RIS311530 Bijlage 2 Eindrapportage effectmonitoring Instapwerk
Tekst van het document
Klikken om de tekststijl van Eindrapportage effectmonitoring ‘Instapwerk’ het model te bewerken
Instapwerk heeft een positief effect op burgers met grote afstand tot de arbeidsmarkt
November 2021
POWERED BY PURPOSE
Instapwerk heeft een positief effect op burgers met grote afstand tot de arbeidsmarkt Effectmeting pilot “Instapwerk” Dit rapport is uitgegeven door Purpose in opdracht van de Gemeente Den Haag. Het betreft de eindrapportage, waarin resultaten en conclusies over de effectiviteit van de pilot worden weergegeven. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de Gemeente Den Haag, Stichting Werk van Waarde en AlleKanten Bouwlust. Publicatie: Onderzoeksteam:
november 2021 Kim Jochemsen Mirte Schreuder Hes
Voor meer informatie neem contact op met Kim Jochemsen (k.jochemsen@purpose.nl).
anders denken, anders doen!
2
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Pleintje voor het wijkbedrijf
Instapwerk heeft een positief effect op burgers met grote afstand tot de arbeidsmarkt Onderdeel
Hoofdstuk
Titel
Pagina
Samenvatting
Pilot Instapwerk heeft een positief effect op deelnemers en voor betrokkenen in de wijk
4
1.
Inleiding en aanpak
Onderzoek vanuit drie invalshoeken: deelnemers, hulpverleners en wijk
10
2.
Achtergrond pilot
32 deelnemers zetten zich wekelijks in bij verschillende activiteiten en trainingen
16
3.
Achtergrond deelnemers
Deelnemers hebben een kwetsbare uitgangspositie en ervaren belemmeringen op de reguliere arbeidsmarkt
20
4.
Deelnemersbeleving
Deelnemers zijn gemotiveerd en uitgesproken positief over het instapwerk
24
5.
Effect op deelnemers
Deelnemers ontwikkelen zich op vrijwel alle impactgebieden en verbeteren hun perspectief tijdens het traject
28
6.
Effecten op de wijk
Betrokken wijkbewoners zien effect, niet-betrokken wijkbewoners merken weinig
43
7.
Aanbevelingen
Bij voortzetten van de pilot is behoud van cultuur en aanpak cruciaal en voortzetten effectmonitoring raadzaam
47
8.
Bijlagen
50
3
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Een samenvatting
0. Samenvatting Pilot Instapwerk heeft een positief effect op deelnemers en voor betrokkenen in de wijk
POWERED BY PURPOSE
Ingang van het wijkbedrijf
Samenvatting – achtergrond deelnemers
De meeste deelnemers zijn vrouwen met migratieachtergrond, die een uitkering ontvangen Geslacht: meerderheid van de deelnemers is vrouw 21 vrouw
Culturele achtergrond: 13 verschillende nationaliteiten, meeste deelnemers uit Syrië
11 man 8 11
Gezinssamenstelling: ruim de helft is gehuwd of samenwonend, twee derde heeft kinderen
Syrië Marokko Irak Nederland
Overige landen
5
3
(Algerije, Koeweit, Eritrea, Tanzania, Saudi Arabië, Polen, Suriname, Dominicaanse Republiek, Japan)
16%
28%
13%
38%
6%
T0, n=32
Alleenstaand
Gehuwd/samenwonend
Alleenstaand met kinderen
Gehuwd/samenwonend met kinderen Onbekend
3 T0, N = 30
Inkomen: alle deelnemers ontvangen een uitkering 85% Uitkering
Uitkering + salaris
10% 5% T0, N = 20
Regulier werk: deelnemers willen wel werken maar ervaren belemmeringen bij het vinden en uitoefenen van een reguliere baan Leeftijd
Ontbreken (geldige) opleiding
Gezinssituatie
Mentale gezondheid
Beperkte taalbeheersing
Lichamelijke gezondheid
Omstandigheden
Onbekend
5
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Samenvatting – effect op impactgebieden
Deelname instapwerk heeft een positief effect op deelnemers tijdens de pilot Thema
Van…
Naar…
Taalniveau
De meerderheid van de deelnemers beheerst de Nederlandse taal beperkt tot slecht
Taalniveau deelnemers met migratieachtergrond verbetert door taallessen en regelmatige oefening
Sociaal netwerk
De meeste deelnemers hebben een klein netwerk met weinig goede contacten in de buurt
Deelnemers breiden hun sociaal netwerk uit
Zingeving
Deelnemers hebben het gevoel niet van belang te zijn
Instapwerk heeft een belangrijke zingevende functie voor deelnemers
Dagelijks leven & thuissituatie
Deelnemers zijn veel thuis, wat leidt tot inactiviteit en spanning
Instapwerk geeft structuur en heeft een positief effect op de thuissituatie van deelnemers
Mentale gezondheid
Enkele deelnemers geven blijk van mentale problemen, zonder het direct te benoemen
Deelnemers zitten beter in hun vel en kunnen beter omgaan met stress en negatieve gevoelens
Lichamelijke gezondheid
Deelnemers zijn positief over hun lichamelijke gezondheid; enkelen hebben wel gezondheidsproblemen
Deelnemers voelen zich overwegend fitter en de gezondheidstoestand neemt toe
Financiële gezondheid
Deelnemers zijn niet in acute geldproblemen, maar leven wel rond het bestaansminimum
Instapwerk heeft beperkt effect op de financiële gezondheid van deelnemers
Positieve situatie
Neutrale situatie
Negatieve situatie
Positief effect
Geen effect
Negatief effect
6
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Samenvatting – beleving deelnemers
Deelnemers beleven de pilot ook positief: ze zijn gemotiveerd, ontwikkelen zich en hun (toekomst)perspectief verbetert Deelnemers zijn unaniem positief over het instapwerk en waarderen de mensen, de sfeer en de cultuur Deelnemers voelen zich serieus genomen en gewaardeerd
Beleving en motivatie deelnemers
Deelnemers ervaren ruimte om het instapwerk in te richten op een manier die bij hen past Hulpverleners sturen actief op eigen verantwoordelijkheid en eigenaarschap Deelnemers zijn gemotiveerd, vinden het instapwerk leuk en gaan gemiddeld meer uren werken
Persoonlijke ontwikkeling
Deelnemers ontwikkelen zich als persoon en ontdekken nieuwe talenten en vaardigheden
Toekomstperspectief
Deelnemers maken zich minder zorgen over de toekomst
Toekomstperspectief
Kans op betaald werk lijkt toe te nemen
Vertrouwen in de overheid
Deelnemers hebben enigszins vertrouwen dat de gemeente er is om hen te helpen
Positieve situatie
Neutrale situatie
Negatieve situatie
Positief effect
Geen effect
Negatief effect
7
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Samenvatting – effect op de wijk
Instapwerk heeft een positief effect op de wijk vanuit het perspectief van deelnemers en direct betrokkenen Thema
Impact op de wijk vanuit perspectief van… Deelnemers
Direct betrokken wijkbewoner
Niet betrokken wijkbewoner
Leefbaarheid
De wijk wordt schoner door eigen inzet, eigenaarschap en aanzuigend effect
Inzet wordt als prettig ervaren door wijkbewoners
Sommigen merken dat de wijk wordt schoongehouden, anderen niet
Veiligheid
De wijk voelt veiliger door eigen aanwezigheid en gegroeid zelfvertrouwen
Wijkbewoners voelen zich veilig in hun wijk, instapwerk heeft hierop geen invloed
Wijkbewoners voelen zich veilig in hun wijk, instapwerk heeft hierop beperkt invloed
Lokaal contact met andere wijkbewoners neemt toe
Lokaal contact met andere wijkbewoners neemt licht toe
Wijkbewoners hebben minder contact dan vroeger, instapwerk heeft hierop geen invloed
“Het is een gewoonte geworden om vuil op te ruimen. De wijk wordt meer van jezelf.”
“Het is fijn en leuk als de mensen hier lekker bezig zijn.”
Sociale cohesie
Positieve situatie
Neutrale situatie
Negatieve situatie
Positief effect
Geen effect
Negatief effect
8
“Ik weet wel dat er iets zit, een soort buurtcentrum, maar dat is niets voor mij.”
