RIS312733 Bijlage 1-Jaarrapportage Jeugd en Wmo 2021
Tekst van het document
224
251
Onbekend
24
20
244
212
195
2016 28
jeugd
Aantal gebruikte trajecten per soort 1% 3%
1% 2%
2017
2018
231
245
2019
2020
221
2021
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
De gemiddelde doorlooptijd van afgesloten specialistische jeugdhulptrajecten lijkt te stabiliseren. De afgelopen jaren is deze gestaag gestegen, waarvoor meerdere redenen waren,
5% 10%
5%
2020
2021
80%
80%
9%
zoals benoemd in de jaarrapportage van 2020. Het lijkt erop dat in 2021 geen sprake meer is van een verdere stijging van de doorlooptijd.
30
jeugd
Percentage jeugdigen dat instroomt of terugkeert
in de jeugdhulp Crisis Interventie Team Gecertificeerde instellingen (JB/JR) Ambulante Jeugdhulp Residentieel Topspecialistisch
3%
4%
4%
9%
4%
9%
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
2020
2021
84%
83%
Er is de afgelopen jaren een stijgende trend waarneembaar als het gaat om de inzet van ambulante vormen van jeugdhulp. De stijgende trend geldt met name voor kinderen en jongeren met een (licht) verstandelijke beperking en de jeugd-GGZ. Tegelijkertijd is een lichte daling van residentiële jeugdhulp waarneembaar. Dit is van invloed op de stijging van de inzet van ambulante
Nieuwe instroom Terugkeer <6 maanden Terugkeer 6-12 maanden Terugkeer >12 maanden Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
jeugdhulp (in de thuissituatie). We constateren een lichte daling van jeugdhulp met verblijf.
De effectiviteit van de hulp wordt onder andere bekeken aan de hand van het aantal terugkerende gebruikers. In 2021 is de situatie vrijwel hetzelfde als 2020.
27 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
JeugdhulpPlus Jeugdhulpplus (voorheen gesloten jeugdhulp genoemd) is een
Jeugdhulpplus wordt gezamenlijk met de jeugdhulpregio’s in
vorm van jeugdhulp die ingezet wordt voor kwetsbare jongeren
de provincie Zuid-Holland ingekocht. Gezamenlijk met de
die een gevaar vormen voor zichzelf of hun omgeving en waar
2 aanbieders in dit gebied, de Jeugdbescherming en de
andere vormen van jeugdhulp niet (meer) van toepassing zijn.
52 gemeenten is afgesproken het aantal jeugdzorgplus plekken
Deze jeugdhulp kan alleen ingezet worden met een rechterlijke
te verminderen van 300 naar 100 in 2024 en in plaats daarvan
machtiging.
alternatieve voorzieningen op te bouwen. Deze ambitie is voor
In totaal is er in 2021 voor 48 Haagse jongeren jeugdhulpplus
Haaglanden verankerd in de Regiovisie Jeugdhulp.
ingezet.
Persoonsgebonden budget 31
jeugd
Totaal aantal jeugdigen met een pgb en besteed budget in 2021
Bron: SVB budgetoverzicht 30-12-2021
Een pgb stelt jeugdigen en ouders zelf in
tegenover 104 in 2020. Kortom, in verge-
verklaard worden dat er samen met de
staat om de noodzakelijke zorg in te
lijking met 2020 zijn er in 2021 minder
pgb-ontvangers goed wordt gekeken wat
schakelen en te organiseren in plaats van
budgethouders geweest, maar het aan-
het effect is geweest van de hulp en of
zorg in natura. Dit draagt bij aan de
tal nieuwe budgethouders was wel
inzet vanuit zorg in natura of zelfs uit
eigen kracht en keuzevrijheid. Ten
hoger. De daling wordt vooral veroor-
het voorliggend veld beter is om het
opzichte van 2020 is het aantal budget
zaakt door minder verlengingen. Dit kan
gewenste resultaat te behalen.
houders gedaald (482 in 2020) en ook het bestede budget is lager. Van alle jeugdigen met een pgb in 2021 hebben 221 jeugdigen na herbeoordeling een verlenging gekregen van hun pgb (tegenover 284 in 2020). Bij 158 budgethouders is na afloop van de beschikking geen nieuw pgb toegekend. In 2021 zijn er 169 nieuwe budgethouders bijgekomen,
423
budgethouders
€ 5,93 miljoen
€ 4,04 miljoen
totaal toegekend budget
reeds besteed budget
Jeugdhulp in Gezinsvormen Vanuit het regionale actieprogramma ‘Jeugdhulp in
gezinsvorm zoveel mogelijk rekening gehouden met de
Gezinsvormen’ is de afgelopen jaren gewerkt aan het meer
herkenbaarheid van en een blijvende verbinding met de eigen
op de kaart zetten van pleegzorg. Zo zijn er in 2021 in samen-
achtergrond. In de matching is aandacht voor diversiteit en
werking met jeugdhulporganisaties een aantal thema’s vast
culturele achtergrond. De kans op succes van de plaatsing in
vastgesteld waar de jeugdhulpaanbieders en gemeenten de
een gezinsvorm en de positieve effecten voor de jeugdigen op
komende periode op gaan samenwerken ten behoeve van
langere termijn worden hiermee vergroot. De grootste pleeg-
het waarborgen van de continuïteit van de pleegzorg. Tot slot
zorgaanbieder, Jeugdformaat, werft kindgericht: de jeugdige is
blijft er aandacht voor werving en matching van pleegouders
het uitgangspunt bij de werving van een passend pleeggezin.
en pleegkinderen. Op dit moment wordt bij plaatsing in een
28 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Onderwijs Jeugdhulp In april 2021 zijn de besturen van de ketenpartners akkoord
• De Adviestafel en Doorbraaktafel zijn
gegaan met de invoering van een Pilot onderwijs jeugdhulp
ingevoerd voor casussen in het primair
arrangementen in het Speciaal Onderwijs (10 scholen). Daarna
onderwijs die vastlopen op het snijvlak
is gestart met de implementatie van de OJA’s met een start
onderwijs - jeugdhulp.
datum van 1 januari 2022. Door te laat starten van het inkooptraject door de scholen is de invoeringsdatum uitgesteld tot 1 april 2022. Vanuit het Programma Samenwerking
• Het Routeboek Verzuim en Thuiszitters PO is verder aangescherpt. • Het Privacy Convenant is ondertekend. Dit is een convenant
Onderwijs - Jeugdhulp is gewerkt aan het formuleren van de
met gezamenlijke afspraken over het delen van gegevens om
gezamenlijke ambitie ‘Ieder kind ontwikkelt zich veilig en
te komen tot een passende plek voor het kind.
optimaal in de eigen context’ en 10 verbeteracties om de
• Pilot De Ontdekkers op SBO het Avontuur is gestart. De pilot
samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp te verbeteren
is gericht op het vinden van een passende plek voor betrokken
en te versterken. In 2021 zijn de volgende resultaten bereikt:
kinderen, waarbij onderwijs en jeugdhulp met elkaar samen-
• Het Routeboek Verzuim en Thuiszitters VO is vastgesteld.
werken. Binnen 13 weken wordt duidelijk of en hoe kinderen
In 2022 wordt het routeboek op meerdere VO-scholen
terug kunnen naar regulier onderwijs of een andere
ingevoerd.
passende plek.
