RIS312046 Bijlage 2 2204-00752 Definitieve Jaarrekening IPP 22-3 (003) incl controleverklaring

Jaarverslag en jaarrekening 2021 IPP Haaglanden

maart 2022

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Inhoud 1. Voorwoord ......................................................................................................................................... 3 2. Jaarverslag......................................................................................................................................... 4 2.1 Programma algemeen bestuur ................................................................................................. 5 Tabel 1 Bestuurs- en beheerskosten ............................................................................................. 5 2.1.1 Stichting Kennisalliantie bedrijventerreinen Nederland (SKBN) ....................................... 5 Tabel 2 ............................................................................................................................................. 6 2.2 Programma ontwikkeling en uitgifte nieuwe werklocaties .................................................... 7 2.2.1 Bedrijventerrein Wateringse Veld (Kavel 100) ................................................................... 7 2.2.2 Businesspark Hoornwijck (N-kavel) ...................................................................................... 9 Tabel 3 Baten en lasten programma ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties .....................

9 2.3 Programma herstructurering werklocaties ............................................................................. 10 Tabel 4 Baten en lasten programma herstructurering werklocaties ..................................... 11 2.4 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................. 11 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 11 3.1.1 Beleid .................................................................................................................................... 11 3.1.2 Beschikbare weerstandscapaciteit .................................................................................. 12 3.1.3 Risico’s .................................................................................................................................. 12 3.1.4 Financiële kengetallen ....................................................................................................... 17 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 18 3.3 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................

19 Organisatie en werkwijze ............................................................................................................ 19 3.4 Verbonden partijen ................................................................................................................... 19 3.5 Grondbeleid ............................................................................................................................... 19 3.5.1 Verwerving ........................................................................................................................... 20 3.5.2 Uitgifte .................................................................................................................................. 20 3.5.3 Grondprijzen ........................................................................................................................ 20 3.5.4 Grondexploitaties ............................................................................................................... 20 3.6 Lokale heffingen ........................................................................................................................ 20 3.7.1 Risicobeheer ........................................................................................................................

21 3.7.2 Liquiditeitsbeheer ................................................................................................................ 21 4. Jaarrekening .................................................................................................................................... 22 4.1 Balans – tabel 11 ........................................................................................................................ 23 4.2 Programmarekening 2021- tabel 12 ........................................................................................ 24 4.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .......................................................... 26 4.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ................................ 26 4.4 Toelichting op de balans .......................................................................................................... 28 4.5 Toelichting op de reserves........................................................................................................ 33

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

4.5.1 Algemene reserves ............................................................................................................. 33 4.5.2 Bestemmingsreserves ......................................................................................................... 33 4.5.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ..................................................................... 34 4.5.4 Vennootschapsbelastingplicht ......................................................................................... 34 4.6 Toelichting op de programmarekening 2021 ........................................................................ 34 4.7 Toelichting op de algemene dekkingsmiddelen over 2021................................................. 40 4.8 WNT-toelichting .......................................................................................................................... 41 4.9 Toelichting verschillen tussen de programmarekening 2021 en de begroting 2021 ........ 43 5. Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................................. 45 Bijlage 1 – Tabel 33 .......................................................................................................................... 47 Bijlage 2 Aanvullende informatie ingevolge de BBV jaarrekening 2021 .................................. 48

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

2

1. Voorwoord Voor u Iiggen het jaarverslag en de jaarrekening 2021 van het IPP Haaglanden. Het opstellen van de jaarrekening is niet alleen het moment om financieel gezien terug te kijken, maar ook om verslag te doen van onze werkzaamheden en de activiteiten in 2021. 2021 is voor IPP Haaglanden een goed en productief jaar geweest, waarin we veel nieuwe activiteiten hebben opgepakt en verkopen tot stand hebben gebracht. Dit alles droeg bij aan de rol die wij voor Den Haag en Rijswijk kunnen vervullen op het gebied van ruimte voor nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid. Centraal in 2021 stond voor ons de gebiedsgerichte aanpak van de gebieden Middengebied Plaspoelpolder in Rijswijk en Westvlietweg Den Haag. Dit zijn kansenzones voor gerichte inventieve herstructurering en verduurzaming. We hebben dit opgepakt in samenwerking met het lokale bedrijfsleven en de gemeenten Den Haag en Rijswijk. De aanzetten zijn veelbelovend en vernieuwend in aanpak. Ze geven aanleiding deze door te trekken naar 2022 en volgende jaren. Daarin neemt het nieuwe bestuur, dat medio 2022 aantreedt, verder besluiten. Positief is dat de uitgifte van der herstructureringslocatie aan de Treubstraat in de Plaspoelpolder in 2021 voortvarend is verlopen. We hebben deelkavels 2 en 3 in dit gebied uitgegeven. Ook hebben we in september 2021 een koopovereenkomst gesloten voor kavel 5.

We zullen locatie 1 sneller dan verwacht verkopen. De huurder van kavel 1 heeft aangegeven al in 2023 tot aankoop over te willen gaan. De planning van deze verkoop was 2024. Dit betekent dat we de herstructurering van de Treubstraat een jaar eerder afronden. Een mooi succes en goed voor dit gebied. De locatie is en wordt een sprekend voorbeeld van succesvolle herstructurering met alle regie van IPP Haaglanden – niet alleen als het gaat om de herstructurering, maar ook met gerichte (financiële) stimulering naar de gevestigde ondernemers, op het gebied van verduurzaming en mobiliteit, met elektrische laadpaalplekken als voorbeeld. Voor de periode 2022-2026 voorzien we de verkoop en ontwikkeling van meerdere kavels: Kavel 100 Sylvain Poonsstraat, kavel N Hoornwijck, de verkoop van Cort van der Lindenstraat 18 en de verkoop van de parkeergarage aan de Handelskade in Rijswijk. Dit zal de financiële basis van IPP Haaglanden verder versterken – een positief vooruitzicht. De jaarrekening 2021 sluit met een licht nadelig resultaat van € 0,1 miljoen. Daar kan nog bij worden vermeld dat de risico’s sterk zijn afgenomen met € 1,3 miljoen. Per ultimo 2021 bedraagt de algemene reserve nagenoeg ongewijzigd 13 miljoen euro (ultimo 2020: € 13,1 miljoen).

