Ook is een indicatie opgenomen voor de groei in post-initiële masters en het nieuw aanbod voor professionals via de Academy for Professionals, exclusief online-onderwijs. De ambities achter de groei in dit onderwijsaanbod zijn nader toegelicht in de paragrafen over nieuw bachelor en nieuw master onderwijs. Deze groei draagt bij aan de strategische doelstelling van de Universiteit Leiden om het wetenschappelijk interdisciplinaire onderzoek en onderwijs en de maatschappelijke impact in Den Haag te versterken. In nadere operationele plannen zal een nadere uitwerking nodig zijn voor de vertaling en haalbaarheid van deze plannen in onderwijs en onderzoeksruimten. 8. Samenwerkingsverbanden en netwerken Intensieve samenwerking Voor de ontwikkeling, de impact en de kwaliteit van onderwijs en onderzoek zijn voor de Campus van de Universiteit Leiden in Den Haag intensieve verbindingen met lokale publieke en private organisaties, bedrijven, relevante kennis- en onderwijsinstellingen en met de internationale gemeenschap van groot belang.

Den Haag en de regio Den Haag biedt deze mogelijkheden. Op verschillende terreinen wordt gedurende de planperiode intensieve samenwerking gezocht om van Den Haag een kennisstad te maken die nog aantrekkelijker is. Gemeente Den Haag Met de Gemeente Den Haag wordt onder meer samenwerking gezocht rond de volgende ontwikkelingenthema’s: de ontwikkeling van het Central Innovation District (CID) in Den Haag rond de drie stations knooppunten, de economische visie van de gemeente (gelet op onder andere de arbeidsmarkt en het DNA van de stad), op cultuur gebied rond een verkenning van een nieuw Debat centrum (in samenwerking met andere kennisinstellingen in de stad, zoals bijvoorbeeld Instituut Clingendael), op onderwijs gebied via de aansluiting bij de ambities van het gemeentebeleid in de Haagse Educatieve Agenda, en op onderwerpen die samenhangen met de behoefte van de gemeente Den Haag om haar kennisinfrastructuur te versterken. In de vorige paragraaf is reeds gewezen op de samenwerking tussen gemeente, Universiteit, LUMC en ziekenhuizen in de regio Den Haag op het gebied van gezondheid en zorg, zoals de huisartsenopleiding. Een in 2019 gestart voorbeeld samenwerkingsproject tussen stad en kennisinstellingen is het ontwikkelen van infrastructuur voor ontmoeting en kennisdeling in stadslabs.

Dit is de focus van de City Deal Kennis Maken Den Haag, een gezamenlijk initiatief van de Haagse Hogeschool, Hogeschool InHolland, Universiteit Leiden en gemeente Den Haag. In experimenteerruimtes in de stad wordt hierin door praktijkgericht onderzoek met burgers, stadsprofessionals, ambtenaren, docenten, studenten en onderzoekers gezocht naar oplossingen voor complexe, stedelijke vraagstukken. Haagse Hogeschool Met de Haagse Hogeschool (HHS) is in 2019 een convenant afgesloten waarin is aangegeven dat de Universiteit Leiden zich samen met de HHS wil inspannen om gezamenlijk onderwijs- en onderzoeksactiviteiten te initiëren, die gericht zijn op het internationale profiel van de instellingen en de stad Den Haag, het bevorderen van de doorstroom van studenten, en het verbinden van excellent wetenschappelijk onderwijs met toegepast en praktijkgericht onderzoek. Onderwerpen die in deze samenwerking op de agenda staan zijn o.a.:

25

•

•

•

•

De oprichting van de The Hague Knowledge Hub (om onderwijs-en onderzoeksactiviteiten uit te bouwen, passend bij het profiel van de instellingen en de stad Den Haag); uitbreiding van het masteraanbod en het gezamenlijk indienen van onderzoeksvoorstellen binnen samenwerkingsthema’s, doorstroommogelijkheden in opleidingen, samenwerken in kenniscentra; Campus Culture en Impact (gezamenlijk innovatieve en multidisciplinaire activiteiten voor studenten, medewerkers en inwoners van Den Haag op het gebied van debat, cultuur, onderwijs en samenleving in Den Haag); Studentenvoorzieningen (zoals tentamenfaciliteiten, sportfaciliteiten; studieplekken) en studentenhuisvesting (waarbij partijen zich gezamenlijk inzetten om voldoende betaalbare huisvesting voor studenten in Den Haag te realiseren).

De bestaande samenwerking met de HHS op onderwijs en onderzoek in Den Haag bestaat o.a. in de LUMC-campus; via een gezamenlijke leerstoel en in stadslab aanpak. Hogeschool der Kunsten De Universiteit Leiden heeft de afgelopen jaren een aantal vruchtbare samenwerkingsrelaties ontwikkeld met de Hogeschool der Kunsten (Koninklijk Conservatorium en de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten) zoals de samenwerking via de Academy of Creative and Performing Arts (ACPA), in onderzoek van promovendi in en naar de kunsten, in onderwijs voor kunststudenten en kunstonderwijs voor studenten aan de Universiteit, via gezamenlijke organisatie van culturele evenementen op het snijvlak van kunst en kennis (zoals het Artistic research converence project). Deze samenwerkingsverbanden zullen de komende periode worden gecontinueerd en waar mogelijk worden versterkt. Brede samenwerkingspartners en bedrijfsleven De Universiteit Leiden zal in de komende jaren de samenwerking met organisaties in Den Haag intensiveren. Daarbij zal vooral buiten bovenstaande organisaties aandacht zijn voor andere kennis- en onderwijsinstellingen, internationale organisaties, departementen en bedrijven, maar ook bijvoorbeeld met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).

Vanuit de specifieke behoefte van samenwerking vanuit deze partners als van de Universiteit Leiden wordt bezien welke vormen en inhoud van samenwerking mogelijk en haalbaar zijn. De Universiteit wil een belangrijke bijdrage leveren aan de innovatieve kracht en arbeidsmotor van stad en regio. Zoals bij het intensiveren van contacten met bedrijfsleven op het gebied van innovatie en studentondernemerschap in Den Haag, op het terrein van cyber security met ICT-security bedrijven in de CID ICT - Security Campus nabij de Laan van NOI, en in LDE verband via de LDE alliantie op AI, Data en Digitalisatie. LDE Voor sommige onderwerpen en thema’s zal de samenwerking in LDE verband worden gezocht, zowel in onderzoek als onderwijs en op impact in aansluiting op de focusthema’s van de LDE strategie 2019 – 2024 (healthy society, inclusive society, sustainable society en digital society), bestaande centres en nieuwe verkenningen (zoals safety and security, government of migration and diversity (zie link met stimuleringsmiddelen in hoofdstuk onderzoek). De aanwezigheid in de stad Den Haag van ook TU Delft (EPA) en Erasmus Universiteit (via het International Institute of Social Studdies – ISS, waar in LDE verband o.a. samen wordt gewerkt in het LDE Centre for Frugal Innovation in Africa) biedt een goede basis.

Internationale samenwerking Met een of enkele buitenlandse universiteiten worden mogelijkheden tot samenwerking verkend. Zeker met enkele universiteiten vanuit het Verenigd Koninkrijk en in relatie tot de in 2020 gelanceerde initiatief van zeven Europese Universiteiten voor een European University for Well-being (EUniWell), wordt bezien welke vormen van samenwerking 26

