RIS312733 Bijlage 1-Jaarrapportage Jeugd en Wmo 2021
Tekst van het document
Jaarrapportage 2021
Jeugd en Wmo
Inhoud 1. Participatie
5
Meepraten Meedoen Ontmoeten
5 7 9
2. Preventie
10
Jeugdgezondheidszorg (Vroeg)signalering Service en ondersteuning Informatievoorziening
10 11 13 17
3. Hulp
20
Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Toegang tot de Wmo Cliëntervaring Klantsignalen
20 22 35 36
Bijlage 1: Aanpak seniorvriendelijke stad Bijlage 2: Aanpak eenzaamheid Bijlage 3: Aanpak mantelzorg Bijlage 4: Aanpak vrijwilligers Bijlage 5: Resultaten pilot Praktijkondersteuner Jeugd (PO Jeugd)
37 38 39 40 41
jeugd
wmo
Dit label geeft aan of een onderwerp over Jeugd of Wmo gaat. Wanneer niet anders staat aangegeven, heeft de data betrekking op het gehele jaar 2021.
2 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Inleiding Voor u ligt de ‘Jaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo.’ Hierin doen wij verslag van de behaalde resultaten in 2021. De rapportage bestaat uit vijf onderdelen: • Hoofdstuk 1: Participatie. Hierin wordt beschreven wat het afgelopen jaar is gedaan om de Haagse inwoners te laten meepraten, meedoen en ontmoeten; • Hoofdstuk 2: Preventie. Dit hoofdstuk valt uiteen in Jeugdgezondheidszorg, (vroeg)signalering, en opvoed- en cliëntondersteuning; • Hoofdstuk 3: Hulp. Achtereenvolgens toegang tot (gespecialiseerde) hulp, cliëntervaring, inzet (gespecialiseerde) hulp, en klantsignalen; • Bijlage 1: Aanpak seniorvriendelijke stad;
Kavita Parbhudayal
• Bijlage 2: Aanpak vrijwilligers.
Wethouder Zorg, Jeugd en
Uiteraard had corona ook in 2021 een groot effect op de samenleving en daarmee ook op de hulpverlening door Jeugd- en Wmo-aanbieders en maatschappelijke partners, en op de gemeentelijke dienstverlening. Toch is de ondersteuning voor Haagse inwoners, jong en oud, doorgegaan met veel flexibiliteit en creativiteit. Hierna kunt u verder lezen over de uitkomsten van onze aanpak, activiteiten en dienstverlening in 2021. De ene keer op hoofdlijnen, een volgende keer meer op micro-niveau.
3 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Volksgezondheid
Demografische gegevens Algemeen
Jeugd
Totaal aantal inwoners
Totaal aantal jeugdigen
549.163
144.532
inwoners
0 tot 23 jarigen
Peildatum: 1 januari 2021 Bron: DHIC/GDH/DPZ
2020
2021
Totaal Den Haag
546.335
549.163
0 tot 23 jarigen
145.589
144.532
0 tot 4 jarigen
24.939
24.069
4 tot 12 jarigen
49.768
49.229
12 tot 18 jarigen
35.486
35.765
18 tot 23 jarigen
35.396
35.469
65 jaar en ouder
79.890
81.410
Bron: Den Haag in Cijfers/ BRP
Aantal 0 tot 23 jarigen naar leeftijdsgroep en geslacht
24.082 17.453
17.978 meisjes
11.696
25.147
18.312
17.491
12-18 jaar
18-23 jaar
12.373 0-4 jaar
4-12 jaar
jongens
Wmo Aandeel senioren (65 jaar en ouder) naar stadsdeel
Aandeel 0 tot 23 jarigen naar stadsdeel
Scheveningen
14.057
Scheveningen
11.589 19,7%
Segbroek
9.322
14,9%
Loosduinen
14.064 28%
23,9%
9.511
12.405
Escamp
11.027
Haagse Hout
Centrum
Segbroek
3.605 7,9%
12,7%
Peildatum: 1 januari 2021 Bron: DHIC/GDH/DPZ
4 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Centrum
15.022 28.079
19,8%
11,3% Laak
16.393
Haagse Hout
24,1%
LeidschenveenYpenburg
4.440 9,2%
Loosduinen
10.631 21,2%
26,5%
Escamp
36.527 28,4%
Peildatum: 1 januari 2021 Bron: Den Haag in Cijfers/ BRP
22,9% Laak
12.919 27,8%
LeidschenveenYpenburg
16.270 33,6%
1. Participatie Meepraten De rechten van Haagse Jeugdigen zijn geborgd Kinderrechten In Den Haag worden jeugdigen gestimuleerd om zelf hun
het jaarlijkse kinderrechtendebat plaats. Hier hebben
rechten te kennen en zich bewust te zijn van de mogelijkheden
9 Voortgezet Onderwijsscholen voor verschillende opleidings
om voor deze rechten op te komen. In 2021 hebben 4 Haagse
niveaus aan meegedaan. Daarnaast zijn in 2021 maar liefst
kinderen de kinderrechtenkrant gemaakt. De kinderrechten-
739 adviezen verstrekt aan jeugdigen door de Kinder- en
krant is aan alle Haagse basisscholen geleverd. Op 17 november
Jongerenrechtswinkel. Het kinderrechtenvoorleesboekje
vond in de Koninklijke Schouwburg een presentatie over
‘Omdat alle kindjes rechten hebben’ is ook in 2021 via
kinderrechten plaats. Leerlingen van 4 basisscholen hebben
Dienst Publieke Zaken uitgereikt bij aangifte van geboorte.
hier samen met Het Nationale Theater aan gewerkt.
Door middel van de QR-code op de achterzijde kan het boekje
Na afloop gingen de deelnemers in gesprek met de
voorgelezen worden. Hiermee is het boekje ook toegankelijk
Jeugdombudsman. Verder vond op 19 november, online,
voor kinderen met een visuele beperking.
4
Haagse kinderen
166
Haagse basisscholen
9
VO-scholen
739 adviezen
Haagse jeugdigen en ouders zijn veerkrachtig en doen mee Meedenken over beleid (jongerenstadslab) Sinds 2015 worden er Jongerenstadslabs georganiseerd waar
dit programma.In totaal zijn er 83 jongeren
jongeren aan de slag gaan met een vraagstuk of een beleids
die bij onze evenementen b etrokken waren,
opgave vanuit de gemeente Den Haag. Het Jongerenstadslab is
53 jongeren hebben aangegeven dat ze bij
een interactieve en speelse methode waarbij jongeren worden
het Jongerenstadslab betrokken willen blijven.
uitgedaagd mee te doen op de drie hoogste niveaus van de
Deze jongeren zitten (met toestemming) in
participatieladder: raadplegen, adviseren en coproduceren.
onze database en worden actief betrokken bij
In 2021 zijn er stadslabs georganiseerd op de thema’s corona,
al onze activiteiten. Omdat het college het
smart city, schoolveiligheid, vaccinaties, Jouw Scheveningen
belangrijk vindt dat ook jongeren die nog niet
van de toekomst, Eenzaamheid, Waar zoek jij en WeHague.
eerder zijn gezien of gehoord worden bereikt,
Voor het thema Jouw Scheveningen van de toekomst is de input
werken we hard aan de doorontwikkeling van
meegenomen in het programma “Toekomstperspectieven
het Jongerenstadslab. Via platform
Scheveningen Badplaats” en hebben de jongeren de resultaten
www.jongerenstadslab.nl is er een c ommunity
van het Jongerenstadslab gepresenteerd in de werkgroep van
gecreëerd waar jongeren betrokken blijven.
5 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
53
jongeren
Haagse Jongerenambassadeurs De Haagse jongerenambassadeurs zijn jongeren in de leeftijd
Zij werken in samenwerking met verschillende stakeholders,
van 15 t/m 24 jaar. Zij ondersteunen de gemeente bij het
zoals diverse scholen en Microsoft aan het innoveren van
bereiken van de Haagse jeugd en geven adviezen om het
onderwijs. Ten slotte is er een follow up advies geschreven op
gemeentebeleid, én de uitvoering daarvan, beter af te stemmen
‘Armoede onder Haagse jongeren’ waar jongeren in 2020 mee
op de wensen en behoeften van de jeugd van Den Haag.
aan de slag zijn gegaan. Naast deze grote adviezen zijn er
De Haagse Jongerenambassadeurs hebben in 2021
meerdere kleine adviezen uitgebracht over onder andere: het
3 uitgebreide adviezen uitgebracht. Op verzoek vis er een
jongerenstembureau, jongere mantelzorgers, de inrichting van
belangrijke bijdrage geleverd aan het Binnenstadsplan 2030.
het spuiplein en jongerenparticipatie.
JONG doet mee! JONG doet mee!, het platform van jongerenraden uit de specia-
met thema’s als aanpak van dak- en thuis-
listische jeugdzorg en jongeren die ervaring hebben met jeugd-
loosheid en onderzoek naar problemen
hulp, geeft advies aan de H10-gemeenten over de jeugdhulp in
waar LHBTQI jongeren tegenaan lopen.
de regio Haaglanden.