Uit de risicosimulatie in de jaarrekening blijkt dat alle risico’s ruim kunnen worden afgedekt en de weerstandscapaciteit van IPP Haaglanden uitstekend is. Wij behouden alle vertrouwen voor 2022 en volgende jaren om verdere stappen, gericht op succesvolle uitgifte, herstructurering en gebiedsontwikkeling te kunnen blijven zetten. Jan Brugman Directeur IPP Haaglanden

Cees Boele Directeur IPP Haaglanden

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3

2. Jaarverslag

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

4

2.1 Programma algemeen bestuur In 2021 heeft het bestuur de strategische verkenning van de toekomst van IPP Haaglanden vastgesteld. Met het vaststellen van deze verkenning heeft het bestuur ook besloten twee pilots te starten rondom de gebiedsgerichte aanpak van de Westvlietweg in Den Haag en het Middengebied Plaspoelpolder in Rijswijk. We hebben resultaten van deze aanpak eind 2021 gedeeld met het bestuur. Ze geven voor het bestuur de aanleiding om te overwegen verder te gaan met de voorgestelde aanpak en mogelijk ook ruimer te investeren in deze gebieden. Dit krijgt in 2022 een vervolg met besluitvorming door het nieuw aantredende bestuur. De bestuurs- en beheerskosten zijn terug te vinden in tabel 1. In de toelichting op de programma’s vergelijken we de gerealiseerde lasten en baten vergeleken met de cijfers van 2020. Vervolgens lichten we de verschillen ten opzichte van de begroting 2021 inclusief 1 wijziging toe. Deze verschillen zijn ook terug te vinden in de programmarekening

Tabel 1 Bestuurs- en beheerskosten Programma algemeen bestuur Lasten Bestuurskosten Beheerskosten Totaal lasten Baten Schadevergoeding kabels en leidingen Per saldo lasten Doorberekende kosten aan projecten Blijft ten laste van het programma

Bestuurskosten De bestuurskosten bestaan uit: - advieskosten - accountantskosten, inschatting 2021 idem, afrekening 2020 - vergaderkosten, representatie- onkostenvergoedingen - bijdragen CBBR/SKBN - regionale samenwerking - acquisitiekosten - verzekeringen tegen zakenschade, fraude en beroving - overige kosten

gerealiseerd 2021 72.056 332.055 404.111

geraamd 2021 78.088 259.427 337.515

gerealiseerd 2020 99.408 359.520 458.928

40.000 364.111 249.416 114.695

0 337.515 231.198 106.317

0 458.928 314.296 144.632

gerealiseerd 2021 16.123 35.000 5.725 887 7.778 0 2.500 3.397 646 72.056

geraamd 2021 26.138 26.138 0 3.312 7.500 0 9.000 6.000 0 78.088

gerealiseerd 2020 23.672 45.545 4.599 7.730 4.220 0 9.157 4.485 99.408

De werkelijke accountantskosten over 2020 waren circa € 20.000 hoger dan geraamd. Dit werd vooral veroorzaakt door de afrekening 2019 van circa € 20.000. Daarnaast zijn de kosten over 2020 met € 5.000 omhoog bijgesteld. Beheerskosten De beheerskosten bestaan uit: - huisvestingskosten - archiefbeheer - burokosten directie en administratie en ondersteuning - idem, secretariële ondersteuning - idem, secretariële ondersteuning (nagekomen lasten 2020) - idem, projectleiders

Totaal lasten programma algemeen bestuur

gerealiseerd 2021 25.375 23.018 163.620 75.688 10.326 34.028 332.055

geraamd 2021 25.375 22.892 148.620 62.540

gerealiseerd 2020 51.932 284.866 22.722

259.427

359.520

404.111

337.515

458.928

2.1.1 Stichting Kennisalliantie bedrijventerreinen Nederland (SKBN) IPP Haaglanden is sinds 2011 aangesloten bij de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland (SKBN). In 2020 heeft de SKBN een nieuwe visie op de organisatie ontwikkeld, gericht op de prioriteit die de leden van de SKBN hebben aangegeven. We willen de aandacht nog meer richten op ruimte voor bedrijvigheid, energietransitie en kansen voor herstructurering. De SKBN is vooral een kennisorganisatie, bestaand uit de regionale en

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

5

stedelijke ontwikkelingsbedrijven op het gebied van werklocaties. Het is daarmee een belangrijke informatie- en kennisbron op het gebied van bedrijfsterreinontwikkelingen. Het doel van de SKBN is om de opgebouwde kennis door de deelnemende organisaties uit te wisselen en zo gezamenlijk nieuwe kennis te ontwikkelen. De SKBN is daarmee ook een ontmoeting met collega’s, werkzaam in andere regio’s van Nederland. De SKBN heeft in 2021 een webinar georganiseerd, waarbij ook wij kennis hebben opgedaan over de aanpak van andere bedrijfsterreinen in Nederland. Die kennisdeling is waardevol als input voor e aanpak, toegevoegde waarde en werkwijze van het industrieschap. Ook hebben we deelgenomen aan het zogenaamde BT-congres, gehouden in Brainport Eindhoven: een inspirerend cluster van werken, onderwijs en innovatie.

Tabel 2 Programma's

Algemeen Bestuur bestuurs- en beheerskosten doorberekende kosten totaal programma

Lasten

Baten

Saldo

404.111

40.000 249.416 289.416

-364.111 249.416 -114.695

404.111

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

6

2.2 Programma ontwikkeling en uitgifte nieuwe werklocaties Binnen het programma ontwikkeling en de uitgifte van nieuwe werklocaties hebben in 2021 diverse activiteiten plaatsgevonden, die we hieronder beschrijven. De hieraan gerelateerde kosten zijn terug te vinden in tabel 3.

2.2.1 Bedrijventerrein Wateringse Veld (Kavel 100) Op het Wateringse Veld bezit het IPP een parkeerterrein en wegen. Het perceel ligt in het verlengde van de bestaande bebouwing aan de Sylvain Poonsstraat/Laan van Wateringse Veld.

Het IPP is voornemens het terrein te transformeren naar een hoogwaardig bedrijfsverzamelgebouw. Het bedrijfsgebouw zal ingezet worden voor kleinschalige bedrijvigheid. Dit is in lijn met de nota bedrijfshuisvestingstrategie Den Haag (RIS303177), waaruit een groot tekort aan bedrijfsruimte blijkt. In september 2021 is er een informatieavond georganiseerd voor de belanghebbenden uit de omgeving om het draagvlak in te wijk te peilen. In de bestemmingsplanprocedure zal aandacht worden besteed aan de uitkomsten van het onderzoek naar draagvlak in de wijk en een toelichting worden gegeven op de integrale belangenafweging die het IPP heeft gemaakt met betrekking tot het planvoorstel. De planning is om in het derde kwartaal 2022 de bestemmingsprocedure te hebben afgerond om vervolgens in het vierde kwartaal 2022 de kavel op de markt te brengen. De verwachting is dat de gronduitgifte in het eerste kwartaal 2023 zal plaatsvinden.

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

7

Programma:  Kaveloppervlakte 1.842 m2  1.400 m2 BVO-bedrijfsruimte  400 m2 BVO-kantoor (ondersteunend)  30 parkeerplaatsen op eigen terrein

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

8

2.2.2 Businesspark Hoornwijck (N-kavel) Tussen de Laan van Hoornwijck en de A13 ligt de N-kavel. Momenteel is de kavel in gebruik als ketenpark voor de Rotterdamse baan. Door de Rotterdamse baan is er een directe verbinding met de Binckhorst.

Na de realisatie van de Rotterdamse baan is op de locatie van de N-kavel de mogelijkheid om 17.478 m2 vierkante meter grond uit te geven. In 2019 is duidelijk geworden dat de provincie geen grote kantorenprogramma’s langs snelweglocaties wil. Wij hebben vervolgens gekeken wat de mogelijkheden zijn op de locatie en zijn uitgekomen op een mogelijk programma van:    

Kaveloppervlakte: 17.478 m2 10.000 m2 bedrijfsruimte 5.000 m2 kantoor (ondersteunend) 220 parkeerplaatsen op eigen terrein

In 2021 is echter op verzoek van DSO mobiliteit van de gemeente Den Haag gekeken of het mogelijk is om een P+R van 800 parkeerplaatsen te realiseren, naast het programma van IPP Haaglanden. In het onderzoek is gebleken dat het toevoegen van een P+R een onrendabele top laat zien. Door het programma aan te vullen met de P+R is de verwachting dat de uitgifte in 2026 zal gaan plaatsvinden. Uitgaande dat de P+R in eigendom zal komen van de gemeente Den Haag zal de uitvoering van de parkeergarage Europees aanbesteed moeten worden. Doordat er nog geen dekking is voor de onrendabele top en de mogelijke Europese aanbesteding wordt de voorbereidingstijd van de planvorming verlengd.