op het terrein van onderwijs en onderzoek in Den Haag mogelijk zijn. In het komend jaar moet daarover meer duidelijkheid ontstaan. Samenwerkingsnetwerken Om met de stad Den Haag en de partners in deze stad en regio haar kennis te delen, mee te denken, elkaar te inspireren en mogelijke nieuwe gezamenlijke initiatieven of samenwerkingsrelaties op te zetten, zal vanuit de Campus Den Haag actief worden geparticipeerd in de verschillende relevante netwerken zoals de Hague Academic Coalition (HAC, hieraan nemen collega kennisinstellingen deel), het International Community Platform (ICP, hierin zijn internationale werkgevers in de Haagse regio vertegenwoordigd), de Hague Security Delta (HSD) en de Economic Board The Hague. Student en Stad Met de gemeente Den Haag en met de hoger onderwijsinstellingen in Den Haag wordt in het platform Student en Stad samengewerkt om goede infrastructuur voor studenten te waarborgen. Deze vruchtbare en unieke samenwerking wil Campus Den Haag de komende planperiode continueren en verder uitbouwen. Hierop wordt nader ingegaan in de paragraaf over voorzieningen. Leidse alumni die in Den Haag wonen en/of werken De Universiteit Leiden bouwt aan een netwerk van geïnformeerde en betrokken alumni, die met hun tijd, netwerk en financiën bijdragen aan de doelstellingen van de universiteit.

Specifiek voor de faculteit FGGA en de Haagse campus kunnen de banden met Leidse alumni woonachtig en/of werkzaam in Den Haag worden aangehaald. Aanbod van inhoudelijke evenementen, onderwijs voor professionals en netwerkbijeenkomsten betrekken de alumni bij de faculteit en de campus. Op hun beurt vormen alumni een belangrijke link naar de arbeidsmarkt. Zij kunnen aanstaande en zittende studenten informeren over de arbeidsmarkt en hoe hun studie hen daar op heeft voorbereid. Zij zijn potentieel leverancier van stages, vacatures, onderzoeksopdrachten en andere projecten vanuit het werkveld. Daarnaast zijn vele van hen werkzaam bij voor de Universiteit Leiden relevante overheidsinstanties en (internationale) organisaties in Den Haag en omgeving. De faculteit en Campus Den Haag kan gebruik maken van de positie en het netwerk van alumni om deuren te openen en contacten te leggen. Internationale alumni Internationale alumni die in Den Haag gestudeerd hebben en elders hun studie of carrière voortzetten zijn daarnaast ambassadeurs van de Universiteit Leiden en de opleidingen in Den Haag. Zij kunnen in hun land van herkomst of op de universiteit waar ze hun opleiding voortzetten een belangrijke rol vervullen bij de werving van nieuwe internationale studenten. 9.

Voorzieningen Universiteit Leiden op Campusboulevard De Campus Den Haag van de Universiteit Leiden draagt zorg voor hoogwaardige voorzieningen in Den Haag voor studenten en medewerkers. Uitgangspunt is een compacte campus in de binnenstad waar studenten, medewerkers en bezoekers in een (1!) stadscampus alle onderwijs – en onderzoek voorzieningen bij elkaar hebben. In 2025-2030 moeten het onderwijs en onderzoek van de Universiteit Leiden kwalitatief hoogwaardig op één plek (Campusboulevard) in het centrum van Den Haag (voorkeurslocatie nabij Wijnhaven) zijn geconcentreerd, waarbij zo veel mogelijk ook andere voorzieningen voor studenten en medewerkers beschikbaar zijn. Te denken valt aan een ‘eigen’ universitair gebouw dat idealiter middels een volwaardig gebouwelement (loopbrug met uitkraging) aan Wijnhaven verbonden is. In dit gebouw zijn (extra) onderwijszalen, (moderne) tentamenvoorzieningen, kantoorruimten (werkkamers en vergaderruimten), studiewerkplekken, de Universiteitsbibliotheek, studentenfaciliteiten (fitness, beehive), front office en backoffice, restauratieve voorzieningen/algemene ontmoetingsruimte, 27

