Document · PDF

RIS311895 Bijlage Integraal Huisvestingsplan Sport

Algemene Raadscommissie 2 juni 2022, gemeente Den HaagBij agendapunt: Ingekomen bestuurlijke stukken29.484 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport 2022-2032.

Voorwoord. Iedereen weet, sporten is goed. Goed op meerdere terreinen. Het is goed voor je

Sportvoorzieningen die qua inrichting en programma toegesneden zijn op de

gezondheid, plezier, en contacten met andere sporters en vrijwilligers. Het is

behoeften van sportaanbieders, Hagenaars en Hagenezen. Om dit alles te

goed voor de samenleving, het verbind mensen, het draagt bij aan positieve

bereiken zijn investeringen in de Haagse sporthallen, zwembaden, sportvelden

normen en waarden. En sport is goed voor de stad, het draagt bij aan aantrek-

en sportieve openbare ruimte essentieel. Dat is het uitgangspunt van

kelijke en levendige stad waardoor Den Haag aantrekkelijk is om te wonen en

dit Integraal Huisvestingsplan Sport. Met dit plan worden de indicatieve

te bezoeken.

investeringen in beeld gebracht.

Het Haagse sportakkoord, door de raad vastgesteld als het kader voor het

Dit IHP gaat niet alleen over het goed plannen van sportvoorzieningen.

sportbeleid, kent 4 pijlers:

Een laagdrempelig en toegankelijk sportaanbod in goed onderhouden

• Goede, op de toekomst gerichte accommodaties in de stad

accommodaties en locaties in de buurt levert een belangrijke bijdrage aan

• Sterke Haagse sportverenigingen

de kwaliteit van de samenleving, waarin verbondenheid, cohesie en het

• Voor wie een extra steuntje nodig heeft stimuleringsprojecten

voorkomen van sociale uitsluiting van belang zijn. Daarnaast is meer

• Topsport en talentontwikkeling

bewegen gezond. Hoe jonger mensen met sporten beginnen, hoe langer zij doorgaans actief blijven.

Dit IHP gaat over de eerste pijler. Om te kunnen sporten en bewegen zijn goede sporthallen, sportvelden, zwembaden en een sportieve openbare ruimte de

Tot slot, om Den Haag over de eindstreep te trekken van een nog sportievere

belangrijkste voorwaarde. Hierbij zijn wij als gemeente nadrukkelijk zelf aan

stad is onze inzet nodig. Samen houden we Den Haag in beweging!

zet. Wij zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de sportaccommodaties. Dit geldt ook voor sportieve ruimte in de groeiende en veranderende stad. Het bieden van sport voor iedereen, met inzet op duurzaamheid en de

Hilbert Bredemeijer

veranderende stedelijke opgave vraagt om passende sportvoorzieningen.

Wethouder Sport

Voorwoord

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Inhoudsopgave. Voorwoord. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

Samenvatting IHP Sport. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 1.

Sportief in beweging. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1.1

Aanleiding: Opgaven in een aantrekkelijke sportstad. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

1.2 Doel en uitgangspunten: de juiste sportinfrastructuur voor de stad. . . . . . . . . . . . 13

4.1

Huidige rolverdeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

4.2

Trends in relatie tot rolverdeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34

4.3

Toekomstige rolverdeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

Vraag en aanbod zwemaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 5. 1

Aanbod zwemaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

1.3 Opzet Integraal Huisvestingsplan Sport. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

5.2

Behoefte zwemaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

1.4

Onderzoek en gegevens. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

5.3

Uitbreidingsopgave zwemaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

1.5

Leeswijzer. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

Beleidsuitgangspunten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

2.1.2

Vraag en aanbod binnensportaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 6.1

Aanbod zaalsport accommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

6.1.1

Sporthallen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

regelgeving.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

6.1.2

Sportzalen en gymzalen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

Het Haags Sportakkoord. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

6.1.3

Monofunctioneel binnensportaccommodaties/specials. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

2.1 Vastgestelde beleidsuitgangspunten op basis van beleidsnota’s en wet en 2.1.1

Vastgestelde Referentienormen maatschappelijke voorzieningen en

6.2

Behoefte zaalsportaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46

beslisboom. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17

6.2.1

Behoefte sporthallen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47

2.1.3

Duurzaamheidsbeleid en regels en wetgeving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

6.2.2

Gymzalen en sportzalen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48

2.1.4

Vastgoed en financieel beleid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

6.2.3

Monofunctionele sportaccommodaties/specials. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

2.1.5

Ruimtelijk beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

6.3

Opgave zaalsportaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

2.2 Uitgangspunten en daaruit volgende indicatoren. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23

6.3.1

Opgave sporthallen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

6.3.2

Opgave gymzalen en sportzalen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51

6.3.3

Monofunctionele sportaccommodaties/specials. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51

Rolverdeling binnen Den Haag van de sportvoorzieningen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

Behoefte in een veranderde stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 3.1

Maatschappelijke behoefte. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

3.2 Sport in openbare ruimte en individuele sporten worden populairder. . . . . . . . . . 27 3.3 Groeiende kwantitatieve behoefte door de bevolkingsgroei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 3.4 Efficiënt, slim en gecombineerd ruimtegebruik. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

Inhoudsopgave

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Vraag en aanbod buitensportaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 7.1

Vraag aanbod buitensportaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54

7.2 7.3

Topsport: Voorzieningen op Olympisch niveau. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 9.1

Topsportstad. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76

Opgave buitensport Den Haag. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54

9.2

Topsportprogramma’s. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76

Vraag, aanbod en opgave per buitensport. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

9. 3

Topsportverenigingen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77

7.3.1

Atletiek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

9.4

Talentontwikkeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78

7.3.2

Handbal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56

7.3.3

Hockey . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57

7.3.4

Honk- en softbal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59

7.3.5

Korfbal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59

7.3.6

Rugby. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60

7.3.7

Tennis. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60

7.3.8

Voetbal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61

7.3.9

‘Zien bewegen doet bewegen’. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

7.4

Vraag aanbod verenigingsaccommodaties op sportparken. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63

Sport in de openbare ruimte. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 8.1

Groeiende behoefte in de volle breedte. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

8.2

Type sport in de openbare ruimte. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67

8.3

Aanbod, behoefte en opgave aan Sporttoestellen en Calisthenics. . . . . . . . . . . . . . . 68

8.4

Aanbod, behoefte en opgave voor sporten op sportplekken voor ‘wieltjes’. . . . . . . 71

8.5

Aanbod, behoefte en opgave sportveldjes en kooien. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

8.6 Gecombineerde bovenwijks aanbod behoefte en opgave met Zuiderpark en Malieveld. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73

10. Kwaliteit sportaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 10.1

Beheer en Onderhoud gemeentelijke sportaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80

10.2

Kwaliteit club/kleedaccommodaties en veldverlichting sportverenigingen . . . . . 81

11.

Vervanging gemeentelijke sportaccommodaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83

12.

Verduurzaming. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86

13.

