RIS311924 Bijlage 1 PUK Binnenklingen
Tekst van het document
PUK Binnenklingen
maart 2022
Ligging Middinlocatie Binnenklingen in Den Haag
2
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
INHOUD 1. INLEIDING
5
7. MILIEU- EN UITVOERINGSASPECTEN
28
1.1
Aanleiding
5
7.1
MER beoordeling
28
1.2
Status en doel
5
7.2
Milieuzonering van bedrijven
28
1.3
Opgave
5
7.3
Geluid
28
1.4
Projectomschrijving
5
7.4
Externe veiligheid
29
1.5
Leeswijzer
5
7.5
Bodem
29
7.6
Welstandsbeleid
29
2. COMMUNICATIE
7
7.7
Cultuurhistorie
29
2.1
7
7.8
Ecologie
29
Proces van communicatie en aanpak
7.9
Waterhuishouding
29
3. LOCATIE
9
7.10
Verkeer en parkeren
30
3.1
Positie in de stad
9
7.11
Kabels en leidingen
30
3.2
Historie (ontwikkelingsgeschiedenis)
10
7.12
Bezonning
30
3.3
Actuele ontwikkelingen en kansen
11
7.13
Windhinder
30
3.4
Ruimtelijke analyse
14
7.14
Luchtkwaliteit
30
4. RUIMTELIJKE VISIE
16
8. FINANCIERING EN UITVOERINGSASPECTEN
32
4.1
Verbinden
16
8.1
Financiering
32
4.2
Vergroenen en verdichten
16
8.2
Juridische planologische procedure
32
4.3
Verduurzamen
16
8.3
Planning en fasering
32
5. UITWERKING / UITGANGSPUNTEN
18
B. BIJLAGEN
34
5.1
Bouwregels
18
1.
Oppervlakte bestaande en nieuwe bebouwing
35
5.2
Buitenruimte
19
2.
Buitenruimte & NIB
37
5.3
Beeldkwaliteit
22
3.
Communicatie
42
6. SECTORALE KADERS
24
6.1
Stedenbouw & Planologie
24
6.2
Woonbeleid
24
6.3
Duurzaamheidskader
25
6.4
Vigerend Juridisch kader
26
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
3
Legenda
4
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
1. INLEIDING 1.1
Aanleiding
Eigenaar en ontwikkelaar Middin heeft de ambitie om de locatie Binnenklingen te herontwikkelen. De huidige locatie Binnenklingen is dicht bebouwd, de buitenruimte is weinig gedifferentieerd en sluit niet goed meer aan op de behoeften
context. • Het biedt ruimtelijke en functionele randvoorwaarden voor het realiseren van het initiatief De Binnenklingen. • Het functioneert als ruimtelijke onderbouwing voor een nog te volgen WABO-procedure of een bestemmingsplanwijziging.
van de verschillende doelgroepen. De bestaande huisvesting is zowel technisch als bouwkundig sterk verouderd en past bovendien qua opzet niet meer binnen de visie van Middin op het wonen.
Op 12 september 2019 heeft Wethouder Revis in de staf SWS aangegeven dat hij zich kan vinden in de herontwikkeling van de locatie Binnenklingen. De plannen zijn om circa 128 zorgwoningen te realiseren. Door het type zorg dat wordt verleend zullen de gebouwen een maximale bouwhoogte van drie bouwlagen krijgen. De ambities zijn om het complex te transformeren tot een meer open en groene buurt, de toegankelijkheid van het complex vergoten en
1.3
Opgave
De ambitie is om een aantrekkelijk en levendig woon- en leefmilieu te creëren in de Binnenklingen. Deze ambitie past
1.4
Projectomschrijving
1.5
Leeswijzer
Het programma bestaat uit drie woonblokken met in totaal 128 woningen in een beschutte omgeving voor cliënten met ernstige verstandelijke beperkingen. In de nieuwe situatie zal de bebouwing een kleiner grondoppervlak beslaan ten gunste van een ruimere en groene buitenruimte.
Het planuitwerkingskader bevat 8 hoofdstukken:
goed bij de Agenda Ruimte voor de Stad (RIS RIS295016)
• Hoofdstuk 1 gaat in op de aanleiding van de ontwikkeling, de
van september 2016, waarin de woningbouwopgave voor Den
beschrijving van het planinitiatief, op het bestaande relevante
Haag wordt omschreven in de drieslag: verdichten, vergroenen
beleid en de overwegingen van de gemeente om het initiatief te
en verduurzamen. Bij deze intensivering is sprake van het
faciliteren.
realiseren van duurzame gebouwen (niveau van gebouw
• Hoofdstuk 2 gaat in op de communicatie.
en gebied: BREEAMNL excellent (minimaal 4 sterren) of
• Hoofdstuk 3 gaat in op de bestaande situatie en context van
GPR-norm minimaal 8 voor de thema’s milieu, gezondheid,
het plangebied.
gebruikskwaliteit en toekomstwaarde, 9 voor energie).
• Hoofdstuk 4 schetst een beeld van de ruimtelijke visie op het gebied en de daarbij behorende achtergronden.
Binnen de visie van Middin hebben cliënten een eigen domein
• Hoofdstuk 5 geeft een omschrijving van de uitwerking.
met ruimte voor wonen, slapen en koken al naar gelang de
• Hoofdstuk 6 behandelt de beleidskaders waar de nieuwe
mogelijkheden van de client. De woningen zijn bij voorkeur
ontwikkeling aan moet voldoen zodat het leidt tot en gebaseerd
die hun de kans biedt zo zelfstandig mogelijk te wonen.
gelegen binnen een aparte woongroep die overzichtelijk is en
is op een goede ruimtelijke ordening.
qua omvang passend bij de client.
• Hoofdstuk 7 behandelt de milieu en uitvoeringsaspecten
1.2
Aan de Binnenklingen levert Middin zorg en huisvesting
aan de zuidzijde aan te sluiten op de groenzone. Conform de Woonagenda 2019-2023 is van belang dat ook voor cliënten van zorginstellingen passende woonruimte beschikbaar komt
Status en doel
De doelstelling is het publiekrechtelijk faciliteren van het initiatief van Middin ten behoeve van de herontwikkeling van de locatie Binnenklingen. Om dit te realiseren wordt er een Planuitwerkingskader (PUK) opgesteld. In dit planuitwerkingskader zijn de voorwaarden opgenomen waaraan het plan aan dient te voldoen om gemeentelijke medewerking te verkrijgen. Het uiteindelijke document wordt vastgesteld door het college. Na de vaststelling is het document 24 maanden geldig. De inhoud is ambtelijk afgestemd met de verschillende vakdisciplines.Het doel van dit PUK is drieledig: • Het biedt een ruimtelijke visie op hoofdlijnen voor de ontwikkelrichting van Binnenklingen in de stedenbouwkundige
• Hoofdstuk 8 behandelt de financiering en uitvoeringsaspecten. aan 14 woongroepen met 124 cliënten van verschillende doelgroepen. De Buitenklingen functioneert goed en wordt niet meegnomen in de planontwikkeling.De planontwikkeling betreft enkel de Binnenklingen. Vanwege verouderde gebouwen en zorgconcept worden deze gebouwen gesloopt en vernieuwd. In de nieuwbouw is er plaats voor 128 cliënten (4 extra ten opzichte van de bestaande situatie). De aanpassing betreft een verruiming van de studio’s. Van een eigen slaapkamer van 10m2 met bed, wastafel en kast naar een studio van cica 30 m2 met eigen badkamer. De groepsgrootte blijft ongeveer 8 cliënten.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
5
6
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
2. COMMUNICATIE 2.1
Proces van communicatie en aanpak
In overleg met de gemeente is er besloten om te starten met het informeren van de Commissie Loosduinen, daarna het wijkberaad WKB en als laatste de direct omwonenden van de Binnenklingen. Op 10 november 2020 heeft er een digitale presentatie plaats gevonden aan de Commissie Loosduinen. De Commissie Loosduinen vond het een duidelijke presentatie, zij adviseerde om een afspraak te gaan plannen met het wijkberaad BWK (Bohemen, Waldeck en Kijkduin). Op 10 november is de presentatie gemaild naar de Commissie Loosduinen. Op 14 december heeft Middin de nieuwbouwplannen Binnenklingen gepresenteerd aan het wijkberaad BWK. De presentatie is goed ontvangen, er waren geen opmerkingen. Het advies van het wijkberaad was om op kort termijn de direct omwonenden van de Binnenklingen te gaan informeren. Voordat Middin de direct omwonenden kon informeren moesten eerst de collega’s /medewerkers van de Binnenklingen worden geïnformeerd, zo ook de cliënten en hun vertegenwoordigers. Deze presentaties, over de nieuwbouwplannen en tijdelijke huisvesting, hebben op op 22,23 en 25 maart 2021 plaatsgevonden.