fietsenstalling (ook geschikt voor elektrische fietsen, bakfietsen, scooters enz.), en zou ook rekening gehouden moeten worden met de ruimte die nodig is voor de Academy for Professionals. De Campusboulevard wordt de fysieke campusomgeving die de samenwerking met andere kennispartners van de universiteit stimuleert en ondersteunt. Een universiteit heeft uitdaging nodig en een inspirerende omgeving om zich te kunnen ontwikkelen. Vanuit dit nieuwe academische centrum zullen startups inspiratie en coaching vinden voor het opstarten van hun bedrijf. Op de Campusboulevard vinden we daarom ook functies zoals innovatie- living- en skillslabs en ondernemersruimten. De bedrijven en organisaties in Den Haag zullen de samenwerking zoeken met de universiteit om verder te kunnen innoveren. Het Koninklijk Conservatorium is de directe buurman, de KABK en de KB zijn nabij, de medewerkers van de nabijgelegen departementen kunnen er terecht, de vragen die in Den Haag leven kunnen gemakkelijk aan de Universiteit worden voorgelegd. Voor samenwerkingspartners die in andere delen van het CID gehuisvest zijn, zoals de HHS bij Holland Spoor, of de ICT-security bedrijven nabij Laan van NOI, is de universiteit gebaat bij een goede en aantrekkelijke verbinding vanuit de in het centrum gelegen Campusboulevard.

De Campusboulevard ligt in een zeer complex centrumgebied waarbij het tevens het voornemen van de gemeente Den Haag is betaalbare huisvesting voor de lage- en middeninkomens te realiseren. Mogelijk zal een beperkt deel van de benodigde studentenhuisvesting op de campus gerealiseerd kunnen worden. De plintruimte van de Campusboulevard dient zo open en uitnodigend mogelijk te zijn voor iedereen: studenten, medewerkers, zakelijke professionals, burgers van de stad. De entree van het gebouw moet zodanig gepositioneerd zijn, dat bezoekers gewoonweg binnengezogen worden en hun weg eenvoudig kunnen vinden. Letterlijk dient de entree een lage drempel te hebben.. In de Campusboulevard kan men terecht voor debat en kunnen studenten, medewerkers en bewoners van Den Haag geïnspireerd raken door lezingen en colleges. Sommige van deze activiteiten zullen plaatsvinden in het kader van Studium Generale activiteiten, of HOVO (Hoger Onderwijs Voor Ouderen). Andere activiteiten en evenementen zullen in samenwerking met partners in de stad worden georganiseerd zoals in het kader van de Campus Culture activiteiten met de HHS, of rond het thema vrijheid met de partners van ‘Just Peace’, of het Humanity House. Ook is te denken aan activiteiten zoals het Science Café Den Haag dat in samenwerking met de gemeente en andere onderwijsinstellingen in en rond Den Haag wordt georganiseerd.

Academische cultuur in Den Haag De Universiteit wil door haar activiteiten bijdragen aan een levendige stad en aan het invullen van het profiel van Den Haag. Studenten nemen tijdens hun zoektocht naar oplossingen van problemen die zij in Den Haag tegenkomen deel aan het debat, voeren hierover het gesprek met de politiek of zijn actief in de vele (internationale) organisaties in Den Haag. Omdat studenten en medewerkers ook in de directe nabijheid wonen en actief zijn, zijn zij medebepalend voor de inspirerende sfeer die de omgeving van de Academieboulevard uitademt. Dat geldt ook voor de binnenstad van Den Haag. Studenten en medewerkers zijn te vinden op allerlei plekken in de binnenstad en zijn medebepalend voor het culturele leven in de stad. Zij zullen ook gebruik maken van de in de stad aanwezige voorzieningen zoals de bibliotheek, winkels en zullen te vinden zijn in de uitgaansgelegenheden in het centrum van de binnenstad. Rond de Academieboulevard zijn naast uitgaansmogelijkheden ook voldoende evenementen waaraan door studenten, medewerkers en burgers van de stad kan worden deelgenomen. Om mede te letten op een goede balans in de stad participeert de Universiteit Leiden in de Stichting Binnenstad Den Haag.