12. 1

Verduurzamen sporthallen en zwembaden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86

12.2

Verduurzaming Verenigingsaccommodaties. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

Financiën. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 13.1

Overzicht van de benodigde indicatieve investeringen, de kosten. . . . . . . . . . . . . . . 91

13.2

Risico’s en beheersmaatregelen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94

Bijlagen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 Bijlage 1 Aanbod Zwembaden en kosten onderhoud en verduurzaming. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99

Bijlage 2 Overzicht indicatieve investerings- en exploitatielasten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102

8.7 Aanbod, behoefte en (participatie) opgave aan overige sport en innovatie in de openbare ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74

Inhoudsopgave

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Samenvatting IHP Sport

Samenvatting IHP Sport. Sporters zijn er in alle soorten en maten: van een eerste judo les voor het jonge kind tot loopvoetbal voor senioren, van urban runner tot tophockey

Uitgangspunten.

speler en van korfballer tot bootcamp deelnemer. Dit vraagt om een goede

Aangegeven is op welke wijze invulling gegeven kan worden aan de al vast

sportinfrastructuur met zwembaden, sporthallen, sportvelden en sport- en een

gestelde ambities. Hierbij gaat het met name om:

beweegvriendelijke openbare ruimte dat aansluiting op de behoefte. De stad

• Vastgestelde ruimtelijke kaders, waaronder Structuurvisie CID en Nota

veranderd en de stad groeit. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor een

Referentienormen maatschappelijke voorzieningen, waarin is vastgelegd

aanzienlijk deel van de sportfaciliteiten. Den Haag beoogt een aantrekkelijke

dat voorzieningen gelijke tred moeten houden met de groei van het aantal

stad te zijn voor haar inwoners.

inwoners; • De afspraken over het klimaatakkoord;

Dit Integraal Huisvestingsplan Sport is een beleidsarm document, dat een

• Het Sportakkoord;

perspectief schetst voor de sportvoorzieningen in de stad. Het doel hierbij is

• Algemene Verordening Financieel Beheer en Beleid (VFBB) en Nota vastgoed.

om vanuit een brede blik naar de portefeuille te kijken en in te spelen op

Als nuance bij bovenstaande geldt dat er geen rekening is gehouden met de

relevante ontwikkelingen. In dit IHP Sport wordt dit perspectief voor de

ambitie om de sportdeelname te verhogen conform Sportakkoord. Ook is er

komende 10 jaar geschetst met een doorkijk tot 2040. Tevens wordt er een

geen rekening gehouden met beoogde versnelling van de uitvoering van

indicatieve investeringsbehoefte gegeven per type sportvoorziening.

klimaatdoelen met de Nota Duurzaam Bouwen. Aanvullend is het uitgangspunt toegevoegd om de voorzieningen na de voorgeschreven afschrijvings

Zo houden we zicht op de behoefte om de sportfaciliteiten op niveau te

termijn te beoordelen op noodzaak van vervanging. Het vervangen van de

houden en in gelijke tred met de woningbouwproductie het sportaanbod mee

accommodaties kan de functionaliteit verbeteren, een financieel voordeel

te laten groeien. Aangezien dit een beleidsarm document is, zijn er aan het IHP

hebben ten opzichte van het ‘eeuwig durende onderhouden van accommo

Sport geen financiële consequenties verbonden. Een besluit tot het toevoegen

daties en de noodzakelijke verduurzaming vereenvoudigen.

van een voorziening aan de stad vraagt altijd om een actief besluit van het college en de gemeenteraad. Onderdeel van dit besluit is hoe de voorgenomen

Geredeneerd vanuit deze kaders zijn de sportvoorzieningen beoordeeld met de

investering en de exploitatie daarvan gedekt wordt.

variabelen kwantiteit, kwaliteit en duurzaamheid.

Samenvatting IHP Sport

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Om te komen tot het IHP Sport zijn vele (data)analyses gedaan en onderzoeken

zwemwater toe te voegen. Voor de lange termijn is de inzet voor een zwembad

uitgevoerd. Sportverenigingen zijn middels enquêtes gevraagd naar de

in het zuidelijke deel van Den Haag een optie. Het uitbreiden van therapeu-

toekomstige behoefte aan accommodaties. (uitgevoerd in onderzoek Mulier

tisch zwemwater en het vervangen van zwembad Escamphof speelt ook een rol

instituut in 2019). De onderzoeken uit 2018 en 2019 van Mulier instituut en

om te komen tot de juiste Haagse zwembadconfiguratie.

Drijver & Partners zijn bijgesteld op basis van geactualiseerde bevolkingsprog-

Om aan de vraag naar sporthalruimte te voldoen zijn er tot aan 2040 zes extra

nose. De resultaten zijn besproken met relevante partijen zoals de Adviesraad

sporthallen nodig. In dit IHP-Sport is de planning van uitbreiding gericht tot

voor Sport. Ook zijn er Stadsdeelsessies georganiseerd met sportconsulenten

2032. Voor na die periode zal op een later moment de dan geldende prognoses

en wijkmanagers. De uitkomsten van deze gesprekken en gedane adviezen zijn

worden uitgewerkt. Naast de reeds in voorbereiding zijnde vervanging van

in het IHP Sport verwerkt.

sporthal Loosduinen waarbij een extra hal wordt gerealiseerd is uitbreiding

Het IHP Sport staat niet op zichzelf. Bij de vaststelling van de Haagse referentie-

van een sporthal in Scheveningen of in het Centrum gewenst. Met de nieuw-

normen voor maatschappelijke voorzieningen is niet alleen de opdracht

bouw in de Binckhorst wordt een nieuwe sporthal in combinatie met een

gegeven de opgave per gebied nader uit te werken maar ook om, naar voor-

middelbare school op de Binckhorst gereserveerd. Voor de overige vraag

beeld van het integraal huisvestingsplan onderwijs, voor elk type voorziening

stadsbreed geldt dat met investeringen in blaashallen de capaciteit van

een IHP op te stellen. Hiermee wordt een meer integrale en daarmee een

sporthallen geoptimaliseerd kan worden.

efficiëntere benadering van het maatschappelijk vastgoed opgesteld met als resultaat een beter overzicht van ruimtelijke en financiële opgave voor de korte

De tijdelijke turnhal en groei van urban sports zorgt ook voor een behoefte. Het

en lange termijn. Dit geeft betere handvatten om ambities te realiseren.

feit dat de tijdelijke turnhal verplaatst moet worden geeft de gelegenheid om

Kwantiteit van de gemeentelijke sportaccommodaties.

te onderzoeken of een eventuele nieuwe turnhal te integreren is met urbans sports en te combineren bij de bouw van een nieuwe sporthal. In het centrum is behoefte aan extra vechtsportlocaties, de Houtzagerij biedt hiervoor op korte

Uitgangspunt in dit IHP is dat het aanbod van de gemeentelijke sport

termijn deels een oplossing. Voor de lange termijn is een normatieve behoefte

accommodaties wordt afgestemd op de behoefte en rekening houdend

voor nog een sporthal in Laakhavens en een sporthal in een ander gedeelte van

met de geprognosticeerde bevolkingsgroei. Hiervoor zijn in 2018 en 2019

het CID.

onderzoeken voor uitgevoerd door externe bureaus. Daarnaast zijn de bevolkingsprognoses geactualiseerd naar de laatst bekende gegevens en

Op basis van de onderzoeken bestaat er een krapte aan sportvelden. Deze

rekening houdend met de vastgestelde referentienormen.

krapte ligt vooral bij de rugby-, hockey- en deels de voetbalvelden. Op korte termijn is het toevoegen van kwaliteitsimpulsen aan en herinrichting van

De geprognosticeerde behoefte laat zien dat uitbreiding van zwemwater in

bestaande sportparken nodig om het aanbod aan te laten sluiten op de vraag.