Ieder kind veilig Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel (JBT) wordt ingezet wanneer hulp-
zijn zorgen over de kinderen en de juridische criteria voor een
verleners van mening zijn dat er een onderzoek gedaan moet
ondertoezichtstelling. Het aantal verzoeken aan de JBT is de
worden door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK),
laatste jaren vrij constant (rond de 170), maar het percentage
omdat er zorgen zijn over de veiligheid van jeugdigen en
dat leidt tot een raadsonderzoek is sterk gestegen van 49% in
ouders in het vrijwillig kader niet of onvoldoende meewerken.
2019 naar 72% in 2021. Dit gaat ten koste van het percentage
Ouders, kinderen >12 jaar en verzoeker worden uitgenodigd
dat in aanmerking komt voor vrijwillig kader of voor een uit
om met elkaar dit verzoek te bespreken. Er zijn verschillende
gesteld raadsonderzoek. Het lijkt erop dat in 2020 en 2021
verzoeken mogelijk: onderzoek naar een gezagsbeëindigende
de problematiek van de verzoeken aan de JBT zwaarder is
maatregel, verzoek tot hulpverlening of een ‘ondertoezicht
geworden. Wat ook een rol kan hebben gespeeld is het feit de
stelling’ (OTS). Het besluit dat, in samenspraak tussen
GI’s door personele krapte minder ruimte hadden om zaken
gemeente en RvdK wordt genomen, is onafhankelijk. Leidend
preventief op te pakken.
Veilig Thuis Haaglanden In 2020 heeft de gemeente
per 1 juli 2020 zijn ze in werking getreden. Samengevat zijn
Den Haag, in samenwerking
de volgende afspraken gemaakt:
met de regio Haaglanden en drie
• Per 1 januari 2021 zijn de tarieven van de vier betrokken
omliggende jeugdzorgregio’s een verbetertraject ingezet voor
jeugdhulpregio’s geüniformeerd; • Per 1 juli 2020 tot 1 januari 2022 wordt via een tijdelijke
onze lokale Gecertificeerde
regeling het bedrag vergoed dat gemoeid is met een verlaging
Instelling. Belangrijk onderdeel van dit verbetertraject waren de
van de caseload voor de jeugdbeschermers, waarmee ook tijd
financiële afspraken met alle betrokken regio’s. Hierdoor is de
vrijkomt voor hun noodzakelijke coördinatiewerkzaamheden;
Gecertificeerde Instelling in staat gesteld de geïnventariseerde
• In de periode tot 1 januari 2022 willen we met het Rijk en
knelpunten de komende periode op te lossen, te weten: te hoge
betrokken ketenpartners in de regio’s een model voor
caseload voor jeugdbeschermers en te hoge administratieve
hervorming van de veiligheids-/ (jeugd)beschermingsketen
lasten. Eind april 2020 zijn deze afspraken definitief geworden,
creëren, alsmede concrete stappen zetten.
29 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Jeugdbescherming en Jeugdreclassering In 2021 was het aantal Haagse jeugdigen in de gedwongen
• De lacunes in het aanbod zijn inzichtelijk gemaakt en er
jeugdhulp 2.152. In 2019 was dit nog 2.575 en in 2020 2473.
worden plannen ontwikkelde om de belangrijkste lacunes
Er is over de jaren heen een dalende trend te zien in het aantal unieke cliënten bij de Gecertificeerde Instellingen. Dit kan
te dichten; • Bureaucratische belemmeringen bij het verstrekken van hulp
duiden op het benutten van meer mogelijkheden tot vrijwillige
zijn in kaart gebracht.
jeugdhulp in het lokale veld. Daarbij moet opgemerkt worden dat nog niet alle declaraties van 2021 binnen zijn, waardoor
32
aantallen en percentages kunnen veranderen. Vanaf juli 2021
jeugdreclassering
jeugd
Aantal unieke cliënten jeugdbescherming en
staat de regio ZW onder verscherpt toezicht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en Interbestuurlijk Toezicht door het Rijk vanwege het aantal kinderen met een kinderbeschermings
2.111
Jeugdbescherming
1.821
maatregel dat te lang moet wachten op passende hulp. In verband hiermee zijn de volgende acties gestart in 2021: • De doorbraakaanpak om kinderen sneller te helpen is geïntensiveerd waar door het aantal wachtende kinderen is
441
Jeugdreclassering
402
gedaald van 134 naar 36 in de regio Haaglanden; • Naast JB-west zijn ook voor de William Schrikker Stichting
0
en het Leger des Heils verbeterplannen ingediend en gefinancierd tot en met 2022;
2020
500
1.000
1.500
2.000
2.500
2021
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
Maatschappelijke Ondersteuning 33
wmo
Aantal personen dat een maatwerkarrangement gebruikt
14.515
Hulp bij huishouden
15.740 7.077
Sociaal en persoonlijk functioneren
en ‘Zelfzorg en gezondheid’ (ZZG) wordt verklaard door de veranderingen bij beschermd wonen. Gedurende het jaar werd de
2.577
financiering via instellingssubsidies omgezet naar individuele
2.088
maatwerkarrangementen op naam van de cliënt (= omzetting overgangsrecht). Hiermee verandert dus wel de financierings-
1.121
vorm, maar het totaal aantal cliënten verandert niet.
476 376
Waakvlam*
467 0
2020
resultaatsgebieden ‘Sociaal en persoonlijk functioneren’ (SPF)
1.888
Financiën
3.000
ment ontving. Het aantal cliënten met huishoudelijke hulp vergrijzing en het abonnementstarief. De toename bij de
1.143
Dagbesteding
gedurende het jaar op enig moment een maatwerkarrangesteeg met ruim 8%. Dit is in het algemeen te verklaren door de
7.968
Zelfzorg en gezondheid
In 2021 zien we een toename van het aantal personen dat
6.000
9.000
12.000
2021
*Dit betreft een stroomcijfer over het gehele jaar.
30 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
15.000
Intensiteiten per resultaatgebied In onderstaand overzicht is het aantal cliënten naar intensiteit
Dit effect is gering en gaat bovendien niet ten koste van de
weergegeven per 31 december. Deze grafiek sluit niet één-op-
geleverde kwaliteit. Zie daarvoor de recente ‘Evaluatie Wmo-
één aan op de vorige. Grafiek 33 vermeldt een stroomcijfer.
maatwerkarrangementen 2020’ (RIS311213).
Het geeft alle mensen weer die in het betreffende jaar op enig moment een maatwerkarrangement (huishoudelijke hulp etc.)
Trend bij huishoudelijke hulp:
hebben ontvangen. Grafiek 34 vermeldt een standcijfer.
• Het aandeel ‘basis’ steeg van 57,8% naar 64,0%. In aantallen:
Dat geeft aan hoeveel mensen op 31 december een lopende
een stijging van 6.946 in 2020 naar 8.550 in 2021.
indicatie voor een maatwerkarrangement hadden.
• Het aandeel ‘plus’ daalde 40,2% naar 34,6%. In aantallen: een daling van 4.835 in 2020 naar 4.624 in 2021.