Studentenhuisvesting Voldoende betaalbare en kwalitatief goede huisvesting voor studenten en medewerkers in de directe omgeving van de binnenstad van Den Haag is van groot belang. De 28

Campus Den Haag ontwikkelt daarom met de gemeente Den Haag en betrokken huisvesters, een lange termijn visie op de huisvesting van zowel medewerkers (inclusief promovendi) als studenten (nationaal en internationaal). Studentenvoorzieningen In de Academieboulevard worden voldoende en kwalitatief hoogwaardige sportvoorzieningen, studie en studentenvoorzieningen, werkplekken en vergaderruimtes voor studenten ondergebracht. Nu is er hiervoor al een eerste stap gezet in het gebouw Beehive, tegenover de Wijnhaven gebouw. In de periode 2025 – 2030 is er in de Academieboulevard een nieuw studentencentrum waarin deze voorzieningen zijn ondergebracht en waar (Nederlandse en internationale) studie- en studentenverenigingen van de Campus Den Haag hun plek hebben gevonden. Studenten kunnen hier terecht voor vragen over hun toelating en inschrijving, hun persoonlijke ontwikkeling, krijgen hier advies over studiebegeleiding, loopbaanoriëntatie en worden hier voorgelicht over studeren in het buitenland en de mogelijkheden om hiervoor gebruik te maken van studiebeurzen. De internationale exchange student kan hier terecht voor de ondersteuning in de zoektocht naar geschikte studentenhuisvesting. Student en Stad In het voorjaar van 2018 is in Den Haag het platform Student & Stad opgericht.

In dit platform wordt samengewerkt door de Hogescholen in Den Haag, de Universiteit Delft, de gemeente Den Haag en de Universiteit Leiden. Dit platform is ontstaan in het licht van de sterke groei van (internationale en ook Nederlandse) studenten in Den Haag. Er is een sterke behoefte bij zowel de gemeente als de Hoger onderwijsinstellingen om de samenwerking tussen de instellingen te verbreden, en op die manier het aanbod aan studentenvoorzieningen, de netwerken van studentenorganisaties, de samenhang van activiteiten en (de kwaliteit van de) infrastructuur voor studenten te verbeteren. Met alle betrokken hoger onderwijsstellingen zijn thema’s geïdentificeerd waar men binnen het platform Student & Stad gezamenlijk aan werkt. Vooralsnog zijn dit de volgende thema’s: ‘International student community’, introductieprogramma’s voor nieuwe studenten, verenigingscultuur, de relatie tussen onderwijs en arbeidsmarkt, de organisatie van evenementen en activiteiten die impact hebben voor de stad, de psychische en medische hulp aan studenten, en de afstemming van de communicatie en marketing over de ‘Haagse zaken’ die voor (toekomstige) studenten van belang zijn. Dit moet leiden tot een nog beter studentenklimaat en hoger voorzieningenniveau voor studenten in Den Haag.

De Universiteit Leiden heeft de ambitie om in dit platform een actieve rol te vervullen en ook in brede zin de samenwerking met andere hoger onderwijsinstellingen te zoeken. Met de Haagse Hogeschool is in dit kader een aantal thema’s opgepakt en wordt bijvoorbeeld gezamenlijk invulling gegeven aan het begrip “Campus Culture” in Den Haag, zijn afspraken gemaakt over sport en tentamenfaciliteiten en wordt gezamenlijk opgetrokken als het gaat om studentenhuisvesting.