Presentatie van Nieuwbouwplannen aan de direct omwonenden van Binnenklingen (de U) 15 april 2021 van 19.00 uur tot 20.30 De volgende bewoners hebben de brief ontvangen voor de presentatie: Alle woonwagens aan Buitenklingen en Schapenatjesduin Alle bewoonde huizen aan de Duinslag Alle eengezinswoningen aan Buitenklingen.
Verspreiding van de brief De brief is huis-aan-huis verspreid. We hebben ze zelf rondgebracht, zodat we er zeker van waren dat iedereen de brief zou krijgen. Voor een deel van de nieuwbouwbewoners is er contact gezocht met de bewonersvereniging, zodat de toekomstige bewoners, van de huizen waar nog gebouwd werd, toch op de hoogte waren van de tijd en datum van de presentatie.
De reacties De reacties waren over het algemeen positief. In de chatfunctie werden we meerdere malen bedankt voor de organisatie en de duidelijke presentatie. Ook de minder positieve reacties kwamen via de chatfunctie binnen. Als we dit in een percentage zouden moeten uitdrukken komt het neer op 80% positief en 20% minder positief tot negatief.
Alternatief Voor de mensen die niet in de gelegenheid waren om de presentatie bij te wonen is in de brief een mailadres opgenomen, zodat ze de presentatie alsnog konden opvragen.
Wat zijn de bezwaren De negatieve reacties kwamen uit de hoek van de bewoners die zich zorgen maken over de bezonning. Het feit dat er een drielaags gebouw komt te staan maakte emoties los. Ook na nader uitleg over de bezonningsstudie en het feit dat de rij bomen die er blijven staan nog iets hoger zijn dat het drielaagse gebouw, stelden deze omwonden niet gerust.
Opzet van de presentatie Via een inlogcode kon de presentatie worden bijgewoond. Aanwezig waren de projectleider huisvesting van Middin, Brigitte Polderman, de architect, Bart Coolen en de projectdirecteur Binnenklingen van Middin, Feiko Dols. Alle drie namen zij een deel van de presentatie voor hun rekening. De projectdirecteur begon met een inleiding waarna de twee deskundigen aan het woord kwamen. Middels een uitgebreide powerpointpresentie werden de plannen toegelicht. Vragen en opmerkingen Tijdens de presentatie werden de mensen in gelegenheid gesteld om vragen te stellen via de chatfunctie. We namen ruim de tijd om de vragen direct te beantwoorden. De vragen die meer uitzoekwerk vergden hebben we genoteerd zodat we daar op een later moment op kunnen terugkomen.
Vervolg Alle vragen, die zijn gesteld, hebben wij genoteerd. Via de mail zijn er nog enkele vragen bijgekomen. Al de vragen zijn gekomen van de bewoners van de Buitenklingen. Middin heeft een afvaardiging van hen uitgenodigd op 31 mei 2021 op locatie Buitenklingen. Er is toen een powerpointpresentatie gegeven waarin de vragen van de bewoners verwerkt waren. Tijdens deze bijeenkomst is er uitgebreid met elkaar gesproken. De presentatie en het verslag zijn als bijlage toegevoegd aan dit planuitwerkingskader Als het voorontwerp gereed is gaan we deze aan omwonenden presenteren.
Opkomst Tijdens de presentatie waren er 24 omwonenden ingelogd. In de dagen erna hebben 6 omwonenden om de presentatie gevraagd, omdat ze niet aanwezig konden zijn. In totaal zijn dit er 30. Dit is 60% van het totaal. We kunnen het echter niet exact weergeven omdat de pdf van de presentatie misschien onderling nog is doorgestuurd.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
7
Ligging in de stad legenda Projectgebied Kijkduin Bad Ontwikkelvelden Kijkduin Binnen Landschappelijk raamwerk (uitgevoerd) Sportvelden Haagse beek Puinduinen Bestaande bebouwing Hemelsgewelf International School of The Hague
8
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
N
3. LOCATIE 3.1
Positie in de stad
De locatie Binnenklingen ligt in het in het westelijke meer landschappelijk deel van Den Haag, en bevindt zich de binnenduinrand ten zuiden van de Haagse Beek. Het binnenduingebied is contrastrijk. Tussen de steile puinduinen liggen verschillende sportvelden en recreatieve functies verscholen in besloten duinkommen. Het gebied is spannend en afwisselend en de puinduinen bieden spectaculaire vergezichten. Een bijzonder element in dit landschap dat op korte afstand van de projectlocatie is gelegen is het landschapskunstwerk het Hemels Gewelf aan de Machiel Vrijenhoeklaan. De projectlocatie heeft een beschutte ligging ten opzichte van de Machiel Vrijenhoeklaan. De Binnenklingen wordt omsloten door de bebouwing van de woonwagenstandplaats Schapenatjesduin aan de westzijde, de bebouwing van Middin aan de Buitenklingen aan de noordzijde, en de woningen aan de Buitenklingen aan de oostzijde. In het zuiden grenst de projectlocatie aan een singel die de scheiding vormt tussen de projectlocatie en Schapenatjesduin (ontwikkelveld B2). De bebouwing van Middin aan de Buitenklingen en Binnenklingen zijn onderdeel van een samenhangende ruimtelijke structuur dat is te karakteriseren als een gridstructuur met bebouwing van een tot drie bouwlagen hoog aan de Buitenklingen en eenlaagse bebouwing aan de Binnenklingen. In het grid zijn twee velden ingericht als centrale groene ruimte.
In dit planuitwerkingskader worden enkel kaders gesteld voor de herontwikkeling van de Binnenklingen.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
9
3.2
Historie
Het gebied waar de projectlocatie is gelegen in het gebied dat vroeger bekend stond als de Zegbroekpolder. In dit gebied vindt ook de Haagse Beek haar oorsprong. Vanaf de 14e eeuw is deze beek gekanaliseerd en doorgetrokken naar de Hofvijver om de vijver van vers water te voorzien, tot op de dag van vandaag is deze verbinding aanwezig. In de tweede wereldoorlog is door de bezetter de tankgracht aangelegd als onderdeel van de Atlantikwall. Een deel van de tankgracht liep over het plangebied wat toen nog getypeerd kon worden als polderlandschap. Vanaf de jaren 60 toen de ontwikkeling van de wijken Waldeck Nieuw Waldeck en later Houtwijk op gang kwamen verdween het polderlandschap. Vanaf eind jaren zestig legde de gemeente in de Zegbroekpolder de puinduinen aan met daartussen sportvelden en recreatieve functies. Vanaf eind jaren zestig tot halverwege de jaren ‘90 is het gebied een recreatielandschap geweest waar vooral sportvelden het beeld bepaalden. Vanaf 1997 zijn er andere functies in het gebied ontwikkeld, waaronder de zorglocatie aan de Buiten- en Binnenklingen. De aanhoudende kwantitatieve en kwalitatieve woningvraag hebben invloed gehad op de ontwikkeling in dit gebied voornamelijk recreatieve landschap ten westen van de Lozerlaan. Uiteindelijk is er een Masterplan opgesteld om deze vraag in het gebied in te passen.
De ambitie voor gebied Kijkduin was om 900 a 1000 woningen en diverse voorzieningen te ontwikkelen, dit is uiteindelijk in het Masterplan Kijkduin vastgelegd. Dit leidde tot de verdere verkleuring van het gebied naar een divers en multifunctioneel gebied. De herontwikkeling van de Binnenklingen is een van de ontwikkelingen die in het Masterplan worden beschreven.
10
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
projectlocatie
1715
1910
1943
1970
1980
2000
2019
3.3
Actuele ontwikkelingen
Masterplan Kijkduin Het Masterplan Kvijkduin is het kader waarbinnen de ontwikkelingen in Kijkduin en Ockenburgh plaatsvinden. Het masterplan geeft een globale beschrijving van de ontwikkelkaders voor de verschillende ontwikkellocaties. Daarnaast geeft het Masterplan een globale beschrijving van de inrichting van het landschap, het landschappelijke raamwerk. De Middinlocatie aan de Binnenklingen (ontwikkelveld B5) is onderdeel van dit masterplan, het planuitwerkingskader is een verdere uitwerking van de beschreven kaders uit het Masterplan. Het Masterplan is in 2009 opgesteld, een aantal ontwikkelingen is (nog) niet uitgevoerd. Het Masterplan vormt echter nog steeds het globale kader.