Tabel 3 Baten en lasten programma ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties Programma ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties

Bouwgrond in exploitatie Bouwrijpmaken Hoornwijck Overbrenging kosten bouwrijpmaken Hoornwijck Ontvangen huur N-kavel jan t/m juli 2021 Overbrenging baten Hoornwijck Bijstelling verliesvoorziening Hoornwijck Sylvain Poonsstraat Overbrenging kosten bouwrijpmaken Sylvain Poonsstraat Totaal programma

Lasten 25.924

werkelijk 2021 Baten 25.924 70.000

70.000 23.549 5.807 101.731

5.807 125.280

r.B.

Saldo -25.924 25.924 70.000 -70.000 23.549 -5.807 5.807 23.549

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

9

2.3 Programma herstructurering werklocaties Binnen dit programma hebben we in 2021 gewerkt aan de herontwikkeling van de Treubstraat, onderverdeeld in zes complexen.

Deze zes complexen zijn als volgt gefaseerd:  Fase 1: Complex 4 (van Gijnstraat 8-10) is in 2017 verkocht.  Fase 2: Complex 6 (Treubstraat 29-31/Van Gijnstraat 1) is in november 2018 verkocht. De renovatie van het complex is eind 2020 afgerond.  Fase 3: Complexen 2 en 3 (Van Gijnstraat 7-9 en Frijdastraat 6 t/m 12) zijn in juli 2021 verkocht. De oplevering van de nieuwbouw is gepland in september 2022.  Fase 4: Complex 5 is in twee objecten opgesplitst. Frijdastraat 7-9 is in oktober 2020 verkocht. Met betrekking tot de Treubstraat 19-23 is in september 2021 een koopovereenkomst gesloten, waarbij de levering rond augustus 2022 wordt verwacht.  Fase 5: Verkoop van complex 1 kan pas geschieden wanneer de mitigerende maatregelen voor de kraamverblijven van de vleermuizen in complexen 2 en 3 zijn gerealiseerd. Voor dit complex is in december 2020 een huurkoopovereenkomst afgesloten, waarbij het eerst wordt verhuurd tot het moment dat de vleermuizen zijn verhuisd, of zoveel eerder als de koper het pand in eigendom geleverd wil krijgen. Naar verwachting zal de levering in 2023 plaatsvinden.

r.B.

10 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

De complexen 1 en 5 zijn sinds 2020 uit de grondexploitatie Treubstraat gehaald, omdat deze in de bestaande toestand worden of zijn verkocht. Vanaf fase 2 zijn voor alle verkopen eisen meegegeven met betrekking tot duurzaamheid, natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen. De baten en lasten zijn terug te vinden in tabel 4.

Tabel 4 Baten en lasten programma herstructurering werklocaties Programma herstructurering werklocaties

Lasten 53.573

Bouwgrond in exploitatie Treubstraat e.o. Kosten bouwrijp maken 2-3 Overbrenging kosten bouwrijp maken 2-3 Opbrengst grondverkopen 2-3 Kostprijs grondverkopen 2-3 Opbrengst reserveringsvergoeding 2-3

werkelijk 2021 Baten

8.775

Saldo -53.573 38.921 1.782.705 -1.739.274 8.775

149.618

169.674 18.750 0

-169.674 169.674 18.750 -149.618

2.112.139

2.018.825

-93.314

38.921 1.782.705 1.739.274

Bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Overbrenging kosten bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Huuropbrengsten 1-5 Overige projecten

169.674

totaal programma

2.4 Algemene dekkingsmiddelen De baten en lasten binnen de algemene dekkingsmiddelen zijn terug te vinden in tabel 5. Tabel 5 Algemene dekkingsmiddelen

Overige exploitaties Totaal algemene dek k ingsmiddelen

Lasten 32.808 32.808

werkelijk 2021 Baten 142.721 142.721

Saldo 109.913 109.913

2020 Saldo 110.410 110.410

3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onder het begrip weerstandsvermogen verstaan wij het vermogen van IPP Haaglanden om niet voorziene financiële tegenvallers op te vangen waardoor de continuïteit gewaarborgd blijft. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen weerstandscapaciteit – de middelen waarover IPP Haaglanden beschikt of kan beschikken – en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. De weerstandscapaciteit wordt bepaald uit de algemene en de stille reserves. Het weerstandsvermogen is van belang voor de beoordeling van de gezondheid van de financiële positie van IPP Haaglanden voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming.

3.1.1 Beleid Jaarlijks dient het Algemeen Bestuur de risico’s die zijn opgenomen in de begroting en de rekening in de risicoparagraaf te bevestigen. Het aanhouden van weerstandsvermogen is daarom ook wel een onderdeel van het risicomanagement. Dat is dan ook de reden dat in we deze paragraaf een onderverdeling maken naar de twee componenten waaruit weerstandsvermogen bestaat: weerstandscapaciteit en risico’s.

r.B.

11 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3.1.2 Beschikbare weerstandscapaciteit Zoals hiervoor is aangegeven, kan de weerstandscapaciteit worden bepaald uit de post algemene reserves en de post stille reserves. Algemene reserves De algemene reserve bedraagt per ultimo 2021 circa € 13,0 miljoen (2020: € 13,1 miljoen). Beschikking over deze reserves heeft direct gevolgen voor de exploitatie, omdat de reserves een financieringsmiddel zijn voor de investeringen in de voorraden gronden en materiële vaste activa. Als IPP Haaglanden niet de beschikking heeft over dit financieringsmiddel, is zij gedwongen om vreemd vermogen aan te trekken. De rentekosten van vreemd vermogen drukken dan direct op de exploitatie. Beschikking over deze reserves heeft gevolgen voor zowel de gemeenten als de exploitatie van IPP Haaglanden. Stille reserves Onze belangrijkste stille reserves komen voor bij onroerende eigendommen. Deze reserves zijn echter geen vrij aanwendbare reserves. In de berekening van de weerstandscapaciteit zijn deze als pro memorie opgenomen. Samengevat is de beschikbare weerstandscapaciteit per balansdatum voor 2021 circa € 13,0 miljoen. Uiteraard moeten we hierbij ook het aantal en de omvang van de spelende risico’s betrekken. Wanneer de risico’s tot extra lasten leiden, zal dit een extra beslag leggen op de middelen van de algemene reserve. Dit heeft structureel een negatieve invloed op de exploitatie tot gevolg.