10. Alumnibeleid, Fondsenwerving en Relatiebeheer Een groeiend aantal studenten, nieuwe studierichtingen, een interdisciplinaire aanpak, impact van het onderwijs en alle samenwerkingsverbanden met de stad Den Haag, gaan hand in hand met een groeiende behoefte aan alumnibeleid & fondsenwerving. Fondsenwerving begint bij draagvlak en draagvlak begint bij relaties ontwikkelen. Het draagvlak dat Campus Den Haag al heeft, zal verder ontwikkeld moeten worden. Daarbij is een heldere positionering van de Campus essentieel. Dit document geeft daar een heldere visie op. Relaties met alle stakeholders zijn daarbij van belang: bedrijfsleven én politiek in Den Haag, de gemeente, haar inwoners en betrokken particulieren. En natuurlijk ook studenten en alumni van 29

Campus Den Haag, medewerkers en gastdocenten. Als we de relaties met al deze doelgroepen in kaart brengen, kunnen we een plan van aanpak maken voor fondsenwerving gericht op de verschillende eigenschappen, doelstellingen, draagkracht en belangen van de doelgroepen. Parallel daaraan staan de baanbrekende of essentiële projecten die Campus Den Haag zelf onder de aandacht wil brengen en haar uniek maken in de context. Projecten die in het domein internationale vrede, recht en veiligheid liggen (cybersecurity bijv. ). Projecten die de mondiale uitdagingen aangaan. Maar ook ‘population health management’ onderzoek of andere projecten die mede door de stimuleringsgelden ontwikkeld worden. Deze projecten zijn als het ware de ‘producten’ die we middels verhalen op ‘de markt’ kunnen brengen. De markt bestaat in deze context uit Vermogende Stichtingen, Fondsen en particulieren hebben vaak de doelstelling om hun vermogen in te zetten in een maatschappelijk relevante context. Dat is precies wat de Campus kan bieden. Ook betrokkenen zonder vermogen kunnen de financiële bereidheid hebben zich te verbinden aan de vele doelstellingen van Campus Den Haag. Twee voorbeelden ter illustratie Er zijn vermogensfondsen die zich tot doel stellen om de leefbaarheid of de samenwerkingen tussen wetenschap en cultuur in Den Haag te bevorderen.

In Rotterdam is een goed werkend voorbeeld daarvan de stichting Droom en Daad. Shell heeft een nabuurschap sponsorprogramma waar de doelstelling van de Campus Den Haag om de kinderen van stad te betrekken, goed zou passen. Samen met Campus Den Haag zal gewerkt worden aan een plan van aanpak voor de fondsenwerving. 11. Governance Campus Den Haag Eén universiteit in twee steden De Universiteit Leiden heeft gekozen voor één universiteit in twee steden. Alle faculteiten van de Universiteit Leiden zijn actief in Den Haag. De Faculteit Governance and Global Affairs dat zich richt op brede governancevraagstukken is er geheel gevestigd. De Campus Den Haag wordt gevormd door alle activiteiten van de Universiteit Leiden in Den Haag waarbij FGGA een eigen bestuurlijke entiteit is. Intensieve verbinding en samenwerking tussen FGGA en de andere aanwezige faculteiten in Den Haag wordt verder vormgegeven. Campus Den Haag De Campus Den Haag is een coördinatie-arrangement gericht op de coördinatie van de activiteiten van de Universiteit Leiden in Den Haag.