De adviezen worden regelmatig mee genomen in de gesprekken met de H10
3
In 2021 heeft JONG doet mee! 3 nieuwe adviezen uitgebracht.
gemeenten en de aanbieders van jeugd-
adviezen
Het eerste advies heeft betrekking op de impact van corona
hulp. Jong doet mee! is in gesprek met
op jongeren. Deze is in samenwerking met de Haagse
deze stakeholders over de implementatie van hun adviezen.
Jongerenambassadeurs en Centrum 16-22 opgesteld in 2020 en uitgebreid in 2021. In het tweede advies heeft JONG doet
Tot slot levert JONG doet mee! doorlopend input via de
mee! 10 aandachtspunten opgesteld voor jongeren die zij
Cliëntenraad Sociaal Domein. Zij neemt actief deel aan
aan alle politieke partijen in de verschillende gemeenten in
de agendacommissie, het overleg van de deelraden dat
Haaglanden hebben opgestuurd met het verzoek dit mee
betrekking heeft op jongeren, is actief in de drie werkgroepen
te nemen in hun verkiezingsprogramma. Het derde advies
Huisvesting, Toegang en Communicatie, neemt deel aan
betreft basisafspraken over de omgang tussen hulpverlener en
de bijeenkomsten van de BredeRaad en stemt regelmatig af
jongeren in de jeugdhulp. Verder is Jong doet mee! o.a. bezig
met de Haagse Oudersraad.
ExpEx
Haagse Oudersraad
ExpEx zijn ervaringsdeskundige jongeren die na het volgen van
In 2021 heeft de transitie plaats
een training ingezet kunnen worden als maatje voor jongeren
gevonden van Haagse Oudersraad naar
in de jeugdhulp en als adviseur of voorlichter voor professio-
de Regionale Oudersraad Haaglanden.
nals. De eigen ervaring in de jeugdhulp vormt daarbij de basis
Een Oudersraad gevormd door deel
en de training draagt bij aan de persoonlijke groei van de
nemers die allen ervaring hebben met
jongere. Het delen van de eigen (kwetsbare) ervaringsverhalen
jeugdhulp en de ambitie hebben om met hun inbreng de
is een belangrijk onderdeel van de training. Begin 2021 is
jeugdhulp een stukje beter te maken. Deze verandering is tot
de training van 2020 digitaal voortgezet.
stand gekomen in nauwe afstemming met de Haagse deel
Twaalf jongeren hebben meegedaan aan
nemers en met de nieuw geworven deelnemers uit de andere
deze training. Ook is in 2021 is de
gemeenten in de H10. Met elkaar is bepaald dat een Regionale
training ‘Werken met je eigen ervaring’
Oudersraad grote meerwaarde heeft boven diverse lokale
georganiseerd om jongeren op te leiden
Oudersraden. De Regionale Oudersraad is inmiddels gevormd
als ervaringsdeskundigen. Hier hebben
en bestaat uit zo’n 10 deelnemers afkomstig uit de verschillende
13 jongeren aan deel genomen. In Den Haag zijn er middels 72 ExpEx getraind, waarvan er 30-35 nog steeds actief zijn.
13 jongeren
gemeenten en wordt in opdracht van de regio ondersteund door JSO. Vanuit de Regionale Oudersraad Haaglanden zijn er 2 Haagse deelnemers die de contactpersonen zijn voor de Haagse CSD en de deelraad jeugd.
6 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Meedoen Haagse jeugd benut kansen en ontwikkelt talenten Vakantieactiviteiten Tijdens de eerste drie weken van de Haagse zomervakantie organiseert de Stichting JVA elk jaar verschillende vakantie project voor de Haagse basisschoolkinderen van 4 t/m 13 jaar. Er wordt ingezet op activiteiten waarbij alle Haagse jeugdigen hun kansen leren benutten en hun talenten kunnen ontwikke-
Subsidieregeling Jongeren in coronatijd
len. De organisatie doet dit sinds 1973. De activiteiten zijn
De subsidieregeling Jongeren actief in coronatijd
primair gericht op basisschoolleerlingen die om de een of
Den Haag 2021 (RIS308034) werd in maart 2021 opge-
andere reden niet met hun ouders op vakantie kunnen. Hierbij
steld om, door middel van nieuwe activiteiten en ont-
wordt speciaal aandacht besteed aan de groep kinderen die
moetingen binnen geldende maatregelen, de participa-
niet de mogelijkheden hebben om te genieten van een fijne
tie van jongeren te bevorderen en het welbevinden te
vakantie, zoals kinderen uit minder draagkrachtige gezinnen
versterken in coronatijd. Een jongerenadviesraad werd
en kinderen uit wijken waar weinig speelmogelijkheden zijn.
in het leven geroepen om het college te ondersteunen
In 2021 hebben 2.150 jeugdigen deelgenomen aan de activi
bij de beoordeling van de subsidieaanvragen. Met een
teiten van stichting JVA. Hiervan komen 647 kinderen uit
budget van € 700.000 zijn in de periode maart tot
minder draagkrachtige gezinnen en zijn in het bezit van een
oktober 2021 50 sportieve, culturele en sociale projecten
ooievaarspas. Daarnaast is in 2021 de Vakantiepas, met daarin
gefinancierd. Met de diverse subsidieprojecten zijn ruim
coronaproof-activiteiten, via de basisscholen uitgedeeld aan
9.000 Haagse jongeren bereikt.
alle Haagse kinderen tussen de 4 en 13 jaar.
MDT - Follow Your Dreams Binnen het maatschappelijke diensttijd (MDT) project Follow Your Dreams zijn 114 jongeren tussen 16 en 27 jaar een traject gestart waarbij zij zich 20 weken lang minimaal 16 uur per week vrijwillig hebben ingezet om te werken aan hun talenten, iets te doen voor ander en hun netwerk uit te breiden. Deelnemers leerden over het volwassen leven, werk en omgaan met geld. Daarnaast deden zij mee aan talloze maat-
114
schappelijke initiatieven in verschillende sectoren. In totaal
jongeren tussen
hebben 52 jongeren het traject volledig afgerond en zijn
16 en 27 jaar
55 jongeren tijdens het traject uitgestroomd naar werk of
startten een
een opleiding.
7 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
traject
The Hague Youth Factory The Hague Youth Factory (THYF) is een broedplaats waar initia-
01
jeugd
Totaal aantal jongeren bereikt door THYF
tieven en ideeën van jongeren vorm en ruimte krijgen. Het is een plek waar verschillende culturen dichter bij elkaar worden gebracht en waar participatie en talentontwikkeling worden bevorderd, ook voor kwetsbare groepen jongeren. Waar in 2020 veel activiteiten online plaatsvonden, was er in 2021 veel afwis-
150
2019
seling tussen online en offline bijeenkomsten. Er hebben 3 THYF talk events plaatsgevonden, 2 exposities, 7 events, 3 debatdiners, 6 vierdaagse social cinema avonden en 12 workshops. In 2021 zijn 30 start-up en sociale onder
200
2020
nemingen betrokken geweest bij deze activiteiten. In totaal zijn 225 jongeren bereikt.
225
2021
0
2019
100
2020
200
300
2021
Haags Jeugdlintje Het Haagse Jeugdlintje is een onder-
Aantal lintjes
scheiding: een teken dat iemand krijgt
Escamp
voor een bijzondere prestatie. Hiermee wordt geprobeerd Haagse kinderen en jongeren enthousiast te maken om iets
Totaal aantal lintjes
te doen voor een ander of voor de stad. Op 2 oktober 2021 vond, in twee groepen, de uitreiking van het Haags
24
Loosduinen
Laak
Jeugdlintje plaats in de Grote Kerk. De uitreiking was via livestream te volgen. Het Jeugdlintje is aan 24 jeugdigen,
Scheveningen
tussen de leeftijd 11 en 22 jaar, uitgereikt. Het ging hierbij om 7 jongeren uit Escamp, 4 uit Loosduinen, 3 uit Laak, 1 uit Scheveningen en 9 uit Centrum. De verdeling jongens/ meisjes is als volgt; 15 jongeren identificeerden zich als meisje en 9 als jongen.
8 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Centrum
400
500
Crownies Crownies is een spaarsysteem voor jongeren tussen 8 en
In 2021 zijn er 734 activiteiten georganiseerd.
23 jaar waarbij ze meedoen aan activiteiten voor hun buurt of
Het aantal deelnames was 5.597 en het
omgeving. Dit leert ze spelenderwijs samen te werken en te
aantal deelnemers 461. Het aantal uren dat
participeren in hun wijk. Jongeren en kinderen doen mee aan
is ingezet was 7.259.
activiteiten die Den Haag een stukje mooier en veiliger maken. Denk hierbij aan helpen bij een buurtfeest, een sporttoernooi
2019
2020
2021
897
574
734
organiseren, wandelen met ouderen, opruimen in de wijk,
Activiteiten
buurtwacht, oud papier ophalen, groenvoorzieningen bij
Nieuwe unieke deelnemers
256
84
149
houden enz. Met deze activiteiten sparen de deelnemers
Uren ingezet/uitgevoerd
11.165
5.871
7.259
Crownies. Met de Crownies kunnen zij beloningen bestellen op
Deelnemers
577
456
461
de site of met een groep sparen voor een gezamenlijk doel.