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Samenvatting - aanbevelingen
Bij vervolg van de pilot is het van belang aanpak en cultuur te behouden en effectmonitoring voort te zetten Bij opschaling is behoud van cultuur en aanpak cruciaal
Voor het vaststellen van lange termijn effecten is het voortzetten van effectmonitoring wenselijk
Behoud cultuur:
Aandachtspunten:
Behoud sfeer en werkplezier door mix van culturele achtergrond en informele relatie met hulpverlener
Vergroot het interval van de meetmomenten Overweeg vragenlijsten in vraaggesprek af te nemen
Zet aanpak voort:
Geef duiding aan resultaten door deze in context van eerdere onderzoeken te plaatsen
Lever maatwerk door rekening te houden met interesses en talent, maar ook met persoonlijke omstandigheden Geef deelnemers verantwoordelijkheden en spreek ze daarop aan Vergroot het verantwoordelijkheidsgevoel met een vergoeding
9
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Een samenvatting
1. Aanleiding en aanpak Onderzoek vanuit drie invalshoeken: deelnemers, hulpverleners en wijk
POWERED BY PURPOSE
Deelnemers brengen soep aan ouderen
1. Aanleiding en aanpak – aanleiding en vraagstelling
Gemeente Den Haag heeft Purpose gevraagd onderzoek te doen naar de effecten van het Instapwerk Aanleiding
Vraagstelling
• Gemeente Den Haag is gestart met een innovatieve pilot waarin 30 inwoners een zogenaamde ‘instapbaan’ krijgen • De pilot duurt in ieder geval één jaar met een eerste Go / No go moment in het najaar • Doel is om mensen met een grote achterstand op de arbeidsmarkt aan waardevol werk te helpen • Deelnemers krijgen hiervoor een vrijwilligersbijdrage, bovenop hun uitkering • Voor de Instapbaan is een stelselwijziging nodig. Eerste stap op weg naar de stelselwijziging is de bewijsvoering dat het concept positieve effecten heeft
• Gemeente Den Haag vraagt Purpose om het instapwerk te monitoren op effectiviteit en wil het effect van het instapwerk op deelnemers inzichtelijk maken • Dit moet in november 2021 voldoende inzicht geven om een Go / No go besluit te kunnen nemen • De monitor moet ook helpen om tussentijds te evalueren en bij te sturen • Gemeente Den Haag vraagt Purpose ook een kort onderzoek te doen naar het effect van het instapwerk op de wijk
Welke (indicatieve) effecten treden er op bij 30 deelnemers als gevolg van deelname aan het instapwerk, gedurende een periode van 3-10 maanden?
11
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
1. Aanleiding en aanpak – onderzoeksvraag
Thema’s
Centrale vraag
Het onderzoek richt zich op de effecten van de pilot op deelnemers en de wijk Welke (indicatieve) effecten treden er op bij 30 deelnemers als gevolg van deelname aan het instapwerk, gedurende een periode van 3-10 maanden? Achtergrond
Uitgangssituatie
Effecten
Pilot
Deelnemers
Opleiding en taalniveau
Deelnemers
Taken, trainingen en activiteiten
Persoonskenmerken
Sociaal netwerk
Beleving
Uren en vergoeding
Impactgebieden
Zingeving
Impactgebieden
Dagelijks leven en thuissituatie
Ontwikkeling
Verloop funnel
Financiële gezondheid Lichamelijke gezondheid Mentale gezondheid
Deelvragen
Vertrouwen in overheid
“Hoe is de pilot ingericht en wat is het cijfermatig verloop?”
“Wat is de uitgangspositie van de deelnemers, welke typische kenmerken bezitten zij?”
Wijk Leefbaarheid Veiligheid Sociale cohesie
“Wat is de voortgang van deelnemers op de gedefinieerde impactgebieden als gevolg van de pilot?” “Wat is de impact van het instapwerk op de wijk?”
12
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindpresentatie | 2 november 2021
1. Aanleiding en aanpak – aanpak
Voor effectmeting kijkt Purpose vanuit perspectief van de deelnemer, hulpverlener en wijkbewoner Vragenlijsten
Cijfermatige analyse
Intake – deelnemers • Institute for Positive Health (IPH) • Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) • Helpdesk Geldzaken (HDG) • Vragenlijst Purpose Periodiek – deelnemers • 3x lange variant (bij start, midden en eind) • 2x korte variant (tussenmetingen) Periodiek – hulpverleners • 5x lange variant (alle metingen)
• Periodieke vragenlijst • Gesprek hulpverleners
Synthese
Wijkperspectief
Kwalitatieve interviews
Observaties en interviews met: • deelnemers instapwerk • bezoekers koffieochtend • ouderen waar soep wordt gebracht • buurtconciërges / preventieteam • wijkbewoners
• 5 deelnemers bij aanvang onderzoek • 5 deelnemers bij einde onderzoek • 1 hulpverlener bij einde onderzoek
13
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindpresentatie | 2 november 2021
1. Aanleiding en aanpak – aanpak
Gemiddeld is er één vragenlijst per maand verstuurd aan de deelnemers en hulpverleners
Werksessie / bijeenkomst
Wijkbedrijf gesloten Interview Lange vragenlijst Korte vragenlijst
Mei ‘21 19
20
Jun ‘21 21
22
23
24
Jul ‘21 25
26
27
28
Aug ‘21 29
30
31
32
33
Sep ‘21 34
35
36
37
Okt ‘21 38
39
40
41
Nov ‘21 42
43
44
45
46
47
start
Tussenrapport
Rapportage Interviews Vragenlijsten
Eindrapport
Start
Eind
Start (n = 21)
1 (n = 13)
Tussen (n = 24)
2 (n = 23)
Eind (n = 23)
Wijkinterviews
Toelichting • Er zijn in totaal vijf vragenlijsten aan deelnemers uitgestuurd en vier vragenlijsten aan hulpverleners • De lange vragenlijsten bevatten alle vragen van de korte vragenlijsten, plus 20 extra vragen • De hulpverleners hebben de vragenlijsten ingevuld op hetzelfde moment als de deelnemers, met uitzondering van de eerste korte vragenlijst, waarbij de hulpverleners geen vragenlijst hebben ingevuld • Zowel aan het begin als aan het eind van het onderzoek zijn vijf deelnemers geïnterviewd 14
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
1. Aanleiding en aanpak – aanpak
Vragenlijsten geven inzicht in ontwikkeling tijdens deelname, effect is uitgevraagd in interviews Toelichting
Instroom en uitval deelnemers Q4 ‘20
1
1
Q1 ‘21
5
Q2 ‘21
-3
3
Q3 ‘21
-1 -1
3
Geen data
9
4
1
5 2
8
17
5 T1 = IPH/ZRM
Geen T1
T1 = Purpose
n=32
Duur van deelname 1-3 maanden
1 1
4-6 maanden 7-9 maanden
10
10+ maanden
12
n=24
startdatum
Meetmomenten vragenlijsten 4 wkn
8 wkn
8 wkn
8 wkn
8 wkn
T1
T2
T3
T4
T8
• Interviews zijn gebruikt om een beeld te vormen van de situatie van deelnemers vóór het instapwerk en de effecten van hun deelname. Daarnaast zijn periodiek vragenlijsten ingevuld door zowel deelnemers als hulpverleners • Binnen vier weken na aanvang van deelname is een eerste vragenlijst ingevuld (T1). • In de daarop volgende periode zijn periodiek vragenlijsten ingevuld door zowel deelnemers als hulpverleners. De vragenlijsten geven dus inzicht in de ontwikkeling die deelnemers tijdens de pilot doormaken • De meetperiode liep van begin juni tot medio oktober 2021, maar deelnemers zijn niet allemaal op hetzelfde moment begonnen. De meetduur loopt daardoor dus uiteen. Bijna alle deelnemers zijn wel meer dan vier maanden gevold • De periode tussen twee vragenlijsten is maximaal acht weken. In totaal zijn er acht meetmomenten geweest. Van een kleine groep deelnemers (begonnen voor juni ‘21) hebben we data tot en met T8.