Den Haag wenselijk is. Mogelijkheden hiervoor zijn het uitbreiden van de

Op basis van de referentienorm met een groei van de bevolking naar 626.000

bestaande zwembaden en/of het realiseren van een nieuw zwembad. Bij

inwoners 18 ha aan extra sportvelden nodig in 2040, waarvan 14,5 ha voor de

zwembad Zuiderpark is het nodig dat functionaliteit worden aangepast.

behoefte gerelateerd aan woningbouw tot 2032. Van de behoefte in de

Nader onderzoek moet uitwijzen of een zwembad in de voorzieningencluster

Binckhorst en het CID is de Vlietzone de enige optie met omvangrijke mogelijk-

van de Binckhorst of elders in Laak mogelijk is. Andere optie in een figuratie is

heden. Vanuit de schaarste aan ruimte wordt hier verder op basis van een

om bij vervangende nieuwbouw van de Blinkerd of bij Zuiderpark extra

beslisboom nadere invulling aan gegeven (zie paragraaf 2.1.2).

Samenvatting IHP Sport

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Veel van de clubaccommodaties op de buitensportcomplexen van de Haagse

natuurlijke momenten. Later verduurzamen is uiteindelijk duurder, omdat

sportverenigingen zijn sterk verouderd. Verpaupering en het niet kunnen

installaties dan bijvoorbeeld twee keer vervangen moeten worden.

verduurzamen van de gebouwen dreigt. Verenigingen moeten blijvend gestimuleerd worden om van de IAS subsidies gebruik te maken (huidige

Het verduurzamen van de gemeentelijke sportaccommodaties dient conform

regeling loopt voor duurzaamheidsonderdeel eind 2023 af). Het opstellen van

de in het klimaatakkoord gestelde termijn te worden uitgevoerd. Enkele

een routekaart per clubgebouw is wenselijk om inzichtelijk te maken hoe aan

economisch afgeschreven accommodaties, met hoge onderhoudskosten en

het klimaatakkoord te kunnen voldoen.

welke binnen de gestelde termijn verduurzaamd moeten worden komen in aanmerking voor vervanging.

Voor sport en beweegvriendelijke mogelijkheden in de openbare ruimt is er behoefte aan extra playgrounds, calisthenics-, sporttoestellen, etc. Bovenwijks

Tot slot is het wenselijk om voor het onderhoud aan en vervanging van de

is er een opgave met sportvoorzieningen op het Malieveld en het Zuiderpark.

openbare sport- en beweegfaciliteiten structurele middelen te hebben om in

Hiervoor zijn geen investeringsmiddelen beschikbaar.

behoefte te voorzien. Vooral voor skatebanen ligt er een vervangingsopgave.

Kwaliteit van de gemeentelijke sportaccommodaties. Binnen het huidige regime wordt er geen rekening gehouden met het vervangen van de accommodatie na de afschrijvingsperiode maar met eeuwigdurende instandhouding. Met de noodzakelijke verduurzamings opgave, is dit niet meer altijd kostenefficiënt. Bovendien komt het huidige

Momenteel kan het sportief inrichten en vervangen van de openbare ruimte alleen als er incidenteel geld beschikbaar is. Voor nieuwbouw geldt dat sport in de openbare ruimte onderdeel is van de gebiedsontwikkeling en begroting stedelijke ontwikkeling.

Financiën.

principe van eeuwigdurende instandhouding de functionaliteit en de kwaliteit

Op basis van behoefteonderzoek en de referentienormen in relatie tot de

niet ten goede. Daarom worden in dit IHP Sport de mogelijkheden en conse-

geprognosticeerde bevolkingsgroei is een indicatieve investeringsopgaaf voor

quenties van het hanteren van een vervangingsregime van de gemeentelijke

de komende 10 jaar opgesteld met een doorkijk naar 2040. Den Haag beschikt

sportaccommodaties in beeld gebracht.

over relatief veel oudere sportvoorzieningen. De combinatie van de groei van de stad, de behoefte van onze inwoners en de duurzaamheidsopgave leidt tot

Hierbij wordt aangetekend dat er nader onderzoek nodig is of dit voor elk pand

een investeringsvraagstuk voor de gemeente Den Haag.

vanuit een ‘total-cost-of-ownership-benadering’ daadwerkelijk goedkoper en wenselijker is dan duurzame renovatie. Ook wordt hierin meegenomen dat sporthal Gaslaan qua functionaliteit niet op orde is, dat mogelijk niet alle sporthallen en zwembaden te verduurzamen zijn en dat omgekeerd vanuit circulariteit - in plaats van energetische waarde - inzet op behoud wenselijk is. Voor duurzaamheid is aangesloten bij de opgave conform het klimaatakkoord. Het behalen van het klimaatakkoord wordt in regels naar verwachting steeds dwingender (wetgeving jurisprudentie). De klimaatakkoordroute gaat uit van

Samenvatting IHP Sport

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Bestaande behoefte Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

17 mln

1,1 mln

0,4 mln

Scheveningen-Centrum

8,5 mln

0,4 mln

Scheveningen Centrum parkeergarage

2,9 mln 0,1 mln

0,1 mln

Zwemwater

Uitbreiding therapeutisch

Sporthallen

Samenvallende vervangingen met + uitbreidingen Kunstzone (inclusief turnen)

Gymzaal

Aanpassing 3x vecht-sport,urban en dans

Special

Vechtsporten Houtzagerij

0,1 mln

2030

2031

2,4 mln

0,06 mln

0,4 mln

0,1 mln

Verplaatsing Turnhal

Velden

2029

0,7 mln

Voorziening skatehal Binckhorst

0,1 mln

Uitbreiding Turn& Urban Sports

6,6 mln

0,3 mln

0,9 mln

0,1 mln

0,4 mln

0,1 mln

1,3 mln

1,4 mln

1,45 mln

1,5 mln

1,6 mln

0,3 mln

Rugby velden erbij Hockey kunstgras e.d.

0,1 mln

Korfbal herindeling

0,1 mln

Voetbal 10x kunstgras Zien sporten doet sporten Atleltic skill-model

0,4 mln

ADO Zuiderpark

0,4 mln 3 mln

Beachcourts Zuiderpark

0,1 mln

Openbare ruimte

Zuiderpark, Malieveld, sporttoestellen, skaten etc

0,5 mln

2,4 mln

0,5 mln

0,6 mln

Clubaccommodaties

Inspecties

0,1 mln

Subtotaal

71 mln

19,3 mln

8,5 mln

20,7 mln

3,4 mln

3,55 mln

3,5 mln

3,6 mln

2,3 mln

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Groei stad Zwemwater Sporthallen

2029

2030

2031

Zwembad Binckhorst/ (optie combi Escamphof)

19 mln

0,5 mln

Zwembad Binckhorst parkeergarage

3,8 mln

Sporthal Binckhorst

8,5 mln

0,4 mln

Parkeergarage Sporthal Binckhorst

2,9 mln

Blaashal Escamp en CID

0,8 mln

Velden

14,5 ha voetbal, hockey, rugby sport op dak etc.