3.1.3 Risico’s Onder risico’s verstaan we alle redelijk voorzienbare onzekerheden die niet kwantificeerbaar zijn, of waarvoor de kans dat het risico zich voordoet relatief beperkt (minder dan 50%) is. Een kenmerk is dus dat er geen exact bedrag aan een risico kan worden gekoppeld. Het weerstandsvermogen dient om risico’s af te dekken waarvoor nog geen voorziening is getroffen of waarvoor geen verzekering is afgesloten. Met ingang van de jaarrekening 2015 nemen we de uitkomsten van de gehanteerde methodieken van Rijswijk in deze paragraaf op en vergelijken we deze met elkaar. Dit doen we om het weerstandsvermogen van IPP Haaglanden te bepalen en inzichtelijk te maken. 3.1.3.1 Methode Naris Het voorlopige risicoprofiel (zie tabel 6) is tot stand gekomen met behulp van een softwareprogramma (Naris), dat de gemeente Rijswijk hanteert bij de beoordeling van projecten. Daarmee kunnen risico’s systematisch in kaart worden gebracht en beoordeeld. Tabel 6 Risicoprofiel projecten

Risico Afzet Hoornwijck Afzet Sylvain Poonsstraat

Belangrijkste financiële risico’s % Risico 25% Max. € 4.780.000 25% Max. € 71.000

Invloed 98,5% 1,5%

Totaal maximaal risico: € 4.851.000 Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie hebben we toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag (€ 4.851.000) ongewenst is. De risico’s zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Uit de risicosimulatie blijkt dat alle risico’s kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 1.213.000 (benodigde weerstandscapaciteit).

r.B.

12 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit (tabel 7)van IPP Haaglanden bestaat uit het geheel aan middelen welke de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico’s in financiële zin af te dekken. Tabel 7 Beschikbare weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit Reserves IPP € 13.049.000 Totaal weerstandscapaciteit € 13.049.000 Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, leggen we de relatie tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten staat in onderstaande figuur.

Risico’s Bedrijfsproces Financieel Imago/politiek Informatie/strategie

Weerstandscapaciteit Algemene reserve

Juridisch/aansprakelijkheid Letsel/veiligheid

Onvoorzien Reserves IPP Haaglanden

Materieel Milieu Personeel/arbo Product

Weerstandsvermogen

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen: Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = Benodigde weerstandcapaciteit

=

€ 13.049.000 € 1.213.000

= 10,8

r.B.

13 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Tabel 8 Weerstandsnormen

Waarderingscijfer A B C D E F

Weerstandsnorm Ratio > 2.0 1.4 – 2.0 1.0 – 1.4 0.8 – 1.0 0.6 – 0.8 < 0.6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Conform de weerstandsnorm (tabel 8) valt de ratio binnen waarderingscijfer A. Dat betekent dat op dit moment, volgens de huidige analyse van de mogelijke risico’s, vertaald in het benodigde weerstandsvermogen, de waardering uitstekend van toepassing is. Naast deze benadering van het bepalen van het weerstandvermogen (Methode Naris) hebben we ook de risicobepaling voor grondexploitaties opgenomen (Methode grondexploitaties/projecten IPP Haaglanden). 3.1.3.2 Methode grondexploitaties/projecten IPP Haaglanden Grondexploitaties en projecten IPP Haaglanden De risico’s voor de grondexploitaties en projecten van IPP Haaglanden worden verdeeld in marktrisico’s en projectrisico’s en -kansen. Uitgangspunten marktrisico’s Marktrisico’s hangen onder andere samen met vertraging in de uitgifte, programmarisico’s en veranderende marktomstandigheden. Om deze risico’s te kunnen bepalen, hanteren we 12% grondprijsverlaging als uitgangspunt. De marktrisico’s voor de grondexploitaties of projecten van IPP Haaglanden betreffen tegenvallende marktomstandigheden en – met name voor de grondexploitatie Hoornwijck – programmatische risico’s. Projectrisico’s Projectrisico’s zijn mogelijk benoembare risico’s, zoals aanbestedingsrisico’s voor bouw en woonrijp maken, grondvervuiling, extra plankosten et cetera, met een benoembare kans van optreden (impact).

Bij een kans van hoger dan 50% wordt deze opgenomen in de exploitatie; anders maakt het onderdeel uit van het weerstandsvermogen.

r.B.

14 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Tabel 9 Projectrisico’s Jaarrekening 2021: Risico's Bedreiging (Risico) Hoofdstuk

Ongewenste gebeurtenis

Maximale impact

%

Gekwantificeerd

€ € €

10.000 25.000 35.000

25% 50% 50%

€ € €

3.000 13.000 16.000

€ € €

10.000 100.000 110.000

50% 50%

€ € €

5.000 50.000 55.000

€

93.000

25%

€

24.000

€

220.487

5%

€

12.000

€

313.487

€

36.000

€ €

-

€ €

-

€

458.487

€

107.000

€

662.288

€

332.000

€

662.288

€

332.000

€

1.120.775

€

439.000

Projectrisico's 1) Tijdelijk Beheer Treubstraat 1 - 5 - locatie 1 - locatie 5

2) Aanlegkostenrisico's Bodem Sylvain Poonsstraat Asbestsanering Treubstraat 1 - 5: locatie 5 Totaal aanlegkosten 3) Plankostenrisico's Plankosten Sylvain Poonsstraat Plankosten Treubstraat locaties 2 en 3 Plankosten Hoornwijck Plankosten Treubstraat locatie 1 en 5 Totaal plankosten 4) Overige kostenrisico's Totaal overige kosten

1 jaar extra kosten tijdelijk beheer Kosten onderzoek vleermuiskasten hoger

asbestsanering niet onderzochte kruipruimtes

vertraging plankosten 2021: afgesloten, 2020: vertraging plankosten vertraging plankosten vertraging plankosten

2021 obv def aanslagen VPB tm 2018

Totaal projectrisico's Marktrisico's Uitgifte Hoornwijck Uitgifte Treubstraat locatie 2 en 3 Uitgifte Treubstraat locatie 1 en 5 Totaal marktrisico's

lagere opbrengsten 2021: afgesloten, 2020: lagere grondprijs 2021: Contracten gesloten

Totaal risico's

50%

Kans (Risico) Hoofdstuk

Gewenste gebeurtenis

Impact

%

Gekwantificeerd

50%

€

17.000

€

422.000

Marktkansen Uitgifte Sylvain Poonsstraat

Totaal saldo risico's (kansen en bedreigingen)

Mogelijk hogere gronduitgifteprijs

€

32.235

€

1.088.540

Uit de risicoberekeningen (tabel 9) blijkt dat voor de grondexploitaties en projecten van IPP Haaglanden een gekwantificeerd risico van € 422.000 bestaat. Bij de vorige jaarrekening bedroeg het gekwantificeerd risico € 1.721.000. Ten opzichte van het laatst vastgestelde risicoprofiel is er sprake van een voordelig verschil van € 1. 299.000, dat bestaat uit: - Een afname van de marktrisico’s (€ 847.000 voordelig), tegenover een afname van de kans op een hogere opbrengst voor de Sylvain Poonsstraat (€ 6.000 nadelig); - Een toename van het risico van tijdelijk beheer (€ 11.000 nadelig); - Een toename van het risico van aanlegkosten (€ 25.000 nadelig); - Een afname van het risico van plankosten (€ 324.000 voordelig) - Het vervallen van het risico van een naheffing VPB (€ 170.000 voordelig). In de volgende paragraaf gaan we nader in op deze verschillen. Afname marktrisico’s (€ 847.000 voordelig) Het marktrisico van 12% lagere grondopbrengsten is afgenomen met € 847.000, omdat de grondexploitatie Treubstraat (locatie 2 en 3) in deze jaarrekening is afgesloten en voor de verkopen Treubstraat (locaties1 en 5) overeenstemming is bereikt.

r.B.