Voor de grootste groep deelnemers (begonnen na juni ‘21) hebben we data tot T4 of T5 • Voor een deel van de deelnemers die voor juni 2021 zijn gestart is voor de T1 gebruik gemaakt van de vragenlijsten van IPH en de Zelfredzaamheidsmatrix • Voor zes deelnemers hebben we geen data, omdat ze ofwel direct na start weer stopten, ofwel aan het eind van de meetperiode pas begonnen • Voor zeven deelnemers is geen T1 beschikbaar, omdat de periode tussen de start en het afnemen van de vragenlijst langer dan vier weken was of zij gestart zijn bij de start van de pilot, toen er nog geen vragenlijst werd afgenomen • In totaal is door vierentwintig deelnemers één of meer vragenlijsten ingevuld. Sommige deelnemers hebben in verband met beschikbaarheid of tijdelijk uitval één of meerdere vragenlijsten niet ingevuld. 15
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindpresentatie | 2 november 2021
Een samenvatting
2. Achtergrond pilot 32 deelnemers zetten zich wekelijks in bij verschillende activiteiten en trainingen
POWERED BY PURPOSE
Buurtconciërges als buurtpreventie
16
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
2. Achtergrond pilot - context
Instapwerk heeft als doel werk van waarde te bieden aan mensen met grote afstand tot de reguliere arbeidsmarkt Deelnemers 32 burgers die langdurig een uitkering ontvangen zijn actief geworven door de gemeente en het team van AlleKanten. Zij doen op vrijwillige basis mee aan het instapwerk en kiezen zelf hun werkzaamheden en aantal uren. Zij werken aan het schoon, heel en veilig houden van de wijk en dragen bij aan de sociale cohesie.
Wijkbedrijf AlleKanten – Stichting Werk van Waarde De pilot Instapwerk wordt uitgevoerd door Wijkbedrijf AlleKanten. Vanuit het pand van AlleKanten, middenin de wijk Bouwlust, worden de werkzaamheden en trainingen gecoördineerd en worden deelnemers ondersteund door trainers en werkbegeleiders. Deelnemers ontvangen o.a. trainingen: taal, communicatie, hoe werkt de wijk en afvalscheiding. De sfeer is er gezellig en ongedwongen.
Instapwerk Het Instapwerk biedt werk van waarde in de wijk, met als beloning een participatie-inkomen wat bestaat uit de uitkering plus een toelage. Het belangrijkste doel is het vergroten van de zelfredzaamheid voor de doelgroep en het versterken van de wijk. Het werk is gericht op het aanpakken en oplossen van sociale-/ maatschappelijke problemen in de wijk, zonder dat er sprake is van marktverdringing.
Instapeconomie De Instapeconomie* is een innovatief programma van de gemeente Den Haag waarbij burgers met een grote afstand tot de arbeidsmarkt werk van waarde in de wijk kunnen verrichten. Het programma richt zich op het creëren van een “parallelle economie” waarin er ruimte is voor zingeving en persoonlijke ontwikkeling van deze groep burgers.
* Bron: Gelijkwaardig meedoen, 18 dec 2020
17
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
2. Achtergrond pilot - taken, trainingen en activiteiten
Deelnemers worden ondersteund in het ontwikkelen van hun talenten door ze te trainen en eigen initiatief te ondersteunen Het instapwerk is verdeeld in twee takenpakketten waar deelnemers zelf een keuze uit kunnen maken Wijkbuddy
Buurtconciërge
Koken soep en brengen die rond bij ouderen in de wijk. Organiseren koffieochtenden, spreekuren, wandelclub en buurtactiviteiten. Maken schoon, schilderen, prikken vuil, halen afvalfracties op, doen ‘s avonds aan buurtpreventie, doen praktische klussen in de wijk en bij bewoners.
Taken en activiteiten1: de meeste deelnemers maken schoon, maken en brengen eten rond of halen vuilnis op
3 3
Toelichting • In de praktijk wordt het werk rondom de deelnemers georganiseerd. De vaste taken voeren zij uit, daarnaast kunnen zij deelnemen aan de andere activiteiten die het wijkbedrijf biedt • Als een deelnemer start, krijgt hij een training die hoort bij het takenpakket. Buurtconciërges worden getraind in afvalscheiding en wijkbuddy’s in sociale hygiëne • Deelnemers krijgen ook de kans zelf activiteiten op te starten
Training2: de meeste deelnemers volgen taaltraining, verder wordt gebruik gemaakt van een breed aanbod. Sommige deelnemers volgen geen training
Schoonmaken en vuil prikken
2 21
18
2
Koken en bakken
Geen training
2
Soep rondbrengen bij ouderen
Nederlandse communicatie
2
Fracties ophalen
9
Nederlandse taal
1 1
15
2
Buurtpreventie
Omnia workshop Sporten
Buurtactiviteiten organiseren
11
15
Naailes
Les geven
9
Koffieochtend organiseren
Computerles Huiswerkbegeleiding geven
Tolken Teind, n=25, meerdere antwoorden mogelijk
Teind, n=25, meerdere antwoorden per persoon mogelijk 1 Purpose vragenlijst (Hulpverlener): Welke taken/werkzaamheden voert deze deelnemer uit? 2 Purpose vragenlijst (Hulpverlener): Welke trainingen volgt deze deelnemer in het wijkbedrijf?
18
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindpresentatie | 2 november 2021
2. Achtergrond pilot - uren en vergoeding
32 deelnemers zetten zich wekelijks minstens vier uur in voor de wijk en ontvangen een vergoeding van gemiddeld €120 Deelnamefunnel: van alle geïnteresseerde personen gaat meer dan de helft deelnemen en valt een klein percentage uit
Vergoeding deelnemers (per maand): meeste deelnemers verdienen meer dan €100 per maand
Geaccepteerd Gestart Uitgevallen*
0
7
€140-160
57 38 32 5
Geïnteresseerd
3
€120-140
9
€100-120
10
20
30
40
50
60
Gewerkte uren: er is een spreiding in gewerkte uren, de meesten werken meer dan 2 dagen p/w
€ 1-50
2 Teind, n=24
46%
16-20 uur
4
€ 50-100
20%
12-14 uur
34%
4-8 uur Teind, n=24
Toelichting • Iets meer dan de helft van de geïnteresseerden wordt geaccepteerd in de pilot. Hier worden door de gemeente toegangsnormen (o.a. inkomen, leeftijd) gehanteerd. Vervolgens maakt de hulpverlener van Instapwerk de inschatting of iemand in de groep en bij het werk past • Drie deelnemers zijn definitief uitgevallen tijdens het traject, door persoonlijke omstandigheden. Twee deelnemers zijn tijdelijk gestopt en later weer ingestroomd • De vergoeding wordt berekend op basis van de op het wijkbedrijf uitgevoerde werkzaamheden, training en coördinerende taken 19
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Een samenvatting
3. Achtergrond deelnemers Deelnemers hebben een kwetsbare uitgangspositie en ervaren belemmeringen op de reguliere arbeidsmarkt
POWERED BY PURPOSE 20
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
3. Achtergrond deelnemers - persoonskenmerken
Meeste deelnemers zijn vrouwen met migratieachtergrond die geen startkwalificatie hebben en een uitkering ontvangen Leeftijd: grote spreiding in 20leeftijden, gemiddeld 43 jaar
Culturele achtergrond: 13 verschillende nationaliteiten, meeste deelnemers oorspronkelijk uit Syrië
Geslacht: meerderheid van de deelnemers is vrouw
15 15
10
21 vrouw
11 man
6
0
3
n=32
25-40
41-50
28%
13%
Alleenstaand
Gehuwd/samenwonend
Alleenstaand met kinderen
Gehuwd/samenwonend met kinderen
3
38%
6%
Inkomen: alle deelnemers ontvangen een uitkering 85%
T0, n=32 Uitkering
Onbekend
Opleiding: overgrote deel heeft geen startkwalificatie 20 Geen startkwalificatie (CBS: afgeronde havo-, vwoof mbo-2 beroepsopleiding)
(Algerije, Koeweit, Eritrea, Tanzania, Saudi Arabië, Polen, Suriname, Dominicaanse Republiek, Japan)
5 n=30
51-65
Gezinssamenstelling: ruim de helft is gehuwd of samenwonend, twee derde heeft kinderen 16%
8
11
11
5
Syrië Marokko Irak Nederland Overige landen
2 Startkwalificatie VWO
10%
Uitkering + salaris
5%
T0, n=20
Onbekend
Financiële situatie: de helft heeft schulden 1
T0, n=23
4%
17%
33%
Problematische schulden, geen inzicht Niet-problematische schulden, geen inzicht Niet-problematische schulden, wel inzicht