15,5 mln

0,2 mln

15,7 mln

0,5 mln

16,0 mln

Subtotaal

85 mln

15,5 mln

1,0 mln

49,8 mln

1,4 mln

16,9 mln

Samenvatting IHP Sport

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Vervanging Zwemwater

Totaal

2022

Functionaliteit veiligheid Zuiderpark

4 mln

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Escamphof

2030

2031

8,9 mln

Blinkert (+sporthal) Sporthallen

2029

28,9 mln

Gaslaan

8 mln

’t Zandje

8 mln

Zuidhaghe

8 mln

Special

Lindo beach

4,6 mln

Openbare ruimte

Onderhoud Skate-banen, playgrounds, sporttoestellen

Velden

herinrichting sportcomplex Escamp

Clubaccommodaties

Reguliere IAS (gedekt, excl duurzaamheid)

1,5 mln

Subtotaal

84,7 mln

6,5 mln

10.8 mln

7,1 mln

10,5 mln

2,5 mln

31,4 mln

2,5 mln

17,9 mln

2,5 mln

10,5 mln

Totaal

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

1 mln

8,3 mln

Duurzaamheid Zwemwater

Houtzagerij

1,5 mln

Hofdbad Sporthallen

Boswijk

1,5 mln 0,8 mln

Leidschenveen

0,8 mln

Specials

Jump Free Urban Sports

Clubaccommodaties

Voortgang IAS duurzaamheid

0,5 mln

Subtotaal

8,7 mln

1,3 mln

0,5 mln

2,8 mln

0,5 mln

0,65 mln

0,5 mln

2 mln

Totaal (exclusief regulier onderhoud en tekorten daarop)

270

26,3

19,8

30,6

14,6

6,6

50,9

7,8

74,5

6,8

31,8

Samenvatting IHP Sport

0,15 mln

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Sportief in beweging

1. Sportief in beweging. 1.1 Aanleiding: Opgaven in een aantrekkelijke sportstad. Het aantal inwoners van Den Haag groeit steeds harder en de ambities met

Om goed voorbereid te zijn om de bestaande en de nieuwe inwoners van Den Haag een goede sportinfrastructuur te kunnen bieden wordt met het Integraal Huisvestingsplan Sport (IHP Sport) inzicht gegeven waar de komende jaren de aanpak voor voldoende, goede sportmogelijkheden in Den Haag moet liggen.

de gebiedsontwikkeling zijn groot. Den Haag beoogt een aantrekkelijke en leefbare woon- en werkstad te zijn voor de bestaande en nieuwe inwoners,

Het IHP Sport staat niet op zichzelf. Voor de verschillende domeinen van OCW

waar het prettig leven is, in alle opzichten. De mogelijkheid om te sporten en

worden integrale huisvestingsplannen vastgesteld. Het IHP Onderwijs 2020-

sportief te bewegen draagt hier voor een belangrijk deel aan bij. Dit vraagt om

2030 geldt als voorbeeld voor deze werkwijze.

een op vraaggerichte en goed onderhouden sportinfrastructuur, die aansluit op de behoefte van de inwoners, bijdraagt aan de duurzaamheidsopgave, ontmoetingen faciliteert, inspirerende topsporters voortbrengt en als elementair onderdeel van het stedelijk weefsel bijdraagt aan de aantrekkingskracht van de stad als plek om te wonen, werken en te ontspannen.

1.2 Doel en uitgangspunten: de juiste sportinfrastructuur voor de stad. Dit Integraal Huisvestingsplan Sport is een strategisch beleidsdocument, dat een perspectief schetst voor de sportvoorzieningen in de stad. Het doel van het IHP Sport is om op basis van behoefteonderzoeken en de referentienormen inzicht te geven welke ruimteclaims en indicatieve investeringsbedragen in de toekomst nodig zijn. Dit doen we op gedetailleerd niveau voor de korte termijn (aankomende collegeperiode 2022-2032) en de middellange termijn (2032-2040). In de uitwerking van het IHP-Sport zijn de beleidsuitgangspunten van het Haags Sportakkoord 2020-2022 (RIS306192), de Nota Haagse referentienormen maatschappelijk voorzieningen (RIS307513) en de Nota Duurzaamheid Schone energie in een groene stad (RIS 301829) gehanteerd. Deze drie nota’s geven gezamenlijk de urgente opgaven aan om de (gemeentelijke) sportinfrastructuur mee te laten groeien met de bevolkingsontwikkeling, de kwaliteit/functio naliteit te laten aansluiten op de behoefte en om de sportinfrastructuur te verduurzamen.

Hofbad: inclusief en aantrekkelijk

1. Sportief in beweging

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

1.3 Opzet Integraal Huisvestingsplan Sport.

1.4

Onderzoek en gegevens.

Per sportvoorziening worden de ruimteclaims en indicatieve kosten die nodig

Om te komen tot deze IHP Sport zijn vele (data-)analyses gedaan en zijn

zijn in beeld gebracht.

onderzoeken uitgevoerd naar de behoefte, toegankelijkheid, kwaliteit en duurzaamheid van zwembaden, gymzalen, sporthallen en buitensport

In het IHP-Sport wordt onder sportinfrastructuur de vier gemeentelijke

accommodaties in Den Haag (zie RIS301864). Door de maatregelen ter voor

sportvoorzieningen verstaan. Dit betreft:

koming van verspreiding van corona is er veel data tot 2019 gebruikt, bijvoor-

A. Sporthallen en overige binnensportaccommodaties

beeld bij het bepalen van de behoefte aan binnensportaccommodaties.

B. Zwembaden

Daarnaast is gekeken naar vergelijkbare ontwikkelingen in de andere

C. Buitensportaccommodaties

G4-gemeenten en zijn gesprekken gevoerd met organisaties zoals de

D. Voorzieningen in de openbare ruimte

Adviesraad voor Sport en het platform Student en Stad en zijn stadsdeelsessies georganiseerd met diverse stakeholders.

Deze voorzieningen worden beoordeeld op: A. Kwantiteit, B. Kwaliteit en C. Duurzaamheid A. Het aanbod in de bestaande stad wordt gewogen aan de hand van verschil-

1.5

Leeswijzer.

lende indicatoren zoals bezettingsgraad/bezoekers, referentienormen,

Het volgende hoofdstuk zal verder ingaan op vastgestelde relevante beleids

aansluiting bij beleidsdoelstellingen. Rekening wordt gehouden met het

kaders en uitgangspunten. Vervolgens gaat hoofdstuk 3 in op de veranderende

veranderend sportlandschap en de demografische veranderingen die mede

stad en de daarbij behorende behoefte. De behoefte om in te spelen op de groei

van invloed zijn op voor de ruimtebehoefte van sport.

van de stad, de veranderende samenstelling van de bevolking en de populariteit van sporten. Hoofdstuk 4 gaat verder in op de veranderde rolverdeling. In

B. De kwaliteit van de gemeentelijke sportvoorzieningen is niet alleen belang-

hoofdstuk 5 t/m 8 wordt vervolgens achtereenvolgens ingegaan op de zwem-

rijk voor de aantrekkelijkheid om te sporten maar speelt ook een grote rol in

baden, sporthallen en overige binnensport- en buitensportaccommodaties en

de gemeentelijke exploitatielast. Een sterk verouderde voorziening vergt

voorzieningen in de openbare ruimte.

namelijk hoge kosten in het beheer en onderhoud. C. Op basis van de huidige- en toekomstige wet- en regelgeving, waaronder duurzaamheid, worden de benodigde aanpassingen van de voorzieningen in beeld gebracht.

1. Sportief in beweging

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Beleidsuitgangspunten

2. Beleidsuitgangspunten. Om te komen tot een sportinfrastructuur die passend is bij Den Haag, zijn de vastgestelde kaders uit relevante nota’s en wet- en regelgeving een belangrijke basis voor het IHP sport. Hierbij gaat het om onder meer het Haagse Sportakkoord, de nota referentienormen maatschappelijk vastgoed, en het duurzaamheidskader. Op basis van deze kaders zijn de beleidsuitgangspunten geformuleerd.

2.1 Vastgestelde beleidsuitgangspunten op basis van beleidsnota’s en wet en regelgeving. 2.1.1

Het Haags Sportakkoord.

