RIS312035 Bijlage1 jaarstukken 2021 incl controleverklaring

Verliesvoorziening Op basis van de grondexploitatie per 1 juli 2021 wordt een voorziening opgenomen voor het bedrag van het verwachte negatieve planresultaat. Dit betreft een administratieve voorziening zonder dekking. Het verwachte resultaat volgens de grondexploitatie per 1 juli 2021 bedraagt € 7,42 miljoen negatief op netto-contante waarde per 1 juli 2021. Tussen de peildatum van 1 juli 2021 en de einddatum van het verslagjaar hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan waarmee bij de omvang van de verliesvoorziening rekening moet worden gehouden. Wel dient het tekort vanwege de dynamische berekening worden verhoogd met 1% (de contante waarde per 1 juli 2021 is berekend tegen 2% per jaar. Het tekort en de hoogte van de verliesvoorziening komt daarmee op een bedrag van € 7,49 miljoen. Indien bij afronding van het project met een verlies zal worden afgesloten, dan zullen de deelnemende gemeenten dit exploitatietekort moeten aanvullen. Op dit moment is volstaan met het creëren van een 21

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

administratieve voorziening. De voorziening is gepresenteerd onder de kosten teneinde een goed beeld te geven omtrent de waardering van de voorraad Onderhanden werk. De gemeenten Den Haag en Midden-Delfland participeren met een risicoverhouding van 85%-15% in de Gemeenschappelijke regeling.

Uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of korter De uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of korter bestaan uit vorderingen, overige vorderingen en uit de overlopende activa. Uitzettingen in ’s Rijks schatkist Het Bedrijvenschap maakte over het verslagjaar gebruik van het zogenoemde Schatkistbankieren. Het Bedrijvenschap is verplicht te rapporteren over de onderschrijding of overschrijding van de drempel die bij het Schatkistbankieren wordt gehanteerd. De rapportage over 2021 staat hieronder. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)

Drempelbedrag

250

1.000

Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kw artaal 3 Kwartaal 4

(3a) = (1) > (2)

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag

(3b) = (2) > (1)

Overschrijding van het drempelbedrag

(2)

197

246

164

149

53

4

836

851

-

-

-

-

(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b) (4c)

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat Drempelbedrag Tot 1 juli 2021 (1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een minimum van €250.000 Vanaf 1 juli 2021 (1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.

20.906 20.906 -

250

1.000

(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kw artaal 3 Kwartaal 4 (5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

17.742

22.394

15.085

13.742

90

91

92

92

197

246

164

149

Op 31 december 2021 was sprake van een fors positieve stand bij het schatkistbankieren. Deze positieve stand is begin januari 2021 aangewend om de op 31 december, als gevolg van een per die datum afgeloste BNG-lening ontstane (tijdelijke) negatief rekening-courantsaldo aan te zuiveren.

22

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Debiteuren Er was per 31-12-2021 sprake van één openstaande vordering inzake een reserveringsvergoeding. Overlopende activa (overige nog te ontvangen bedragen) In 2006 is een overeenkomst gesloten met G.A.M. van Leeuwen Harnasch B.V. waarin de betaling van een exploitatiebijdrage is opgenomen. In 2012 is met deze B.V. een aanvullende overeenkomst gesloten met een groter oppervlak van het gebied waarvoor een exploitatiebijdrage wordt betaald. In totaal bedraagt de exploitatiebijdrage van dit bedrijf € 920.280. De bijdrage moet betaald worden nadat een omgevingsvergunning voor de betrokken grond is afgegeven. Indien na afwikkeling van de grondexploitatie de exploitatiebijdrage nog niet is verschuldigd, zal de vordering worden overgedragen aan de gemeente Midden-Delfland.

2.6.2 Passiva Vaste passiva Eigen vermogen – resultaat na bestemming Het Bedrijvenschap kent slechts één programma en alle kosten en opbrengsten worden direct in het Onderhanden werk gemuteerd. Het resultaat van de programmarekening wordt derhalve verwerkt in het eigen vermogen. Dit resulteert ultimo 2021 in een positief resultaat van € 1,28 miljoen en een negatief eigen vermogen van € 7,49 miljoen. Het verloop van het Eigen vermogen kan als volgt worden weergegeven: Jaar In € 1.000 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Mutatie Voorziening voorziening ultimo

1.494 3.233 -1.757 1.630 500 3.734 -220 1.061 5.952 0 420 -1.287 3.480 575 -1.281 -5.904 -2.860 -1.280

1.494 4.727 2.970 4.600 5.100 8.834 8.614 9.675 15.627 15.627 16.047 14.760 18.240 18.815 17.534 11.630 8.770 7.490

Resultaat

Vermogen ultimo

-1.494 -3.233 1.757 -1.630 -500 -3.734 220 -1.061 -5.952 0 -420 1.287 -3.480 -575 1.281 5.904 2.860 1.280

-1.494 -4.727 -2.970 -4.600 -5.100 -8.834 -8.614 -9.675 -15.627 -15.627 -16.047 -14.760 -18.240 -18.815 -17.534 -11.630 -8.770 -7.490

Uitgaande van ongewijzigde omstandigheden in de ontwikkeling van het verwachte planresultaat, zullen de deelnemende gemeenten het bedrag ter grootte van € 7,49 miljoen (op contante waarde per 3112-2021) in totaal moeten bijdragen (inclusief de correctie zoals genoemd bij storting in de voorziening). Dit is volgens de afspraken zoals gemaakt in het convenant en de Gemeenschappelijke regeling tussen de deelnemende partijen. Er is geen sprake van mogelijke discontinuïteit van de Gemeenschappelijke regeling. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer Onder de post vaste schulden met een rente typische looptijd van 1 jaar of langer zijn onder de overige leningen binnenlandse sectoren de langlopende schulden verantwoord die met de BNG en anderen zijn aangegaan ten behoeve van de financiering van de grex voor een rente typische looptijd langer dan 1 jaar. Op het einde van het verslagjaar is een langlopende lening van € 25 miljoen (2,6% rente) afgelopen en is een nieuwe lening aangegaan voor € 12 miljoen (-0,2% rente). De specificatie van de leningen per balansdatum is als volgt: 23