Startkwalificatie havo
21
29% Geen schulden, geen inzicht Geen schulden, wel inzicht
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
17%
T0, n=24
3. Achtergrond deelnemers – samenvatting impactgebieden
Deelnemers zijn voor deelname aan de pilot geïsoleerd, inactief, staan buiten de maatschappij en voelen zich niet prettig Thema
Quotes
Kenmerken1*
Taalniveau
De meerderheid van de deelnemers beheerst de Nederlandse taal beperkt tot slecht
Sociaal netwerk
De meeste deelnemers hebben een klein netwerk met weinig goede contacten in de buurt
“Ik ken in mijn eigen omgeving niemand. Ik heb alleen een zus in Den Haag. Ik heb geen sociaal contact met andere mensen”
Zingeving
Deelnemers hebben het gevoel niet van belang te zijn
“Ik vond mezelf een waardeloos persoon. Iedereen werkt, ook oudere mensen. En ik maakte geen deel uit van de maatschappij”
Dagelijks leven & thuissituatie
Deelnemers zijn veel thuis, wat leidt tot inactiviteit en spanning
“Thuis denk ik te veel na. Over wat ik vroeger was en had. Over de oorlog”
Mentale gezondheid
Enkele deelnemers geven blijk van mentale problemen, zonder het direct te benoemen
“Als ik alleen ben word ik geconfronteerd met stress door het verleden”
Lichamelijke gezondheid
Deelnemers zijn positief over hun lichamelijke gezondheid; enkelen hebben wel gezondheidsproblemen
“Als ik te veel doe, heb ik ‘s nachts pijn. Soms slaap ik niet. Dan denk ik er veel aan”
Financiële gezondheid
Deelnemers zijn niet in acute geldproblemen, maar leven wel rond het bestaansminimum
“We ontvangen een uitkering en dat dekt wel bepaalde dingen maar niet helemaal”
1 Kenmerken voor deelname aan de pilot gebaseerd op interviews
* Verdiepende informatie over de uitgangssituatie van de deelnemers is te vinden in de bijlage 22
Positieve situatie
Neutrale situatie
Negatieve situatie
“Door Corona ging mijn Nederlands achteruit”
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
3. Achtergrond deelnemers – belemmeringen arbeidsmarkt
Deelnemers willen wel werken, maar komen om uiteenlopende redenen niet aan een reguliere baan Vrijwel alle geïnterviewde deelnemers geven aan wel te willen werken, maar ervaren belemmeringen bij het vinden en uitoefenen van een reguliere baan: Leeftijd: sommige deelnemers geven aan dat ze te oud worden gevonden door werkgevers Gezinssituatie: verschillende deelnemers kunnen de zorg voor kinderen niet combineren met een reguliere baan Taal: deelnemers met migratieachtergrond geven aan dat slechte beheersing van de Nederlandse taal regulier werk in de weg staat Opleiding: het ontbreken van een geldige, gevalideerde Nederlandse startkwalificatie wordt genoemd als belemmering voor regulier werk Mentale gezondheid: deelnemers die niet goed in hun vel zitten, geven aan de verwachtingen die gepaard gaan met een reguliere baan, moeilijk te kunnen waarmaken Lichamelijke gezondheid: deelnemers met lichamelijke gezondheidsproblemen ervaren daarin belemmeringen voor regulier werk, bijvoorbeeld wanneer zij niet in staat zijn langdurig te staan of zitten Omstandigheden: externe factoren, de coronacrisis als belangrijkste, maken de toegang tot de reguliere arbeidsmarkt moeilijk
23
“Ik ging overal solliciteren, maar kreeg nergens werk.”
“Belemmeringen zijn mijn leeftijd, corona, en ik heb een baan nodig die ik kan combineren met de zorg voor mijn kinderen.”
“Ik had een hoop problemen in m’n hoofd waardoor ik niet aan het werk kwam, ik functioneerde niet. Binnen een week werd ik er weer uitgeknikkerd. Ik had mijn gedachten er niet bij, was vaak afwezig, had geen fut.”
“Ik hoop dat ik door dit werk door kan naar fulltime werk. Werk is gezond en zorgt voor groei. Ik heb een opleiding nodig en taalles om te kunnen werken, maar ik heb geen geld om door te kunnen leren.”
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Een samenvatting
4. Beleving deelnemers Deelnemers zijn gemotiveerd en uitgesproken positief over het instapwerk
POWERED BY PURPOSE
Deelnemers brengen soep aan ouderen
24
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
4. Beleving deelnemers - beleving instapwerk
Deelnemers ervaren het instapwerk als een unieke combinatie van verantwoordelijkheid en mensgerichtheid Toelichting
Deelnemers voelen zich serieus genomen en gewaardeerd
“Je wordt hier belangrijk gevonden. Mensen investeren in je. Het voelt niet zo onderdanig. Ik voel mij serieus genomen […]. Daarom heb ik meer zelfvertrouwen.”
“Ik voel me hier zo gewaardeerd.”
“Hier voelt het echt goed, je wordt behandeld als echt mens, niet als minder. Ik kom echt graag. Niemand gaat je baas spelen hier.”
Hulpverleners sturen actief op eigen verantwoordelijkheid en eigenaarschap
Tegelijkertijd ervaren deelnemers de ruimte om het instapwerk in te richten op een passende manier “Je kan ook een momentje voor jezelf pakken. Niet alleen maar knallen. Als je buiten loopt en je denkt ik ben er even niet bij, loop je terug en pak je koffie. Dat kan ook.”
• Het uitgangspunt van de instapbaan, de mensgerichte aanpak (kijken naar wat iemand wil en kan) in combinatie met een duidelijke verantwoordelijkheid, wordt herkend en gewaardeerd door deelnemers • Hulpverlener ziet het zelfvertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel van deelnemers groeien
“Hier wordt gekeken wat je leuk vindt. Heb je ergens geen interesse in, dan doe je dat niet. Het aanbod is breed.”
“Hij (hulpverlener, red.) pusht niet, maar leeft echt mee. Toen ik ziek was belde hij drie keer om in te checken. Hij was echt bezorgd, dat heeft mij echt geraakt.”
25
“Het voelt een beetje tussen vast en vrijblijvend in, maar zo wil ik het ook houden. Te vast voelt echt als verplichting, dat verstikkende. Maar het is wel zo dat ik een appje stuur als iemand er niet is.”
“Ik maak mensen verantwoordelijk en geef ze eigenaarschap. Twee deelnemers hebben de sleutel van het pand. Zij zijn beheerders.” Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
4. Beleving deelnemers - beleving instapwerk
Deelnemers zijn unaniem positief over het instapwerk en waarderen de mensen, de sfeer en de cultuur Deelnemers waarderen elkaar en de andere mensen bij het wijkbedrijf, de (culturele) diversiteit is prettig “Mensen hier zijn lief, alles kan je vragen en helpen, is goed.”
“De mensen hier zijn het leukst: hier is het rustig.”
“Verschillende nationaliteiten. Uit Irak, Algerije en Syrië.”
“Het is een groep fijne mensen. Verschillende culturen gaan heel goed samen.”
• Alle geïnterviewde deelnemers geven aan zich heel prettig te voelen bij het wijkbedrijf en in hun instapwerk • De mensen, sfeer en cultuur zijn het meest daarin bepalend • Enkele deelnemers hebben ook ervaring bij andere (re-integratie) werkplekken, maar hebben zich niet eerder zo thuis gevoeld als hier
Hulpverleners spelen actieve rol in vormen en behouden sfeer en cultuur
Deelnemers voelen zich thuis, er is een fijne sfeer; iedereen is welkom en wordt gerespecteerd “Ruim anderhalf uur van tevoren ben ik er al omdat ik het gezellig vind. Bakkie drinken, praatje maken.”
Toelichting
“Ik heb eerder 6 maanden bij een kringloopwinkel gewerkt via de gemeente. Dat voelde niet goed. Ik werd gepest, het was geen veilige omgeving.”
“Ik zie dit als mijn tweede huis, als mijn tweede familie.”
“Ik probeer ervoor te zorgen dat er een veilige sfeer komt. Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich vertrouwd voelt en zichzelf kan zijn? […] Dus ik selecteer meer op gevoel. Ik kijk naar de groep en wat er nodig is.”
“Je moet weten wat er speelt. Ik app en bel ook met ze. Ik ben best wel op de hoogte van heel veel dingen.”