Uitgangpunt voor de ambities met betrekking tot sport zijn beschreven in het Haagse sportakkoord. In het Haags Sportakkoord 2020-2022 (RIS306192, 2020) staan de belangrijkste uitdagingen en ambities waar Den Haag de komende periode voor staat voor een optimaal sportklimaat. Het sportakkoord bestaat uit 4 pijlers:

afstemmen van vraag en aanbod draagt bij aan het behalen van de doelstel-

1. Accommodaties en voorzieningen voor sport

lingen uit het Haags Sportakkoord. Daarnaast zal het aantal inwoners in

2. Sterke Haagse sportverenigingen

Den Haag de komende jaren toenemen. Nieuwe wijken worden gebouwd en in

3. Heel Den Haag beweegt

bestaande wijken groeit het aantal woningen en inwoners. De uitdaging is om

4. Topsport en talentontwikkeling

in de verdichtende stad voldoende ruimte voor sporten en bewegen te blijven bieden, zowel op het gebied van zwemwater, sporthallen, buitensport

Inzet is dat er 2032 voldoende faciliteiten zijn, die aansluiten bij de Haagse

voorzieningen als sport en bewegen in de openbare ruimte. Het waarborgen

sport- en beweegbehoefte en het merendeel van de Sportaccommodaties in

van de leefbaarheid, vitaliteit en aantrekkelijkheid van onze stad, vraagt om

2022 functioneel, van goede kwaliteit en duurzaam is. Het aanbod aan sport-

het realiseren van sportaccommodaties (zowel binnen als buiten) zoals

voorzieningen op wijkniveau sluit nog niet altijd aan bij de vraag. Het beter

opgenomen in de Haagse referentienormen.

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

In de openbare ruimte is er inzet op het benutten van de bestaande plekken

zwembaden, maar ook voldoende speelveldjes, en gebruiksgroen in de open-

voor sport en bewegen. Verder verbinden we routes, zodat er logische rondjes

bare ruimte om te sporten en te bewegen.

ontstaan om hard te lopen, te wandelen of te fietsen. De verdichting van de stad, de verwachte bevolkingsgroei en de ambitie van

De gebiedsontwikkeling moet voorzien zijn van een voorzieningenprogramma,

100% sport- en beweegdeelname in 2030 vragen om bereikbare en toeganke-

waaruit blijkt dat voldoende ruimte beschikbaar is voor het realiseren van de

lijke sportvoorzieningen in de buurt. Naast bereikbaarheid is ook diversiteit

gewenste voorzieningen, met inzicht in de wijze van realisatie daarvan. Inzet is

van belang. Het ruimte bieden in Den Haag aan nieuwe sporten, zoals free

om voldoende aanbod op het juiste schaalniveau te realiseren, gekoppeld aan

running en boulderen is daarom belangrijk. Daarnaast wordt ingezet op het

de grote gebiedsontwikkelingen. Indien er voor bepaalde voorzieningen geen

principe ‘zien sporten doet sporten’. Voor een sporthal wordt een pilot opgezet

locatie beschikbaar is in het te ontwikkelen gebied, is er de verplichte opgaaf

voor multifunctioneel gebruik, waar zorg- en welzijnsfuncties ook onder

hiervoor elders ruimte te creëren.

worden gebracht en waar de sporthal het vertrekpunt is van een hardloopgroep. Daarnaast is de directe omgeving rondom de sporthal zo ingericht dat

Via diverse amendementen, moties en bij de vaststelling van verschillende

er ook andere mogelijkheden zijn om te sporten in de openbare ruimte.

gebiedsnota’s, waaronder ook de Structuurvisie CID en bijvoorbeeld deze, zijn

2.1.2 Vastgestelde Referentienormen maatschappelijke voorzieningen en beslisboom.

in aanvulling op de nota referentienormen principes vastgesteld. Voor verschillende projecten en gebieden is vastgelegd dat voor de (sport) voorzieningen in de begroting middelen moeten worden gereserveerd en dat

Met het toevoegen van woningen alleen, creëert Den Haag nog niet de

de realisatie van de voorzieningen gelijke trend moet houden met de komst

aantrekkelijke inclusieve en levendige stad die de gemeente voor ogen heeft.

van nieuwe bewoners door de gebiedsontwikkeling.

De nieuwe bewoners hebben ook behoefte aan passende stedelijke voorzieningen. De vraag naar onderwijs, sport, cultuur, groen, zorg, welzijn en andere soorten voorzieningen blijft toenemen naarmate er inwoners in Den Haag bijkomen. Uitgangspunt is dat voorzieningenniveau gelijke tred houdt met de gebiedsontwikkeling. Het voorzieningenaanbod moet divers, sober en

‘de realisatie van (sport) voorzieningen moet gelijke trend houden met de komst van nieuwe bewoners’

doelmatig zijn en aansluiten bij de verschillende wensen en behoeften van gebruikers. Iedereen moet gebruik kunnen maken van faciliteiten passend

Als door de gebiedsuitbreiding onverwacht, en na grondig onderzoek, niet

bij de eigen levensstijl en het liefst ook op een prettige afstand. Dit is van

geheel kan worden voldaan aan de uitgangspunten van de vastgestelde

cruciaal belang voor het functioneren en de aantrekkelijkheid van Den Haag.

referentienormen geldt de onderstaande beslisboom om te komen tot een voldoende uitbreiding van de sportvoorzieningen. Opgemerkt hierbij moet

De nota Haagse referentienormen maatschappelijke voorzieningen (RIS307513)

worden dat referentienorm aangepast kan worden. Voor hoogstedelijke

geeft richtinggevende oppervlaktes voor diverse voorzieningen welke als

verdichtingsgebieden wordt toegewerkt naar referentienormen voor hoog

uitgangspunt gehanteerd worden bij de start van gebiedsontwikkelingen

stedelijk centrummilieu. Verder wordt begin 2023 de referentienormen

en grootschalige projecten. Hierbij gaat het bij sport om sporthallen en

geëvalueerd, waarbij gekeken wordt naar de normen.

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Haagse Referentienormen voor Sport Sporthal Voedingsgebied: Buurt/wijk

Richtlijn 1 sporthal per 22.000 inwoners

Maatvoering: 3.000 m2

Een nieuwe sporthal wordt altijd in combinatie met een gymzaal voor voortgezet onderwijs ontwikkeld.

Zwembad

Richtlijn 1 zwembad per 77.500 inwoners

Voedingsgebied: Stadsdeel Maatvoering: 4.000 m2 Buitensport Inclusief parkeren, buitenruimte, clubgebouwen Voedingsgebied: Stadsdeel Maatvoering: Varieert, sportcomplexen hebben bij voorkeur meerdere velden. Speelveldjes zoals Cruyff- en Krajicek Courts Voedingsgebied: Stadsdeel Sport in de openbare ruimte

(bron: rapport Drijver & Partners: spreiding is belangrijk + verdeling wedstrijd versus instructie) Richtlijn Naast het bouwen van extra veldruimte, zal de gemeente in samenwerking met de sportbonden inzetten op een betere spreiding van teams over het weekend. Bij het bereiken van de maximale bezetting groeien de buitensportaccommodaties mee aan de hand van de referentienormen. De opgave voor (anders-)georganiseerde buitensport wordt in het plangebied of indien niet mogelijk bij voorkeur binnen een hemelsbrede afstand van ongeveer 1.500 meter rond het plangebied gerealiseerd of opgelost. Deze afstandsnorm is gebaseerd op een acceptabele reisafstand naar een sportvoorziening, waarbij de fietsverbinding en de bereikbaarheid met openbaar vervoer een rol spelen. Referentienorm 4.000 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 6.000 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 10.000 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 1.000 m2 per 1.000 woningen Referentienorm Sport is een onderdeel van de totale openbare ruimte die voor gebruik(sgroen) wordt ingericht, waarbij uitgegaan wordt van minimaal 1.000 m2 voor sport, spelen en bewegen per 1.000 woningen. In 2040 kan iedereen binnen een straal van 1 km rond zijn huis een gelegenheid vinden om te sporten in de openbare ruimte. Routes en rondjes worden waar mogelijk aan elkaar verbonden waardoor de wandelaar, de korte én de lange afstand sporter gemakkelijk zijn weg vindt.