Het aantal maatwerkarrangementen voor huishoudelijke hulp
• Het aandeel ‘intensief’ daalde van 1,9% (december 2020)
steeg per december 2021 tot 13.364 indicaties (in 2020:
naar 1,4% (december 2021). In aantallen: een daling van 233
12.014). Met name bij huishoudelijke hulp zien we een
in 2020 naar 190 in 2021.
verschuiving binnen de zwaarte van de indicaties. 34
wmo
Intensiteiten naar resultaatgebied1
2020
Hulp bij het huishouden
Sociaal en persoonlijk functioneren
Zelfzorg en gezondheid
Dagbesteding
Financiën
Basis
6.946
3.200
400
645
207
Plus
4.835
1.467
243
762
42
233
59
27
169
1
Intensief Waakvlam
Waakvlam
Wonen
198 229 152
Totaal
12.014
4.726
670
1.576
250
152
427
2021
Hulp bij het huishouden
Sociaal en persoonlijk functioneren
Zelfzorg en gezondheid
Dagbesteding
Financiën
Waakvlam
Wonen
Basis
8.550
3.428
695
643
109
181
Plus
4.624
1.836
514
636
27
229
190
88
77
103
Intensief
474
Waakvlam Totaal
151 13.364
5.352
1.286
1.422
136
151
884
Leeftijd 20-50 jaar
Leeftijd 50-70 jaar
Leeftijd > 70 jaar
Aantal
Percentage
Tot en met 6 maanden
194
356
193
743
9%
(vanaf 6 maanden) t/m 1 jaar
312
515
324
1.151
14%
(vanaf 1 jaar) t/m 2 jaren
202
645
396
1.243
15%
(vanaf 2) t/m 3 jaren
106
406
372
884
11%
(vanaf 3) t/m 4 jaren
12
98
205
315
4%
(vanaf 4) t/m 5 jaren
71
608
3.264
3.943
48%
897
2.628
4.754
8.279
100%
Dit betreft standcijfers per 31 december.
35
wmo
Looptijd indicaties huishoudelijke hulp
Duur van indicatie in jaren
Totaal: Gemiddelde indicatieduur: 1
3,2 jaar
In het huidige systeem zijn de openstaande indicaties gemeten in januari en februari 2022. Er is daarom geen aansluiting te maken met de grafieken 33 en 34.
31 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Persoonsgebonden budget In 2021 hebben 2.077 cliënten in totaal € 9,2 mln. toegekend
slechts de verstrekkingsvorm is gewijzigd. Ook is per 1 januari
gekregen om huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding
2021 een deel van de mensen in beschermd wonen overgegaan
en beschermd wonen zelf in te kopen. Daarvan werd ongeveer
vanuit de Wmo naar de Wlz. En tot slot ontvingen mensen die
€ 8,3 mln. benut. Het resterende budget komt in het eerste
in 2020 thuis woonden een pgb voor de wooncomponent.
kwartaal van 2022 via de Sociale Verzekeringsbank terug naar
Vanaf 2021 is het woon/verblijfcomponent niet langer vergoed
de gemeente. In 2021 hebben 1.675 budgethouders aan hulp-
opgenomen in het pgb.
middelen, wonen en vervoer € 2,48 mln. toegekend. Er is een flinke daling te zien in het aantal inwoners met een
De cijfers bij budgetten en budgethouders voor hulpmiddelen,
pgb voor beschermd wonen en ook het bestede budget is afge-
wonen en vervoer zijn niet goed vergelijkbaar in de tijd.
nomen. Dit heeft meerdere oorzaken. Lopende het jaar 2020
Door de overgang per 1 januari 2021 naar een nieuw
zijn enkele locaties omgezet van pgb naar zorg in natura (zin).
geautomatiseerd systeem zijn (deel)productcodes anders
De ondersteuning voor de inwoners op deze locatie blijft gelijk,
gedefinieerd. Daardoor werden eerder niet alle pgb’s gemeten.
36
wmo
Totaal toegekend en gedeclareerd persoonsgebonden budget
TOEGEKEND
15,6 miljoen
1.840 budget-
2.077 budget-
houders
TOEGEKEND
9,2 miljoen
houders
1.675 budgethouders
13,6 miljoen 8,3 miljoen Maatwerkarrangement incl. beschermd wonen
2020
Maatwerkarrangement incl. beschermd wonen
2021
2,48 miljoen Hulpmiddelen, wonen en vervoer
2021
Besteed budget maatwerkarrangement incl. beschermd wonen (prognose 2020) Besteed budget maatwerkarrangement incl. beschermd wonen (prognose 2021)
Soepele overgang van Jeugd naar Wmo Uitgangspunt van het Afwegingskader 16-23 is dat bij jongeren
Met ingang van deze werkwijze krijgen steeds meer jongeren
van 16 tot 23 jaar gekeken wordt wat het meest passend is.
ondersteuning vanuit de Wmo.
Inzetten van jeugdhulp als er behoefte is aan gezinsgerichte ondersteuning of verblijf in een pedagogische setting.
37
Een Wmo-maatwerkarrangement wordt ingezet als de jongere
per voorziening in 2021
wmo
Aantal jongeren met ondersteuning vanuit de Wmo
vooral behoefte heeft aan ondersteuning naar zelfstandigheid. Dus de leeftijd is niet bepalend voor hulp of ondersteuning, maar de mate van zelfstandigheid van de jongere bepaalt of er jeugdhulp of ondersteuning vanuit de Wmo wordt ingezet. an die 687 jongeren wordt niet bijgehouden wie is overgestapt van jeugdhulp naar de Wmo, en wie direct een Wmo-maatwerk arrangement kreeg zonder eerst jeugdhulp te hebben ontvangen.
32 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
2021 Maatwerkarrangementen
687
Hiervan ontvingen: Begeleiding
667
Dagbesteding
68
Beschermd wonen
257
Vervoersvoorzieningen 38
wmo
Totaal aantal mensen met een indicatie voor een
39
wmo
Onderverdeling vervoersvoorzieningen
vervoersvoorziening in 2020 en 2021
16.644
Pashouders AV070
23.022
22.064
op 31-12-2020 een
op 31-12-2021 een
lopende indicatie voor een
lopende indicatie voor een
vervoersvoorziening
vervoersvoorziening
inwoners hadden
inwoners hadden
15.732
Scootmobiels, (driewiel)fietsen, gesloten buitenwagens
7.169 7.489
Financiële tegemoetkoming vervoerskosten
2.278 1.658 0
2020
4.000
8.000
12.000
16.000
20.000
2021
Ritten en klachten AV070 In onderstaande tabel worden de ontvangen klachten afgezet
40
wmo
Ritten en klachten AV070
tegen het aantal uitgevoerde ritten per maand. In 2021 werden 150 klachten ontvangen (in 2020: 142 klachten). Het aantal
Maand
Aantal uitgevoerde ritten
Aantal klachten
Percentage klachten
Januari
34.625
8
0,02%
Februari
25.964
9
0,03%
Maart
33.769
12
0,04%
April
30.913
6
0,02%
Mei
19.354
14
0,07%
Juni
31.585
27
0,09%
Juli
31.345
12
0,04%
Augustus
30.574
17
0,06%
September
36.021
13
0,04%
Oktober
37.483
6
0,02%
November
37.376
18
0,05%
December
33.805
8
0,02%
Totaal
382.814
150
0,04%
uitgevoerde ritten daalde met bijna 90.000 ritten (in 2020: 472.604 ritten). Het aandeel klachten uitgedrukt als percentage van het aantal uitgevoerde ritten steeg van 0,03% naar 0,04%. Deze lichte stijging wordt verklaard door wisselende coronamaatregelen en een hoger verzuim en quarantaine onder chauffeurs vanwege corona. Van de 150 klachten gingen 30 over de chauffeur, 36 over de rijtijden/loosrit en 84 vielen in de categorie overig. Onder die laatste categorie vallen bijvoorbeeld een klacht over het callcenter van AV070, en het onjuist vastleggen van een reservering. Hieronder valt ook het niet kunnen boeken voor een gewenste tijd vanwege een nieuw sectorprotocol waardoor minder mensen in een voertuig mogen.