26
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
4. Beleving deelnemers - motivatie
Deelnemers zijn gemotiveerd, vinden het instapwerk leuk en gaan gemiddeld meer uren werken Toelichting
Deelnemers doen mee om hun netwerk te vergroten, Nederlands te leren en dagbesteding te hebben1 6
3 32
Netwerk uitbouwen Taal leren Dagbesteding / indeling Iets betekenen voor een ander/de wijk Persoonlijke ontwikkeling Positieve ervaring (‘leuk’) Positie arbeidsmarkt Fysieke gezondheid
23
9 14
• Deelnemers vinden hun Instapwerk over het algemeen leuk • De vragenlijsten laten een hoge, stabiele motivatie zien • Het perspectief van de hulpverleners ondersteunt dit inzicht; zij zien een continue hoge motivatie • De gemiddelde toename van het aantal gewerkte uren versterkt dit beeld nog verder; de helft van de deelnemers gaat meer uren werken
20 18
T1 t/m 7 door elkaar, n=26 Meerdere antwoorden per persoon mogelijk
Financiële vergoeding
Ontwikkeling tijdens de pilot Het werkplezier van deelnemers lijkt licht toe te nemen
Vind je het werk bij AlleKanten leuk? Heel leuk Leuk
9
20
Hoe beoordeel je de motivatie van de deelnemer binnen het project? Heel erg
12 8
20 24
11
Hulpverleners zien stabiele, positieve motivatie en toename in aantal uren dat deelnemers werken
4
Een beetje leuk
Een beetje
Niet leuk
Niet
Helemaal niet leuk
Helemaal niet
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
N<6
16
Erg 11 9 14 19
12
8
4
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
27
Hoeveel uren per week werkt deze deelnemer in het project? 16 15 14 13 12 11 10
4
18
8
6
12
Meer 12
14 14 11
8
Minder
6
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Gelijk
n=24
Een samenvatting
5. Effect op deelnemers Deelnemers ontwikkelen zich op vrijwel alle impactgebieden en verbeteren hun perspectief tijdens het traject
POWERED BY PURPOSE
Deelnemers brengen soep aan ouderen
28
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – beleving
Deelnemers maken tijdens het traject een positieve ontwikkeling door Voor
Tijdens
Deelnemers ervaren veel negatieve emoties voor hun deelname aan het instapwerk
Deelnemers ervaren een groot verschil. Ze voelen zich vrijer, hebben meer zelfvertrouwen en ervaren meer zin in hun leven
“Ik bleef thuis en kon niets doen. Dat was heel saai. ”
“Ik ben nu trots op mezelf dat ik weer lekker bezig ben.”
“Ik voelde mij persoonlijk niet goed, het thuis zitten, het niks doen, niet belangrijk zijn.”
“Het was donker, niemand kon mij helpen. Ik was alleen, kende de taal niet, kende niemand.” “Moe, thuis, altijd slapen op de bank.”
“Nu is het lichter. Ik ben bezig met iets. Dit is als een beloning. Ik heb nu te maken met ouderen. Het is ook een beloning voor hun.”
29
“Ze hebben mij uit het zwarte gat getrokken. Ik krijg hier hulp als ik iets vraag. Mijn zelfvertrouwen heb ik ook teruggekregen.”
“Nu vrijheid. Je bent niet in een donkere ruimte thuis, maar nu ben je buiten.”
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – samenvatting ontwikkeling impactgebieden
Deelnemers laten op vrijwel alle impactgebieden een positieve ontwikkeling zien Het onderzoek laat de volgende resultaten zien. Verdere verdieping volgt op de hierop volgende slides. Leefgebied
Leefgebied
Ontwikkeling
Lichamelijke gezondheid
▪ Deelnemers voelen zich gezonder omdat ze actief zijn, meer buiten komen en beter voor zichzelf zorgen
Financiële gezondheid
▪ Ondanks de vergoeding is het effect op de financiële gezondheid marginaal: deelnemers leven nog rond het bestaansminimum en zien vergoeding als extraatje
Zingeving
▪ Deelnemers vinden het waardevol om een bijdrage te leveren aan de maatschappij Deelnemers krijgen door het instapwerk het gevoel dat ze er weer toe doen
Vertrouwen in overheid
▪ Deelnemers hebben enigszins vertrouwen dat de gemeente er is om hen te helpen. Instapwerk heeft hierop geen invloed.
Dagelijks leven en thuissituatie
▪ Deelnemers ervaren meer ritme in hun leven ▪ Bij sommigen verbetert de thuissituatie als gevolg van hun deelname
Persoonlijke ontwikkeling
Mentale gezondheid
▪ Deelnemers zitten beter in hun vel en voelen zich vrolijk en optimistisch ▪ Ze geven aan beter om te kunnen gaan met stress en negatieve gevoelens door afleiding en herkenning
Toekomstperspectief
Taalniveau
Sociaal netwerk
Positief effect
Ontwikkeling ▪ Taalniveau deelnemers met migratieachtergrond verbetert licht door taallessen en oefening op het werk. Ook hulpverleners zien lichte verbetering ▪ Het sociaal netwerk van deelnemers is groter, vooral door contact met andere deelnemers
Geen effect
Negatief effect
30
▪ Deelnemers ontwikkelen zich als persoon en ontdekken nieuwe talenten en vaardigheden
▪ Deelnemers maken zich minder zorgen over de toekomst ▪ Kans op betaald werk lijkt toe te nemen
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – leeswijzer
De volgende slides tonen conclusies over effect van, en ontwikkeling tijdens, de pilot op basis van verschillende bronnen 5.
De interviews geven informatie over het effect wat deelnemers ervaren ten opzichte van de situatie voordat ze deelnamen aan het instapwerk
Legenda: Deelnemer Hulpverlener Interview Vragenlijst
De grafieken zijn een weergave van de gemiddelde antwoorden op de vragenlijsten en geven de ontwikkeling tijdens de pilot weer
In de grafieken is voor elk meetmoment de n weergegeven. De meetpunten met n<6 zijn grijs uitgevlakt vanwege de lagere betrouwbaarheid
31
De letterlijk gestelde vraag uit de vragenlijst staat boven de grafiek. De letterlijke antwoordopties zijn aangegeven op de as.
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – taalniveau
Taalniveau deelnemers met migratieachtergrond verbetert door taallessen en regelmatige oefening Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting • De verschillen in taalniveau binnen de groep zijn erg groot. Sommige deelnemers hebben Nederlands als moedertaal, maar er zijn ook analfabeten met een migratieachtergrond in de groep • Deelnemers met een migratieachtergrond geven aan dat ze eerder weinig met de taal oefenden, waardoor hun taalniveau achteruit ging. Nu praten ze veel vaker Nederlands. Deelnemers zijn enthousiast over de taalles en hebben beter begrip van de Nederlandse taal gekregen • Uit de vragenlijst blijkt dat zowel deelnemers als hulpverleners lichte verbetering zien. Mogelijk zet dit effect op lange termijn verder door
Deelnemers hechten veel waarde aan taallessen en oefenen de taal tijdens het werk “Nu begrijp ik jullie, vroeger niet.”
“Ik zie wel ontwikkeling want ik spreek met andere deelnemers en de mensen die hier komen.”
“Door Corona ging mijn taal achteruit. Hier kan ik weer leren en verbeteren.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien het taalniveau van de deelnemers ook licht stijgen
Deelnemers geven aan dat hun taalniveau licht verbetert Hoe goed ben je in de Nederlandse taal?
Is je Nederlands beter geworden in de afgelopen weken?*
Hoe beoordeel je de beheersing van de Nederlandse taal van de deelnemer? Heel goed
11 8 18 24 20 12 8
4
6
9 12 8 4
Goed
4
Niet slecht en niet goed
4
Slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
N<6
*alleen deelnemers met een migratieachtergrond
11
19
8 14
16
12
8
4
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 32
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – sociaal netwerk
Deelnemers breiden hun sociaal netwerk uit Toelichting
Effect ten opzichte van de startsituatie
• De meeste deelnemers gaan van een periode van sociaal isolement naar ‘weer onder de mensen zijn’. Ze ervaren de contacten binnen het wijkbedrijf als zeer prettig en behulpzaam • Deelnemers geven aan dat hun netwerk vooral is uitgebreid met de mensen die ook deelnemen aan het instapwerk • Tijdens de pilot geven deelnemers aan dat de kwaliteit van hun netwerk gemiddeld goed is, licht afneemt, maar positief blijft. De grootte van het lokale netwerk is “matig” en stabiel. • Hulpverleners zien een toename van de kwaliteit en grootte van het sociaal netwerk. Mogelijk komt dit doordat deelnemers contacten meewegen die niet zichtbaar zijn voor hulpverleners
Deelnemers noemen uitbreiding van sociaal netwerk als zeer waardevol effect van de pilot “Ik heb hier vrienden gemaakt die ik ook buiten werk zie, dan gaan we koffie drinken.” “Ik kende alleen de moeders van de kinderen op school een beetje.”