15 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Kans hogere opbrengst Sylvain Poonsstraat (€ 6.000 nadelig) Bij de nieuwe grondexploitatie Sylvain Poonsstraat is een kans op een hogere opbrengst bij gunstige marktomstandigheden. Op dit moment is op basis van een taxatie door een makelaar de grondopbrengst getaxeerd op € 300 per m². Daarbij houden we rekening met een stijging van 2,5% per jaar. Bij nog gunstiger marktomstandigheden achten we een grondopbrengst van € 325 per m² mogelijk. Dit leidt tot een kans van € 17.000 bij de locatie Sylvain Poonsstraat; dit was in de vorige jaarrekening nog € 23.000. Afname risico plankosten (€ 324.000 voordelig) Het risico op de plankosten is sterk afgenomen. De grondexploitatie Treubstraat (locaties 2 en 3) is in deze jaarrekening afgesloten. Voor de grondexploitatie Hoornwijk is de looptijd verlengd tot 2026. Daardoor is het risico van vertraging verwaarloosbaar en dus op € 0 gesteld. Daar staat tegenover dat voor de grondexploitatie Sylvain Poonsstraat is gestegen en voor Treubstraat 1 en 5 een risico is opgenomen (was in vorige jaarrekening nog geen risico). Toename risico aanlegkosten (€ 25.000 nadelig) Het risico op de aanlegkosten is met € 5.000 gestegen. Dit is te verklaren uit de verhoging van de Treubstraat 1 en 5, waar mogelijk een groter risico te saneren asbest wordt verwacht.

Vervallen risico naheffing VPB (€ 170.000 voordelig) De onzekerheid ten aanzien van de uitkomst van de definitieve aanslagen VPB is komen te vervallen met het vaststellen van de definitieve aanslagen tot en met 2018 conform de aangifte. Daarmee is het risico verwaarloosbaar dat voor de jaren daarna bij de definitieve aanslag zal worden afgeweken van de ingediende en in te dienen aangiften. Coronacrisis Ook in 2021 had de coronacrisis in Nederland en daarbuiten een enorme impact op het dagelijks leven en de economie. Op basis van de huidige informatie heeft de coronacrisis geen belangrijke impact op de opgenomen schattingen en waarderingen in de jaarrekening van 2021. 3.1.3.3 Uitkomst beide methodes Uit de berekeningen volgens de methode grondexploitaties en projecten van IPP Haaglanden blijkt dat voor de grondexploitaties een benodigde weerstandscapaciteit nodig is van € 422.000. De benodigde weerstandscapaciteit, zoals bepaald met de methode Naris, bedraagt € 1.213.000. Aangezien de beschikbare weerstandscapaciteit van IPP Haaglanden € 13.049.000 bedraagt, zijn de risico’s op te vangen met de bestaande reserves.

r.B.

16 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3.1.4 Financiële kengetallen Het BBV schrijft een aantal financiële kengetallen voor, waarvan de methodiek van berekenen op een door de wetgever bepaalde wijze is vastgesteld. Kengetallen zijn getallen die een verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de rekening van baten en lasten en/of de balans. Met het opnemen van financiële kengetallen in de jaarrekening zorgt de wetgever voor inzicht in de onderlinge samenhang van de cijfers van een jaarrekening. De financiële kengetallen van IPP Haaglanden zijn terug te vinden in tabel 10. Tabel 10 Financiële kengetallen

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte

Jaarrekening 2021 -235 -235

Begroting 2021 -194 -194

Jaarrekening 2020 -195 -195

97 53 -4

100 95 1

99 40 13

Netto schuldquote Dit kengetal is negatief, omdat IPP Haaglanden wel vorderingen heeft – vooral rekeningcourantgelden – maar geringe kortlopende schulden. Het getal wordt door de jaren heen negatiever, omdat meer liquiditeit ontstaat door verkoop van gronden. Hierdoor nemen de investeringen in gronden (voorraden gronden) af. Daarnaast wordt het kengetal uitgedrukt in een percentage van de baten. De baten zijn relatief gezien gering, omdat in 2021 nagenoeg geen grondverkopen zijn geweest. Dit kengetal zou nog gecorrigeerd kunnen worden voor verstrekte leningen. IPP Haaglanden verstrekt echter geen leningen, zodat de netto schuldquote niet gecorrigeerd wordt en beide kengetallen dezelfde waarde hebben. Solvabiliteitsratio Deze ratio kan maximaal 100% van het totaal vermogen bedragen. IPP Haaglanden heeft een hoog percentage, omdat er alleen een waarborgsom als langlopende schuld bestaat voor een beperkt bedrag van € 6.250 , er geen langlopende schulden aanwezig zijn en IPP Haaglanden een relatief gering bedrag aan kortlopende schulden heeft. Met de begroting over 2021 ontstaat een geringe afwijking, omdat in de begroting geen rekening wordt gehouden met kortlopende schulden. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe de waarde van de bouwgronden zich verhoudt tot de geraamde baten.

De boekwaarde van de gronden is van belang omdat de waarde moet worden terugverdiend uit de grondverkopen. Hoe lager het kengetal, hoe hoger het risico voor de exploitatie indien het terugverdienen onverhoopt niet geheel lukt. Dit kencijfer wordt berekend door het totaal te nemen van de investeringen in grondexploitaties circa € 4,9 miljoen (in 2020 circa € 6,4 miljoen) uit te drukken in een percentage van het totaal van de exploitatiebaten van circa € 2,6 miljoen (in 2020 eveneens circa € 2,6 miljoen). Een percentage van 50 (in 2020 40%) geeft een terugverdientijd aan van circa 2 jaar (in 2020 2,5 jaar). De conclusie is dat aan dit kengetal weinig waarde kan worden toegekend. Dit percentage heeft alleen waarde als de opbrengsten jaarlijks een constant beeld geven, maar dat is niet het geval. In 2020 en 2021 was het totaal van de baten nagenoeg gelijk, maar dat is zelden het geval. Normaliter wordt door de grilligheid dit beeld geflatteerd om een goed oordeel te kunnen geven met behulp van dit kengetal.

r.B.

17 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Structurele exploitatieruimte Dit verhoudingsgetal geeft aan in hoeverre het saldo van structurele lasten en baten gedekt kunnen worden met het totaal van de exploitatiebaten. De lasten en baten zijn voor een deel incidenteel van aard. Het jaar 2021 kenmerkt zich door per saldo circa € 110.000 nadelig aan incidentele lasten en baten. Het saldo van de structurele lasten en baten bedraagt min € 7.000. Dit bedrag uitgedrukt in de totale baten over 2021 van € 2.576.000 is circa -4. Deze verhouding geeft aan dat de structurele ruimte negatief is. Het structurele deel van het rekeningsaldo geeft geen ruimte om schokken in de exploitatie op te kunnen vangen. De kans is daardoor groot dat bij het ontstaan van incidentele lasten de algemene reserve moet worden aangesproken. Onderlinge samenhang van de kencijfers Uit de gegeven kencijfers is te concluderen dat IPP Haaglanden over een sterk eigen vermogen beschikt. Het laatste kengetal geeft aan dat de structurele ruimte geen grote schokken in de exploitatie kan opvangen zonder te beschikken over de algemene reserve.