33 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Woonvoorzieningen en hulpmiddelen
Beschermd wonen De cijfers bij Beschermd Wonen zijn niet goed vergelijkbaar in
41
wmo
Aantal inwoners dat hulpmiddel gebruikt en
woningaanpassing ontving
de tijd. Dit komt door twee veranderingen vanaf 2021. Allereerst zijn vanwege landelijke afspraken cliënten uitgestroomd uit de gemeentelijke dienstverlening en overgeheveld
4.000
3.516
3.500
naar de Wlz (= budgetuitname). Een tegengestelde verschuiving
3.414
vond plaats doordat de financiering via instellingssubsidies
3.000
wordt omgezet naar individuele maatwerkarrangementen op
2.500
naam van de cliënt (= omzetting overgangsrecht).
2.000
1.194
1.500
1.291
1.000
In 2020 hadden 1.765 cliënten een indicatie voor het maat werkarrangement ‘Wonen.’ In 2021 is dit aantal afgenomen
500
en hadden 1.481 cliënten inwoners een dergelijke indicatie.
0
Hulpmiddelen
2020
Woningaanpassingen
2021
Voor het grootste deel is de afname een gevolg van de overgang naar de Wlz.
Er is sprake van een kleine stijging (+ 8%) van het aantal
43
woningaanpassingen.
Wonen onderverdeeld in ZiN en pgb
wmo
Totaal aantal cliënten met een indicatie Beschermd
TOTAAL
1.765 42
wmo
Wachtlijst Beschermd Wonen
271
TOTAAL
1.481
82
Aan het einde van 2021 stonden 357 cliënten op de wachtlijst. Hiervan zijn 22 ‘wens-wachtenden’: zij wonen al
1.494
1.399
2020
2021
op een beschermd wonen-locatie maar hebben de wens te verhuizen naar een andere locatie. Pgb
44
wmo
ZiN
Maatschappelijke opvang
De afgelopen jaren was sprake van een sterke stijging van het aantal dak- en thuislozen. Die lijkt zich in 2021 niet verder door te zetten. Vanwege alternatieve tijdelijke opvang, corona-maatregelen en lockdowns is op dit moment nog niet in te schatten of de stijging inderdaad is gestopt. Zie ook de Voortgangsrapportages Maatschappelijke Opvang (bijv. RIS310611).
34 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Aantal unieke cliënten Aantal unieke meldingen
3.365
met nachtopvangpas
1.346
Jmo-procesregie In het sociaal domein werken professionals op basis van
college) als externe professionals (o.a.
verschillende regels en wetten vaak met elkaar samen voor
Parnassia, MEE, woningcorporaties,
hetzelfde gezin of inwoner. Het kan gebeuren dat een bewoner
zorgaanbieders, welzijnsinstellingen en
de dupe dreigt te worden van elkaar tegenwerkende regels,
de politie).
instanties of uitvoeringspraktijken. Of dat professionals er zelf niet meer uitkomen. De Jmo-regisseur zoekt dan de juiste
Twee voorbeelden van organisatie-leren.
mensen bij elkaar om samen een gedragen oplossing te vinden.
Bij kinderen zonder BSN bleek het lastig om hulp in te zetten
Komt het probleem vaker voor? Dan kunnen de Jeugd- en Wmo-
omdat de Jeugd-aanbieder dan tegen problemen aanloopt bij
regisseurs voorstellen het beleid en de werkprocessen van de
het indienen van de declaratie. Er is een procesbeschrijving
gemeente aan te passen (= organisatie-leren).
gemaakt zodat de noodzakelijke hulp voortaan kan worden opgestart en gedeclareerd. School2Care is een school voor leer-
Signalen worden ontvangen tijdens het meldings- of aanvraag-
lingen die een programma volgen waarin onderwijs en zorg
proces. Verder zijn er signalen die betrekking hebben op knel-
zijn geïntegreerd. Dit biedt zo een alternatief voor plaatsing in
punten tijdens de hulp of ondersteuning. En tenslotte is het
JeugdzorgPlus. Deze jongeren hebben altijd een voorwaarde-
ook mogelijk dat een inwoner tot het moment van het signaal
lijke gesloten machtiging, uitgesproken door een kinderrechter.
nog niet in beeld was bij de gemeente. In 2021 werden
In de praktijk bleek behoefte om dit aanbod ook beschikbaar te
signalen ontvangen van zowel interne collega’s (o.a. CJG,
maken voor jongeren zonder machtiging. Vanaf 1 januari 2022
Wmo-casemanagers, Sociaal Casemanagers, directie en
is dit geregeld.
Cliëntervaring Cliëntervaring jeugdhulp
Cliëntervaring bij maatwerkarrangement
Sinds juli 2020 vragen we voor Jeugdhulp continu klant
In het najaar 2021 heeft ZorgLokaal het reguliere onderzoek
feedback uit via Expoints. Dit instrument wordt gemeente-
voor huishoudelijke hulp (tijdens een huisbezoek door een
breed gebruikt. Aan het einde van reguliere jeugdhulptrajecten
inspecteur) weer hervat. Dit was eerder opgeschort om fysiek
wordt de cliënt (ouders en jeugdigen) per e-mail uitgenodigd
contact te beperken i.v.m. landelijke coronamaatregelen.
voor het geven van feedback. Deze feedback kan anoniem
De cliëntervaring (subjectief) en de door de inspecteur vast
worden gegeven. Van de 1.357 verstuurde uitnodigingen
gestelde kwaliteit (objectiever) van de ondersteuning in het
zijn 266 (deels) ingevulde formulieren geretourneerd, wat
voeren van een huishouding wordt al jaren
resulteert in een respons van 19,6% (vergelijkbaar met 20,6%
gewaardeerd op een ruime 7. Als cliënten al
in 2020).
ergens minder tevreden over zijn, dan gaat het
De Jeugdteams krijgen continu de resultaten in een dashboard
over vervanging van de thuishulp bij ziekte of
van hun eigen team teruggekoppeld. In de werkoverleggen
verlof.
worden de zaken die goed gaan en de verbeterpunten besproken. Per team is inzichtelijk hoe de cliënt de dienst
45
wmo
Cliëntwaardering
verlening ervaart en er wordt per team van geleerd en op geacteerd. Vanuit het vragen naar de continue klantfeedback worden twee scores opgeleverd, de Haagse tevredenheid score (HTS) en een Medewerker enthousiasme score (MES). Bij de
2019
2020
2021
Gemiddeld belevingscijfer
7,3
7,3
7,1
Gemiddeld kwaliteitscijfer
7,4
7,4
7,4
HTS staat de vraag centraal hoe tevreden je bent over de manier waarop het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) jou geholpen heeft. De HTS heeft gemiddeld een 6,7 gekregen, wat vergelijk-
Klanttevredenheid dienstverlening Wmo
baar is met vorig jaar (6,5). Bij het MES wordt de tevredenheid
De Haagse tevredenheidsscore (HTS) wordt standaard uitge-
over de gezinscoach uitgevraagd. De gezinscoaches krijgen
vraagd als de cliënt zijn Wmo-advies heeft ontvangen. We vragen
gemiddeld een 7,1, wat een lichte stijging is ten opzichte van
de cliënt ‘Hoe tevreden bent u over de manier waarop de
vorig jaar (6,7).
gemeente Den Haag u geholpen heeft met uw Wmo-hulpvraag?’ De dienstverlening wordt door 74% van de respondenten gewaardeerd met een 7 of hoger op een schaal van 0-10.