“Het is heel zinvol omdat ik andere mensen heb leren kennen […] Je voelt je prettiger, je hoort erbij, je doet met z’n allen iets.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien de kwaliteit en grootte van het netwerk stijgen gedurende deelname aan het instapwerk
Deelnemers hebben goed contact met andere mensen, maar het aantal contacten in de buurt neemt niet verder toe Heb je contact met andere mensen?
Heel veel
Heel goed Goed Niet slecht en niet goed Slecht
Hoe beoordeel je de kwaliteit van het Hoe beoordeel je de grootte van het sociale netwerk van de deelnemer? sociale netwerk van de deelnemer?
Ken je veel mensen in je buurt?
18 19
13
24 20 12
8
4
Heel slecht
Heel goed
Veel Niet veel en 10 6 niet weinig 11 13 12 8 Weinig
4
Goed Niet slecht en niet goed Slecht
4
Heel weinig
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
N<6
Heel groot 7 9 11
15
18
15
4
13
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
4
Heel klein
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 33
Groot 13 Niet klein en 7 14 19 16 niet groot 11 8 Slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – zingeving
Instapwerk heeft een belangrijke zingevende functie voor deelnemers Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting
Deelname aan de maatschappij en het helpen van anderen wordt als zingevend ervaren
• Deelnemers krijgen door het instapwerk het gevoel dat ze er weer toe doen en geven letterlijk aan weer zin te krijgen in de dag • Geïnterviewde deelnemers ervaren het instapwerk als waardevol omdat ze ‘bijdragen aan de maatschappij’ en ‘iets betekenen voor een ander’ • Deelnemers geven in de vragenlijsten aan blij te zijn met hun leven en veel ideeën te hebben over wat ze graag willen doen. Tijdens de pilot is dit niet veranderd • Hulpverleners onderschrijven het zingevend effect van het instapwerk, laten een positieve ontwikkeling zien en geven aan dat deelnemers hun leven zinvol vinden
“Ik wil iets doen voor de wijk, ik vind het leuk om met opa’s en oma’s te werken. Het is heel dankbaar werk, het geeft plezier.”
“Ik doe weer mee aan de maatschappij. Ik kan iets bijdragen. Ik neem niet alleen, maar geef ook.” “Ik voelde mij persoonlijk niet goed, het thuis zitten, het niks doen, niet belangrijk zijn.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien een stijging in zingeving aan het begin van het traject, die vervolgens op hoog niveau blijft
Deelnemers zijn vrij constant blij met hun leven en hebben veel dingen die ze nog graag willen doen Zijn er dingen die je graag wil doen in je leven?
Ben je blij met je leven?
In hoeverre vind de deelnemer de invulling van zijn leven zinvol? Zeer zinvol
Heel veel 20 12 19
13
18 24
8 4
Veel 19 11 11 Niet veel en niet weinig Weinig
13 12 8
4 4
Enigszins zinvol Niet zinvol Helemaal niet zinvol
Heel weinig
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
N<6
4
Zinvol
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 34
11
8
14 19 16 13 7
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – dagelijks leven en thuissituatie
Instapwerk geeft structuur en heeft een positief effect op de thuissituatie van deelnemers Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting • Geïnterviewde deelnemers geven aan weer ritme terug te hebben in hun leven: ze gaan van een situatie van inactiviteit en thuiszitten naar een dagstructuur (op maat) • Een aantal deelnemers geeft ook aan dat dit een positief effect heeft op de thuissituatie en de huiselijke sfeer • Deelnemers en hulpverleners zijn over het algemeen positief. Wel laten de vragenlijsten een lichte negatieve ontwikkeling zien. Mogelijk door externe factoren, zoals een lopende echtscheiding (thuissituatie). Een aantal deelnemers werkt maar een beperkt aantal uren in de week (dag indelen)
Deelnemers benadrukken het belang van een ritme en activiteiten buitenshuis voor zichzelf en hun naasten ““Altijd samen thuis is niet goed. Door kleine dingen is er opeens ruzie.”
“Ik heb dit werk echt nodig. Anders verval ik weer in de hele dag thuis zijn met alleen mijn partner.”
“Ik werd af en toe pas wakker om 11 uur, geen dagstructuur.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien een lichte afname in thuissituatie en een lichte toename in het dagelijks functioneren
Deelnemers zijn positief over hun thuissituatie en dagindeling, met een lichte afname richting matig Voel jij je goed thuis?
Heel goed
13 17
Hoe beoordeel je de thuissituatie van de deelnemer?
Kun jij jouw dag goed indelen?
20 18 23
4 11 8
Heel goed
Goed 8 Niet slecht en 19 12 18 24 20 12 niet goed Slecht
4
Gemiddeld
N<6
Heel goed
Goed Niet slecht en 11 15 13 7 8 14 19 niet goed Slecht
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
4
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Goed 15 8 14 9 Niet slecht en 11 20 niet goed Slecht
4
4
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 35
Hoe beoordeel je het dagelijks functioneren van de deelnemer?
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – mentale gezondheid
Deelnemers zitten beter in hun vel en kunnen beter omgaan met stress en negatieve gevoelens Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting • Deelnemers geven in interviews aan dat ze meer energie hebben en zich vrolijker voelen. Ze blijven zorgen ervaren door externe factoren zoals oorlogsherinneringen en afstand tot familie in het thuisland, maar kunnen daar mee omgaan tijdens het instapwerk omdat het werk afleiding biedt en ze erover kunnen praten met gelijkgestemden • De vragenlijsten tonen een positief beeld van de mentale gezondheid tijdens deelname. Bij de zelfscore van deelnemers is de trend licht dalend, terwijl hulpverleners een lichte verbetering in mentale gezondheid zien. Mogelijk betekent dit dat mensen het moeilijk vinden om open te zijn over mentale problemen
Deelnemers zitten beter in hun vel en vinden afleiding en herkenning in het instapwerk “Werk helpt. Mentaal gaat het beter met mij. Ik dacht dat ik mijn leven lang ging wachten. Maar hier kreeg ik ideeën.”
“Ik heb traumatische ervaringen uit Syrië. Dat komt door de oorlog daar. Thuis denk ik te veel na.”
“Ik praat hier met andere mensen, dat is afleiding. Het is goed voor mijn mentale gezondheid om hier te zijn. Ik voel dat ik blij ben. Ik vergeet de stress.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Deelnemers voelen zich goed met een lichte afname richting matig, ervaren een beetje stress en geven gemiddeld een zeer lichte toename in mentale problemen aan Voel jij je goed?
Heb je geestelijke gezondheidsproblemen?
Voel jij stress?
19
20 12
18 23
8
6
Weinig 4
Een beetje
Hoe beoordeel je de mentale gezondheidstoestand van de deelnemer?