Legenda Binneklingen (B5)
Masterplankaart Kijkduin
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
11
Legenda
overgang landschappelijke sferen realiseren op de puinduinen en
strand
in de velden van buitenduin, binnenduin naar bos- en landgoedsfeer overgang van zeezijde naar luwe zijde puinduinen
buitenduin
singelstructuur versterken, verloop in soorten beplanting realiseren laankarakter versterken binnenduin
landschap zichtbaar maken vanuit de Ockenburghstraat / Kijkduinsestraat landschap beleefbaar vanuit de Wijndaelerduin / Schapenatjesduin
bos- en landgoedsfeer Nieuwe groenstructuur Groenstructuur nieuwe Kijkduin situatie Binnen Legenda
overgang landschappelijke sferen realiseren op de puinduinen en in de velden van buitenduin, binnenduin naar bos- en landgoedsfeer overgang van zeezijde naar luwe zijde puinduinen singelstructuur versterken, verloop in soorten beplanting realiseren laankarakter versterken landschap zichtbaar maken vanuit de Ockenburghstraat / Kijkduinsestraat landschap beleefbaar vanuit de Wijndaelerduin / Schapenatjesduin
12
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
Reconstructie Schapenatjesduin
Legenda Landschappelijk Raamwerk Kijkduin Bnnen De weg Schapenatjesduin polderwater bestaandwordt gereconstrueerd, de bajonet wordt rechtgetrokken, en er worden aan weerzijden van de weg vrij liggende fietspaden aangelegd. Hierdoor ontstaat er een versterking van de route naar Kijkduin Bad over de Kijkduinsestraat, maar ook een zoeklocatie polderwater overzich op de Machiel Vrijenhoeklaan. in / langs de ontwikkelvelden
boezemwater bestaand uitbreiding boezemwater
Schapenatjesduin-oost
Kijkduin Bad
Schapenatjesduin-oost (B2) Ten zuiden van de projectlocatie ligt de ontwikkeling Schapenatjesduin, de ontwikkeling van dit plan vindt voor het grootste deel plaats op basis van kleinschalig opdrachtgeverschap. In het gebied bevinden zich twee appartementsgebouwen, een aan de zijde van de Schapenatjesduin, en de andere aan de zijde van de Kijkduinsestraat.
Kijkduin Bad (A1&A2) Een van de grotere nabijgelegen gebiedsontwikkelingen is de ontwikkeling van Kijkduin Bad. Bij de herontwikkeling van de badplaats wordt een nieuwe hoogwaardige openbare ruimte aangelegd bestaand uit een boulevard en een centraal plein ‘het balkon aan zee’ met ondergrondse fietsenstalling. De nieuwe openbare ruimte verbindt het winkelcentrum (A1) aan de westzijde en de herontwikkeling van het hotel (A2) aan de oostzijde van het plein onderling, en met het strand en de stad.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
13
3.4
14
Ruimtelijke analyse
Groenstructuur
Korrelgrootte
Het plangebied is gelegen in een groene kamer opgespannen tussen de Schapenatjesduin en de Kijkduinsestraat. In het noorden, aan de Machiel Vrijenhoek laan, grenst de groene kamer aan de Haagse Beekzone een ecologisch belangrijke groenstructuur. De houtwal die de groene kamer vormt ligt deels binnen het plangebied. Het plangebied grenst in het zuiden aan een singel, het talud van de singel is onderdeel van de houtwal die Binnenklingen en Buitenklingen omzoomt.
De bebouwing op het terrein van Middin heeft in vergelijking tot de bebouwing in Kijkduin-Binnen en in zekere mate ook de verre omgeving, een grove korrel.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
8-13 bouwlagen 4-7 bouwlagen 1-3 bouwlagen
Bouwhoogtes
Ligging
De bouwhoogte in Kijkduin-Binnen is niet hoger dan de bomen in de hoofdgroenstructuur. Het merendeel van de bebouwing in de directe omgeving heeft een hoogte van 1-3 bouwlagen. Uitzonderen hierop zijn de twee appartementenblokken op Schapenatjesduin, de appartementenblokken op Finest of Ockenburg, en de bebouwing van Meer en Bos aan de overzijde van de Kijkduinsestraat.
Het plangebied ligt verscholen achter de bebouwing aan de Buitenklingen en de woonwagenlocatie Schapenatjesduin. Hierdoor is het plangebied vanaf het openbaar gebied nauwelijks zichtbaar. Daarnaast is het plangebied alleen bereikbaar via de Machiel Vrijenhoeklaan, er zijn geen ander aansluitingen aanwezig.
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
15
4. RUIMTELIJKE VISIE 4.1
Verbinden
De projectlocatie heeft een beschutte ligging en is enkel bereikbaar via de Machiel Vrijenhoeklaan. Buitenklingen en de De doelgroep die op deze locatie komt te wonen heeft baat bij een beschutte omgeving. Fysieke verbindingen met omliggende buurten zijn vanuit de doelgroep gezien niet wenselijk. Ruimtelijk gezien zijn verbindingen fysiek dan wel visueel wenselijk om de samenhang en de ruimtelijke identiteit van het binnenduinlandschap te versterken. Op de projectlocatie is op dit punt veel te winnen door de visuele verbinding te combineren met landschappelijke inrichting.
4.2 Verdichten, vergroenen, verduurzamen De gemeente wil Den Haag toekomstbestendig en leefbaarder maken door plekken opnieuw, verdicht te ontwikkelen en tegelijkertijd extra natuur toe te voegen, de energievoorziening te verduurzamen, maatregelen te treffen om extreme weersomstandigheden op te vangen en zuinig om te gaan met grondstoffen. Toe te voegen natuur moet aansluiten op de omgeving en de structuur van het gebied versterken. Daarbij zijn bomen en onverhard oppervlak belangrijk tegen hitte en wateroverlast door extreme neerslag. Door verdichten en vergroenen wordt de Binnenklingen een duurzame buurt met een hoge ambitie zowel op het gebied van de buitenruimte als op gebouwniveau. Verdichten en vergroenen levert daarmee een aantrekkelijke en gezond gebied op voor de bewoners met toegankelijk en kwalitatief groen. In de huidige situatie is het terrein ingericht als grid met weinig tot geen landschappelijke kenmerken. Uitgangspunt voor de herontwikkeling en verdichting op het terrein is dat er een kwaliteit slag plaatsvindt zowel op niveau van de inpassing als uitstraling van de nieuwe bebouwing. Dit geldt ook voor de landschappelijke kwaliteit op de locatie en binnen het geheel van het binnenduingebied. Door op projectlocatie een raamwerk te introduceren dat vergroening combineert met het creëren van zichtrelaties ontstaat er ruimte voor verdichting.
De nieuwe bebouwing dient in samenhang
16
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
ontworpen te worden met de landschappelijke inrichting van het terrein, en ingepast te worden binnen de bestaande bebouwde context. Het groene raamwerk borduurt hier deels op voort, op het niveau van de bebouwing dient dit tevens tot uiting te komen. Het gaat hierbij om korrelmaat en bouwhoogtes in relatie tot de bebouwing in de omgeving. Den Haag wil in 2030 een klimaat neutrale stad zijn. Ontwikkelingen zoals de Binnenklingen bieden kansen om een toekomstbestendige energievoorziening te realiseren en zo de CO2 uitstoot van de stad te verlagen. Ook biedt dit project kansen voor hergebruik van materialen en bouwtechnieken waarmee elementen en grondstoffen in de toekomst eenvoudiger hergebruikt kunnen worden. In hoofdstuk 6 wordt nader ingegaan op de duurzaamheidsaspecten.