35 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Klantsignalen Klachten 46
jeugd
47
Klachten Jeugdhulp 2020
2021
Gegrond
22
23
Deels gegrond
12
Ongegrond
10
Overig Totaal
wmo
Klachten Wmo 2020
2021
Gegrond
138
67
19
Deels gegrond
52
64
10
Ongegrond
72
38
21
6
Overig
65
29
65
58
Totaal
327
198
In 2021 zijn er in totaal 58 klachten ingediend (tegenover 65
Het aantal afgehandelde klachten daalde van 327 klachten in
in 2020). Hiervan zijn 42 klachten (deels) gegrond verklaard
2020 naar 198 klachten in 2021. Dit is een daling van ruim 39%.
(tegenover 34 in 2020). Deze toename hangt mogelijk samen
Er werden minder klachten ingediend naar aanleiding van het
met de verbeterslag die, onder andere naar aanleiding van
advies. Ook zagen we minder klachten over de verwachtingen
onderzoeken van de ombudsman, is gemaakt in de structuur
van burgers wat ze wel en niet kunnen krijgen van de Wmo.
van de klachtenprocedure. Tabel 48 geeft van deze (deels)
Klachten in de categorie ‘Overig’ zijn bijvoorbeeld ingetrokken
gegronde klachten inzage in welke norm geschonden is.
klachten, meldingen of klachten die zonder een oordeel zijn afgehandeld. De klachten van AV070 zijn eerder in de rapportage vermeld, zie grafiek 40.
Bezwaren
(Deels) gegronde Wmo- en Jeugdklachten Hierna volgt een overzicht van de in 2021 afgehandelde klachten die (deels) gegrond zijn. Deze zijn uitgesplitst naar
In 2021 zijn bij de Wmo 385 bezwaren binnengekomen
behoorlijkheidsnorm. De behoorlijkheidswijzer van de
op een totaal van 43.448 eerstelijnsbeschikkingen.
Nationale Ombudsman geeft een nadere uitleg over de
In 2020 zijn bij de Wmo 420 bezwaren binnengekomen.
bepaling van die normen.
Voor Jeugd gaat het om 21 bezwaren in 2021, tegenover 23 in 2020. Bezwaren in de categorie ‘Overig’ hebben
48
jeugd
wmo
(Deels) gegronde klachten verdeeld
betrekking op die gevallen waar geen beschikking werd
naar behoorlijkheidsnorm
meegestuurd, niet werd genoemd waartegen het bezwaar was gericht, of er niet was voldaan aan een ander vormvoorschrift. Uit onderstaande tabel blijkt dat
Wmo
Jeugd
Maatwerk
9
3
in 2021 meer bezwaren werden afgehandeld dan er
Samenwerking
5
0
werden ontvangen. Dit wordt verklaard door de tijdelijke
Voortvarendheid
15
1
inzet van externe krachten.
Betrouwbaar
7
5
Goede organisatie
23
4
Professionaliteit
5
Goede informatieverstrekking Goede motivering
49
wmo
Afgehandelde bezwaren
3 2021
11 4
1
Huishoudelijke hulp
168 54
Luisteren naar de burger
19
7
Begeleiding en dagbesteding
Transparant
5
0
Vervoersvoorzieningen
122 41
Fatsoenlijke bejegeing
6
5
Woningaanpassing
Overig
6
2
Maatschappelijke opvang
29
Totaal
104
42
Overig
22
Eigen bijdrage
59
Totaal
495
36 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Bijlage 1: Aanpak seniorvriendelijke stad Seniorvriendelijk Den Haag en Haags Ontmoeten
• Den Haag is een van de eerste gemeentes die een lokaal
Het college zet zich met het actieprogramma Seniorvriendelijk
hitteplan heeft opgesteld. Door middel van het Haags
Den Haag (RIS 307178) in voor Haagse senioren. Met dit actie-
Hitteplan werkt de gemeente samen met maatschappelijke
programma maken we het senioren mogelijk om op hun eigen
organisaties om de gezondheidsrisico’s van extreme hitte te
manier mee te kunnen blijven doen en van betekenis te zijn voor de stad.
beperken. • De regeling belangenbehartiging senioren en mantelzorgers
Onderdeel van het actieprogramma Seniorvriendelijk Den Haag
is in het college vastgesteld. Via deze subsidieregeling wordt
is de activiteit ‘Haags ontmoeten’. Haags ontmoeten biedt een
gewaarborgd dat er rechtmatige financiering is voor de
plek in de wijk waar zelfstandig wonende Haagse senioren met
vertegenwoordiging van senioren en het versterken van
regieverlies en hun mantelzorgers zonder indicatie binnen
hun stem.
kunnen lopen voor ontmoeting, het delen van ervaringen en
• Er is een preventiecampagne tegen dementie in regio
het deelnemen aan activiteiten. Senioren kunnen daardoor
Haaglanden uitgevoerd om bewegen, gezond eten en het
langer meedoen in de samenleving, zonder dat direct een
prikkelen van je hersenen te stimuleren. Er zijn 38 verschil-
maatwerkvoorziening nodig is.
lende activiteiten uitgevoerd die bijdragen aan een gezonde leefstijl. Voorbeelden van activiteiten zijn dansworkshops,
Wat hebben we bereikt in 2021?
huiskamersessies, een dementieconferentie, netwerk
• Haags Ontmoeten organiseerde op 51 locaties ondersteuning
bijeenkomsten en diverse voorlichtingen. Circa 500 inwoners
en ontmoeting. Steeds meer deelnemers en mantelzorgers
namen deel aan deze activiteiten. En er is op diverse wijze
komen weer structureel naar de locaties van Haags
gecommuniceerd over de campagne, zoals via: een (sociale)
Ontmoeten, dit zien we terug in de oplopende kwartaalcijfers.
mediacampagne, posters, folders, apothekerszakken,
In Q1 van 2021 is gestuurd op betere registratie van deel
interviews en de website. Zo’n 5.000 mensen hebben
nemers en mantelzorgers die alternatieve vormen van onder-
de website bezocht.
steuning ontvangen. In Q1 waren er 1.497 unieke deelnemers
• De Participatiekeuken heeft 5 buurtkeukens ontwikkeld waar
en 298 unieke mantelzorgers. In Q2 waren er 1.640 unieke
met en voor senioren gezonde maaltijden worden gekookt.
deelnemers en 325 unieke mantelzorgers. In Q3 waren er
• Het Centrum Groepswonen heeft het adviesrapport ‘Droom,
1.705 unieke deelnemers en 340 unieke mantelzorgers. In Q4
Durf, Doe!’ opgeleverd aan de gemeente waarbij de behoeftes,
waren er 1.695 unieke deelnemers en 320 unieke mantel
kansen en risico’s voor collectieve woonvormen zijn onderzocht.
zorgers. De lichte daling in het aantal deelnemers in Q4
Ook is er gestart met de bouw van De Vroon, een innovatief
wordt voornamelijk verklaard door corona. Voor een aantal
collectief woonconcept op het gebied van wonen en zorg voor
deelnemers is het toenemende aantal besmettingen reden
senioren. Dit is een project waar het Centrum Groepswonen
geweest om tijdelijk af te zien van deelname aan Haags
een adviserende en faciliterende rol heeft in het vormgeven
Ontmoeten. Ook zijn we in Q3 gestart met een breed onder-
van nieuwe groepswoonlocaties. Daarnaast is Harvest uitge-
zoek naar onder andere de effectiviteit, efficiëntie en
breid met tiny houses. Samen met Woonzorg Nederland is
organisatiestructuur van Haags ontmoeten. Resultaten uit
Centrum Groepswonen gestart met de ontwikkeling van een
het onderzoek worden gebruikt voor een verbeterslag van
woongroep in het Coornherthuis. In Plesmanduin en Pegasus
Haags Ontmoeten.
is begonnen met het opstarten van woongroepsvorming.