Deelname
6.950
4.383
5.597
Ontmoeten Haags Ontmoeten Haags Ontmoeten is dé plek in de wijk waar alle zelfstandig
Het verloop van het aantal coronabesmettingen was gedurende
wonende Haagse senioren en hun mantelzorgers vrij binnen
het jaar voor een aantal deelnemers reden om tijdelijk af te zien
kunnen lopen. Het is een plek om te ontmoeten, ervaringen te
van deelname aan Haags Ontmoeten. Inmiddels komen steeds
delen en te ontspannen. Het aantal locaties steeg van 42 in
meer deelnemers weer structureel naar de locaties van Haags
december 2020 naar 57 in februari 2022.
Ontmoeten. Ondanks de beperkingen in coronatijd steeg het gemiddeld gebruik per kwartaal in 2021 met 155 unieke deelnemers (+10%).
02
wmo
Aantal locaties Haags Ontmoeten per stadsdeel
Scheveningen
7 Segbroek
6
Centrum
7
18
Loosduinen
6
Haagse Hout
Escamp
Laak
3
8
Stand 1 februari 2022
9 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
LeidschenveenYpenburg
2
03
wmo
Unieke deelnemers 2020
2021
Aantal kwartaal 1
1.946
1.497
Aantal kwartaal 2
1.430
1.640
Aantal kwartaal 3
1.443
1.705
Aantal kwartaal 4
1.100
1.695
Gemiddelde
1.480
1.634
2020
2021
Aantal kwartaal 1
392
298
Aantal kwartaal 2
370
325
Aantal kwartaal 3
286
340
Aantal kwartaal 4
364
320
Gemiddelde
353
321
04
wmo
Unieke mantelzorgers
2. Preventie Jeugdgezondheidszorg Bereik jeugdgezondheidszorg De JGZ volgt de groei en ontwikkeling van alle kinderen in
Rijksvaccinatieprogramma. De overige groepen zijn minder
Den Haag. Voorheen was er een norm van 95% bereik vanuit de
gezien en/of op een andere wijze, bijvoorbeeld via een vragen-
Inspectie Gezondheidszorg & Jeugd. Deze norm is losgelaten.
lijst of telefonisch/digitaal contact.
Het gaat erom dat de JGZ kinderen in beeld heeft en jeugdigen
Ondanks dat er dan wel contact is geweest en het kind dus in
zorg biedt die dit nodig hebben.
beeld is, is er in het huidige kinddossier nog geen mogelijkheid
In 2021 is er door corona en personeelskrapte een aantal keer
om dit te registreren waardoor het niet terug te zien is in de
overgestapt op een aangepaste dienstverlening. Hierbij heeft
bereikcijfers. Dit verklaart onderstaande cijfers.
de focus gelegen op de jongste doelgroep en uitvoering van het
05
jeugd
Bereik Jeugdgezondheidszorg in aantallen en percentages
0-1 jarigen
2019 6.166 100,8% 2020 6.554 106,1% 2021 6.257 104,6%
2-5 jarigen
6-10 jarigen
VO
2019 6.129 95,5% 2020 1.930 30,3% 2021 2.988 47,1%
2019 5.764 83,6% 2020 2.188 31,1% 2021 3.893 54,5%
2019 11.286 87,6% 2020 11.600 80,0% 2021 9.774 66,1%
Bron: CJG/JMO
Ontwikkelingen jeugdgezondheidszorg Een belangrijke stap in 2021 was het ontwikkelen van een
• Per (datum nog onbekend) gaat een wetswijziging van kracht
goede capaciteitsberekening voor de JGZ. Nadat daaruit duide-
welke verplicht dat digitale gegevens uitgewisseld kunnen
lijk werd dat de personeelskrapte een structureel karakter
worden tussen geboortezorg (verloskundigen, gynaecologen)
kende, is direct besloten om de capaciteit structureel met 27 fte uit te breiden. Eind 2021 is de werving hiervoor gestart die
en de jeugdgezondheidszorgorganisatie. • Baby Connect is een subsidievorm die de JGZ organisatie
doorloopt in 2022. Ook zijn een aantal stappen gezet in het
hierbij ondersteunt om straks aan deze wettelijke verplichting
verbeteren van de digitalisering van de zorg:
te voldoen.
• Het scheppen van mogelijkheden voor een digitale chat.
• Sinds februari 2021 verwijst de JGZ digitaal middels
Medewerkers zijn geschoold om een digitaal consult te
Zorgdomein naar externe zorgverleners. Dit alles draagt bij
kunnen uitvoeren, wat nu ook gebeurt;
aan een meer toegankelijke, veilige en snellere zorg.
10 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Vaccineren De bekendmaking van de vaccinatiegraad per vaccin loopt altijd achter op de huidige werkelijkheid.
ontwikkeling van de Aanpak verhogen vaccinatiegraad. Deze zullen vanaf 2022 ingezet worden. Enkele uit
De laatste bekende cijfers zijn van 2020 en destijds al gecommuniceerd in halfjaarapportage 2021. In de uit splitsing van de vaccinatiegraad is afgelopen jaar duidelijk
gelichte resultaten vanuit de Aanpak verhogen vaccinatiegraad 2021 zijn: 11 partijen uit de stad hebben zich aangesloten bij de Haagse vaccinatie alliantie, 8 voor
geworden dat Stadsdeel Centrum structureel bij alle vaccins een
lichtingen gegeven in de wijken over het RVP, 14 informatie
lage vaccinatiegraad scoort. Tevens heeft er een onderzoek
pakketten over het RVP verstrekt aan partijen aan de stad zodat
plaatsgevonden dat aanbevelingen geeft voor de door
zij inwoners kunnen informeren over het belang van vaccineren.
(Vroeg)signalering Haagse Kansrijke Start Met het programma Kansrijke Start werken we aan de ambitie
De Haagse Kansrijke Start wordt uitgevoerd
dat alle Haagse kinderen (jaarlijks ongeveer 6.300) gezond
langs drie actielijnen: Voor, tijdens en na
geboren worden en de meest optimale zorg en start krijgen in
de zwangerschap. Binnen deze lijnen vinden
de eerste 1.000 dagen, zodat zij zich zo gezond en veilig moge-
diverse activiteiten plaats; Van (vroeg)
lijk kunnen ontwikkelen tot een volwassene. Deze periode is
signalering, diverse interventies zoals Nu
ontzettend belangrijk, omdat de basis voor het verdere leven in
Niet Zwanger en Stevig Ouderschap, tot verbeteren van de
de eerste 1.000 dagen wordt gelegd. Deze levensfase biedt
samenwerking tussen medisch en sociaal domein waardoor
momentum om (aanstaande) gezinnen te helpen en kwets-
(aanstaande) gezinnen eerder en de best passende onder
baarheid aan te pakken.
steuning krijgen.
Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger heeft als doel om onbedoelde
(aandachtsfunctionaris). Er zijn organisaties uit zowel het
zwangerschappen bij mensen in een kwetsbare positie te
medisch (bijvoorbeeld huisartsen en verloskundigen) als sociaal
voorkomen. Binnen dit programma staat de behoefte van de
domein (daklozenloket, GGZ, verslavingszorg etc) aangesloten.
cliënt centraal en wordt er vanuit motiverende gespreksvoering
Dit jaar zijn 24 nieuwe aandachtsfunctionarissen getraind,
vragen gesteld zodat een client tot een geïnformeerde en
dit maakt een totaal van 33 actieve aandachtsfunctionarissen
bewuste keuze komt over zijn/haar kinderwens.
in de stad. Door het aangaan van een samenwerking met
In 2021 zijn 330 cliënten begeleid, 238 daarvan hebben daarna
Haaglanden Medisch Centrum kan er aan cliënten/patiënten
besloten hun kinderwens uit te stellen. Voor 218 personen is
maatwerk worden geboden. Zo zijn er financieringsmogelijk
anticonceptie gerealiseerd. Er zijn nu 17 organisaties uit de
heden vanuit Nu Niet Zwanger voor mensen in kwetsbare
stad bij Nu Niet Zwanger aangesloten. Dit betekent dat zij
omstandigheden die zelf geen financiële middelen voor anti-
medewerkers trainen in de methodiek van Nu Niet Zwanger
conceptie hebben.
330
cliënten begeleid
218
personen ontvingen anticonceptie
11 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
17
aangesloten organisaties
24
aandachtsfunctionarissen getraind
Prenatale huisbezoeken Prenatale huisbezoeken worden op verzoek van verloskundigen
door corona telefonisch uitgevoerd. Dit zijn er evenveel als in
afgelegd door een jeugdverpleegkundige. Dit gebeurt als de
2019 (115), maar aanzienlijk meer dan in 2020 (69).
verloskundige tijdens haar spreekuren middels een screeningsinstrument bij de zwangere signaleert dat er sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden. De jeugdverpleeg kundige wordt d.m.v. het prenataal huisbezoek ingezet om te kijken welk aanvullende zorg/ondersteuning er eventueel nodig is. Dit kan zowel vanuit het medische als het sociale
114
domein komen. In 2021 zijn er 114 prenatale huisbezoeken afgelegd bij
64
huisbezoeken
64 aanstaande gezinnen. Een flink deel van de huisbezoeken is
aanstaande gezinnen
Stevig Ouderschap Stevig ouderschap is een bewezen effectieve interventie voor
06
jeugd
Aantal ouders dat Stevig Ouderschap heeft ontvangen
ouders met kinderen tot twee jaar oud die extra steun nodig hebben bij het (aanstaande) ouderschap. Hiermee wordt het zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van ouders vergroot en onder andere het risico op kindermishandeling verkleind.