N
1 : 2000 0
10
20
30
40
50
75
100 m
Visuele verbindingen
N
1 : 2000 0
10
20
30
40
50
75
100 m
Verdichten en vergroenen
Randvoorwaardenkaart
Legenda projectgebied maximaal aantal bouwlagen
3L
bouwvlak balkons voorgeveluitstraling parkeervakken buitenruimtes
C
nieuwe bomen
C-C’
versterken singelstructuur
3L D
bebouwing Buitenklingen bestaande groenstructuur
A
2L
ontsluiting plangebied A-A’
haag bebouwing bestaand
B-B’ 3L B
water bestaand openbaar groen
N
1 : 2000 0
10
20
30
40
50
75
100 m
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
17
5. UITWERKING / UITGANGSPUNTEN 5.1
Bouwregels
Typologie en ruimtelijke orientatie De bebouwing aan de Binnenklingen dient ingepast te worden in de bestaande context. Hierbij is de relatie tot, en overgang naar de omliggende bebouwing van belang. De grotere context van Kijkduin binnen hier een rol. De Binnenklingen kent twee werelden de wereld op het binnenterrein en de wereld aan de randen. Aan de randen wordt de aansluiting op de omliggende woonlocaties bewerkstelligd de randen dienen groen te worden ingericht. De bebouwing sluit op een logische wijze aan door voorzijdes op voorzijdes te oriënteren en achterzijden op achterzijden te oriënteren. De zorggebouwen worden ontsloten via het binnenterrein, de randen doen dienst als buitenruimte en blijven vrij van bebouwing.
5.1.2
Bebouwingsvlak en bebouwingspercentage
Functie en Programma
De positie van de nieuwe bebouwing is vastgelegd door middel van bebouwingsvlakken. De bebouwingsvlakken mogen voor 100% worden bebouwd.
De locatie Binnenklingen wordt herontwikkeld van 120 units naar 128 units Het terrein zal de maatschappelijke bestemming blijven dragen.
Verrommeling van het binnenterrein dient te worden tegen gegaan. Ondergeschikte bebouwing, anders dan wat vergunningsvrij mogelijk is, is op het binnenterrein niet gewenst.
Ontsluiting en logistiek
Hoogtes De bouwhoogte is afgestemd op de doelgroep, functie en gebruik en de gemiddelde bebouwingshoogte van de bebouwing rondom het plangebied. De maximale bouwhoogte van 3 bouwlagen aan de Binnenklingen is afgestemd op de omliggende bebouwing. Een uitzondering wordt gemaakt aan de singel, daar is de maximale hoogte 2 Bouwlagen.
Het plangebied wordt autoluw ingericht. De ontsluiting vindt plaats via de buitenklingen. Parkeren vindt plaats op eigen terrein aan de randen van de Binnenklingen. Halen en brengen van bewoners door taxi’s is wel mogelijk op het binnenterrein. Daarnaast dienen de zorgwoningen bereikbaar te zijn voor hulpdiensten. Afvalinzameling en de daarbij behorende logistiek dienen op het eigen terrein te worden opgelost. Hetzelfde geldt voor het fietsparkeren.
Randen
A-A’: Schapenatjesduin
B-B’: Schapenatjesduin (B2)
C-C’: Buitenklingen
A min. 13 m C min. 13 m
B min. 8,5 m
min. 10 m
Minimale afstanden ten opzichte van de perceelsgrens aan de zijde van woonwagenlocatie (zie pagina 17).
18
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
Bebouwing op tenminste 10 meter uit de perceelsgrens, Singelzone valt binnen de 10 meter (zie pagina 17).
D min. 9,5 m
Minimale afstanden ten opzichte van de singel, deze maat is inclusief de bestaande houtwal (zie pagina 17).
5.2
Buitenruimte
De herontwikkeling heeft het verbeteren van de leefkwaliteit aan de Binnenklingen als doel. Verbetering van de leefkwaliteit vindt plaats door nieuwe bebouwing te realiseren die beter aansluit op de behoeftes van de bewoners, en de zorgvraag. Naast bebouwing speelt ook de buitenruimte een belangrijke rol in het verbeteren van de leefkwaliteit van de bewoners. De opzet van de Binnenklingen is gebaseerd op een groen en open binnenterein, omsloten door bebouwing en kleine beschutte buitenruimtes aan de randen van het plangebied. De basis van de groene buitenruimte ligt in de verhouding verhard onverharde vierkante meters. Uitgangspunt is dat het aandeel onverharde vierkante meters buitenruimte substantieel groter is dan het aandeel verharde vierkante meters. Het vergroenen van het binnenterrein draagt bij aan het realiseren van klimaatadaptieve verblijfsruimte dit draagt bij aan de gebruiks- en belevingskwaliteit van het binnenterrein. Het bestaande binnenterrein wordt door de compactere bouw aanmerkelijk vergroot. De inrichting van de buitenruimte dient verder uitgewerkt te worden tot een buitenruimteplan, het buitenruimteplan dient onderdeel te zijn van de aanvraag voor de omgevingsvergunning.
Daarnaast dient in dit plan ook aandacht te zijn voor achterstallig onderhoud van de oostelijke watergang, deze watergang is in erfpacht uitgegeven aan Middin, Middin heeft hier een onderhoudsplicht.
beeld Lindeloof Tuin- en Landschapsarchitecten B.V. bewerking gemeente Den Haag
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
19
5.2.1
Ontsluiting en parkeren
Ontsluitingstructuur Het plangebied wordt, voor gemotoriseerd verkeer, vanaf de Buitenklingen ontsloten. De Buitenklingen is een eenrichtingsweg die via twee aansluitingen op de Binnenklingen aantakt. Op het binnenterrein worden de zorggebouwen ontsloten door een ringstructuur. De ringstructuur garandeerd de bereikbaarheid van de zorggebouwen voor hulpdienten en taxi’s. De binnenzijde van de ring is een autovrij gebied. Parkeren Parkeren vindt plaats aan de Buitenklingen (buiten het plangebied) en binnen het plangebied maar op gronden in bezit van Middin. Aan de Buitenklingen wordt het bestaand aantal parkeerplaatsen uitgebreid. Parkeren aan de Binnenklingen vindt geclusterd plaats aan de entree’s. Autoverkeer wordt van het binnengebied geweerd.
Machiel Vrijenhoeklaan
Buitenklingen
Binnenklingen
Vuilophaaldienst De orac’s bevinden zich aan de entree van het plangebied, voor de vuilophaaldienst is het mogelijk om rond te rijden over het terrein zodat keren op het terrein niet nodig is.
Legenda Orac’s Route vuilophaaldienst Ontsluiting Binnenklingen Ontsluitng Buitenklingen Parkeerplaats Keermogelijkheid
20
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
beeld Lindeloof Tuin- en Landschapsarchitecten B.V. bewerking gemeente Den Haag
5.2.2
Groenstructuur
Een belangrijk kenmerk van het Landschappelijk Raamwerk in Kijkduin Binnen is de groenstructuur die de ontwikkellocaties uit het Masterplan Kijkduin van elkaar scheidt. Rondom het plangebied wordt de nadruk gelegd op het versterken van de aanwezige singelstructuur. Om de singelstructuur te versterken is hier de aanleg van een natuurvriendelijke oeverstructuur (openheid voor de ontwikkeling van grasland) gewenst met daartussen groepen bomen/struiken.Voor de natuurvriendelijke oever wordt de richtlijn gehanteerd zoals in de Nota Stadsnatuur (RIS305825)staat beschreven.
Zoekgebied natuurvriendelijke oever Bestaande groenstructuur Nieuwe groenstructuur
beeld Lindeloof Tuin- en Landschapsarchitecten B.V. bewerking gemeente Den Haag
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
21
5.3
Beeldkwaliteit
Het projectgebied ligt aan de Binnenklingen, de locatie is onderdeel van het binnenduingebied zoals wordt beschreven in het Masterplan Kijkduin. Voor dit gebied is ‘Beeldkwaliteitsplan Kijkduin Binnen’ opgesteld (RIS294711). Dit beeldkwaliteitsplan beschrijft de essentie van de gewenste ruimtelijke en architectonische beeldkwaliteit. Een belangrijk onderdeel daarvan is het beschrijven van de samenhang en het verschil tussen de deellocaties en hoe zij kunnen bijdragen aan de versterking van de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van Kijkduin en de identiteit van Kijkduin als unieke badplaats. Het beeldkwaliteitsplan Kijkduin Binnen vormt het kader voor de herontwikkeling van de Binnenklingen. Een belangrijke rol is weggelegd voor het landschap, daarnaast speelt een ontspannen woonmilieu met een autoluw karakter een rol en tenslotte een architectuurbeeld dat typisch is voor Kijkduin. Bij deze vier uitgangspunten wordt aangegeven welke middelen kunnen worden ingezet om dit te bereiken. Hierbij gaat het om zowel stedenbouwkundige als architectonische middelen.