• Circa 300 senioren hebben de valpreventietraining gevolgd. Deelnemers hebben positieve resultaten geboekt op het gebied van balans, kracht en mobiliteit. • Er is een e-learning ontwikkeld door GGD Haaglanden om thuiszorgmedewerkers te trainen op het signaleren van – en handelen bij – een verslechterde mondgezondheid.
37 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Bijlage 2: Aanpak eenzaamheid De GGD verricht eens in de vier jaar een gezondheidsmeting, waaronder eenzaamheid. In het najaar 2020 werd de laatste meting verricht, waarvan publicatie plaatsvond in 2021. In april 2022 zijn er geen recente metingen beschikbaar, echter wel praktijkervaringen op basis van gesprekken met deskundigen en werkbezoeken. Nu het corona tijdperk zo goed als voorbij is, blijkt dat veel inwoners enorm opgelucht zijn en dankzij hun veerkracht een positieve doorstart maken in hun leven. Terugblikkend zien we dat de impact van corona zeer ingrijpend was voor veel inwoners. Met name de aandachtwijken scoorden hoog op eenzaamheid in het najaar van 2020. Uit gesprekken blijkt dat de achterliggende problematiek zoals o.a. armoede, chronische stress en krappe huisvesting veel spanningen veroorzaakte. Veel inwoners konden dan vaak geen kant op en voelden zich opgesloten in hun situatie. Hierdoor hadden ze de ervaring dat ze er alleen voor stonden. Gelukkig waren er professionals op het gebied van welzijn, zorg en sport die met kleine improvisaties toch aandacht konden geven. Ook de vaste partners van de Aanpak eenzaamheid zoals o.a. Lief en leed, Vraag Elkaar en Open je hart hebben naar vermogen creatieve oplossingen gezocht en gevonden om inwoners tegemoet te komen.
Wat hebben we bereikt in 2021? • Ondanks wisselende lockdown maatregelen had OpenJeHart 1.198 actieve leden in 2021. Hierbij kregen 400 leden structureel telefonisch een luisterend oor/doorverwijzing; • 300 Lief en Leedstraatjes in Den Haag; • VraagElkaar realiseerde 1.113 vriendschapsmatches en 2.169 contactmomenten, waarbij 5.821 leden de nieuwsbrief openden; • Campagnes: de social mediacampagne Jongeren bereikte ruim 31.600 unieke personen en de TV serie ‘Ik denk aan jou’ van TV West had gemiddeld 185.000 kijkers, waaronder 91.000 in onze eigen regio.
38 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Bijlage 3: Aanpak mantelzorg Mantelzorgers
verloop aantoonbaar af en neemt de vitaliteit, loyaliteit,
De Taskforce Mantelzorg heeft ca. 2.000 mantelzorgers onder-
tevredenheid en productiviteit toe. Dankzij deze inzet is het
steund met individuele begeleiding; o.a. inzetten van
aantal ‘mantelzorgvriendelijke werkgevers’ verdubbeld ten
Respijtzorg, het bieden van een luisterend oor, hulp bij regel
opzichte van het jaar hiervoor.
zaken. Ook Parnassia, Haags Ontmoeten, welzijnsorganisaties, Kompassie en Mantelkring hebben de mantelzorgers onder-
Informatie en advies
steund, soms aangepast aan de RIVM-richtlijnen. De week van
De website en de webshop zijn aangepast. Het is eenvoudiger
de mantelzorg stond in het teken van het informeren en waar-
om de waardering aan te vragen en het aanbod sluit beter aan
deren van mantelzorgers. Met 1.500 cadeautassen en online-
op de wensen van de mantelzorgers. Het bereik onder mantel-
bijeenkomsten is hier invulling aangegeven.
zorgers is bovendien gestegen naar een bezoekersaantal van 10.000. Ten opzichte van 2020 hebben twee keer zoveel mantel-
Jonge Mantelzorgers
zorgers de waardering aangevraagd.
Er zijn 7 koplopersgroepen van in totaal 32 docenten, jongerenwerkers, decanen, jonge mantelzorgambassadeurs en praktijk-
Gevolgen corona
ondersteuners bouwen aan een ondersteuningsnetwerk
Voor mantelzorg heeft corona tot gevolg gehad dat de meeste
voor jonge mantelzorgers. Daarnaast telt Den Haag 15 Jonge
bijeenkomsten online moesten plaatsvinden in plaats van
Mantelzorgambassadeurs. Samen met deze ambassadeurs én
fysiek. Voor de individuele ondersteuning had dit niet per se
met de koplopersgroep krijgen we de ondersteuningsbehoefte
een negatief effect; gesprekken konden doorgaan; zowel
van jonge mantelzorgers én professionals beter in beeld.
professionals als mantelzorgers hebben dit dikwijls – vooral
Hierdoor kan de ondersteuning en informatievoorziening
praktisch – als een verrijking ervaren. Voor groepsbijeenkomsten
beter worden afgestemd. De koplopersgroepen en de Jonge
lag dit anders. Het was niet eenvoudig om alle deelnemers
Mantelzorgambassadeurs zijn nieuwe initiatieven.
altijd mee te krijgen in een traject – met name bij netwerk bijeenkomsten.
Werkende Mantelzorgers Gemiddeld combineert 1 op de 4 werkenden werk met mantelzorg. Vaak gaat dit goed, en soms ook niet. 18% van het verzuim wordt veroorzaakt door overbelasting van werkende mantel zorgers, dat kan voorkomen worden door met elkaar het gesprek aan te gaan en waar mogelijk oplossingen te vinden die de combinatie mogelijk maakt. Wij hebben 10 Haagse Werkgevers laten begeleiden door de stichting Werk en Mantelzorg. Dankzij deze begeleiding kunnen werkgevers een mantelzorgvriendelijk beleid ontwikkelen en krijgen zij de erkenning ‘wij werken mantelzorgvriendelijk’. Begeleiding bestaat uit inspiratiesessies, kennisbijeenkomsten en directe begeleiding op de werkvloer. Deze begeleiding kost werkgevers niets en levert ze tijdwinst op om aan de slag te gaan. De opbrengst vertaalt zich in aandacht en begrip voor mantelzorg. Het verlaagt de drempel voor werknemers om over de thuissituatie te praten en daardoor wordt dreigende over belasting al snel voorkomen. Als werkgever en werknemer op zoek gaan naar maatwerkoplossingen, neemt het verzuim én
39 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Bijlage 4: Aanpak vrijwilligers Voortgang vrijwilligersbeleid
Ondersteuning van maatschappelijke organisaties
In de eerste helft van 2021 is het actieprogramma ‘Goed voor
Op het gebied van ondersteuning voor maatschappelijke
Elkaar – Haags vrijwilligersbeleid 2020-2023’ (RIS307795) door
organisaties hebben verschillende intensiveringen en vernieu-
het college vastgesteld en met uw commissie besproken. In de
wingen plaatsgevonden. Zo heeft het college aan Haagse
tweede helft van 2021 is het college verder aan de slag gegaan
vrijwilligerscentrale PEP Den Haag in het kader van de lancering
om dit actieprogramma uit te voeren.
van nieuwe subsidieregelingen gevraagd om haar onder steuning in 2021 voor maatschappelijke organisaties in
Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet 2021
Den Haag te intensiveren. In 2021 heeft PEP Den Haag 787 keer
Het jaar 2021 was door de landelijke branchevereniging
in totaal 376 organisaties geholpen met een adviesvraag. Bij
Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) uitgeroepen
127 organisaties gingen deze vragen over subsidie. 13 organi-
tot Nationaal Jaar Vrijwillige Inzet. In dit jaar werden vrijwilligers
saties hebben in 2021 het Haags Keurmerk voor
in het zonnetje gezet en heeft de gemeente samen met Haagse
Vrijwilligersorganisaties ontvangen en 23 organisaties het
vrijwilligerscentrale PEP Den Haag laten zien hoe divers vrijwil-
landelijk keurmerk Goed Geregeld. Daarnaast heeft PEP
ligerswerk in Den Haag is. Middels de Haagse campagne
Den Haag in 2021 een vernieuwde website voor het matchen
‘Mensen maken Den Haag’ werd elke maand een filmpje met
van vrijwilligers aan vacatures en het aanbieden van cursussen
vrijwilligers in de verschillende sectoren gepubliceerd en is
aan Haagse vrijwilligers gelanceerd.
samen met hen een podcast opgenomen.