689
751
659
657
2020
2021
In zes tot tien huisbezoeken kijkt de jeugdverpleegkundige met kwetsbare ouders mee en adviseert hen bij en ondersteunt hen in de opvoeding van het kind. In 2021 zijn er 2010 contactmomenten geweest bij in totaal 657 gezinnen. In 2020 waren dit er 659, in 2019 751. De invloed van corona is in de bereikcijfers terug te zien. In 2021 is ook gestart om Stevig Ouderschap al tijdens de zwangerschap in te zetten.
Moeders informeren moeders 66 aanstaande moeders zijn ondersteund door een andere moeder tijdens hun zwangerschap. Uit uitgevoerd onderzoek in 2021 komt naar voren dat betrokkenen (aanstaande moeders, vrijwilligers e.d.) goede ervaring hebben met de interventie MIM-Prenataal. De informele begeleiding lijkt goed aan te slaan bij aanstaande moeders met een beperkt sociaal netwerk en/ of onzekerheid over de zwangerschap in Den Haag.
12 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
2018
2019
Service en ondersteuning Opvoedondersteuning In elk CJG is een opvoedsteunpunt aanwezig. Ouders kunnen
steeds wisselende coronamaatregelen zowel fysiek als online
hier terecht voor laagdrempelige steun en advies bij enkel
plaatsgevonden. Door de kleinschaligheid van de fysieke bijeen-
voudige opvoedvragen. Het opvoedsteunpunt biedt individuele
komsten was het aantal deelnemers wel lager dan normaal.
ondersteuning (één-op-eén-gesprekken tussen ouder en peda-
Er hebben ook digitale cursussen en voorlichtingen plaats
gogisch adviseur) en groepsondersteuning (meerdere ouders
gevonden. Ruim 750 ouders hebben deelgenomen aan ofwel
komen bijeen en één bepaald thema wordt onder de loep
een fysieke ofwel een onlinebijeenkomst. De meest voor
genomen). 1.253 ouders hebben individuele opvoedonder
komende thema’s waren onder andere: ‘communiceren
steuning geboden en gemiddeld zijn per ouder zo’n vier á
met je kind’, ‘ouderbetrokkenheid’, ‘straffen en belonen’,
vijf gesprekken gevoerd. De opvoedondersteuning heeft via
‘sociale media’, ‘grenzen stellen’, ‘jong moederschap’ en
de spreekuren van het Opvoedsteunpunt en via (beeld)bellen
‘opvoeden in coronatijd’.
plaatsgevonden. Het betreft hier voornamelijk ouders/gezinnen met een enkelvoudige opvoedvraag. Dit betreft in de meeste gevallen ontwikkelingsvragen over kinderen in de basisschoolleeftijd, vragen over gedrag, informatie en advies, opvoed onzekerheid en ontwikkelingsvragen van kinderen in de peuter leeftijd. De meeste ouders worden via het CJG doorverwezen naar het opvoedsteunpunt. 29% van de ouders is op eigen initiatief bij het opvoedsteunpunt gekomen. Dit is hoger dan in vergelijking met voorgaande jaren.
1.253
750
In 55% van de gevallen zijn de ouders geholpen met een kort-
ouders ontvingen individuele
ouders namen deel aan
durend traject bij het opvoedsteunpunt. In de overige gevallen
opvoedondersteuning
digitale cursussen of
is er voornamelijk doorverwezen naar preventief voorliggende
voorlichting
voorzieningen. Groepsbijeenkomsten hebben ondanks de
Cursusbureau CJG 07
jeugd
Aantal deelnemers aan bijeenkomsten cursusbureau
17 prenatale cursussen gegeven, waaraan 136 ouders hebben deelgenomen. Dit is een forse daling ten opzichte van eerdere
2021
jaren. Daarnaast waren er 13 commerciële cursussen waaraan
Bijeenkomsten rond zwangerschap/bevallen/fitheid
136
55 deelnemers hebben deelgenomen, wat vergelijkbaar is met
Babyvoorlichtingsbijeenkomsten
0
2020. Er zijn in tegenstelling tot eerdere jaren geen voorlichtings
Commercieel babymassage en moeder-baby-yoga
55
bijeenkomsten geweest met betrekking tot baby’s en peuters.
Peuterbijeenkomsten
0
De afgelopen jaren is er sprake van een dalende trend in het bereik van het cursusbureau. Er is in de stad een steeds groter
Bij het cursusbureau van het CJG worden verschillende cursus-
aanbod van soortgelijke cursussen, waardoor inwoners minder
sen gegeven voor (aanstaande) ouders. Over het algemeen ligt
vaak voor het cursusbureau kiezen. Er worden door het cursus-
het tarief van deze cursussen lager dan dat van andere aan
bureau de laatste jaren ook minder cursussen aangeboden.
bieders in de stad. In 2021 hebben wederom de meeste
We onderzoeken hoe we het cursusbureau opnieuw kunnen
cursussen en bijeenkomsten online plaatsgevonden. Er zijn
vormgeven en het bereik kunnen vergroten.
13 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Vrijwillige maatjesprojecten en netwerkversterkende interventies Diverse organisaties in Den Haag bieden jeugdigen en ouders/
Bij meerdere projecten waren de aanmeldingen
opvoeders steun en informele hulp door de inzet van vrijwilligers.
van deelnemers afhankelijk van de corona
Hiermee worden ouders versterkt en/of ontzien en kinderen
maatregelen. Tijdens de lockdowns waren er over
gesteund in hun ontwikkeling. Deze vrijwillige inzet kan bij
het algemeen minder aanmeldingen, waarbij na
dragen aan het voorkomen van zwaardere problemen en
de lockdown een inhaalslag volgde. Dit heeft veel
escalatie van zorg. Vanwege corona zijn, net als in 2020, ook in
flexibiliteit van de organisaties gevraagd.
2021 veel projecten gedeeltelijk digitaal uitgevoerd. In juni 2021 is in Leidschenveen-Ypenburg de pilot In totaal zijn met tien projecten (Moeders informeren Moeders,
Buurtgezinnen gestart, een initiatief waarbij gezinnen die het
Voorleesexpress, Spel aan huis, Eigen Toekomst Plan,
zwaar hebben (vraaggezinnen) worden gekoppeld aan een
Homestart, Vitalis, ELANCE Academy, Buurtgezinnen, Learning
warm en stabiel gezin in de buurt (steungezinnen). Zo krijgen
Dreams en &DreamsMatter) ruim 1.400 jeugdigen en ouders
kinderen wat extra liefde en aandacht en worden ouders
ondersteund. Een deel van deze projecten biedt, als onderdeel
ontlast. Tot en met december 2021 zijn er 18 vraaggezinnen
van Kansrijke Start, al tijdens de zwangerschap ondersteuning.
aangemeld en 20 steungezinnen. Er zijn 10 koppelingen
In totaal waren zo’n 700 vrijwilligers betrokken. De toename
gerealiseerd, waarmee het doel voor het volledige eerste pilot-
ten opzichte van 2020 (toen 1.250 jeugdigen en ouders en
jaar, dat tot 1 juni 2022 loopt, reeds is behaald. Daarnaast zijn
500 vrijwilligers) is gedeeltelijk toe te schrijven aan de komst
er nog 3 koppelingen in de kennismakingsfase. De pilot wordt
van twee nieuwe projecten. Daarnaast was bij diverse projecten
in heel 2022 voortgezet en uitgebreid naar andere stadsdelen.
een toename te zien in het bereik en het aantal vrijwilligers.
KOPP/KOV KOPP/KOV staat voor Kinderen van Ouders met
geboden. Het aantal bereikte gezinnen met basis-
Psychische Problemen (KOPP) en Kinderen van
zorg en nazorg is vergelijkbaar met 2020 (respectie-
Ouders met een Verslaving (KOV). Met deze inter-
velijk 41 en 16 gezinnen). Over heel 2021 is met
ventie ondersteunen we ouders met psychiatrische
32 gezinnen een traject afgesloten (respectievelijk
32
of verslavingsproblemen bij de opvoeding van hun kinderen. Er is aan 40 gezinnen hulp geboden door
gezinnen met een
Bureau Basiszorg. Aan 19 gezinnen is nazorg
21 en 16 in 2020 en 2019). Deze toename hangt samen met het feit dat in 2020 meer trajecten waren gestart.
afgesloten traject
Ouder-babyinterventie Deze interventie is erop gericht om hechtingsproblematiek
Weerbaarheidstrainingen voor kinderen in ongunstige opvoedsituaties
te voorkomen als een ouder psychische klachten heeft na de
Deze groepstrainingen zijn voor kinderen die opgroeien in
geboorte van het kind. In 2021 zijn 44 gezinnen bereikt met
situaties van huiselijk geweld, waar sprake is van een complexe
de ouder-baby-interventie, tegenover 41 in 2020 en 53 in 2019.
scheiding en/of waar ouders kampen met psychiatrische
Na de interventie lukt het ouders
problematiek. In 2021 zijn 39 groeps
beter om de behoeften van hun baby
trainingen gegeven, waarmee
te herkennen en hier adequaat op te
262 ouders en jeugdigen zijn bereikt.
reageren. Ouders ervaren dat zij meer
Dit is een lichte daling ten opzichte
zelfvertrouwen hebben gekregen en
van 2020 (44 trainingen waarmee
ervaren meer plezier in het contact
296 ouders en jeugdigen zijn
met hun baby.