1. Landschap. Het belangrijkste kenmerk binnenduin is in doelgroep. een landschap. Een landschappelijke milieutype als het voldoet aanhet eenwoonmilieu aantal doelen. Allede drie dewonen buurten voldoen hieraan, maar woonmilieu en identiteit, afgestemd op devan specifieke kwaliteiten van locatie en de Hieronder woonmilieu waarbij het groen de boventoon en bebouwing zich aanpast. Bij alleom deRelatie manier waarop deze doelen bereikt worden, isvoert verschillend. Hierdoor krijgen de velden /woningtypen, buurtjes een ‘eigen’ worden detussen algemene doelen beschreven waaraan demiddelen ontwikkelingen moeten voldoen. Een belangrijke rol toch is een openbaar en privé; Verschillende kunnen worden ingezet iedere woning gestapeld grondgebonden, is er sprake van een zeer privé buitenruimte en veel openbaar of woonmilieu enen identiteit, afgestemd opzonder despeelt specifieke kwaliteiten van de locatie en de doelgroep. Hieronder weggelegd voor het landschap, daanaast woonmilieu met een autoluw karakter een kleine privé buitenruimte te bieden dateen hetontspannen beeldbeperkte verrommeld. Gebouwde, architectonische middelen collectief groen. daarbij is in de duinen geen tuinen. De overgang dedoelen randen van het ontwikkelveld worden de algemene doelen beschreven waaraan de ontwikkelingen voldoen.
Een belangrijke rol is rol tenslotte een Motto architectuurbeeld dat typisch is(alvoor Kijkduin. Bijmoeten dezeaan vier wordt aangegeven ofen middelen waarbij gebruik gemaakt wordt van aanwezige) hoogteverschillen. Oplossingen kunnen naar het voor omliggende landschap is altijd met middelen vormgegeven. weggelegd het landschap, daanaast speelt een ontspannen woonmilieu een autoluw karakter een als welke middelen kunnen worden ingezet om ditgroene te bereiken. Hierbij gaat het met om zowel stedenbouwkundige gecombineerd worden met een haag. Drietenslotte aspecten spelen rol bij hettuinen bereiken doel: rolUitgangspunt en een architectuurbeeld dat typisch is dit voor Kijkduin. deze vier doelen wordt aangegeven architectonische middelen. bij in deeen duinen geen zijnvan oplossingen met Bij veranda, terras of balkons. Onder voorwaarden welke middelen kunnen worden ingezet om dit tegebruik bereiken. het om zowel stedenbouwkundige als zijn kleine tuinen mogelijk; ommuurd of door te Hierbij maken gaat van hoogteverschillen. De tuin is altijd beperkt 1. Landschap. Het belangrijkste kenmerk van het woonmilieu binnenduin is wonen in een landschap. Een architectonische in oppervlak enmiddelen. ondergeschikt aan het volume van de woning. In de openbare ruimte typologie doorgaande woonmilieu waarbijstrategie; het groenHet deomliggende boventoon voert en bebouwing zich aanpast.
Bij alle woningtypen, Landschappelijke landschap parkruimte komen deze drie typen tuin niet voor. 1. Landschap. belangrijkste kenmerk van van het woonmilieu binnenduin wonen in een Een of gestapeld enHet grondgebonden, is er sprake een zeer beperkte privé is buitenruimte enlandschap. veel openbaar wordt doorgezet in de woonomgeving, of de ontwikkeling woonmilieu waarbij hetdaarbij groen de boventoon voert en bebouwing zich aanpast. Bij alle woningtypen, collectief voegt eengroen. nieuw Motto landschap toe.is in de duinen geen tuinen. De overgang aan de randen van het ontwikkelveld gestapeld en grondgebonden, is is eraltijd sprake vangroene een zeer beperktevormgegeven. privé buitenruimte en veel openbaar of naar het omliggende landschap met middelen collectief groen. Mottoeen daarbij in de duinen van geendit tuinen. Drie aspecten spelen rol bijishet bereiken doel:De overgang aan de randen van het ontwikkelveld naar het omliggende landschap is altijd met groene middelen vormgegeven. Drie aspecten spelen een rol bij het bereiken van dit doel: maken onderscheidoorzetten bestaand
Strategieën
dend type landschap
landschapstype
Landschappelijke strategie; Het omliggende landschap wordt doorgezet in de woonomgeving, of de ontwikkeling Landschappelijke strategie; Het omliggende Openbare ruimte; Groen krijgt een plek in hetlandschap straatprofiel: Als een nieuw landschap en doorgaande voegt een nieuw landschap toe. wordt doorgezet in de woonomgeving, of de ontwikkeling parkruimte. Als groene bermen die het omliggende landschap de woonstraten intrekken. Of als brede voegt eengroenstroken, nieuw landschap toe. autovrije als intermediair tussen de woning en het omliggend landschap maken onderscheidend type landschap maken onderscheidend type landschap
doorzetten bestaand landschapstype doorzetten bestaand landschapstype
Openbare ruimte; Groen krijgt een plek in het straatprofiel: Als een nieuw landschap en doorgaande parkruimte. Als groene bermen die het omliggende landschap de woonstraten intrekken. Of als brede Openbare ruimte; Groen een plek tussen in het straatprofiel: Alshet een nieuw landschap en doorgaande autovrije groenstroken, alskrijgt intermediair de woning en omliggend landschap parkruimte. Als groene bermen die het omliggende landschap de woonstraten intrekken. Of als brede autovrije groenstroken, als intermediair tussen de woning en het omliggend landschap
2.2. Korrelgrootte. EenEen tweede kenmerk is ontspannen wonen, waarbij bebouwing met eenmet kleine Korrelgrootte. tweede kenmerk is ontspannen wonen, waarbij bebouwing eenkorrel kleine korrel op informele manier geschakeld is. Deis.oriëntatie op deop openbare ruimteruimte van de buurt en op deen op de opeen een informele manier geschakeld De oriëntatie de openbare van dezelf buurt zelf groene randen is op een informele manier vormgegeven met doorzichten tussen bebouwing door en groene randen is op een informele manier vormgegeven met doorzichten tussen bebouwing door en door versprongen of gestaffelde rooilijnen. Er zijn twee aspecten die bepalend zijn voor een ontspannen door versprongen of gestaffelde rooilijnen. Er zijn twee aspecten die bepalend zijn voor een ontspannen woonmilieu met een kleine korrel:
woonmilieu met een kleine korrel:
3. Autoluw. Alle gebieden kenmerken zich door een terughoudende rol voor de auto: zeer beperkt parkeren in deDe openbare ruimte en weinigde doorgaande autoverbindingen. Daarbijis; is geclusterd de verharding zo smal mogelijk en ruimtelijke configuratie; manier waarop bebouwing gesitueerd of juist De ruimtelijke configuratie; de manier waarop bebouwing gesitueerd geclusterd juist gespreid, geschakeld of losjes ‘shared geordend aan .de ontsluitingsstructuur. ingericht volgens het principe space’ Parkeren op eigen terrein wordtis; aan het zicht of onttrokken door gespreid, geschakeld of losjes geordend aan In dehet ontsluitingsstructuur. architectonische oplossingen en slim schakelen. openbaar gebied is een groene inpassing essentieel.