Ook heeft het college in het kader van de coronacrisis extra
Het sluitstuk van het jaar was traditiegetrouw de Haagse
subsidie verstrekt aan organisaties die tussen de wal en het
Vrijwilligersprijzen. Door de aangescherpte coronamaatregelen
schip dreigden te raken. Op basis van interventie 5 uit het
vond het dit jaar wederom in aangepaste vorm plaats: niet een
sociaaleconomisch herstelplan (RIS306618) heeft het college de
groot publieksevenement maar een live televisie-uitzending,
eenmalige Subsidieregeling impuls vrijwilligersinitiatieven
waarbij de winnaars thuis werden verrast.
coronacrisis Den Haag 2021 (RIS309350) in uitvoering gebracht.
Het college gebruikt de geleerde lessen van de landelijke en
Op grond van deze regeling hebben ruim 100 vrijwilligers
Haagse campagne om in 2022 in te zetten op de werving van
organisaties een laagdrempelige impuls ontvangen om op zeer
nieuwe vrijwilligers. Met de nieuwe campagne ‘Ja, ik wil’, worden
korte termijn activiteiten te kunnen continueren.
in 2022 een aantal groepen Haagse inwoners opgeroepen om zich actief in te zetten als vrijwilliger.
Webwinkel waardering vrijwilligers De geïntensiveerde communicatieaanpak en de aanpassing van de toegankelijkheid van de webwinkel voor de waardering van vrijwilligers heeft haar vruchten afgeworpen. Vrijwilligers konden dit jaar door corona en om het vernieuwen van de webwinkel te vieren niet 20 maar 30 euro aan waardering op kosten van de gemeente krijgen, in de vorm van onder meer versbonnen, leuke uitjes en andere producten. Ten opzichte van 2020 is het aantal vrijwilligers dat gebruik heeft gemaakt van het waarderingsaanbod van de gemeente Den Haag toegenomen met ruim 125%. In 2022 wordt verder ingezet op het bereiken van nog meer vrijwilligers met het gemeentelijke waarderingsaanbod.
40 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Bijlage 5: Resultaten pilot Praktijk ondersteuner Jeugd (PO Jeugd) Om zowel inhoudelijke redenen als om sturingsmogelijkheden op
In de huidige pilot experimenteren we met beide rollen. In de loop
de inzet van jeugdhulp heeft de PO Jeugd een toegevoegde waarde
van 2021 is 2,6 fte POH Jeugd in de stad ingezet. Sinds 1 mei 2021
voor de stad. We baseren deze meerwaarde op de ervaringen
doen we ervaring op met ruim 0,5 fte inzet OJG (Schildersbuurt).
met de lopende pilot PO-Jeugd in Den Haag. De resultaten zijn gebaseerd op een doorlopende monitoring van de doelen en
Belangrijke succesfactoren van de pilot:
resultaten van de pilot in periodieke voortgangsgesprekken
• De laagdrempelige aard van de functie. De huisartspraktijk
met betrokken partijen, via maandelijkse rapportages van de
biedt een vertrouwde omgeving, dichtbij huis, waardoor de
PO Jeugd, in stedelijke evaluatiebijeenkomsten (Q1 2021) en in
drempel voor het zoeken van hulp lager is.
ontwerpbijeenkomsten voor een structurele uitrol van de PO
• Een verbeterde vraagverheldering en triage in de huisarts
Jeugd (Q3 en Q4 2021).
praktijk omdat een PO Jeugd een betere inschatting kan maken van de problematiek van de jeugdige dan de huisarts.
De pilot PO Jeugd is gestart in 2019 in twee gezondheidscentra
• Een goede triage. Dit is essentieel om onderscheid te maken
in Leidschenveen (januari) en in vijf zelfstandige huisartsen-
tussen jeugdigen en ouders die gebaat zijn bij lichte hulp én
praktijken in Scheveningen (juni). Daar ondersteunen twee
degenen die specialistische jeugdhulp nodig hebben.
POH-ers Jeugd, in de huisartsenpraktijk, 25 huisartsen in de vraag
• Sneller hulp voor de jeugdige en ouders door het aanbod van
verheldering en triage van opgroeivraagstukken van jeugdigen
kortdurende en lichte begeleiding voor jeugdigen en ouders
en opvoedvraagstukken van ouders.
door de PO Jeugd de huisartspraktijk.
De pilot PO Jeugd is in 2021 gefaseerd uitgebreid en op 1 juli
• Een verbeterde verbinding en samenwerking van de huisarts
2021 gerealiseerd: dan wordt in de stad 3,1 Fte PO Jeugd ingezet
praktijk met de preventieve activiteiten van het CJG (opvoed-
(118 uur per week) in vier stadsdelen: naast Leidschenveen en
steunpunt, JGZ), de jeugdteams en jeugdhulpaanbieders;
Scheveningen, ook in Centrum en Escamp. In totaal worden
• Praktijkondersteuners Jeugd, huisartsen, medewerkers van het
66 huisartsen ondersteund met een POH Jeugd.
CJG/ jeugdteam, financiers (gemeente en zorgverzekeraar CZ) zijn positief over de ondersteuning. Ook ouders en jeugdigen
Voor het weergeven van de resultaten van de pilot gebruiken we
zijn positief.
de ‘overkoepelende’ naam Praktijkondersteuner Jeugd (PO Jeugd). Onder deze naam vallen de rollen Praktijk Ondersteuner
Sturingsmogelijkheden op de inzet van jeugdhulp
Huisartsen Jeugd (POH Jeugd)1 en Ondersteuner Jeugd & Gezin
Zowel landelijk2 als in Den Haag is de huisarts de grootste
(OJG). Beide rollen bieden jeugdhulp in de huisartsenpraktijk.
verwijzer naar ingekochte jeugdhulp. In 2020 ontvangt 43%
We hanteren dit onderscheid echter om het verschil in aansturing
van de Haagse jeugdigen die jeugdhulp ontvangen deze hulp
te kunnen aangeven:
via een verwijzing van de huisarts3. De huisarts is als verwijzer
• Een POH Jeugd werkt onder verantwoordelijkheid (leiding
verantwoordelijk voor bijna een kwart van de Haagse kosten
en toezicht) van de huisartsenpraktijk.
voor ingekochte jeugdhulp (24%)4.
• Een OJG werkt onder verantwoordelijkheid (leiding en toezicht) van de gemeente.