44 gezinnen
14 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
bereikt). Met de KOPP/KOV-groepen zijn meer tieners en jongeren bereikt dan voorgaande jaren.
262
ouders en jeugdigen
Sociale Vaardigheidstrainingen voor kinderen met beginnende psychische klachten In 2021 zijn 48 trainingen aangeboden aan kinderen met lichte psychische klachten (49 in 2021). Met de trainingen zijn 291 jeugdigen en hun ouders bereikt. Dit aantal ligt iets lager dan aan het aantal bereikte jeugdigen en ouders in 2020 en 2019 (327 en 337). Van de 48 trainingen zijn er 9 sociale vaardigheidstrainingen uitgevoerd in samenwerking met SPPOH op basisscholen in Den Haag. Dat is een halvering ten opzichte van 2020 en heeft te maken met de coronamaatregelen: schoolsluiting en verminderde toegang op scholen voor externen. Verder is met ingang van nieuw schooljaar 2021/2022 door SPPOH nieuw beleid ingezet, waarbij de training voor individuele kinderen minder passend bleek.
(Complexe) scheidingen Er waren 1.043 contactmomenten met het Kenniscentrum Kind
Het Regiolab Den Haag beslaat de gemeenten rondom Gouda,
en Scheiding voor Den Haag in 2021. Daaruit blijkt dat er in
Leiden en de H10 gemeenten. In 2021 stonden de volgende
2021 meer ouders en professionals contact hebben opgenomen
pilots centraal:
met het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Er is sprake van een
• Gezinsvertegenwoordiger waaraan GI Gouda, SKT Westland
lichte stijging in vergelijking met 2020. Deze stijging komt
en het Kenniscentrum Kind en Scheiding deelnemen;
voornamelijk door ouders die contact opnemen na een
• Specialist Contactverlies;
verwijzing van de rechtbank binnen het Uniform Hulp Aanbod
• Procedure Gezamenlijke Toegang Ouders bij de rechtbank;
en interventie. Overige vragen die ouders hebben, gaan onder
• Deskundigheidsbevordering voor professionals werkzaam in
andere over alimentatie en omgang. Professionals hebben
het gebied van de Regiolabs.
vooral advies- en informatievragen. Het Kennis centrum heeft diverse interventies ingezet voor
Daarnaast heeft Het Kenniscentrum meegewerkt
zowel ouders als kinderen. In 2021 zijn er in totaal
aan een webinar van het programma Scheiden
15 trainingen gevolgd door ouders en 16 trainingen
zonder Schade over het Digiplein. Het Regiolab liep
gevolgd door kinderen. Naar aanleiding van het
tot eind 2021. Op 14 februari 2022 vond er een eind-
adviesrapport Scheiden zonder Schade zijn er twee
congres plaats waar de resultaten van de pilots
regiolabs geformeerd, waaronder één in Den Haag.
worden gepresenteerd.
Mensenhandel minderjarigen Centrum 16•22 verzorgt preventieprojecten op scholen voor
gevolg van de lockdown, lesuitval en de beperkte toegang op
groepen jongeren om te voorkomen dat meisjes slachtoffer
scholen voor externen. (De projecten ‘Wat jij wil’, ‘Wat jij wil
worden van loverboys/mensenhandel en criminele uitbuiting.
LVB’ en ‘Jongens’ worden gegeven in het voortgezet (praktijk)
Bij de meisjes richt het project en de workshops zich op het
onderwijs. De mbo-workshops konden niet worden uitgezet.
vergroten van hun weerbaarheid, bij de jongens op het voor
Dit komt doordat externe partijen slechts beperkt toegang
komen van grensoverschrijdend (seksueel) gedrag. In 2021 zijn
krijgen tot het onderwijs. Toegang op het mbo is er voor
er 11 groepen meisjes op het vmbo/havo/vwo bereikt en
externe partijen zo goed als niet.
12 groepen jongens op het praktijkonderwijs/vmbo/havo/vwo. Op het praktijkonderwijs, waar het project in aangepaste (LVB) vorm wordt aangeboden, zijn 13 groepen meisjes bereikt. In totaal zijn er 433 jongeren bereikt, 135 jongens en 298 meisjes. Het bereik ligt lager dan in 2020, waarin er in totaal ruim 700 jongeren werden bereikt. Vanwege COVID-19 konden veel ingeplande projecten geen doorgang vinden. Dit was het
135 jongens
15 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
298 meisjes
Loverboy
Jongeren Informatie Punt
Stichting MEE verzorgt preventieve weerbaarheidstrainingen
Het Jongeren Informatie Punt (JIP) voorziet
Loverboy preventie. In 2021 zijn circa 85% van de SBO en
in een laagdrempelige plek, waar jongeren
ZML-scholen benaderd. Van de scholen die in 2021 lessen
informatie en advies krijgen en lichte onder-
ontvingen, waren er 2 scholen die niet eerder van het aanbod
steuning. Daarnaast biedt het JIP ook gerichte spreekuren
gebruikmaakten. Van de training ‘echte liefde of Loverboy’
aan over bijvoorbeeld het leren omgaan met geld, juridische
zijn er in totaal 10 gegeven. Hiermee zijn er 68 meisjes en
vragen, advies voor jonge moeders en nu ook voor dak- en
25 jongens bereikt. In totaal zijn er meer jongeren bereikt dan
thuisloze jongeren.
in 2020 (toen 78). Er zijn 3 sociale media workshops gegeven aan in totaal 54 jeugdigen. Er zijn 10 docenten bereikt van diverse scholen. Er konden 3 sociale media workshops niet
Contactmomenten JIP
2021
doorgaan vanwege de lockdown. Deze workshops zijn over
Inloopspreekuur
240
geheveld naar 2022 en zullen op korte termijn worden
Wijkspreekuur
22
geleverd. Vanwege de lockdown en uitval lijkt er meer online
Telefonisch contact
649
‘geronseld’ te worden. Jongens en meisjes zijn kwetsbaarder
E-mail en Social Media
168
geworden vanwege verveling, gebrek aan aandacht en toegang
214
tot een breed scala aan apps. Daar komt bij dat er minder toe-
Chat op website
53
zicht is van docenten en ouders. Het aantal uren dat jongeren online zijn is aanzienlijk gestegen.
Integrale Vroeghulp Voor kinderen tussen de 0-4 jaar met meervoudige ontwik-
bijdraagt aan eerdere hulp. De toenemende druk op het
kelingsvragen, waar de arts van de jeugdgezondheidszorg
IVH team heeft enerzijds te maken met de verhoogde
(JGZ) op het consultatiebureau geen duidelijke oorzaak voor
instroom, waardoor de wachttijden voor een intake bij IVH
kan vinden, wordt het zogenaamde Integrale Vroeghulp-
gedurende dit jaar zijn opgelopen van 12 tot 28 weken.
team ingeschakeld. Het IVH team bestaat uit verschillende
Anderzijds stagneert de vervolghulp, waardoor langer
jeugdhulpaanbieders met ieder hun eigen expertise en
overbruggingszorg nodig is. In 2021 zijn na aanmelding
JGZ-artsen.
in het IVH team 210 kinderen doorverwezen, waarvan
Doel van dit multidisciplinaire team is dat zij aan vraag
het merendeel naar een medisch kinderdagcentrum, ambu-
verheldering doen, een diagnose afgeven en doorverwijzen
lante ondersteuning VG (verstandelijk gehandicapten)
naar passend hulpaanbod.
en GGZ. De afgelopen jaren is de capaciteit van het
De belangrijkste verwijzers naar het IVH-team zijn de JGZ,
IVH team jaarlijks verhoogd.
voorscholen en kinderdagverblijven. Door meer aan meldingen vanuit de JGZ is er in 2021 net als in voorgaande jaren een hogere instroom: In totaal zijn er in 2021 255 kinderen bij IVH aangemeld, ten opzichte van 205 in 2020. Het is nog onduidelijk wat de exacte reden is waarom dit jaarlijks blijft oplopen. Wel is zichtbaar dat er eerder wordt gesignaleerd en doorverwezen (gemiddelde aanmeldleeftijd is 33 maanden ten opzichte van 35 maanden in 2020). In principe is dit goed, omdat vroegsignalering
16 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
255
kinderen aangemeld
Informatievoorziening Bekendheid CJG (Collectieve Preventie) Vier op de vijf ouders van thuiswonende kinderen in Den Haag
2020 naar 34% in 2021). Voor vragen over opvoeden en
kennen het CJG (79%). Dat is vrijwel gelijk aan 2020 (80%). Het
opgroeien van kinderen raadplegen vier op de tien ouders het
CJG is minder dan gemiddeld bekend bij ouders in de leeftijds-
CJG (37%). Vrouwen (49%) en ouders in de leeftijdscategorie
categorie 16-29 jaar (45%). Net als in voorgaande jaren zijn de
30-44 jaar (79%) maken meer dan gemiddeld gebruik van het
ouders het meest bekend met het CJG als consultatiebureau/
CJG. De meeste ouders gaan echter voor informatie over
jeugdarts of jeugdverpleegkundige Een derde van de ouders is
opgroeien en opvoeden naar de eigen familie of het eigen
bekend met het CJG als opvoedsteunpunt of jeugdhulp.
netwerk (76%) en/of het internet/social media (62%).