De decaan van FGGA functioneert als bestuurder van de Campus Den Haag en beslist onder eindverantwoordelijkheid van het College van Bestuur en in afstemming met de andere decanen over de coördinatie, strategie, plannen en organisatie van de Campus Den Haag (exclusief de faculteit FGGA die een zelfstandige bestuurlijke verantwoordelijkheid heeft) en coördineert de uitvoering van strategie, plannen en organisatie. In het overleg tussen het CvB en de decanen worden de plannen en afspraken ten aanzien van de Campus Den Haag vooraf besproken en besloten. De bestuurder van de Campus Den Haag organiseert afstemming en coördinatie tussen de betrokken faculteiten in Den Haag. Tevens maakt hij afspraken met de afzonderlijke faculteiten over onderwijs en onderzoek van deze faculteiten in Den Haag. De inhoudelijke verantwoordelijkheid voor het onderwijs en onderzoek blijft bij de aanleverende faculteit. De studentvertegenwoordiging, de personeelsvertegenwoordiging en betrokkenheid voor Campus Den Haag loopt via de reguliere universiteit brede gremia voor afstemming en vertegenwoordiging. Daarnaast wordt bezien op welke wijze binnen de Campus Den Haag voor studenten en medewerkers overlegvormen gevonden kunnen worden waar Campus breed over zaken gesproken kan worden.

Als eerste zal gestart worden met een coördinatieoverleg met de opleidingsdirecteuren/voorzitters van alle bestaande BA en MA opleidingen in Den Haag. In de

30

komende jaren zal bezien worden of en in hoeverre de governance van de Campus Den Haag van de Universiteit Leiden aangepast moet worden. Ambtelijke ondersteuning De beleidsvoorbereiding, -ondersteuning en -uitvoering van de plannen voor de activiteiten van de Universiteit Leiden in Den Haag vindt plaats door het ambtelijk apparaat op centraal niveau middels de reguliere verantwoordelijkheidslijn en door de afzonderlijke faculteiten. Zo veel als mogelijk wordt aangesloten bij bestaande overleggen en bestuurlijke en ambtelijke structuren onder het adagium één universiteit in twee steden. Na vaststelling van dit strategisch kader wordt bezien hoe de ambtelijke coördinatie van de activiteiten van de Universiteit Leiden in Den Haag zal plaatsvinden. Verkend wordt hoe een ingang voor kennisvragen en de samenwerking met externe partners voor de Haagse onderzoekers, docenten en studenten het beste kan worden ingericht voor meer impact. Zichtbaarheid Campus Den Haag Campus Den Haag is integraal onderdeel van de Universiteit Leiden en wordt ook als zodanig gepositioneerd. Het merk Universiteit Leiden kan worden versterkt door het internationale en grootstedelijke karakter van de stad Den Haag. Anderzijds versterkt de Campus Den Haag de kernwaarde ‘vrijheid’ van de Universiteit, dit komt tot uiting in bijvoorbeeld de debatten, lezingen en andere activiteiten op de Spaanse Trappen.

De boodschap dat de Universiteit Leiden ook in Den Haag gevestigd is, moet zowel intern als extern verspreid en geladen worden. Dit vraagt een nadrukkelijke communicatiestrategie. Deze strategie wordt ontwikkeld door de communicatieadviseur Campus Den Haag van SC&M in samenspraak met de bestuurder van de Campus Den Haag. Interne verbinding De Campus Den Haag is een unieke plek waar studenten en medewerkers van verschillende opleidingen en faculteiten samenkomen. Om de kracht hiervan te benutten moeten ontmoetingen (kruisbestuiving) gefaciliteerd worden. Ook is er een ambitie om te bouwen aan een community gevoel binnen de Campus die niet los moet raken van de Universiteit Leiden als geheel. 12.

Uitwerking strategieplan

Het strategieplan wordt nader uitgewerkt in een uitvoeringsagenda waarin concrete afspraken en planningen worden opgenomen. De afzonderlijke faculteiten van de Universiteit Leiden geven in onderling overleg aan welk nieuw onderwijs en onderzoek definitief beoogd is in Den Haag. Daarvoor wordt ten behoeve van de uitvoeringsagenda een meerjarenplanning opgesteld inclusief begroting en noodzakelijke organisatie en voorzieningen. Er vindt regelmatig overleg met de gemeente Den Haag plaats over de voortgang van de realisatie van het strategieplan. Vanwege de lange termijn van het strategieplan wordt elke drie jaar bezien of aanpassing noodzakelijk is.

31