3.2 Onderhoud kapitaalgoederen IPP Haaglanden bezit een parkeergarage aan de Handelskade in Rijswijk. Dit object is verhuurd aan derden. Een onderhoudsvoorziening is niet gevormd. De parkeergarage krijgt mogelijk een andere bestemming en wordt wellicht ook een mobiliteitshub. We hebben dit in 2021 besproken met een ontwikkelaar van een aangrenzend woongebied. We verwachten dit in de loop van 2022 te vervolgen met een verkoopbesluit aan deze partij. Daarmee verdwijnt dit kaptaalgoed op termijn op deze paragraaf.

r.B.

18 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3.3 Bedrijfsvoering Organisatie en werkwijze Het Algemeen Bestuur (kaderstellend) Het Algemeen Bestuur (AB) heeft alle bevoegdheid die niet of ingevolge de regeling aan het Dagelijks Bestuur of de voorzitter of de directie is opgedragen (artikel 8 van de Gemeenschappelijke Regeling). In de praktijk leggen we de begroting, de halfjaarrapportage en jaarrekening, de (herziening van de) grondexploitaties en grondaanen verkoopvoorstellen die buiten de vastgestelde gemandateerde kaders vallen aan het AB ter besluitvorming voor. Het Dagelijks Bestuur (beleid) Het Dagelijks Bestuur (DB) is de bestuurlijk opdrachtgever en bepaalt als zodanig het te voeren beleid, dat op hoofdlijnen aan het AB ter goedkeuring wordt voorgelegd. Het DB stuurt vooral op uitvoering, inhoud en (procesmatige) randvoorwaarden. Verder vervult het DB op aangeven van de directie in voorkomende gevallen een rol bij de bestuurlijke communicatie, onder andere richting hogere overheden en gemeenten, en acquisitieactiviteiten van IPP Haaglanden. De voorzitter van het DB en het AB is het meest aangewezen lid dat namens het AB en DB op dit punt als gezicht naar buiten fungeert. De Directie (uitvoering) De directie is ambtelijk opdrachtgever, die ervoor zorgt dat de (inhoudelijke) bestuursopdracht wordt uitgevoerd en hierover verantwoording aflegt aan het DB.

Concreet zorgen de directieleden voor de voorbereiding en uitvoering van besluiten van het AB en DB (al dan niet binnen het verkregen directiemandaat), het doelmatig beschikbaar stellen van mensen en middelen (inrichting projectorganisatie, inhuur expertise en dergelijke), het nemen van beslissingen over inhoud, financiën en voortgang van onze projecten binnen de vastgestelde kaders en het informeren en betrekken van de gemeentelijke organisaties. Hiermee kunnen projectleiders worden belast. De directie fungeert naar buiten toe als het boegbeeld van IPP Haaglanden voor alle zaken die tot het primaire proces behoren.

3.4 Verbonden partijen Wij hebben geen deelnemingen of belangen in andere bedrijven. IPP Haaglanden is zelf een verbonden partij: een Gemeenschappelijke Regeling van de gemeenten Den Haag en Rijswijk, met een stemverhouding van 50%-50%.

3.5 Grondbeleid IPP Haaglanden voert van oudsher een actief grondbeleid, wat betekent D dat wij ons richten op de verwerving van gronden, het bouw- en woonrijp maken hiervan en de uitgifte van deze gronden aan ontwikkelaars of bedrijven. De risico’s die actief grondbeleid met zich meebrengt, zijn voor onze rekening. Actief grondbeleid is voor IPP Haaglanden een middel om tegemoet te komen aan haar doel van nieuwe bedrijventerreinen in de regio Haaglanden en zodoende regie te hebben op het voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve vraag naar bedrijventerrein in de regio Haaglanden. We hebben de doelstellingen van ons grondbeleid verwoord in de Nota Grondbeleid. Deze nota is in 2016 geactualiseerd. De Nota is een bestuurlijk kader voor de verwerving en uitgifte van grond en de te hanteren methodieken van gronduitgifte en grondprijsbepaling.

r.B.

19 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3.5.1 Verwerving IPP Haaglanden verwerft bij voorkeur alle gronden van het beoogde nieuwe bedrijventerrein in eigendom. Ook op bestaande bedrijvenlocaties kunnen we besluiten om actief gronden te verwerven om onze doelstellingen te bereiken. IPP Haaglanden verwerft alleen locaties die al in de regionale bedrijventerreinenprogrammering zijn opgenomen. Bovendien verwerven we alleen locaties wanneer de (her)ontwikkeling voor IPP Haaglanden – op basis van voorcalculatie – in minimaal een budgettair neutrale of een positieve grondexploitatie resulteert. Voor elke mogelijk te verwerven locatie stellen we een businesscase op, om de haalbaarheid en strategie van de ontwikkeling te bepalen.

3.5.2 Uitgifte De voorwaarden die die wij hanteren bij de verkoop van grond, zijn vastgesteld in onze Algemene Verkoopvoorwaarden. Om te voorkomen dat er sprake kan zijn van ongeoorloofde staatssteun, dient de prijs van de grond bij uitgifte ten minste marktconform te zijn. IPP Haaglanden maakt bij gronduitgifte daarom gebruik van een open en onvoorwaardelijke biedprocedure of van een marktconforme taxatie door een onafhankelijke deskundige.

3.5.3 Grondprijzen De prijs van de grond bij uitgifte door IPP Haaglanden dient ten minste marktconform te zijn. In een open en onvoorwaardelijke biedprocedure of bij een marktconforme taxatie door een onafhankelijke deskundige n worden specifieke eigenschappen van een locatie en project meegenomen. Wanneer de grondprijs in afwijking van de ondergrens van de taxatie wordt bepaald, is instemming van het bestuur van IPP Haaglanden vereist.

3.5.4 Grondexploitaties Voor elk nieuw (sub)complex van gronden wordt een grondexploitatie opgesteld en vastgesteld door IPP Haaglanden. De risico’s voor de grondexploitatie zijn voor rekening van IPP Haaglanden. Om deze risico’s beheersbaar te houden, wordt de grondexploitatie jaarlijks geactualiseerd. Van de grondexploitaties Hoornwijck en Sylvain Poonsstraat wordt in bijlage 1 per complex het geraamde eindresultaat weergegeven. De geprognosticeerde eindresultaten van de lopende exploitaties op basis van de laatste kostprijsberekeningen zijn: -

Hoornwijck: € 6.230.000 nadelig Sylvain Poonsstraat: € 239.000 voordelig

In de resultaten is rekening gehouden met de periode vanaf 1 januari 2021. Voor een uiteenzetting van bovenstaande saldi verwijzen we naar bijlage 1, Specificatie grondexploitatie. De grondexploitatie Treubstraat (locaties 2 en 3) is in 2021 afgesloten en heeft een gerealiseerd nadelig eindresultaat van € 357.000. Tot en met 2020 was rekening gehouden met een verwacht verlies van € 395.000. Dit verlies hebben we uiteindelijk in 2021 kunnen verlagen, vooral door een hogere verkoopopbrengst tot € 357.000.

3.6 Lokale heffingen IPP Haaglanden heft geen belastingen of retributies.

r.B.