De bekendheid van het CJG als opvoedsteunpunt/pedagogisch
Deze cijfers zijn nagenoeg gelijk aan die van vorig jaar.
adviseur is ten opzichte van vorig jaar gestegen (van 25% in
08
jeugd
100 90
Mate van bekendheid activiteiten CJG bij ouders
91%
2020
2021
88%
80 70 60 50
34%
40
25%
30
31%
31% 24%
23% 14%
20
18%
10 0
Consultatiebureau, jeugdarts of jeugdverpleegkundige
Opvoedsteunpunt of pedagogisch adviseur
Jeugdhulp of gezinscoach
Click, call, face en cliëntondersteuning
09
wmo
Bijeenkomsten of cursussen
CJG Servicelijn
Digitale informatievoorziening (‘click’)
Voordat er sprake is van een Wmo-melding kunnen Hagenaars op verschillende manieren informatie krijgen of om hulp vragen. Digitaal via de gemeentelijke website of sociale media (‘click’) of door te bellen (‘call’) naar de Klantenservice. Inwoners die bij een fysiek loket langs willen, kunnen terecht
22.431
22.587
169.648
174.543
2020
2021
bij het Servicepunt XL in de buurt (‘face’). Daar kunnen zij terecht voor informatie en advies over zorg en ondersteuning, wonen, werk en inkomen. Veel vragen kunnen meteen worden beantwoord of opgelost door de inzet van algemeen maatschappelijke ondersteuning of voorzieningen. Voor vragen en meldingen op het gebied van de Wmo zijn Wmo-casemanagers aanwezig op het Servicepunt XL.
17 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Aantal digitaal ingediende Wmo-meldingen via website Aantal weergaven Wmo-pagina’s denhaag.nl
In 2021 steeg het aantal weergaven van Wmo-pagina’s op
10
wmo
Telefonische informatievoorziening (‘call’)
denhaag.nl licht met bijna 3% vergeleken met 2020. Het aantal ingediende Wmo-meldingen via de website bleef op hetzelfde niveau. Dit vormt de digitale toegang. Daarnaast ontvangen we ook langs andere wegen meldingen. Bijvoorbeeld omdat iemand zijn Wmo-casemanager belt of langsgaat bij een
46.917
46.803
2020
2021
Servicepunt XL. Zie grafiek 17 voor het totaal aantal Wmo-meldingen.
In 2021 bleef het aantal telefoontjes dat centraal binnenkwam bij de Frontoffice SZW vrijwel gelijk vergeleken met 2020.
Informatie en advies Door de coronamaatregelen was de dienstverlening van de
Het aantal informatie- en adviesvragen is enigszins afgenomen
Servicepunten XL ook in 2021 voor een groot deel zoveel
ten opzichte van 2020. Deels veroorzaakt doordat in 2020 veel
mogelijk digitaal en telefonisch. Indien noodzakelijk en
informatie- en adviesverzoeken gingen over praktische, corona-
gewenst konden op locatie, met inachtneming van de corona-
gerelateerde zaken, wat in 2021 minder het geval was. Ook
maatregelen, op afspraak face to face-gesprekken plaatsvinden.
waren de voorzieningen in het voorliggende veld in de loop van
Gedurende de tweede helft van 2021 was op sommige locaties,
2021 weer (deels) actief en beschikbaar, waardoor de druk op
daar waar 1,5 m afstand gehouden kon worden, een beperkte
de Servicepunten XL iets afnam.
open inloop mogelijk.
Gebruik onafhankelijke cliëntondersteuning
11
wmo
Cliëntondersteuning (‘face’)
In 2021 nam de cliëntondersteuning aanzienlijk toe (+72%) in vergelijking met 2020. Dat is deels het gevolg van een uitgestelde vraag gerelateerd aan de coronacrisis. De Servicepunten XL hebben in 2021 ook vaker dan in 2020 te maken met meer
5.206
8.972
45.182
44.366
2020
2021
voudige en complexe problematiek in de casussen. Dit heeft tot gevolg dat de duur van een ondersteuningstraject langer kan zijn. Verschillende organisaties hebben daarnaast wachtlijsten waardoor cliënten soms langer begeleid werden door het maatschappelijk werk op de Servicepunten XL. Vanwege het feit dat in 2021 slechts beperkte open inloop mogelijk was, was er meer tijd beschikbaar voor cliëntondersteuning, zodat de toenemende vraag opgevangen kon worden.
18 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
Gebruik onafhankelijke clientondersteuning (unieke cliënten) Aantal clienten Servicepunten XL (informatie en advies)
Trainingen Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning (JMO) Om de kwaliteit van de dienstverlening van onze jeugd-
In totaal zijn in 2021 68 verschillende trainingen met
teams hoog te houden, hechten wij waarde aan goede
209 uitvoeringen (groepen) aan 752 medewerkers gegeven.
opleidingsmogelijkheden. De JMO-Academie zorgt voor
In totaal waren er 2.360 inschrijvingen voor de trainingen
een opleidingsomgeving die gericht is op het vergroten
(medewerkers nemen deel aan meerdere trainingen).
van de kennis en vaardigheden van de JMO-professional.
Ter vergelijking: 2020 zijn 133 trainingen gegeven aan
De praktijk met lastige en soms complexe situaties
1.042 deelnemers. De toename is voornamelijk te verklaren
staat centraal. Binnen het ontwikkelplan voor de JMO-
doordat een groot aantal trainingen doorontwikkeld is
professional is veel aandacht voor de beroepsregistraties.
naar een online variant. De training die het meest gevolg
Dit jaar hebben veel trainingen in verband met de
is door jeugdhulpprofessionals (109) is de training
coronapandemie online plaatsgevonden. We hopen
‘Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften (GIZ). Door de
dat er in 2022 meer mogelijkheden zijn om, vooral de
JGZ-professionals (176) is de training ‘Gesprekstechnieken
vaardigheidstrainingen, weer fysiek te kunnen geven.
bij beeldbellen met ouders’ het vaakst gevolgd. Door de WMO-professional (61) is dat ‘Slecht nieuws goed gebracht’. Aan 13 verschillende e-learnings namen 531 medewerkers deel. In totaal waren er 1.167 inschrijvingen voor de e-learnings.
2.360
531
voor trainingen
aan e-learnings
inschrijvingen
19 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
deelnemers
3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Jeugdteams De jeugdteams zijn samengesteld uit jeugdprofessionals
hun specifieke kennis op het perceel waarop hun professionals
met diverse expertises die ook generalistisch kunnen werken.
actief zijn, op orde te houden. Ook zijn er gemeentelijke gezins-
De gezinscoaches in de jeugdteams werken vanuit het principe
coaches en gedragswetenschappers actief in de jeugdteams.
één gezin, één plan, één regisseur. De gezinscoaches worden
Aansturing van de teams vindt plaats door gemeentelijke
ingezet vanuit diverse moederorganisaties, veelal specialis
teammanagers, waarbij er veel contact en afstemming is met
tische jeugdhulporganisaties. Zij zijn verantwoordelijk om
de managers van de moederorganisaties.
Aantallen gezinsdossiers en cliënten In 2021 zijn 3.234 nieuwe gezinsdossiers gestart. De instroom
De resultaten van de pilot worden onderzocht door de Haagse
is daarmee iets hoger dan vorig jaar. Een verklaring hiervoor is
Hogeschool en worden het eerste kwartaal van 2022 verwacht.
dat het onderwijs een belangrijke schakel is in signaleren en verwijzen en dat in 2021 de scholen minder lang gesloten
In de verschillende stadsdelen wordt het aanmeldlijstbeheer
waren dan in 2020. Er zijn in 2021 wat minder dossiers
actief in samenwerking met de Wmo-wijkteams, de JGZ,
gesloten (3.308 tegenover 3.662 in 2020). Dit hangt onder
het opvoedsteunpunt en de medewerker wijkcontacten en
andere samen met het vertrek van meerdere fte gezinscoaches.
netwerken (WENner) vormgegeven. Het toegang- en regieteam
Begin 2021 werd bekend dat per 1 januari 2022 het contract
is een onderdeel van het primair proces geworden bij verwij
met een van de aanbieders zou worden beëindigd. Een aantal
zingen naar de specialistische jeugdhulp of maatwerk
gezinscoaches is daarop voortijdig vertrokken, wat tot een
arrangementen bij de Wmo.
grotere werkdruk voor de andere gezinscoaches heeft geleid. 12
jeugd
Aantal nieuwe en afgesloten dossiers
Het aantal unieke cliënten dat in 2021 hulp ontving van de jeugdteams bedraagt 6.055. De daling die in 2020 is ingezet, is daarmee voortgezet in 2021. Bij aanmelding wordt gekeken of het jeugdteam de aangewezen plek is voor ondersteuning of dat bijvoorbeeld de voorzieningen in het voorliggend veld beter
1.818
Aantal openstaande gezinsdossiers bij start kalenderjaar
1.412
passend zijn. We werken ook meer preventief, waarbij bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk-maatjes worden ingezet op scholen, waardoor aanmelding bij het CJG niet meer nodig is.