(Openbaar) Gebruiksgroen en Spelen Speelvoorzieningen Voedingsgebied: Buurt/wijk 0-6 jaar: 100-150 meter 7-12 jaar: 400-600 meter 13-18 jaar: 1.000 meter

Richtlijn 0-6 jaar: 1 speelplek per 50 kinderen 7-12 jaar: 1 speelplek per 75 kinderen 13-18 jaar: 1 speelplek per 100 kinderen Ieder kind, jeugdige en jongere vindt een uitdagende maar veilige plek om te spelen, te sporten en verblijven. Deze plek bevindt zich in een actieradius rond zijn huis die passend is bij de leeftijd.

Maatvoering: 0-6 jaar: 200 m2 7-12 jaar: 500 m2 13-18 jaar: 750 m2

Referentienorm 2.815 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 2.625 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 4.950 m2 per 1.000 woningen

0-6 jaar: 1 speelplek per 265 woningen 7-12 jaar: 1 speelplek per 525 woningen 13-18 jaar: 1 speelplek per 675 woningen

0-6 jaar: 1 speelplek per 275 woningen 7-12 jaar: 1 speelplek per 530 woningen 13-18 jaar: 1 speelplek per 785 woningen

0-6 jaar: 1 speelplek per 200 woningen 7-12 jaar: 1 speelplek per 275 woningen 13-18 jaar: 1 speelplek per 350 woningen

(Openbaar) Gebruiksgroen Voedingsgebied: Buurt/wijk

Referentienorm 8.000 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 16.000 m2 per 1.000 woningen

Referentienorm 24.000 m2 per 1.000 woningen

Disclaimer De lijst met referentienormen is niet limitatief. De nadruk ligt op de sportvoorzieningen waar de gemeente voor aan de lat staat en waarvan de behoefte goed te relateren is aan het aantal inwoners. Dit is niet het geval voor commerciële initiatieven, zoals fitnesscentra. Ook zijn er landmarks die de stad op de kaart zetten zoals in Den Haag de Sportcampus, die voorzien in een stedelijke, regionale of zelfs (inter)nationale behoefte. Particuliere scholen of sportscholen voorzien in een aanzienlijk deel van de behoefte, maar dit is in bovenstaande referentienormen niet betrokken. De behoefte aan sportscholen is ook gekoppeld aan bijvoorbeeld kantoorontwikkeling.

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Beslisboom Buitensport.

Uitgangspunten sportvoorzieningen buiten de gebiedsontwikkeling

In de verdichtende stad wordt de uitdaging steeds groter om het aantal

De ruimtelijke inbedding van projecten in het stedelijk weefsel en de hoeveel-

sportvelden evenredig mee te laten groeien met het aantal inwoners. Om in

heid ruimte in projectgebieden maken het niet altijd mogelijk of wenselijk het

deze ruimteschaarste toch voldoende buitensport te realiseren geldt dat de

sportprogramma in het gebied zelf te realiseren. In dat geval.

referentienorm nog steeds uitgangspunt is met bijbehorende regels, maar waar dat niet lukt geldt onderstaande beslisboom om toch voldoende sportvelden te realiseren.

2. indien de extra buitensport niet binnen het plangebied kan worden gerealiseerd moet deze voorziening binnen een hemelsbrede afstand van ongeveer 1.500 meter rond het plangebied gerealiseerd worden.

Uitgangspunten binnen het gebied

a. Dit wordt getoetst aan 1 a t/m 1d

1. Uitgangspunt is dat bij het realiseren van extra woningen in een plan

b. Tevens wordt de mogelijkheid van het (mede) gebruik van gronden van

gebied er extra buitensport (nietzijnde openbare ruimte) en bijbehorende

buurgemeenten onderzocht.

voorzieningen binnen het plangebied gerealiseerd worden conform de referentienorm (RIS307513).

Indien niet kan worden voldaan aan 2. dient:

De opgave conform de referentienorm wordt getoetst aan:

a. In het plangebied of binnen een maximale hemelsbrede afstand van

a. de huidige en de geprognosticeerde bezetting van de beschikbare

1.500 m buitensportvoorzieningen met volwaardige afmetingen op

velden/buitensport en/of er geen overcapaciteit is of wordt verwacht.

niet-traditionele wijze worden gerealiseerd, zoals door combinatie

Hiervoor geldt de minimale bespelingsnorm conform de Algemene

gebruik op daken en/of overkluizing van spoor en of wegen.

Huurbepalingen buitensport. b. de mogelijkheid om door middel van herindeling van bestaande complexen extra ruimte te creëren voor nieuwe velden/buitensport; c. door middel van veldintensivering (kunstgras i.p.v. natuurgras) binnen

Als niet kan worden voldaan aan de opgave conform de referentienormen (zie 1 +2 en 3 geen oplossing biedt) kunnen de volgende compensatie maatregelen worden ingezet:

het plangebied ruimtewinst mogelijk is. Vervanging van een natuurgrasveld voor een kunstgrasveld levert 0,25 – 0,3 sportveld aan ruimtewinst. Dus 3 à 4 kunstgrasvelden compenseren ruimtelijk 1 natuurgrasveld*; d. de mogelijkheid van grondverwerving van private partijen en/of omzetting openbare ruimte ten behoeve van de noodzakelijke uitbreiding van buitensport.

3. De hemelsbrede afstand wordt uitgebreid tot maximaal 3.000m. Voor het CID geldt een uitzondering waarbij 4.000m is bepaald. Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten: a. Voldoet dit aan de spreiding van betreffende sportsoort over Den Haag (en aangrenzende gemeenten) b. Voldoet dit aan de berekende gemiddelde reisafstand van betreffende sport volgens het onderzoek Remco Hoekman (voor rugby of hockey is de (geaccepteerde) bereidheid groter dan voor voetbal) c. Is een ‘veilige’ bereikbaarheid van de locatie aan de orde. (geen drukke

* Natuurgrasveld per week max 10 uur in weekend/druk op zaterdag = 6 uur. Uitbreiden tot 9 – 10

wegen of andere barrières)

uur keer 30 weken betekent 3 tot 4 uur extra x 30 weken is 90 tot 120 uur: natuurgrasveld kan 300 uur gebruik aan> dus ombouw van 3 a 4 natuurgrasveld betekent 1 ruimtelijk veld minder nodig.

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Uitgangspunt bij onvoldoende buitensportvoorziening 4. Een bestuurlijke afweging wordt gemaakt op het moment dat in een verdichtende stad de ambities gaan knellen en niet voldaan kan worden aan de geldende hoeveelheid buitensport. Hier moet dan een transparante

2.1.3

Duurzaamheidsbeleid en regels en wetgeving.

Klimaatwet en Klimaatakkoord.

Er is een Europese (juni 2021) en Nederlandse klimaatwet (jan 2020). In de

afweging gemaakt te worden tussen reductie van het woonprogramma,

Europese wet staat dat de Europese Unie als geheel in 2050 klimaatneutraal

minder sportvelden dan behoefte, en andere sectorale belangen.

moet zijn. De Klimaatwet geeft aan Nederland 95% minder CO2-uitstoot in

STAP 3

2050 ten opzichte van 1990.