Nee
Geen 13
9
11
13 12 8
Heel goed 6
4
4
10 Een beetje
5 11 13
12
8
4
Veel Ja
Heel veel
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
N<6
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Goed 11 8 7 Niet slecht 14 19 16 13 en niet goed Slecht
4
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 36
Hulpverleners zien een lichte verbetering in mentale gezondheid
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – lichamelijke gezondheid
Deelnemers voelen zich overwegend fitter en de gezondheidstoestand verbetert Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting
Deelnemers voelen zich gezonder omdat ze actief zijn, • Geïnterviewde deelnemers geven aan dat ze zich gezonder voelen, onder andere omdat ze meer buiten komen en in beweging zijn. Een aantal meer buiten komen en beter voor zichzelf zorgen deelnemers heeft te maken met chronische ziekte en fysieke klachten. Deze “Het is heel belangrijk voor mij klachten verminderen niet, maar het instapwerk biedt afleiding waardoor “Hier ben ik actief en om in beweging te zijn en veel de gezondheidsbeleving voor een enkeling toeneemt. Eén deelnemer is een daardoor ook gezond. Ik voel buiten, niet alleen maar thuis.” me fit. Ik merk het aan mijn behandeling gestart voor lichamelijke gezondheidsproblemen, nadat hij zich manier van lopen en mentaal beter ging voelen door deelname “Ik ben meer naar mezelf gaan bewegen. Nu is het meer los.” • Uit de vragenlijsten blijkt dat deelnemers zich tijdens de pilot overwegend kijken, ik ben door het werk gezond voelen. De problemen nemen licht af. Hulpverleners bevestigen dit: hier ook beter voor mijzelf ze zien de lichamelijke gezondheid licht verbeteren gaan zorgen.” Ontwikkeling tijdens de pilot Deelnemers hebben minder lichamelijke gezondheidsproblemen; de beleving van gezondheid is gemiddeld positief en stabiel en deelnemers zien zelf lichte verbetering t.o.v. de vorige keer Voel jij je nu gezonder dan vorige keer?
Hoe gezond voel jij je?
Heb je lichamelijke gezondheidsproblemen?
13 19
24 18
4 20 11
8
Een beetje gezonder Niet ongezonder en niet gezonder Een beetje ongezonder
4
6
Gemiddeld
N<6
Heel goed
9 12 4
8
4
Een beetje
11
19
13 11
8
4
4
11
Ja
Veel ongezonder
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Hoe beoordeel je de fysieke gezondheidstoestand van de deelnemer?
Nee
Veel gezonder
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Goed 11 8 13 19 16 Niet slecht 13 7 en niet goed Slecht
4
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
37
Hulpverleners zien gezondheid licht verbeteren
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – financiële gezondheid
Instapwerk heeft beperkt effect op de financiële gezondheid van deelnemers Effect ten opzichte van de startsituatie
Toelichting
Deelnemers hebben weinig geld, het geld dat ze verdienen bij Instapwerk is een prettig extraatje
• Geïnterviewde deelnemers waarderen de vergoeding. Toch zeggen bijna alle geïnterviewden dat ze het instapwerk zo waardevol vinden dat ze zonder vergoeding even graag zouden deelnemen • Hulpverleners zien het inkomen van deelnemers groeien omdat ze meer uren werken en dus meer verdienen. Maar de verbetering is marginaal: deelnemers hebben nog steeds schulden en leven nog rond het bestaansminimum • Deelnemers geven in vragenlijsten aan dat geldzorgen beperkt zijn, maar wel licht toenemen. Mogelijk komt dit door externe factoren: één deelnemer geeft in het interview aan dat toeslagen wegvallen
“Het geeft een leuk extraatje. Ik kan er soms een ijsje van halen met de kinderen.”
“Ik maak mij meer zorgen dan eerst. Mijn dochter wordt 18 dus vallen toeslagen weg.”
“Soms heb ik stress over geld. Soms kan ik sparen, soms niet.”
“Het is fijn om te weten dat ik geld achter de hand heb voor onverwachte kosten.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien de financiële situatie van deelnemers verbeteren
Deelnemers hebben het financieel niet breed en geldzorgen stijgen licht Heb je genoeg geld om je rekeningen te betalen?
Maak jij je zorgen over geld?
Meer dan genoeg
17 8
5
9
5
7 8
4
Veel te weinig
Veel Niet veel en niet weinig Weinig Heel weinig
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 Gemiddeld
Heel goed
Heel veel
Net genoeg Te weinig
Hoe beoordeel je de financiële situatie van de deelnemer?
N<6
Goed 7
8
18 24
20
12
8 4
19
Niet slecht en niet goed
Slecht 11
13 7 15
4
8 14
Heel slecht
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 38
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – vertrouwen in overheid
Deelnemers zijn dankbaar voor het instapwerk en hebben enigszins vertrouwen dat de gemeente er is om hen te helpen Tijdens de pilot
Toelichting • Deelnemers hebben vaak een dubbel gevoel bij de overheid, bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van hun uitkering. Maar ze geven aan heel dankbaar te zijn dat de gemeente hen heeft doorverwezen naar het instapwerk • Tijdens de interviews is niet uitgevraagd hoe de perceptie van de overheid is veranderd tijdens hun deelname • Uit de vragenlijst blijkt dat deelnemers over het algemeen het gevoel hebben dat de gemeente hen enigszins helpt. Hulpverleners bevestigen dit beeld, maar zien een lichte stijging in vertrouwen
Deelnemers hebben dubbele gevoelens over de gemeente, voor het instapwerk zijn ze erg dankbaar “De gemeente geeft mij steun, ik heb het gevoel dat ze er voor mij zijn. Iets terugdoen doe ik graag.”
“Ik wil Aniz graag ontmoeten om hem te bedanken. Ik had het project echt nodig.”
“Misschien gaat de uitkering een keer stoppen. Dan heb ik niets. Ik kan geen werk vinden.”
“Mensen bij de gemeente kijken niet naar de persoon, ik kreeg geen maatwerk.”
Ontwikkeling tijdens de pilot Hulpverleners zien het vertrouwen van deelnemers in de overheid licht stijgen
Deelnemers hebben het gevoel dat de gemeente er is om ze te helpen Heb je het gevoel dat de gemeente er is om jou te helpen?
Hoe beoordeel je het vertrouwen van de deelnemer in de overheid? Heel veel
Zeer veel Veel Een beetje
7
18 8
Veel
8 24 20 12
Een beetje
4
7
4
Heel weinig
Helemaal niet
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 N<6
8 14
Weinig
Niet
Gemiddeld
19 15 13
11
39
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – persoonlijke en professionele ontwikkeling
Deelnemers ontwikkelen zich als persoon en ontdekken nieuwe talenten en vaardigheden Toelichting
Effect ten opzichte van de startsituatie
• Deelnemers geven in de interviews aan dat zij zich tijdens het instapwerk professioneel en persoonlijk ontwikkelen. Dit komt door het leren van nieuwe vaardigheden en ondersteuning bij persoonlijke ontwikkeling • Uit het interview met de hulpverlener blijkt dat zij dit beeld “Ik dacht dat ik mijn leven lang herkennen, zij merken op dat mensen leren zich meer uit te ging wachten. Maar hier kreeg ik spreken en hun grenzen aan te geven. Dit beeld komt ook terug in ideeën. Ik kan van alles doen: op kinderen letten bijvoorbeeld.” de vragenlijsten • Door de activiteiten die deelnemers uitvoeren ontwikkelen zij vaardigheden en ontdekken ze waar ze goed in zijn Ontwikkeling tijdens de pilot
Deelnemers werken aan hun eigen ontwikkeling op persoonlijk en professioneel vlak “Hiervoor was ik die ladder wel op aan het klimmen, maar bleef ik steken. Ik wilde wel verder maar het lukte niet echt. Nu kan ik verder omhoog klimmen.”
Hulpverleners zien dat deelnemers structureel bezig zijn hun talenten te ontwikkelen
Deelnemers ontdekken uiteenlopende nieuwe vaardigheden en talenten bij zichzelf Heb je nieuwe dingen gevonden waar je goed in bent in de afgelopen weken? 25
4
1
20
1 1 7
2
15
3
21
10
4
5 0 Ja Gemiddeld
5
In hoeverre is de deelnemer bezig met het ontdekken/ontwikkelen van zijn talenten?
Samenwerken Klussen en onderhoud Taal & communicatie Koken
Heel veel 8
Veel
Plannen & organiseren Praktisch Handwerk Computerwerk
Een beetje
20
16 12 7
4
Weinig
“Je ziet echt mensen groeien. […] Dat mensen zelf nadenken over bepaalde keuzes.”