3.087
Aantal nieuwe gezinsdossiers
3.234
Van 1 maart tot en met 31 augustus 2021 heeft de pilot ‘integrale toegang JMO’ bij drie CJG-locaties plaatsgevonden. Deze pilot heeft als doel om te komen tot een verbeterde werk-
3.259
Aantal afgesloten gezinsdossiers
3.308
wijze waarmee inwoners beter en sneller worden geholpen. Door middel van een eenduidige vraagstelling kan bepaald worden door wie de inwoner (snel en passend) geholpen kan worden. Daarbij is ook veel aandacht voor het preventieve aanbod en zetten we in op lichtere hulpvormen in plaats van
worden de hulpvragen bij de pilot met een integrale blik bekeken, over de grenzen van de verschillende leefdomeinen heen. 20 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
1.403 0
zwaardere jeugdhulp. Omdat de hulpvraag van een inwoner zich vaak niet beperkt tot één probleem of één leefdomein,
1.589
Aantal openstaande gezinsdossiers bij eind kalenderjaar
2020
2021
Bron: CJG/JMO (Bregje)
1000
2000
3000
4000
5000
Kenmerken van de jeugdige cliënten Van de cliënten die de gezinscoaches op 1 januari 2022 in
qua leeftijdsverdeling is de groep 4-12-jarigen (1.035 cliënten),
behandeling hadden, was 56% man en 43% vrouw. Dat is
gevolgd door de groep 12-18-jarigen (769 cliënten). De verdeling
nagenoeg gelijk aan 2019 en 2020. De grootste groep cliënten
over de leeftijdscategorieën is gelijk gebleven aan 2019 en 2020.
13
jeugd
Verdeling cliënten naar geslacht en leeftijd 50
43%
43%
2019
2020
48% 48%
40
36% 36%
30
Meisjes
20
57%
56%
13% 12% 10
3%
3%
Jongens
0-4 jaar
4-12 jaar
12-18 jaar
1%
0%
0 18-23 jaar
>23 jaar
Bron: CJG/JMO (Bregje)
Aanmelders nieuwe gezinsdossiers In 2021 is ervoor gekozen om de PGB-heraanvragen (die 2020 stedelijk meetelden) naar postcode te verdelen over de lokale teams om de doorstroom te verbeteren. Hierdoor is een lichte daling zichtbaar in het aantal dossiers bij de stedelijke teams. 14
jeugd
Aantal unieke cliënten in openstaande dossiers per stadsdeel op peildatum 1 januari 2020
2021
Stedelijke teams
503
23,6%
425
19,8%
Centrum
398
18,6%
456
21,2%
Escamp
394
18,5%
371
17,3%
Haagse Hout
78
3,7%
86
4,0%
Laak
162
7,6%
156
7,3%
Leidschenveen-Ypenburg
180
8,4%
182
8,5%
Loosduinen
93
4,4%
125
5,8%
Scheveningen
197
9,2%
189
8,8%
Segbroek
132
6,2%
153
7,1%
Onbekend Totaal Bron: CJG/JMO (Bregje)
21 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
1 2.135
2.142
Van de nieuwe aanmeldingen bij de jeugdteams is in 2021
in 2019). Om meer zicht te hebben op toeleidingen zijn zorg-
26% via een zorgmelding van Veilig Thuis (in de grafiek gerekend
aanbieders sinds 2020 gestimuleerd toeleidingen via het CJG te
onder ‘specialistische jeugdaanbieder’) binnengekomen.
regelen in plaats van de huisarts. Ook worden vaker toeleidingen
Dit is een lichte stijging ten opzichte van 202 (22%). Het aantal
afgegeven voor een kortere periode, omdat met de komst van
aanmeldingen dat afkomstig is van ouders of verzorgers zelf,
het T&R-team kritischer wordt gekeken naar de duur van de
is met 20% vergelijkbaar met 2020.
ingezette zorg. Het is mogelijk dat de gespecialiseerde zorg
De trend in toename van het aantal meldingen door zorg
vanwege corona, en de daardoor ontstane onrust in gezinnen,
aanbieders zet dit jaar door naar 27% (25% in 2020 en 18%
wat langer betrokken is waardoor vaker een verlenging nodig is.
15
jeugd
Verdeling aantal nieuwe gezinsdossiers per aanmelder
19%
20%
31% 31% 10%
2020
2021
5%
8% 31%
1%
34%
1%
Ouders/verzorgers jeugdige
9%
Onderwijs
Politie
Huisarts
Gecertificeerde instelling*
Specialistische jeugdaanbieder
* Hiertoe worden, evenals in de vorige jaarrapportages, ook de JGZ en zorgaanbieders gerekend.
Toegang tot de Wmo Klanttevredenheid bij Wmo-toegang Vanaf 2020 wordt de Customer Effortscore (CES) standaard
om hulpvraag te stellen. Hier is sprake van een minimale
uitgevraagd zodra de cliënt het Wmo-advies heeft ontvangen.
verschuiving van 12% in 2020 naar 11% in 2021. Cliënten zijn
We vragen hoe gemakkelijk het was om de hulpvraag te stellen.
en blijven merendeels positief over het gemak waarmee
De klanttevredenheid verschilt in 2021 enkele procentpunten
de hulpvraag kan worden gesteld.
vergeleken met 2020. Minder mensen vonden het (erg) moeilijk 16
wmo
Klanttevredenheid toegang tot de Wmo
9%
26%
3%
8%
18%
2020
30%
Gemakkelijk
Neutraal
Moeilijk
22 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
16%
2021 42%
44%
Erg gemakkelijk
3%
Erg moeilijk
Verdeling afgehandelde meldingen Meldingen
In 2021 leidde bijna 75% van de afgehandelde meldingen tot
In 2021 daalde het totaal aantal ontvangen meldingen
een Wmo-maatwerkvoorziening of een combinatie van een
bij de Wmo-wijkteams. Zie grafiek 9 voor de digitaal
Wmo-maatwerkvoorziening en een voorziening in het voor
ingediende Wmo-meldingen via de website.
liggend veld (zoals de wijkbus of Haags Ontmoeten). Dit is een stijging van ruim 5% vergeleken met 2020.
17
wmo
Aantal Wmo-meldingen 18
wmo
Verdeling afgehandelde meldingen
29.599 2020
22%
26%
31.427
2020
2021
43%
53%
25%
28.196
31%
2021
27.033 0
7.000 14.000 21.000 28.000 35.000
Ontvangen meldingen
Wmo-voorziening Welzijn, andere voorziening in voorliggend veld, of eigen kracht Combinatie Wmo-voorziening en voorliggende voorzieningen
Afgehandelde meldingen
Spreiding doorlooptijden In 2021 zijn 27.033 Wmo-
19
wmo
Spreiding doorlooptijden in 2021 kwartiel 4
meldingen afgehandeld. De box-
Doorlooptijd van melding tot advies in dagen
plot toont de spreiding van deze
250
kwartiel 3 kwartiel 2
meldingen ten opzichte van de wettelijke doorlooptijd van
kwartiel 1
225
42 dagen (de stippellijn) en ten opzichte van de gemiddelde door-
200
looptijd per maand (het grijze vlak). Ieder kwartiel staat voor 25% van de afgehandelde meldingen. De gemiddelde doorlooptijd van melding tot advies is verder gedaald van 51 dagen in 2020 naar 48 dagen in 2021. Wel zien wij gedurende het jaar een trendbreuk. Tot en met juli 2021 lag het gemiddelde iedere maand onder het jaargemiddelde. De maanden
175
150
125
100
75
daarna steeg het gemiddelde per maand geleidelijk tot bijna
50
Wettelijke termijn 42 dagen
57 dagen in december 2021. 25
0
jan
23 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Werkvoorraad De werkvoorraad nam toe tot 4.628 meldingen per 31 december 2021 (was 3.480 meldingen per 31 december 2020). Dit past bij het beeld van de
4.628
opgeschoven. De huisbezoeken werden wel op een later moment ingehaald. Tenslotte was er sprake van personele krapte. Dit werd o.a. veroorzaakt
stijgende doorlooptijden vanaf augustus 2021.