Straatprofielen; profielen zijn afhankelijk van de hoofdopzet van de openbare ruimte, de ruimtelijke configuratie en de parkeeroplossing, maar zijn altijd smal met een minimale hoeveelheid verharding. Parkeren langs de straat alleen daar waar het woonstraaten betreft met meerdere, met hun voordeur aan declusteren straatvan gelegen, Bijvanontsluitingsroutes naar schakelen vanclusters bebouwingvan woningen losjes ordenen(in de openbare ruimte strooien bebouwing bebouwing woningen. strategie doorgaand park) is er geen parkeren langs de straat, maar vindt dit geconcentreerd elders plaats. clusteren van bebouwing
strooien van bebouwing
schakelen van bebouwing
losjes ordenen
Bouwmassa,woningtypologie, korrelgrootte en bouwhoogte; verschillende woningtypologieën en bebouwing met verschillende bouwhoogte hebben allemaal een kleine korrel. Lengte,en breedte en hoogte Bouwmassa,woningtypologie, korrelgrootte bouwhoogte; zijnverschillende klein vergeleken met de omliggendeen puinduinen. Meerdere woningen woningtypologieën bebouwing met verschillende kunnen geschakeld worden in één bouwmassa en individuele woningen bouwhoogte hebben allemaal een kleine korrel. Lengte, breedte en hoogte vormen een sterk en samenhangend enseble. parkeren inpassen in het parkeren werenpuinduinen. uit de zijn klein vergeleken met de omliggende Meerdere woningen landschap, groene kaders
straat kunnen geschakeld worden in één bouwmassa en individuele woningen of door hoogteverschil te
doorgaand park met privé eilanden
brede ononderbroken groene bermen langs de ontsluiting
autovrije groenstroken haaks op de ontsluiting
vormen een sterk en samenhangend enseble. alle woningtypen een soortgelijke bouwmassa individuele woningen vormen samen een ensemble
benutten
alle woningtypen een soortgelijke bouwmassa individuele woningen vormen samen een ensemble
Parkeeroplossingen; individueel of collectief met zoveel mogelijk parkeren op eigen terrein. Het hoogteverschil moet zoveel mogelijk benut worden om parkeren uit het zicht te houden.
doorgaand park met privé eilanden doorgaand park met privé eilanden
een veranda aan het huis
een vlonder / terras
brede ononderbroken groene bermen langs de ontsluiting brede ononderbroken groene bermen langs de ontsluiting een patio
autovrije groenstroken haaks op de ontsluiting autovrije groenstroken haaks op de ontsluiting
een ommuurde tuin
een terras of balkon boven de helling
parkeren op het kavel, tussen de woningen
een hoger gelegen tuin
14
parkeren op het kavel maar in het bouwvolume
parkeren onder de woning
een uitgesneden tuin
4. Typisch Kijkduin. Een architectuur en materialisering die aansluit op de karakteristiek en sfeer van de kustplaats Kijkduin met robuuste, natuurlijke materialen en lichte kleuren. Aandacht moet besteed worden aan het dak, waarop vanaf de puinduinen goed zicht is. Doel is het creeeren van een homogeen en rustig beeld met een natuurlijke (groene) uitstraling, waarbij zonnepanelen kunnen worden ingepast. Het dakvlak is de vijfde gevel van de woning en is een onderdeel van de ontwerpopgave. De architectuur is typisch voor Kijkduin: platte of flauw hellende daken, een horizontale geleding, samengestelde volumes en grote gevelopeningen. 15 Moderne, eigentijdse architectuur of een hedendaagse vertaling van naoorlogse architectuur zoals die overal in Kijkduin te vinden is. Per ontwikkelveld moeten duidelijke keuzes gemaakt worden voor een selectie van kleuren uit het pallet en enkele kenmerken van typisch Kijkduin. Zo ontstaat een homogeen beeld met per buurt een eigen architectonisch handschrift. Het handschrift spreekt zich uit over het materiaalgebruik, de 15 plasticiteit, dakvorm, detaillering en bouwstijl.
17
22
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
Referenties architectuur De gevels worden uitgevoerd met houten delen die vergijzen passend bij de duinen en wat tevens duurzaam en circulair is. Aanvullend kunnen ook incidenteel materialen zoals metaal en glas toegepast worden. Een horizontale geleding van de gevel is kenmerkend voor de architectuur van de Binnenduinen en sluit ook aan op het gebouw aan de Buitenklingen. Eenduidig materiaalgebruik en een rustige ritmiek van de gevelopeningen versterken de samenhang en het gemeenschappelijke binnenterrein dat de gebouwen omsluiten. Door detaillering van de gevel en bijvoorbeeld geveldelen in wisselende breedtes, ontstaat een schaal en maat die de gebouwen een vriendelijke uitstraling geven passend bij de doelgroep. De gebouwen dragen bij aan de groene opzet van de buiteninrichting door groenelementen zoals plaatselijke begroeiing tegen de kopgevels van de gebouwen en langs de terrassen die aan de huiskamers gelegen zijn.(tekst VDM architecten)
horizontale geleding
kopgevel, horizontale geleding
Referenties balkons
materialisatie
verbijzondering kopgevel
begroeiing kopgevel
(beelden VDM architecten)
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
23
6. BELEIDSKADERS 6.1
Stedenbouw & Planologie
Structuurvisie 2020 Wereldstad aan zee De structuurvisie Den Haag 2020 schets op hoofdlijnen het ruimtelijke toekomstbeeld voor Den Haag en omgeving. Deze structuurvisie vormde de grondslag voor het Masterplan Kijkduin. Hierbij wordt onder meer gedacht aan verdichting en transformatie. Het voorliggende plan is passend binnen de gedachte van deze structuurvisie. In 2020 is begonnen met het proces dat moet leiden tot een omgevingsvisie voor Den Haag. Deze omgevingsvisie vervangt de structuurvisie en biedt dan een goede juridisch houdbare basis voor het succesvol uitvoeren van opgaven op het gebied van verstedelijking, klimaatadaptatie en energietransitie.
co-creatie van ruimtelijke plannen, stadsdebat over de toekomst van de stad en de samenwerking met stakeholders. Er is daarmee ook geen “blauwdrukplanning” aan de orde. Met behulp van negen principes voor stedelijke ontwikkeling wordt in de Agenda Ruimte voor de Stad aangegeven hoe de ontwikkelingen gestuurd worden
6.2
Woonbeleid
Woonagenda 2020-2023 Het Haagse Woonbeleid is vastgelegd in de Woonagenda 2020- 2023 RIS305711. Het woonprogramma van nieuwbouwprojecten moet hieraan voldoen. Er heerst in Den Haag een grote druk op de woningmarkt. In de Woonagenda worden maatregelen genomen om deze druk te verlichten. De Woonagenda is ingedeeld in vier thema’s die elk eisen en
Agenda ruimte voor de stad De Agenda Ruimte voor de stad (RIS295016, door de raad vastgesteld op 15 december 2016) is het richtinggevend document voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad en als zodanig de ruimtelijke onderlegger voor de nog op te stellen omgevingsvisie. Voor de Agenda Ruimte voor de Stad zijn vier transitieopgaven van belang: de ontwikkeling naar een nieuwe economie, de vraag om een inclusieve en veerkrachtige samenleving, de roep om slimme stadsontwikkeling en de opgave voor de overheid om in dit proces organiserend vermogen te tonen en ruimte te bieden voor maatschappelijk initiatief. Dat vraagt om ruimte voor innovatieve milieus, met ontmoetings- en experimenteerruimte, en aantrekkelijke vestigingsmilieus voor starters, studenten, creatievelingen, kenniswerkers en (stedelijke) gezinnen en ondernemende mensen. Stedelijke ontwikkeling is geen zaak van de gemeente alleen; allerlei partijen spelen daarin een rol. Bij de uitwerking van de agenda zal inhoud worden gegeven aan het “samen stad maken” langs vier “sporen’: ruimte bieden aan initiatieven,
wensen bevatten met betrekking tot nieuwbouw. Het gaat in deze planontwikkeling om de modernisering van een bestaande (intramurale) zorginstelling; de Binnenklingen. Deze voorziening wordt uitgebreid met 4 cliëntplaatsen. Door middel van sloop nieuwbouw worden de 124 bestaande kamers vervangen door 128 ruimere en comfortabelere studio’s met rondom een collectieve centrale buitenruimte.
6.3
Duurzaamheidskader
De Nota Duurzaamheid “Schone energie in een groene stad” (RIS301829) beschrijft op hoofdlijnen hoe Den Haag de energievoorziening, leefomgeving, mobiliteit en het grondstoffengebruik toekomstbestendig wil maken. Voor de Binnenklingen betekent dit dat er gebouw- en omgevingsmaatregelen nodig zijn. Voor de verschillende
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
Den Haag voert duurzaambouwenbeleid met de integrale prestatie-instrumenten GPR of BREEAM. De ambitie voor GPR is minimaal een 8 voor de thema’s milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde en 9 voor energie. Wordt gekozen voor BREEAM dan is de norm minimaal vier sterren. Veel nieuwbouw in Den Haag en Nederland laat ziet dat dit gangbaar is. Deze instrumenten helpen om duurzaam te bouwen met een maximale vrijheid voor ontwikkelaars. Bij een hogere prestatie kan korting gegeven worden op leges
thema’s (energie, groen, water, mobiliteit, circulariteit etc) zijn specifieke beleidsnota’s opgesteld. In volgorde van de Nota Duurzaamheid wordt de betekenis van de relevante beleidsnota’s voor de Binnenklingen onderstaand beschreven. Het team Duurzame Leefomgeving (S&P) is beschikbaar voor advies op projectniveau.