20 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

3.7 Financiering De financieringsparagraaf richt zich op de treasuryfunctie: de manier waarop wij omgaan met onze financiële geldstromen en vermogensposities. Van belang hierbij is hoe wij omgaan met financiële risico’s, de mate waarin we over voldoende geldmiddelen beschikken om op korte termijn (liquiditeit) aan onze schulden te kunnen voldoen en de manier waarop op lange termijn de financiering is geregeld.

3.7.1 Risicobeheer Renterisicobeheer De verhouding tussen de boekwaarde van de activa en de eigen financieringsmiddelen (reserves) vertelt wat de mate is waarin de begroting gevoelig is voor renteontwikkeling. De investeringen in de grondexploitaties en de vastgoedexploitatie, circa € 6,8 miljoen per ultimo 2021 (in 2020 € 8,1 miljoen) worden met eigen financieringsmiddelen (de algemene reserve) gefinancierd. Eind 2021 bedraagt het saldo van de eigen financieringsmiddelen circa € 13,0 miljoen (in 2020 € 13,1 miljoen), zodat er een financieringsoverschot bestaat van circa € 6,3 miljoen. Dit is wel een momentopname. Kortlopend renterisico (kasgeldlimiet) Het renterisico op kortlopende geldleningen (minder dan 1 jaar) is door de Wet fido (Financiering decentrale overheden) gemaximaliseerd tot de kasgeldlimiet. Deze limiet is gesteld op 8,2% van de begrotingsomvang van 2021. De kasgeldlimiet is in deze jaren van relatief lage investeringen in gronden van minder belang. Daarnaast beschikt IPP Haaglanden over een financieringsoverschot van circa € 6,3 miljoen, zodat geen extra middelen nodig zijn. Het financieringsoverschot vertaalt zich in een vordering in rekening-courant bij de gemeente Rijswijk.

Gedurende het jaar 2021 had het schap een vordering in rekening-courant bij de gemeente Rijswijk opgebouwd tot een bedrag van € 6,3 miljoen (ultimo 2020 bestond er een vordering van € 5,0 miljoen). In 2021 heeft IPP Haaglanden niet geleend en was er dus geen overschrijding van de kasgeldlimiet, waardoor we voldeden aan de eisen van de Wet fido. Kredietrisicobeheer Het kredietrisico wordt veroorzaakt door de mogelijkheid dat de instelling waaraan geld is verstrekt niet in staat blijkt te zijn de rente en aflossing op verstrekte leningen te voldoen. IPP Haaglanden verstrekt geen leningen aan derden. Eventuele overtollige financieringsmiddelen worden vooralsnog belegd via de gemeente Rijswijk bij de Schatkist (Nederlandse Staat).

3.7.2 Liquiditeitsbeheer Het liquiditeitsbeheer gaat om het financieren en uitzetten van middelen voor de perioden van één jaar of korter. Zoals aangegeven zal tot het bedrag van de kasgeldlimiet eventueel een financieringstekort met kortlopende geldleningen worden gefinancierd. Op korte termijn is het niet de verwachting dat dit aan de orde komt, omdat er nog geen investeringsplannen zijn. IPP Haaglanden beschikt over overtollige financieringsmiddelen en belegt deze via de rekening-courantpositie met de gemeente Rijswijk bij de Schatkist. Hiervoor ontvangen wij 0% rente, uitgezet op 1 maand depositorekening. Een alternatief voor Gemeenschappelijke Regelingen om overtollige financieringsmiddelen voor de korte termijn (minder dan 1 jaar) uit te zetten is vanwege de Wet verplicht schatkistbankieren niet voorhanden.

21 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

r.B.

4. Jaarrekening

r.B.

22 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

4.1 Balans – tabel 11 Balans per 31 december 2021

Activa

Ultimo 2021

Ultimo 2020

Passiva

VASTE ACTIVA

Reserves Algemene reserve 1.765.104 Resultaat programmarekening 1.765.104 Totaal eigen vermogen

2.157.522 2.157.522

Vaste schulden met een rentetypische van 1 jaar of langer Waarborgsommen Totaal vaste activa

2.157.522

1.765.104 Totaal vaste passiva

VLOTTENDE ACTIVA

VLOTTENDE PASSIVA

Voorraden Grond- en hulpstoffen: - onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie)

Vlottende schulden rentetypische looptijd < 1 jaar Overige schulden 4.874.422

0 33.530 6.302.286

12.204.363 919.184 13.123.547

6.250 13.055.250

13.123.547

381.867

53.570

0

64.906

13.437.117

13.242.023

5.026.322 11.395.432

75.645

0

5842 69.357

Totaal generaal

Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van het volgende begrotingsjaar komen

0 31.299 4.995.023

69.357

13.123.547 -74.547 13.049.000

6.369.110

6.335.816 11.210.238

Totaal vlottende activa Overlopende activa Te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen, die ten lasten van het volgende begrotingsjaar komen

Ultimo 2020

VASTE PASSIVA

Investeringen met een economisch nut Totaal investeringen met een economisch nut

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Vordering in rekening-courant

Ultimo 2021

13.437.117

81.487

13.242.023 Totaal generaal

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

23

4.2 Programmarekening 2021- tabel 12

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

24

Programmarekening 2021 Programma's

Algemeen Bestuur bestuurs- en beheerskosten doorberekende kosten totaal programma Ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties Bouwrijpmaken Hoornwijck Overbrenging kosten bouwrijpm. Hoornwijck Ontvangen huur N-kavel jan t/m juli 2021 Overbrenging baten Hoornwijck Bijstelling verliesvoorziening Hoornwijck Sylvain Poonsstraat Overbrenging kosten bouwrijpmaken Sylvain Poonsstraat totaal programma Herstructurering werklocaties Treubstraat Kosten bouwrijp maken 2-3 Overbrenging kosten bouwrijp maken 2-3 Opbrengst grondverkopen 2-3 Kostprijs grondverkopen 2-3 Opbrengst reserveringsvergoeding 2-3 Bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Overbrenging kosten bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Niet verrekenbare BTW Treubstraat 1-5 Overbrenging Niet verrekenbare BTW Treubstraat 1-5 Huuropbrengsten 1-5

Lasten

werkelijk 2021 Baten

404.111 404.111

40.000 249.416 289.416

25.924 25.924 70.000 70.000 23.549 5.807 101.731

5.807 125.280

Saldo

Oorspronkelijke raming 2021 Lasten Baten Saldo

-364.111 249.416 -114.695

337.515

-25.924 25.924 70.000 -70.000 23.549 -5.807 5.807 23.549

62.933

337.515

62.933

0 337.515 337.515

-337.515 337.515 0

62.933

-62.933 62.933

62.933

0

verschillen t.o.v. raming incl. wijz. Lasten Baten Saldo (+ = voordelig; -/- = nadelig)

Programma's

Algemeen Bestuur bestuurs- en beheerskosten doorberekende kosten totaal programma

66.596 0 66.596

40.000 -88.099 -48.099

-26.596 -88.099 -114.695

Ontwikkeling en uitgifte nieuwe locaties Bouwrijpmaken Hoornwijck Overbrenging kosten bouwrijpm. Hoornwijck Ontvangen huur N-kavel jan t/m juli 2021 Overbrenging baten Hoornwijck Bijstelling verliesvoorziening Hoornwijck Sylvain Poonsstraat Overbrenging kosten bouwrijpmaken Sylvain Poonsstraat totaal programma