door verlof (verschuiving vanuit de eerste helft
Dit komt onder andere doordat door corona de
van 2021 toen weinig verlof werd opgenomen
mogelijkheden beperkt waren om op huisbezoek
vanwege de lock down-maatregelen), een hoger
te gaan. Hierdoor werden kortere indicaties
ziekteverzuim en (zelf)isolatie.
afgegeven en herbeoordelingsonderzoeken
Toegang tot de Jeugdhulp Doorlooptijden De gemiddelde doorlooptijd is in 2021 licht gedaald naar 379
En mogelijk ook omdat we langer betrokken blijven bij zeer
dagen (tegenover 396 in 2020). Daarmee lijkt de doorlooptijd
complexe casussen.
weer terug op het niveau van voor corona. De doorlooptijd blijft doorlopen als iemand gesloten geplaatst zit of lang in
20
residentie verblijft in afwachting van bijvoorbeeld een Wlz-
lopende gezinsdossiers
jeugd
Gemiddelde doorlooptijd in dagen bij afgesloten en
indicatie. Op dit soort casuïstiek is het vanuit de jeugdteams lastig om de doorlooptijd te verkorten. De gemiddelde doorlooptijd van de afgesloten dossiers is met 275 dagen nagenoeg hetzelfde als in 2020 (267 dagen), waarmee de daling van vorig
267
Afgesloten dossiers
275
jaar zich stabiliseert. Het kritisch en op maat kijken naar mogelijkheden om af te kunnen sluiten is voortgezet in 2021. Tezamen met meer kennis over het voorliggend veld, waar onder bijvoorbeeld het jongerenwerk om af te schalen en een
396
Lopende dossiers
grotere betrokkenheid van de Wmo en de JGZ, heeft dit lang-
379 0
zaam een positief effect op het verkorten van de doorlooptijd.
100
200
300
400
500
De doorlooptijden blijven relatief lang vanwege onder andere de overbruggingszorg die geboden wordt in de tijd dat gewacht wordt op hulp vanuit zorgaanbieders of aanpalende wetten.
2020
2021
Bron: CJG/JMO (Bregje)
Werkvoorraad en wachtlijsten De werkvoorraad en wachtlijsten fluctueren. Bij het vergelijken
augustus 2021 heeft gelopen, hoe we de hulpvraag bij aan
met eerdere jaren maken we daarom gebruik van peildata.
melding beter in beeld kunnen krijgen. Gezinnen worden
Waar in 2020 een forse daling in de wachtlijsten zichtbaar was
indien mogelijk doorgestuurd naar het voorliggend veld, waar-
ten opzichte van 2019, zien we in 2021 een flinke toename.
door ze niet onnodig op de wachtlijst terecht komen. Hierbij
De werkvoorraad is vergelijkbaar met in 2020 (169 tegenover
werken we lokaal samen met het voorliggend veld en partners
167), maar de wachtlijst tussen 5 en 10 weken is gestegen naar
in de wijk om de gezinnen zo snel mogelijk de best passende
192 dossiers en de wachtlijst van meer dan 10 weken is
ondersteuning te bieden. Tot slot worden de wachtlijsten op
verdrievoudigd naar 125 dossiers.
een andere manier geordend, om voor een beter overzicht en daarmee een betere doorstroming te zorgen. Het effect van de
In 2021 zijn maatregelen genomen om de wachtlijst beheers-
maatregelen is nog onduidelijk. In de loop van 2020 is de
baar te maken en de werkdruk voor gezinscoaches te verlagen.
levering door de aanbieder op de percelen ‘Complexe opvoed-
Zo zijn gedetacheerde gezinscoaches aangetrokken om de
hulp’ en ‘Multiproblem’ namelijk flink onder druk komen te
bezetting te verhogen. Daarnaast bekijken we naar aanleiding
staan. Er is veel inzet geweest om de situatie te verbeteren,
van de pilot ‘integrale toegang’, die van maart tot en met
maar in de tweede helft van 2021 is besloten de samenwerking
24 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
te stoppen. Voor de 51 fte gezinscoaches die hiermee vrijkwam is een aanbesteding geweest. Dit heeft geresulteerd in een samenwerking met een nieuwe aanbieder en het uitbreiden
21
jeugd
250
van drie lopende contracten. Het werven en inwerken van de
200
nieuwe gezinscoaches is nog in volle gang. Dit heeft een grote
150
impact op de jeugdteams, het verloop en de wachtlijsten.
Dossiers op werkvoorraad en op de wachtlijst
167 169
192 133
125
100
38
50 0
Werkvoorraad: wachttijd van 0 t/m 4 weken
2020
Wachtlijst: wachttijd van 5 t/m 10 weken
Wachtlijst: wachttijd van meer dan 10 weken
2021
Bron: CJG/JMO (Bregje)
Effectiviteit van de hulp De effectiviteit van de hulp wordt bekeken aan de hand van de
gezinsdossiers voortijdig in overeenstemming afgesloten.
reden voor afsluiting van de gezinsdossiers. In 2021 is 52% van
Daarmee beschouwen we 90% van de dossiers als positief afge-
de gezinsdossiers beëindigd volgens plan en is 38% van de
sloten en dat is nagenoeg gelijk aan de vorige jaren (87% en 88%).
22
jeugd
Reden voor afsluiting gezinsdossiers 2020
Beëindigd volgens plan
2.087
2021 58%
1.707
52%
Voortijdig afgesloten: eenzijdig door cliënt
175
5%
103
3%
Voortijdig afgesloten: in overeenstemming
1.039
29%
1.237
38%
Voortijdig afgesloten: wegens externe omstandigheden
177
5%
135
4%
Voortijdig afgesloten: eenzijdig door de aanbieder
117
3%
98
3%
Totaal
3.595
3.280
Bron: CJG/JMO (Bregje)
Specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontving in
declaraties die nog moeten binnenkomen. Het aantal jeugdigen
2021 was in totaal 12.804 (gebaseerd op nog niet alle binnen-
dat verlengde jeugdhulp ontving in 2021 lijkt fors af te nemen
gekomen declaraties). Sinds de jeugdhulp in 2015 overgeheveld
ten opzichte van 2020, maar de ervaring leert dat dit aantal
werd naar de gemeenten, hebben zij te maken met stijgende
flink naar boven wordt bijgesteld als later meer declaraties
aantallen jeugdigen die een beroep doen op jeugdhulp. Recent
binnenkomen. In 2021 zijn in totaal 24.164 diverse jeugdhulp-
zien we een voorzichtige afvlakking. In 2021 lijkt het aantal
trajecten ingezet, dat later nog zal stijgen met de binnenkomst
jongeren dat specialistische jeugdhulp krijgt in Den Haag,
van de resterende declaraties en daarmee waarschijnlijk sprake
op hetzelfde niveau te blijven in 2020, rekening houdend met
zal zijn van ongeveer hetzelfde aantal traject als in 2020.
25 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
23
jeugd
25
Percentage jeugdigen dat gebruikmaakt van
specialistische jeugdhulp
jeugd
Verdeling naar leeftijd gebruikers gespecialiseerde
jeugdhulp op 31-12-2021
2%
2020 11,4
1,4
87,2 37%
2%
11% 38%
2020
12%
2021
50%
2021 11,5 0,8
0
20
48%
87,7
40
60
80
100 0-4 jaar
4-12 jaar
12-18 jaar
18-23 jaar
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
% in jeugdhulp 0 tot 17 jaar % in jeugdhulp 18 tot 22 jaar % niet in jeugdhulp
Van de unieke cliënten die in 2021 gespecialiseerde jeugdhulp
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
ontvingen was 45% vrouw en 55% man. Deze verdeling is vrijwel gelijk aan die in 2020. De grootste groep cliënten die in 24
jeugd
Aantal unieke cliënten per jaar, per leeftijdsgroep
2021 gespecialiseerde jeugdhulp ontving, was de groep 4-12-jarigen (48%), gevolgd door de groep 12-18-jarigen (38%).
2020
2021
0-17 jaar
12.585
12.575
18-22 jaar
491
291
23 jaar en ouder
3
2
Onbekend
7
4
Deze verhoudingen liggen al jaren op dit niveau.
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
26
jeugd
Type verwijzer uit verzoeken om toewijzen
50
40%
40
42%
30
20
20% 19% 14%
12%
10
6%
6%
9%
10%
11% 10%
0 Gecertificeerde instelling 2020
Gemeente
Huisarts
Jeugdarts
Medisch Specialist
Rechter
2021
Bron: Regionale jeugdhulpmonitor (initi8), declaratieset
Het grootste percentage verzoeken om toewijzing komt van de huisartsen (42%), gevolgd door de Gecertificeerde Instelling (19%). Deze cijfers komen vrijwel overeen met de cijfers van 2020.
26 JAARRAPPORTAGE 2021 JEUGD EN WMO
27
jeugd
29
Gebruik van trajecten per hulpvorm
jeugd
Gemiddelde doorlooptijd afgesloten
specialistische jeugdhulptrajecten 2020
2021
Inzet Wijkteam
30
25
Jeugd en Opvoedhulp
6.294
6.380
Jeugd Gedwongen Kader
3.188
2.762
Jeugd-Gehandicapten
3.769
3.809
Jeugd-GGZ
12.051
10.917
Landelijke voorzieningen