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Hoofdsom Lening BNG Lening BNG

ingang

aflossing

rente

12.000.000 31-12-2021 2-1-2023 30.000.000 30-9-2020 29-12-2023 42.000.000

-0,200% -0,310%

Beide leningen zijn aangetrokken bij de BNG. Voor de ontwikkelingen ten aanzien van de financiering en de ontwikkeling van de financieringsportefeuille wordt verwezen naar de financieringsparagraaf.

Vlottende passiva De vlottende schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of korter bestaan uit crediteuren, waarborgsommen en overlopende passiva. Banksaldi Het saldo van € 3.750.055 betreft een negatief saldo op de BNG-rekening als gevolg van de aflossing van een lening per 31 december. Het saldo is begin 2022 aangezuiverd vanuit het fors positieve saldo bij het schatkistbankieren. Bij de rekening-courant van de BNG is een kredietfaciliteit beschikbaar van € 6 miljoen waarover zo nodig beschikt kan worden voor de financiering van de uitgaven van het Bedrijvenschap. Crediteuren Dit betreft in het boekjaar ontvangen facturen die per jaar einde nog niet waren voldaan. Waarborgsommen Per 31 december 2021 waren bij het Bedrijvenschap nog twee waarborgsommen aanwezig. Een bedrag van € 15.255,63 van de exploitant van de reclamemast en een bedrag van € 45.850,97 van het bedrijf Twins. De waarborgsom van de exploitant van de reclamemast wordt in 2022 overgedragen aan de gemeente Midden-Delfland bij de teruglevering van het opstalrecht voor de reclamemast. De waarborgsom van het bedrijf Twins wordt eveneens in 2022 teruggestort. Overlopende passiva De overlopende passiva kunnen als volgt worden gespecificeerd: Af te dragen BTW Nog te betalen Groenfonds Nog te ontvangen facturen inzet gemeente Overige

1.388.946 330.952 52.447 83.581 1.855.926

De overlopende passiva zijn begin 2022 volledig betaald. Vooruitontvangen bedragen Dit betreft het deel van een ontvangen reserveringsvergoeding dat betrekking heeft op 2022.

2.6.3 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen Per 31 december 2021 bedraagt het saldo van nog uit te voeren werkzaamheden ten behoeve van tot en met 2021 in opdracht gegeven werkzaamheden € 1,46 miljoen. Vanaf 2016 is het Bedrijvenschap onderworpen aan de vennootschapsbelasting indien en voor zover een onderneming wordt gedreven in de zin van de wet. Als hulpmiddel bij het beantwoorden van de vraag of sprake is van een onderneming in de zin van de wet is een zogenoemde QuickScan vervaardigd. Mede op grond van de uitkomsten van die QuickScan is de verwachting gerechtvaardigd dat het Bedrijvenschap HarnaschPolder in de situatie verkeert dat geen winst wordt beoogd en ook geen structurele overschotten worden behaald. Op grond daarvan wordt dan ook geen belastingplicht verwacht. Dit standpunt is mede gebaseerd op een advies van de fiscaal adviseur van de gemeente Den Haag.

24

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Overige gegevens 3.1

Gebeurtenissen na balansdatum

Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum bekend die van invloed zijn op de feitelijke situatie op balansdatum. 3.2

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina.

25

r.B.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden Den Haag Datum: 28 maart 2022

Accountants

Baker Tilly (Netherlands) N.V. Scheveningseweg 80-82 Postbus 85745 2508 CK Den Haag

Aan het algemeen bestuur van Bedrijvenschap Harnaschpolder

T: +31 (0)70 358 90 00 F: +31 (0)70 350 20 20 denhaag@bakertilly.nl www.bakertilly.nl KvK: 24425560

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de jaarrekening per 31 december 2021 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2021 van het Bedrijvenschap Harnaschpolder te Schipluiden gecontroleerd. Naar ons oordeel: • geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva van het Bedrijvenschap Harnaschpolder op 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV); • zijn de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2021 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten over 2021; 2. de balans per 31 december 2021; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol dat is vastgesteld door de het algemeen bestuur en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2021 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van het Bedrijvenschap Harnaschpolder zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities.

Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.

Accountants

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B. Verklaring over de in de jaarstukken 2021 opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken andere informatie, die bestaat uit: • Voorwoord; • Jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en; • Paragrafen. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720.

Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag, in overeenstemming met het BBV. C Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur voor de jaarrekening Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het algemeen bestuur is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. In dit kader is het algemeen bestuur tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het algemeen bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het algemeen bestuur afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeenschappelijke regeling in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Het algemeen bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling.

2

Accountants

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het controleprotocol dat is vastgesteld door het algemeen bestuur, het Controleprotocol WNT 2021, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Onze controle bestond onder andere uit: • het identificeren en inschatten van de risico’s o dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, o dat baten en lasten alsmede de balansmutaties als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; • het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; • het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het algemeen bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; • het vaststellen dat de door het algemeen bestuur gehanteerde afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring.

Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico’s niet kan opvangen; • het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en • het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen en of de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.

3

Accountants

Wij communiceren met het algemeen bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Den Haag, 28 maart 2022

Baker Tilly (Netherlands) N.V.

drs. R. Buitenhuis RA

4