24
6.3.1 Groen en Ecologie Den Haag heeft de ambitie om in 2030 een klimaat neutrale stad te zijn. Daarvoor moet de Haagse energievoorziening aangepast worden. De energievoorziening van nieuwbouw moet daarom gelijk toekomstbestendig, zonder aardgasaansluiting, ontwikkeld te worden. De gekozen energievoorziening moet passen bij de oplossingsrichting die in het Stedelijk EnergiePlan (RIS306869) en het ontwerp van de Transitievisie warmte (RIS310442) vastgesteld is voor dit deel van de stad. Omdat nieuwbouw vanwege de goede isolatie met lage temperaturen verwarmd kan worden is het gebruik van hoge temperatuur stadsverwarming onwenselijk. Die warmte is nodig voor de verwarming van bestaande woningen en gebouwen. Warmte- en koude opslag in de bodem is hier naar verwachting een voor de hand liggende techniek. In de dimensionering van zo’n systeem kan rekening gehouden worden met de overige ontwikkelingen rond de kavel. Om het thermisch gebruik van de ondergrond te optimaliseren stelt de gemeente waar nodig bodemenergieplannen op. Voor dit deel van de stad is zo’n bodemplan er (nog) niet. Bij de dimensionering is daarom aandacht nodig voor mogelijke ondergrondse interferentie met omliggende warmte- en koudeopslag in de bodem.
6.3.2 Duurzame leefomgeving: Natuur In Den Haag zien we de natuur als belangrijk onderdeel van onze stad. Een stad met een vitale stadsnatuur is een gezonde stad. In de Nota Stadsnatuur zijn handvatten opgenomen
waarmee we werken aan een gezond stadsecosysteem met meer biodiversiteit. Een groene stad heeft veel te bieden aan inwoners. Bomen en planten zorgen immers voor verkoeling tijdens warme zomers en bieden een aangename plek voor bewoners om te verblijven. Een groene stad is ook beter toegerust om mee te bewegen op veranderingen in het klimaat, zoals uitschieters in temperaturen en neerslag. Een stad waar veel verschillende planten- en diersoorten zoals vlinders en vogels voorkomen, blijkt positief te zijn voor het welzijn van mensen. Een hoge biodiversiteit zorgt ervoor dat lastige soorten minder kans krijgen en er genoeg natuurlijke vijanden zijn om plaagsoorten in toom te houden. Een belangrijke voorwaarde voor een gezond stadsecosysteem is de aanwezigheid van een uitgebreid netwerk van groengebieden die onderling met elkaar verbonden zijn. De groengebieden zijn de belangrijke kerngebieden voor allerlei planten- en diersoorten. De ecologische verbindingszones zorgen als robuuste brede groenblauwe structuren voor de verbinding van deze gebieden. Zo kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen en functioneren deze daarnaast ook als belangrijke leefgebieden. In deze nota wordt de nadruk gelegd op een optimale ecologische inrichting door middel van vuistregels voor biotopen en -beheer, behoud en de mogelijke uitbreiding van de ecologische verbindingszones.
Is extra ruimtebeslag van een nietecologische functie onvermijdelijk dan moet de inpasbaarheid hiervan worden onderzocht. Naast het behoud en de ontwikkeling van bovengenoemd netwerk, wordt aandacht besteed aan het rekening houden met leefomstandigheden van planten en dieren bij beheer en inrichting van groen in brede zin. We werken aan een natuurinclusieve stad met een ecologisch gezond stadswatersysteem, het beheersbaar houden van overlast gevende planten en dieren en we zetten in op monitoring van onze stadsnatuur. Bij elke (her) inrichting en omvorming van de openbare ruimte stellen we een natuurkansenscan verplicht. Ontwerpen die ter beoordeling worden voorgelegd aan de Adviescommissie Openbare Ruimte worden, mede op basis van de natuurkansenscan, ook beoordeeld op het gebied van stadsnatuur. Natuurinclusief
denken én werken wordt zo steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel van het ontwerpproces. De Natuurkansenscan is opgenomen in bijlage 6 van de Nota Stadsnatuur (RIS305824): De gemeente Den Haag bevordert groen- en natuurinclusief bouwen in de stad met het besluit Natuurinclusief bouwen (RIS 288182). Enerzijds gaat het om het verbeteren van de leefomstandigheden van huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Dit zijn soorten die onder druk staan doordat gebouwen tegenwoordig zo gebouwd worden dat deze soorten geen nestelgelegenheden meer hebben. Anderzijds gaat het om een veel bredere opgave gericht op meer natuurlijk groen in de directe woonomgeving. Door de toenemende stedelijke ArcGIS Web Map verdichting is deze opgave extra actueel. Extra natuur op en aan gebouwen levert een bijdrage aan de instandhouding van soorten, aan het reduceren van hittestress en wateroverlast, aan de natuurbeleving in de stad en daarmee samenhangend
ArcGIS Web Map
Stedelijke Groene Hoofdstructuur
11/12/2021, 2:39:19 PM
Hoofdboomstructuur Groengebied Gemeente Den Haag Projectlocatie Gemeentegrens
aan het welzijn en de gezondheid van mensen. Het besluit over het Puntensysteem Groen- en Natuurinclusief bouwen (RIS301953) beschrijft het aantal punten dat op een locatie behaald moet worden. Dit is afhankelijk van de footprint, hoogte en het soort stedelijk gebied. Het puntensysteem beschrijft de maatregelen waar uit gekozen kan worden. Het puntensysteem is voor dit bouwproject nog niet verplicht. Het is een wens van de gemeente dat het wel toegepast wordt omdat met relatief eenvoudige maatregelen een mooie bijdrage aan de natuur in de stad mogelijk is. Het puntensysteem biedt hiervoor goede kaders. In Den Haag altijd een natuurkansenscan Bij elke (her)inrichting en omvorming van de openbare ruimte stellen we een natuurkansenscan verplicht. Ontwerpen die ter beoordeling worden voorgelegd aan de Adviescommissie Openbare Ruimte worden, mede op basis van de natuurkansencan, van nu af aan ook beoordeeld op het gebied van stadsnatuur. Natuurinclusief denken én werken wordt zo steeds meer een vanzelfsprekend onderdeel van het ontwerpproces. De Natuurkansenscan is opgenomen in bijlage 6 van de Nota Stadsnatuur (RIS305824): https://denhaag.
raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20 stukken/594868 6.3.3 Duurzame leefomgeving: klimaatbestendig Volgens de laatste scenario’s van het KNMI zal klimaatverandering ertoe leiden dat we in Nederland vaker te maken krijgen met hevige regenbuien, meer dagen met tropische temperaturen, langere droge perioden en een verdere stijging van de zeespiegel. Dergelijke weersextremen kunnen veel schade en overlast veroorzaken, ook op het gebied van gezondheid. De Wegwijzer 1:6,000 Den Haag Klimaatbestendig 0 0.05 0.1 0.2 mi (RIS308744) biedt ontwerpprincipes om gebouwen en de 0 0.07 0.15 0.3 km (directe) omgeving klimaatbestendig te ontwerpen en in te richten. Naast maatregelen op en aan gebouwen die gericht zijn op het buitenhouden van de zomerse zon of verkoeling Esri Nederland, Community Map Contributors
ArcGIS Web AppBuilder
Esri Nederland, Community Map Contributors |
11/12/2021, 2:39:19 PM
Hoofdboomstructuur Groengebied Gemeente Den Haag
0
0.05
0
0.07
1:6,000 0.1
0.2 mi
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
0.15
Esri Nederland, Community Map Contributors
0.3 km
25
Legenda
(overstekken, groene daken, verticaal groen, geveltuintjes)
gewenste ontwikkeling is niet passend binnen het vigerende
bieden bomen schaduw en verkoeling in de zomer. Samen met extra groen houden ze ook regenwater vast. Bomen vormen daarom ons groene kapitaal. Zodoende wordt terughoudend omgegaan met het afgeven van kapvergunningen en zal, waar kappen onvermijdelijk is, nieuw aangeplant moeten worden.
bestemmingsplan. De bebouwing overschrijdt de bouwvlakken
6.3.4 Duurzame Mobilitieit Ten aanzien van verkeer en vervoer wordt versneld ingezet op schonere alternatieven. Met deze maatregelen, zoals het versnellen van elektrische mobiliteit, wordt onze lucht schoner. Vanwege de gezondheidseffecten van luchtvervuiling streven we overal in de stad de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor luchtkwaliteit na. In en rond het gebouw kan actief rekening gehouden worden met de gewenste vormen van vervoer door ruimte en voorzieningen aan te brengen voor bijvoorbeeld (deel)fietsen en laadpunten voor elektrische voertuigen. 6.3.4 Duurzame grondstoffen Den Haag neemt deel aan de City Deal Circulair Bouwen. Dit richt zich op het hergebruiken van bouwelementen en -materialen, het gebruik van biobased producten en op het circulair ontwerpen zodat hergebruik in de toekomst eenvoudiger wordt. Deze werkwijze is het uitgangspunt voor de herontwikkeling. Innovatie kan helpen bij het doelmatig inkopen. De gemeente kan hier bij helpen. Afval dat tijdens de bouw en daarna in de gebruiksfase vrijkomt moet zoveel mogelijk aan de bron gescheiden worden en apart afgevoerd te worden. Het huishoudelijk afval dient inpandig en op eigen terrein te worden opgeslagen. In het ontwerp dient hiervoor ruimte gereserveerd te worden.