STAP 1

STAP 2

BINNEN GEBIEDSONTWIKKELING (volgens referentienorm

BINNEN 1,5 KM (volgens compensatieregime)

BINNEN 3 KM (volgens compensatieregime)

check bezetting

check gewenste spreiding

check veldintensivering

check maximale reisafstand

betrekking tot de gemeentelijke zwembaden (zie afbeelding). Ook staat in het

check herindeling

check veilige route

ting is dat delen uit het klimaatakkoord steeds meer bindend worden opge-

check grondverwerving

Over de vraag hoe de doelen van de klimaatwet worden bereikt is de Klimaatwet terughoudend. Alleen een tussendoel in 2030 wordt benoemd: 49% minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990. Het klimaatakkoord is wel specifieker. Als onderdeel van het Klimaatakkoord is er het door de

sportsector en gemeenten ondertekende routekaart ‘Verduurzaming sport’. Deze routekaart geeft aan dat er voor gemeenten een enorme opgave ligt met Klimaatakkoord dat alle Utiliteitbouw CO2-arm moet zijn in 2050. De verwach-

nomen in wet- en regelgeving of bindend worden vanuit jurisprudentie.

2050: Totale CO2-uitstoot per sector (kton CO2)

check optie dubbelgebruik grond

0,1 m2 sport openbare ruimte / m2 tekort

Zwemmen

REALISATIE COMPENSATIE

REALISATIE

COMPENSATIE

<1,5 KM

< 3 KM

100

Fitness

Sporthal

Voetbal

Tennis

150

200

198 107 61 43

IJsbaan

Hockey

CO2 elektra

CO2 besparing door eigen opwek

CO2-uitstoot in 2050 (69 kton)

https://www.duurzamesportsector.nl/routekaart-verduurzaming-sport

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

250

Nota Duurzaamheid Schone energie in een groene stad’

PFAS Zorgplicht en Besluit bodemkwaliteit.

dat de gemeente Den Haag het goede voorbeeld wil geven met gebouwen van

velden geldt de zorgplicht om de bodem schoon te houden conform Besluit

herbruikbare duurzame materialen en die aangesloten zijn op schone energie.

Bodemkwaliteit. Omdat in bijna alle gronden ook PFAS aanwezig is geldt dat

Ingezet wordt op een klimaat neutrale stad in 2030. Specifiek voor sportclubs is

bij verplaatsing van gronden bij de aanleg van nieuwe kunstgrasvelden hier

opgenomen dat er op korte termijn wordt ingezet op duurzame verlichting en

hoge kosten mee gemoeid zijn. De richtlijnen hierover zijn strenger geworden

voor ieder geschikt dak van gemeentelijke panden op zonnepanelen, een groen

(zie Zorgplichtdocument milieu kunstgrasvelden jan, 2020 en geactualiseerde

dak of witte dakbedekking.

handelingskader van het rijk voor hergebruik van PFAS-houdende grond en

Over de termijn van 2030 moet wel een kanttekening geplaatst worden.

baggerspecie, december 2021).

In de ‘Nota Duurzaamheid Schone energie in een groene stad’ is opgenomen

De termijn tot 2030 geeft de urgentie en noodzaak aan om zo snel mogelijk de

Voor de renovatie en onderhoud van sportvelden of aanleg van kunstgras-

klimaatdoelen te halen. En wijkt daarmee af van het klimaatakkoord.

2.1.4

Wet milieubeheer, Bouwbesluit en Omgevingsplan, Omgevingswet.

Nota vastgoed.

meer investering vraagt dan het verleden. Energiemaatregelen die zich nu

en daarbij horend efficiënt vervangingsregime. Waar geen extra beleidseisen

binnen 5 jaar terugverdienen moeten worden uitgevoerd (Activiteitenbesluit

worden gesteld, geldt een sobere en doelmatige huisvesting die voldoet aan de

milieubeheer Erkende Maatregelenlijst Sport en recreatie in Wet

wettelijke eisen.

Er worden steeds hogere eisen gesteld aan de kwaliteit van gebouwen, die om

Milieubeheer). In de herziene Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) worden systeemeisen voorgeschreven voor de verbetering van de energieprestatie van technische bouwsystemen. Deze eisen richten zich

Vastgoed en financieel beleid.

In de nota wordt ingezet op efficiënte omgang met (beheer)kosten/financiën

Algemene verordening Financieel Beheer en Beleid (VFBB).

In de Algemene verordening Financieel Beheer en Beleid van kracht. Hierin

op de energieprestatie, het adequaat dimensioneren, installeren en inregelen,

zijn de kaders voor financieel beheer geformuleerd. Voor het onderhoud van

en de instelbaarheid van technische bouwsystemen. Deze richtlijnen zijn per

gebouwen/kapitaalgoederen geldt dat deze terug moet komen in programma-

maart 2020 geïmplementeerd in de Nederlandse wet- en regelgeving.

begroting, waarbij aangegeven wordt wat relevant beleidskader is. Aan het

Sportinfrastructuur die wordt vervangen moet bijna energieneutraal worden

onderhoud ligt een structureel Meerjaren OnderhoudsPlan (MOP) ten grond-

(BENG-eis in Bouwbesluit) en voor de Binckhorst heeft de gemeente zich

slag, die een keer per vier jaar geactualiseerd moet worden. In het MOP is

vastgelegd aan nog hogere eisen met het Omgevingsplan Binckhorst.

opgenomen welk niveau van onderhoud minimaal nodig is. Wanneer bij

Ook de omgevingswet zorgt voor strengere eisen. De zwemwaterwet wordt

inspectie de staat van het kapitaalgoed beter is dan verwacht, wordt het

opgenomen in de omgevingswet onder het Besluit Activiteiten Leefomgeving

geplande onderhoud niet uitgevoerd maar een jaar uitgesteld.

(BAL). Hierbij komen er voor het eerste eisen ten aanzien van luchtkwaliteit en

Voor investeringen wordt in het Meerjarig Onderhoudsplan de voorziene

monitoring daarvan.

investeringen opgenomen (zowel nieuw als vervanging).

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Toepassingskader ‘Wet overheid en markt’.

Overheden hebben de mogelijkheid om hun activiteiten met behulp van publieke middelen beneden de kostprijs aan te bieden. Om oneerlijke concurrentie tussen overheden en private ondernemingen te voorkomen is er de Wet overheid en Markt. Met de invoering van de Wet Markt en Overheid is de

sturing. Kantekening is hierbij de uitvoerbaarheid. De gemeente is immers hierbij afhankelijk van medewerking van andere overheden.

Toegankelijkheid.

Nederland heeft in 2016 het VN-verdrag 2016 Toegankelijkheid overheids

gemeente verplicht om tenminste de integrale kostprijs in rekening te brengen

gebouwen ondertekend. Dit betekent voor de sportinfrastructuur van de

of een voorziening aan te wijzen als activiteit van algemeen belang. In 2014 is

gemeente extra bovenwettelijke eisen op het gebied van toegankelijkheid

de exploitatie van gemeentelijke sportvoorzieningen aangewezen als activiteit

heeft. In de Agenda vanzelfsprekend toegankelijk Den Haag 2020-2022

in het algemeen belang (RIS 273086_140617).