-37.009 0 0 70.000 0 5.807 0 38.798

0 -37.009 70.000 0 23.549 0 5.807 62.347

37.009 -37.009 70.000 -70.000 23.549 -5.807 5.807 23.549

-25.065 0 0 1.739.274 0

0 -39.717 1.782.705 0 8.775

-53.573 38.921 1.782.705 -1.739.274 8.775

169.674 0 222.744

0 169.674

Herstructurering werklocaties 53.573 0 0 1.739.274 0

38.921 1.782.705 8.775

169.674

-53.573 38.921 1.782.705 -1.739.274 8.775

222.744 18.750

-169.674 169.674 -222.744 222.744 18.750

169.674 222.744

78.638

Kosten bouwrijp maken 2-3 Overbrenging kosten bouwrijp maken 2-3 Opbrengst grondverkopen 2-3 Kostprijs grondverkopen 2-3 Opbrengst reserveringsvergoeding 2-3

78.638

Bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Overbrenging kosten bouwrijp maken Treubstraat 1-5 Niet verrekenbare BTW Treubstraat 1-5 Overbrenging Niet verrekenbare BTW Treubstraat 1-5 Huuropbrengsten 1-5

0

222.744 18.750

-169.674 169.674 -222.744 222.744 18.750

Overige projecten totaal programma

149.618 2.334.883

2.241.569

-149.618 -93.314

78.638

78.638

0

totaal programma

149.618 2.256.245

0 2.162.931

-149.618 -93.314

Totaal programma's

2.840.725

2.656.265

-184.460

479.086

479.086

0

Totaal programma's

2.361.639

2.177.179

-184.460

32.808 32.808

142.721 142.721

109.913 109.913

12.530 12.530

96.237 96.237

83.707 83.707

Algemene dekkingsmiddelen Overige exploitaties Totaal algemene dekkingsmiddelen

20.278 20.278

46.484 46.484

26.206 26.206

2.873.533

2.798.986

-74.547

491.616

575.323

83.707

resultaat voor bestemming (- = nadelig; + = voordelig)

2.381.917

2.223.663

-158.254

-74.547 -74.547

83.707 83.707

bestemming resultaat: Mutaties reserves (storting +; onttrekking -) algemene reserve (restant) totaal mutaties reserves

0

0

Algemene dekkingsmiddelen Overige exploitaties Totaal algemene dekkingsmiddelen

resultaat voor bestemming (- = nadelig; + = voordelig) bestemming resultaat: Mutaties reserves (storting +; onttrekking -) algemene reserve totaal mutaties reserves resultaat na bestemming

-158.254 -158.254

resultaat na bestemming

0

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

25

4.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten daarvoor geeft. De jaarrekening is opgesteld in euro’s (€).

4.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, nemen we mee als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend waren. 4.3.2.1 Vaste activa Materiële vaste activa met economisch nut In erfpacht uitgegeven gronden De in erfpacht uitgegeven percelen zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen). Treubstraat locaties 1 en 5 Na de verkoop van een deel van locatie 5 (in 2020) is in de jaarrekening 2020 de locaties 1 en (rest van ) 5 van de Treubstraat uit de grondexploitatie gehaald, omdat deze locaties niet verder ontwikkeld worden door IPP Haaglanden. De kosten zijn naar rato van de verkrijgingswaarde verdeeld over de grondexploitatie en genoemde locaties. De locaties 1 en 5 zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs.

De apparaatskosten die in het verleden zijn toegerekend aan deze locaties, zijn niet geactiveerd, maar ten laste van de rekening van baten en lasten gebracht. De gronden (en opstallen) zijn inmiddels verkocht, maar nog niet geleverd. In de gesloten overeenkomsten voor de verkoop van de Treubstraat 1 en 5 is namelijk bepaald dat voor de levering nog een aantal zaken worden uitgevoerd door de gemeente. De kosten daarvan worden gemaakt door het IPP Haaglanden, het aandeel van de koper in deze kosten is tot uitdrukking gebracht met een tijdelijke gebruiksvergoeding (huur) tot aan de levering. Aanpassingen en tijdelijke gebruiksvergoeding maken intrinsiek onderdeel uit van de verkoop-overeenkomst voor de levering van de grond en het vastgoed. De vervaardigingskosten van de overeengekomen aanpassingen zijn/worden op de boekwaarde bijgeschreven (geactiveerd). De gebruiksvergoeding is/wordt verwerkt in het betreffende jaar van ontvangst en verantwoord in de jaarrekening in de lasten en baten en het exploitatieresultaat van IPP Haaglanden (niet op boekwaarde in mindering gebracht). De overeengekomen verkoopprijzen zijn belangrijk hoger dan de geactiveerde kosten en de niet geactiveerde bedragen tezamen. Overige investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

Slijtende investeringen worden vanaf het moment van ingebruikneming lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering houden we in voorkomende gevallen rekening met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. Dergelijke afwaarderingen worden teruggenomen als ze niet langer noodzakelijk blijken. De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: - Gronden en terreinen: n.v.t. - Garages: 25 - Bedrijfsgebouwen: n.v.t.

r.B.

26 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

4.3.2.2 Vlottende activa Voorraden De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken, alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Winsten uit de grondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate van betrouwbaarheid als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht. 4.3.2.3 Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting of het voorzienbare verlies. 4.3.2.4 Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Opbrengst en kostprijs grondverkopen De kostprijs grondverkopen wordt verantwoord naar rato van de verkoopopbrengsten van de te verkopen gronden. De kostprijs grondverkopen is bepaald op basis van de op een bepaald moment bepaalde som van de boekwaarde inclusief de gemaakte kosten. De kostprijsberekeningen worden jaarlijks herzien.

r.B.

27 Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

4.4 Toelichting op de balans Tabel 13

Investeringen met een economisch nut De materiële vaste activa bestaan uit investeringen met een economisch nut. Deze investeringen worden als volgt ingedeeld: Ultimo 2021 175.539 1.981.983 2.157.522

Gronden en terreinen Erfpachtsgronden Treubstraat locaties 1 en 5

Ultimo 2020 175.539 1.589.565 1.765.104

Gronden en terreinen Het aantal m2 erfpachtgrond bedraagt per ultimo 2021 17.298 m2. In het boekjaar 2021 hebben zich geen mutaties voorgedaan in het saldo van de erfpachtgronden. Historische kostprijs per m2 € 10,15 Onder gronden en terreinen is de boekwaarde van de Treubstraat locaties 1 en 5 opgenomen. Deze locaties zijn al verkocht. De overdrachten vinden waarschijnlijk in 2022 en 2023 plaats. De te ontvangen opbrengst bedraagt voor

deze locaties € 3,31 miljoen. En er zijn daarentegen niet veel kosten meer te verwachten (€ 0,13 miljoen). Het verloop van de boekwaarde van deze locatie is als volgt: Bestaande boekwaarde per 1 januari 2021 Toerekenbare kosten:

Brandmeldinstallatie Elektrotechnische werkzaamheden Personele kosten Belastingen Aanlegkosten glasvezel

31.593 77.809 28.465 11.617 13.190

Aanpassingen parkeerterrein en inrit Notariskosten Correctie BTW investeringen Totaal kosten 2021 Boekwaarde per 31-12-2021