6.4 Vigerend juridisch kader Het vigerend bestemmingsplan voor de locatie Binnenklingen is het Bestemmingsplan Kijkduin-Ockenburgh. Hierin heeft het plangebied de bestemming Maatschappelijk-1. De
26
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
en de maximale bouwhoogte wordt overschreden. Om het voorliggende plan planologisch-juridisch mogelijk te maken zal een procedure worden doorlopen om af te wijken van het bestemmingsplan. Hierbij is het voor de omgeving en belanghebbenden mogelijk om een zienswijze op het plan in te dienen. Ook geldt in een groot deel van de ontwikkellocatie de medebestemming ‘Waterstaat – Waterkering’. Deze heeft tot doel de bescherming van de zeewering. Voor het bouwen van bouwwerken is het noodzakelijk een watervergunning aan ter vragen bij de beheerder, het Hoogheemraadschap van Delfland. Verder verwachten deskundigen dat in bodem van de locatie archeologische monumenten aanwezig zijn. Om deze te beschermen is de bestemming ‘Waarde – Archeologie’ aan het terrein aangewezen. Zowel bij het bouwen als het veranderen van het maaiveld moet het betreffende terrein goed onderzocht zijn. Strijdigheid bouwvlakken Bij het opstellen van het bestemmingsplan Kijkduin-Ockenburgh is de de bestaande situatie vastgelegd in bouwvlakken. De gewenste positionering van de nieuwbouw komt niet overeen met de bouwvlakken uit het bestemmingsplan. Strijdigheid bouwhoogte Voor de bebouwing aan de Binnenklingen gelden twee maximum bouwhoogtes. De bouwhoogte bedraagt maximaal 6 meter met op aangewezen plekken een accent van maximaal 7 meter.
Gezien de strijdigheid op deze twee punten, kan er een uitgebreide Wabo-procedure(omgevingsvergunning) doorlopen worden om het planinitiatief mogelijk te maken. Initiatiefnemer dient hiervoor een goede ruimtelijke onderbouwing aan te leveren, inclusief de benodigde onderzoeken.
Pagina 2 van 2
voor natuurbeleving in de stad en daarmee samenhangend aan het welzijn en de gezondheid van mensen. Conform het besluit over het Puntensysteem Groen- en natuurinclusief bouwen (RIS 301953) is de ambitie voor de ontwikkeling van deze locatie (grootschalige ontwikkeling in een woonwijk) de volgende tabel van maatregelen, met in de linkerkolom het te behalen puntenaantal. Voor uitleg over de maatregelen zie bijlage C van het rapport: https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/499196
Score
6
4
6
Punten Categorie
Maatregel
1
gevel/dak
Geveltuin
1
gevel/dak
Geen lichtuitstraling vanuit gebouw
1
gevel/dak
Groen dak met sedum (> 5 – 7 cm) /30%
2
gevel/dak
Groen dak met sedum, grassen, kruiden (7 - 15 cm) /30%
3
gevel/dak
Groen dak met (sedum), grassen, kruiden, dwergheesters (15 - 30 cm) /30%
4
gevel/dak
Groen dak met (grassen), kruiden, dwergheesters en struiken (30 - 50 cm) /30%
4
gevel/dak
Groen dak met kruiden, dwergheesters, struiken en bomen (> 50 cm) /30%
2
gevel/dak
Gevelgroen
1
verblijf
Insectenstenen
1
verblijf
Nestplaatsen voor gierzwaluwen
1
verblijf
Nestplaatsen huismus bij groene tuinen/pleinen
1
verblijf
Zomerverblijfplaats voor vleermuizen
1
verblijf
Winterverblijfplaats voor vleermuizen
1
omgeving
Geen buitenverlich�ng bij groen
1
omgeving
Cluster van 3 inheemse bomen
1
omgeving
Cluster van inheemse struiken 50m2
1
omgeving
Groene tuin met aanslui�ng op ecologische structuur
1
omgeving
Insectenhotel
1
omgeving
Voor vlinders geschikte struiken
1
omgeving
Droog bloemrijk grasland > 10m2
1
omgeving
Faunapassage onder hekwerk
2
omgeving
Natuurlijke haag > 25 meter
2
omgeving
Natuurlijke verharding 25% areaal
2
omgeving
Boomgaard met > 10 fruitbomen
2
omgeving
Grasland met inheems bloemenmengsel > 500 m2
2
omgeving
Groen >25% onbebouwde areaal
2
omgeving
Zoomvegeta�e langs perceelsranden
3
omgeving
Natuurlijke poel
3
omgeving
Pocketpark (minipark)
1
omgeving
Muurplanten in oude (kade)muur
1
omgeving
Doorstroming van open water
1
omgeving
Rustzone fauna langs wateroever
2
omgeving
Rij van >10 inheemse bomen (zo mogelijk gemixt)
2
omgeving
Natuurvriendelijke of drijvende oever > 10 m
2
omgeving
Ecologische wadi
Tabel bij Puntensysteem Groen- en Natuurinclusief bouwen
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
27
7. MILIEU- EN UITVOERINGSASPECTEN 7.1 MER beoordeling
Het bevoegd gezag dient te beoordelen of er belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden als gevolg van de voorgenomen planontwikkeling. Hiertoe staan in de bijlage van het Besluit milieueffectrapportage activiteiten opgesomd die mogelijk leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Voor activiteiten die genoemd staan in de eerste kolom van onderdeel C geldt dat zeer waarschijnlijk sprake is van belangrijke nadelige milieugevolgen, deze zijn dan ook direct m.e.r.-plichtig. In de eerste kolom van onderdeel D staan activiteiten opgesomd waarvan niet vaststaat of deze leiden tot belangrijke nadelige milieugevolgen. Hiervoor dient dan ook een m.e.r.-beoordeling uitgevoerd te worden. De voorgenomen ontwikkeling staat genoemd in de eerste kolom van onderdeel D onder 11.2 in de bijlage van het Besluit milieueffectrapportage: de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen. In de tweede kolom staan de drempelwaarden genoemd voor deze activiteit, hierbij gaat het erom of de activiteit betrekking heeft op één van de volgende genoemde punten: • een oppervlakte van 100 hectare of meer, • een aaneengesloten gebied en 2.000 of meer woningen omvat, of • een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer.
De drempelwaarde van 2.000 woningen wordt met dit planvoornemen bij lange na niet gehaald. Dat neemt niet weg dat in dat geval een vormvrije m.e.r.-beoordeling dient plaats te vinden aan de hand van drie criteria zoals genoemd in bijlage III van de Europese richtlijn m.e.r. (2011/92/EU): • kenmerken van het project • plaats van het project • kenmerken van het potentiële effect. Gelet op de te onderzoeken milieuaspecten in dit hoofdstuk in samenhang met artikel 3 lid 1 Besluit mer, moet geconcludeerd kunnen worden dat het milieubelang van de planontwikkeling in voldoende mate is afgewogen. Op basis van de kenmerken van het project (in relatie tot de drempelwaarden uit het
28
PUK BINNENKLINGEN - FEBRUARI 2022
Besluit milieueffectrapportage), de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële effecten moet aangetoond worden dat geen belangrijke nadelige milieugevolgen optreden. Als eerste stap moet een zgn. aanmeldnotitie opgesteld te worden.
7.2 Milieuzonering van bedrijven