Heel weinig
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Nee N<6
11
14
40
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers – toekomstperspectief
Deelnemers maken zich minder zorgen over de toekomst, kans op betaald werk in de toekomst wordt kleiner Ontwikkeling tijdens de pilot
Toelichting
Zorgen over de toekomst lijken af te nemen
• Uit de vragenlijst blijkt dat deelnemers zich gedurende deelname minder zorgen gaan maken over de toekomst • Hulpverleners geven in de vragenlijst aan dat de kans op betaald werk in de toekomst over het algemeen klein is en mogelijk licht toeneemt • Voor zes deelnemers is in de eindsituatie de kans aanwezig dat zij betaald werk kunnen uitvoeren, de termijn hiervoor schatten op verleners op gemiddeld drie jaar • Vier deelnemers zouden volgens de hulpverleners in de toekomst een opleiding kunnen en willen volgen
Maak jij je zorgen over je toekomst? Heel veel Veel Niet weinig en niet veel Weinig
11 13
19
12
4 8
4
11
Heel weinig
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Hulpverlener ziet stabiel maar matig vertrouwen in de toekomst. Kans op betaald werk lijkt toe te nemen richting matig, kans op een opleiding in de toekomst blijft stabiel “onwaarschijnlijk” In hoeverre denk je dat deze deelnemer in de toekomst betaald werk kan uitvoeren?
Zo ja, op welke termijn?*
In hoeverre heeft de deelnemer vertrouwen in de toekomst?
Denk je dat deze deelnemer in de toekomst een opleiding kan/wil volgen?
Zeer waarschijnlijk Zeer veel Waarschijnlijk Enigszins waarschijnlijk Onwaarschijnlijk
1
Veel
1 jaar
2
Enigszins
3 jaar
Zeer onwaarschijnlijk
2
Geen Helemaal geen
4 jaar
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 n=6 Gemiddelde termijn = 3 jaar Gemiddeld
N<6 41
*termijnen hebben betrekking op Teind en zijn ingeschat voor deelnemers die “waarschijnlijk” of “heel waarschijnlijk” in de toekomst betaald werk kunnen uitvoeren
Zeer waarschijnlijk 19 8 14 18 16 13
Waarschijnlijk
7
Neutraal 4
Onwaarschijnlijk
11
8 14
18
16 12 8 4
Zeer onwaarschijnlijk
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
5. Effect op deelnemers - toekomstperspectief
Deelnemers hebben ambities en hopen die waar te maken Toekomst De meeste deelnemers geven in interviews aan positief naar de toekomst te kijken. Ze hebben ambities, dromen en idealen die ze willen waarmaken
Op professioneel vlak heeft een aantal deelnemers ook heel concrete ambities, waar ze tijdens hun instapwerk al gedeeltelijk aan werken
“Ik wil heel graag een eigen supermarkt beginnen.”
“Ik ga naar boven, ik hoop dat ik vooruit blijf gaan en niet terugzak naar waar ik was.”
“De persoon op dit plaatje heeft gedaan wat hij wil. Iets bereikt. Ik denk dat mij dat ook gaat lukken.”
“Ik ben gek op koken en naaien. Ik wil iets in die richting doen.”
“Ik wil graag stage lopen en ervaring opdoen. En een certificaat krijgen, zodat ik weer les kan gaan geven.”
“Mijn droom is werken als schoonheidsspecialist: nagels, haar, make-up. Ik ben er nu niet mee bezig, dat is lastig door corona. Maar misschien kan ik binnenkort bij de ouderen hun nagels of haar doen.” “Het is afhankelijk van hoe je je voelt. Op dit moment voel ik mij lekker, en zie ik alles positief. Dat komt ook door het instapwerk dat ik me zo voel.”
“Optimistisch. Zin in de toekomst. Een normaal leven, zonder ingewikkelde dingen. Een simpel leven dat gewoon loopt, zonder problemen.”
De afbeeldingen op deze pagina zijn door deelnemers tijdens de interviews gekozen om aan te duiden hoe zij zich voelden over hun toekomst
42
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
Een samenvatting
6. Effecten op de wijk Betrokken wijkbewoners zien effect, niet-betrokken wijkbewoners merken weinig
POWERED BY PURPOSE
Binnentuin in de wijk Bouwlust
43
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
6. Effecten op de wijk – aanpak onderzoek
Direct, indirect en niet-betrokken wijkbewoners deelden hun perspectief op het wijkbedrijf Toelichting • Het wijkbedrijf van waaruit het instapwerk wordt georganiseerd staat in de wijk Bouwlust in Den Haag • Om in kaart te brengen wat de effecten van het instapwerk op de wijk zijn, is gesproken met verschillende wijkbewoners • In korte gesprekken met deelnemers, direct betrokkenen en niet betrokken wijkbewoners is verkend wat de activiteiten van de deelnemers aan het instapwerk betekenen voor de leefbaarheid, veiligheid en sociale cohesie in de wijk
Er is gesproken met: 9x
Deelnemers
Deelnemers: • Buurtconciërges (vuil ophalen, vuil prikken, melding maken) • Wijkbuddy’s (soep rondbrengen) • Buurtpreventie (‘s avonds surveilleren) • Organisatie koffieochtend Deelnemers zijn doorgaans zelf ook wijkbewoner 5x
Direct betrokkenen
Wijkbewoners: • Deelnemers koffieochtend • Mensen waarbij soep wordt langsgebracht 8x
Niet betrokkenen
Overige wijkbewoners
44
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
6. Effecten op de wijk
Deelnemers en direct betrokken bewoners merken een zichtbaar effect van het instapwerk op de wijk
Leefbaarheid
Veiligheid
Sociale cohesie
Vanuit het perspectief van deelnemers is er een merkbaar effect op leefbaarheid, veiligheid en sociale cohesie
Vanuit het perspectief van direct betrokkenen is er een licht merkbaar effect op de leefbaarheid en sociale cohesie
Buurtconciërges merken op dat zij door hun werkzaamheden alerter zijn op vuil en ook buiten hun werk om vuilnis opruimen: “Het is een gewoonte geworden om vuil op te ruimen. De wijk wordt meer van jezelf.” Hun inzet maakt dat bewoners de wijk zelf ook netter houden, zien zij
Direct betrokken wijkbewoners zijn vaak ook op de hoogte van de andere activiteiten van de deelnemers in de wijk. Zij vinden het een heel goed initiatief voor de wijk en voelen zich prettig bij het feit dat er activiteit is in de wijk: “Het is fijn en leuk als de mensen hier lekker bezig zijn.”
Met name de buurtconciërges en het preventieteam geven aan zich veiliger te voelen in de wijk sinds hun deelname aan het instapwerk. Eén deelnemer wijdt dat aan zijn eigen zelfvertrouwen dat is toegenomen sinds zijn deelname. Ook zien zij zelf het effect van hun aanwezigheid in de buurt: “Als er iemand komt om een fiets te stelen weet de buurt dat er mensen op straat zijn. Het is zowel voor de wijk als voor ons heel goed.”
Verschillende direct betrokkenen geven aan dat zij zich veilig voelen in de wijk, maar dat dat niet persé komt door de inzet vanuit het instapwerk
Deelnemers vertellen dat ze meer wijkbewoners hebben leren kennen tijdens hun werkzaamheden en bij de koffieochtenden: “De buurt kent ons en groet ons als ze ons zien werken.” Regelmatig komen ze ook buiten hun werktijd wijkbewoners tegen en maken een praatje
Wijkbewoners die soep ontvangen waarderen dit initiatief heel erg. Ze stellen de belangstelling die er wordt getoond op prijs en maken graag een praatje met de deelnemers. Het is fijn dat er verschillende talen gesproken wordt. Enkelen bezoeken ook de koffieochtend
45
Purpose Management Consulting Effectmeting instapwerk | Eindrapportage | November 2021
6. Effecten op de wijk
Beperkt zichtbaar effect van het instapwerk op de wijk voor niet betrokken bewoners Gesprekken met niet betrokken wijkbewoners geven een gemengd beeld van het effect op de wijk Niet betrokken wijkbewoner: Leefbaarheid
Veiligheid
Sociale cohesie
Een aantal wijkbewoners vertelt dat de leefbaarheid in de wijk in het algemeen is achteruitgegaan: het was er vroeger schoner en netter. Sommige wijkbewoners merken wel dat er nu wordt schoongemaakt in de wijk. Anderen hadden het nog niet gemerkt, maar vinden het wel goed dat het gebeurt
De meeste wijkbewoners vinden de wijk over het algemeen veilig en hebben nog niet veel van de wijkpreventie gemerkt. Eén wijkbewoner vindt het wel een heel fijn gevoel dat er wordt meegekeken en meegedacht
Wijkbewoners vertellen dat er minder contact is met buurtbewoners dan vroeger. Dat komt mede door een taalbarrière: er zijn veel nieuwkomers in de wijk die een andere taal spreken. Lang niet alle wijkbewoners komen in aanraking met deelnemers van het instapwerk of met hun activiteiten