2 3
Zie StatLine - Jeugdhulptrajecten in natura; verwijzer, regio (gemeente) (cbs.nl). Zoomen we verder in op de Jeugd GGZ. Dan zien we dat in 2020, 73% van de Haagse jeugdigen die basis of specialistische Jeugd GGZ ontvangt, de huisarts de verwijzer (Bron: De grip monitor jeugdhulp (peildatum 24/3/2021).
1
Voorheen ook aangeduid als POH-Jeugd GGZ.
41 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
4
Bron: declaratiebestand 2020 Inkoopbureau H10 (peildatum 1/4/2021).
Wat levert de PO Jeugd de gemeente aan sturing op de inzet van jeugdhulp op?
2. Verbeterde verbinding en samenwerking tussen huisartsen en CJG/ gemeente.
1. Lichte hulp onderscheiden van duurdere specialistische jeugdhulp
De resultaten laten zien dat een PO Jeugd in de huisartsen praktijk, de verbinding en samenwerking versterkt tussen de
Met een goede vraagverheldering en triage stopt de POH Jeugd
huisartsen en het bredere sociale domein voor jeugdigen en
gemiddeld 55,8 % van de jeugdigen die zij spreekt bij de poort
gezinnen: de preventieve activiteiten van het CJG (opvoesteun-
naar de jeugdhulp. Deze jeugdigen worden NIET verwezen naar
punt, JGZ), de jeugdteams (JMO) en de jeugdhulpaanbieders.
de ingekochte jeugdhulp. Voor het merendeel van hen (45% van
De PO jeugd en het CJG kennen elkaar. Hiertoe sluit de PO Jeugd
de caseload) is de kortdurende hulp van de POH Jeugd (gemiddeld
periodiek aan bij het jeugdteam van het CJG en is de PO Jeugd
3,5 gesprek) voldoende en is verdere verwijzing niet nodig.
gekoppeld aan een gezinscoach voor snel tussentijds contact
De overige 11% jeugdigen/ouders verwijst de POH Jeugd door
en consultatie. Bovendien maakt de PO Jeugd gebruik van de
naar het preventieve veld (opvoedsteunpunt, JGZ, sportcoach etc.)
versnelde aanmeldroute bij het jeugdteam op basis van de vraag
of naar vrij-toegankelijke jeugdhulp van het jeugdteam .
verheldering in de huisartsenpraktijk. Daar waar huisartsen-
5
6
praktijk en CJG elkaar eerder niet (of nauwelijks) vonden10, Besparingspotentieel jeugdhulpkosten
gebeurt dat structureel wel middels een PO Jeugd. Positieve
Meer grip op de poort naar jeugdhulp via de huisartsen door een
gevolgen zijn een toename van de kennis van de sociale kaart
betere vraagverheldering en triage kan potentieel besparend
in de huisartsenpraktijk.
zijn. Deze conclusie trekt het AEF7, dat landelijk onderzoek deed naar de jeugdhulpkosten en de mogelijkheden voor verlaging
In de loop van 2021 komt ook de samenwerking van de PO Jeugd
ervan. Zij presenteert als eerste besparende maatregel het aan-
met het gemeentelijke Toegang-team (T-team) van de grond.
stellen van een PO Jeugd bij huisartsen en legt in detail uit wat
Daarmee krijgen de PO Jeugd meer zicht op de trajecten en
de voordelen en de besparende financiële effecten ervan zijn.
(wachtlijsten van) zorgaanbieders waarnaar toe zij verwijzen.
Het totaalresultaat is positief.
Ook maakt deze samenwerking een eenduidiger optreden
Net als het AEF, meten we het besparingspotentieel op basis
mogelijk van het jeugdteam (gemeente) en huisartsen richting
van het afgebogen aantal verwijzingen van de PO Jeugd naar
scholen en zorgaanbieders.
de ingekochte jeugdhulp. In de Haagse pilot PO Jeugd is het gemiddelde afbuiging % van de POH Jeugd 55,8%8. Dus, 55,8 %
3. Inzet op normaliseren en preventie
van de casuïstiek die de POH Jeugd heeft gezien, is niet verwezen
Tot slot biedt een PO Jeugd de gemeente een stevig handvat om
naar ingekochte jeugdhulp. Voor de gehele pilotperiode levert de
in te zetten op normaliseren en preventie als onderdeel van de
inzet van een POH Jeugd een netto besparing op van € 2.548.560,-.
veelvuldig gekozen medische verwijsroute naar (jeugd)hulp.
Omgerekend betekent dit dat € 1,- investering in een POH-Jeugd,
Het is de ambitie van de gemeente11 dat onze jeugd gezond,
een netto besparing van € 2,69 oplevert op basis van een
kansrijk en veilig opgroeit. Daartoe zetten we in op preventie
afbuigingspercentage van 55,8 %. Het Break-Even punt, € 1,-
(problemen voorkomen waar dat kan), vroeg signalering (erger
investering levert € 1,- besparing op, ligt bij een afbuigings
voorkomen), normaliseren (leren omgaan met problemen) en
percentage tussen de 30 – 35 % . De Haagse POH Jeugd zitten
‘de juiste zorg op de juiste plaats’. Door ervoor te zorgen dat de
hier ruim boven.
PO Jeugd vroeg effectieve hulp kan bieden, kunnen we ergere,
9
toekomstige problemen voorkomen. Hierbij is de laagdrempelige positionering van de PO Jeugd in de huisartsenpraktijk een belangrijke succesfactor. Voor jeugdigen en ouders is de huisartsenpraktijk een relatief vertrouwde omgeving, dichtbij huis. 5 Peildatum 1/12/2021. 6 Ook de OJG onderscheidt lichte hulp van duurdere specialistische jeugdhulp
Daarbij wordt de PO Jeugd veelal geassocieerd met het vertrouwen in het beroepsgeheim en de deskundigheid van de huisarts.
aan de poort van de huisarts. Het afbuigings% is vooralsnog 73% (peildatum 1/12/2021). Gezien het geringe aantal trajecten dat de OJG heeft afgesloten (N=22) baseren we ons hier niet op deze resultaten. De resultaten die we hier noemen, baseren we op de afgesloten trajecten van de POH Jeugd (N= 656). 7 AEF (december 2020), Een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg. Stelsel in groei. 8 Op 1/12/2021, gebaseerd op 656 afgesloten trajecten. 9 Voor de pilots in Leidschenveen en Scheveningen ligt dit BEP bij 28% afbuiging.
10 In 2017 liep er ook een pilot om de samenwerking tussen het CJG en de
Leidschenveen en Scheveningen zijn gestart in januari en juni 2019. Zij tonen
huisartsen te verbeteren. Kern van de pilot was dat het CJG haar zichtbaarheid
de afgelopen 2 jaar een constant afbuiging % rond 55%. Voor de pilots in
vergrootte naar de huisartsen toe. Dit leverde geen extra verwijzingen op naar
Leidschenveen en Scheveningen levert € 1,- investering in POH Jeugd, € 2,88 aan netto besparing op.
42 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
het CJG door huisartsen. Ook werd er niet meer samengewerkt rond jeugdigen. 11 én van de Rijksoverheid.
Hoe verder? In 2022 wordt de pilot PO Jeugd voortgezet. De intentie is om de pilot PO Jeugd ook in 2023 te vervolgen. In de voorbereiding van de gebiedsgerichte samenwerkingsverbanden voor jeugden gezinshulp (voor 2024) worden de successen van de pilot in de samenwerking met huisartsen rond jeugdigen meegenomen.
43 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Ontwerp Ontwerpwerk, Den Haag Mei 2022