(RIS306630, 2020) is vastgesteld dat de gemeente een voorbeeldfunctie voor de

2.1.5

Ruimtelijk beleid

Beleidsinzet op multifunctioneel en gedeeld ruimtegebruik.

toegankelijkheid heeft. Hierbij gaat het om toegankelijkheid voor iedereen met of zonder beperking van openbare gebouwen, maar ook van de openbare ruimte. Toegankelijkheid moet de norm worden in de ontwerp-, uitvoeringsen beheerprocessen. Op basis van aanbevelingen van Voorall (Stichting met

De inzet van de gemeente is dat ruimten multifunctioneel kunnen worden

betrekking tot mindervaliden) zijn en worden de gemeentelijke sportaccom-

gebruikt. De subsidieregeling ‘Buurthuis van de toekomst’ is in 2019 beëindigd,

modaties beter toegankelijk gemaakt. Uitvoering hiervan is in 2021 gestart en

maar besloten is het streven naar optimalisering en gecombineerd ruimte

zal in 2022 afgerond zijn (RIS307000, 2020).

gebruik voort te zetten (RIS303610, 2019). Multifunctionaliteit van een sport accommodatie wordt nu onder meer met de Subsidieregeling Investeringen Accommodaties Sportverenigingen Den Haag 2021 gestimuleerd (IAS-subsidie RIS309503, 2021).

Beleidsinzet op efficiënt en gecombineerd ruimtegebruik en regionale oplossingen.

Bespelingsnorm.

Van belang is dat sportvelden zo intensief mogelijk gebruikt worden. Om hierop te sturen is een bespelingsnorm ontwikkeld. Deze bespelingsnorm is als voorwaarde opgenomen in de huurovereenkomst tussen gemeente en verenigingen conform (RIS180464, 2011). Indien er een jaar lang niet aan de bespelingsnorm wordt voldaan, wordt ondersteuning vanuit de gemeente

Zowel in de Agenda ruimte voor de stad (RIS295016, 2016), de structuurvisie

geboden om de vitaliteit van de vereniging op orde te krijgen. Als de vereniging

CID (RIS 307135 2021) als het Ambitiedocument Omgevingsvisie Den Haag 2050

herhaaldelijk niet aan de bespelingsnorm kan voldoen, dan kan definitieve

(RIS310283, 2021) is slim en gecombineerd ruimtegebruik benoemd als leidend

huuropzegging worden ingezet. Bij ondersteuning wordt actieve samenwer-

ruimtelijk principe voor een duurzame stedelijke ontwikkeling. Door slimme

king met andere verenigingen gestimuleerd.

combinaties van stedelijke functies en door innovatieve vormen van bouwen mogelijk te maken, kan veel ruimte gewonnen worden en beter benut worden voor een gezonde, beweegvriendelijke, veilige, toegankelijke leefomgeving.

Spreiding competitie.

Vanwege de ruimtelijke knelpunten is er ook de opgave om in te zetten op

Daardoor kunnen de belangrijkste ruimtelijke opgaven in de stad opgelost

spreiding van competitie. Veel competities worden op zaterdag georganiseerd

worden. Er zal echter conform het Ambitiedocument Omgevingsvisie ook

met als gevolg een enorme velddruk. Voornamelijk bij hockey en voetbal is dit

naar regionale oplossingen gekeken moeten worden. Vanwege schaarste en

het geval. Capaciteiten op zondag of door de week worden onderbenut.

functioneren is het schaalniveau van de regio relevant voor programmatische

De gemeentelijke inzet is om bij betreffende sportbonden te blijven aangeven

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

dat spreiding van competitiewedstrijden over meerdere dagen nodig is. Bij

C. Streven naar benutting/bezettingsgraden sporthallen conform de

korfbal en handbal is het tegenwoordig een gebruikelijk beeld dat teams niet

VNG- en/of NOC-NSF-normen en voor velden conform vastgestelde

elke week op dezelfde dag actief zijn. Ook bij hockey en voetbal zal dit mogelijk

bespelingsnorm (RIS180464, 2011)

in de toekomst (meer) het geval zijn (RIS 301864, 2019).

2.2 Uitgangspunten en daaruit volgende indicatoren.

D. Mogelijkheden tot betere spreiding over week/jaar en daarmee efficiënt gebruik; E. Nieuwe sporthallen zoveel mogelijk realiseren gecombineerd met bewegingsonderwijs; F. Efficiënt vervangingsregime

Met de in paragraaf 2.1 beschreven beleidskaders volgen aanbod- en vraag

3. De functionele kwaliteit van de huidige sportinfrastructuur minimaal

indicatoren om de juiste sportinfrastructuur in de stad in beeld te krijgen.

behouden en verbeteren waar gebruikersmogelijkheden onvoldoende

In deze paragraaf worden deze indicatoren op een rij gezet aangevuld met

zijn voor het beoefenen van sport.

andere indicatoren, die nodig zijn om de benodigde behoefte te bepalen.

Kwaliteitsindicatoren voor gemeentelijk vastgoed: 1. Bouwkundige kwaliteit;

A. Sobere en doelmatige huisvesting die voldoet aan de wettelijke eisen, minimaal onderhoudsniveau 3 van NEN 2767 conform vigerend onder-

Toelichting 1A Sobere doelmatige huisvesting met onderhoudsniveau 3 van NEN 2767 Voor het instant houden van sportvoorzieningen hanteren we minimaal onderhoudsniveau 3. Dit is gelijk aan Redelijk: Plaatselijk zichtbare veroudering, functie niet in gevaar

houdsplan; B. Duurzaamheid;

Toelichting 1B op doorlegging besparing energielasten aan huurder: 75% van de

• Groene of witte daken

energiebesparingslasten zijn ter besparing (gedeeltelijke dekking investering).

• Opgave conform vigerend en aankomend minimaal wettelijk kader en

De overige ingecalculeerde 25 procent van de besparing per jaar op de energie-

conform klimaatakkoord. Panden die niet te verduurzamen zijn en of

kosten is voor huurder om mogelijke marges in het berekende voordeel en de

in een slechte/matige staat van onderhoud verkeren gefaseerd te

(eventuele) extra onderhoudslasten te dragen.

vervangen • Doorlegging besparing energielasten met intentieovereenkomst aan huurder 2. Financieel efficiënte omgang met (beheer)kosten/financiën en daarbij

Toelichting 2C streven naar benutting/bezettingsgraden conform van VNG- en NOC-NSF-normen bij multifunctionele ruimte (sporthallen) De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert voor de bouw en

horend vervangingsregime;

exploitatie van een sporthal een minimale bezetting van 1.600 uur per,

A. Verhuur aan commerciële partijen en minimaal tegen kostendekkende

inclusief onderwijsgebruik. NOC*NSF hanteert een richtlijn van 1.400 uur

huur B. Verhuur aan verenigingen van multifunctionele sportaccommodaties

sportgebruik per jaar (35 weken maal 40 uur). Dit aantal is exclusief onderwijsgebruik.

tegen minimaal vigerende huurtarieven (inclusief indexatie) en vigerende kostendekkendheid

2. Beleidsuitgangspunten

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport, gemeente Den Haag

Toelichting op 2D uitgangspunt om rekening te houden met mogelijkheden tot

Toelichting 3 op minimale functionele kwaliteit.

betere spreiding over week/jaar en efficiënt gebruik

De functionaliteit wordt gebaseerd op de minimale eisen van de betreffende

De afgelopen jaren hebben veel voetbalverenigingen het seniorenvoetbal van

sportbond en/ofNOC*NSF.

de zondag naar de zaterdag verplaatst. Omdat dit ook de jeugdspeeldag is ligt de bespelingsdruk sterk op de zaterdag en worden de velden op zondag minder gebruikt. In overleg met de sportbond wordt gezocht naar een betere spreiding

Behoefte-indicatoren.

Voor bepaling van de behoefte wordt gekeken naar bevolkgingsontwikkeling

over het gehele weekend.

en autonome trends & ontwikkelingen van sportdeelname. Voor de behoefte

Ook voor de sporthallen is efficiënt gebruik uitgangspunt. Voor sporten die

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11382067/1