RIS311483 Bijlage 2
Tekst van het document
Tabel 4.8: verstrekkingen kindpakket en tegemoetkoming ouderbijdrage in 2017-2019 (aantallen) 2017 201910 20189 Ouderbijdrage 15.995 15.441 12.540 Kindpakket Winterkledingpas
20.834
19.933
-
Schoolspullenpas
19.483
18.801
-
Speelgoedpas
13.457
12.327
-
Vervoer
6.950
5.762
-
Sport en cultuur
4.360
3.240
-
Computer(reparatie)
1.866
1.436
-
Squla
1.134
847
-
Mobiele telefoon
1.132
1.379
-
Bijzondere verstrekking
551
588
-
1.152
-
65.465
71.752
Fiets Totaal aantal verstrekkingen
69.767
Bron: Stichting Leergeld en Bureau Ooievaarspas
4.5.2 Bereik Het gebruik is afgezet tegen de potentiële doelgroep van kinderen uit minimahuishoudens met een inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum, ongeacht het hebben van een Ooievaarspas. Het kindpakket wordt gebruikt door 83 procent van de kinderen in de doelgroep. De tegemoetkoming ouderbijdrage heeft een bereik van 63 procent onder deze kinderen. Dat is lager dan in 2017 en 2018 .
9 Bestand dat is geleverd ten behoeve van datakoppeling bevat minder gegevens (13.715). 10 Aantal in geleverde bestand wijkt af van rapportage van Leergeld Den Haag zelf met melding van 77.000 verstrekkingen.
32
Tabel 4.9: Bereik kindpakket en tegemoetkoming ouderbijdrage onder kinderen uit minimahuishoudens met een inkomen tot 130% sm in 2017-2019, naar leeftijd en huishoudinkomen (percentages) 2017 2018 2019 2017 2018 2019 Tot 130% sm Kind-pakket Tegemoetkoming ouderbijdrage Bereik 86 83 83 66 70 63 Leeftijd 4 tot 8 85 82 81 67 73 63 8 tot 12 89 86 85 72 77 68 12 tot 18 85 84 84 61 64 59 Alle kinderen uit minimahuishoudens 105% sm 88 86 84 68 73 63 110% sm 88 86 85 68 73 64 130% sm 86 84 83 66 70 63 150% sm 83 80 79 63 67 60 Bron: CBS 2021l, CBS 2020b
Bereik onder huishoudens Van alle huishoudens met een inkomen tot 130 procent van het sociaal minimum en kinderen van 4 tot 18, gebruikt 80 procent een of meer voorzieningen van Leergeld Den Haag. De tegemoetkoming ouderbijdrage werd verstrekt aan 56 procent: 8 procentpunt minder dan in 2018. Tabel 4.10: Bereik verstrekkingen kindpakket en tegemoetkoming ouderbijdrage naar soort huishouden, leeftijd hoofdkostwinner, bron en hoogte van inkomen in 2017-2019 (percentages) 2017 2018 2019 2017 2018 2019 Kindpakket
Tgm ouderbijdrage
Minimahuishoudens tot 130% sm Bereik
83
81
80
59
64
56
Paar met kinderen
79
77
76
60
65
58
Eenoudergezin
88
85
84
60
64
56
< 24 jaar
74
-
40
-
25-45 jaar
84
81
80
62
67
57
45-65 jaar
83
82
82
56
59
55
Inkomen uit arbeid
73
70
69
53
57
50
Inkomen onderneming
35
28
27
21
22
20
Bijstandsuitkering
96
94
94
67
73
64
Andere uitkering
81
75
80
63
69
60
105% sm
86
84
82
62
67
58
110% sm
86
84
82
61
67
58
130% sm
83
81
80
59
64
56
150% sm
80
77
76
56
60
53
105% sm
92
90
90
68
74
65
110% sm
91
90
90
67
72
64
130% sm
89
87
88
64
69
62
150% sm
86
84
84
61
66
59
Soort huishouden
Leeftijd hoofdkostwinner
Bron van inkomen
Alle minimahuishoudens Hoogte van inkomen
Langdurige minima
Bron: CBS 2021l, CBS 2020b
33
Van de verschillende huishoudtypen is het bereik van het kindpakket het hoogst onder eenoudergezinnen met 84 procent. Van de huishoudens met bijstand als voornaamste inkomstenbron wordt 94 procent bereikt. Het bereik onder huishoudens met inkomsten uit werk is ook relatief hoog met 69 procent. Het bereik onder huishoudens met inkomsten uit een eigen bedrijf is een stuk lager met 27 procent. Ten opzichte van 2017 is dat een daling van het bereik van 8 procentpunt.
4.6 Individuele inkomenstoeslag
Doel
Inkomensondersteuning bieden voor grote noodzakelijke uitgaven voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van een minimuminkomen.
Doelgroep
Minima tussen de 21 jaar en AOW-leeftijd met gedurende een periode van 36 maanden een inkomen tot 110 procent van het sociaal minimum hebben en een vermogen onder de vermogensgrens. Studenten zijn uitgesloten.
Aanvraag
Aan minima met bijstand en al eerder individuele inkomenstoeslag wordt een aanvraagformulier thuisgestuurd. Anderen dienen zelf of met hulp een aanvraag in via de website van de gemeente of sturen een aanvraagformulier op.
Uitvoering
Dienst SZW
4.6.2 Verstrekkingen In 2019 is aan 24.379 personen individuele inkomenstoeslag verstrekt. Het aantal verstrekte tegemoetkomingen ligt hiermee iets hoger dan in 2018 (zie tabel 4.11) Tabel 4.11: toekenningen individuele inkomenstoeslag 2017 -2019 (aantallen) 2017 2018 Verstrekte toeslagen 22.645 24.174
2019 24.379
Bron: gemeente Den Haag
4.6.3 Bereik Van alle langdurige minima met een inkomen tot 110 procent van het sociaal minimum ontvangt 71 procent inkomenstoeslag (zie tabel 4.12). Het bereik is hoog onder langdurige minima met bijstand (90%), eenoudergezinnen die langdurig arm zijn (77%) en huishoudens met een kostwinner van 45 tot 65 jaar (77%). Langdurige minima met inkomen uit werk worden minder goed bereikt. Het bereik onder minimahuishoudens met een kostwinner van 65 jaar of ouder is relatief laag; dit heeft te maken met de leeftijdsgrens (tot AOW-leeftijd). NB: we zien ook toekenningen terug bij minima die minder dan drie kalenderjaren een laag inkomen hebben. Dit komt omdat de werkwijze van het CBS niet helemaal gelijk is aan de gemeentelijke uitvoeringspraktijk, waar drie jaar terug wordt gekeken vanaf het moment van aanvraag (in plaats van drie kalenderjaren).
34
Tabel 4.12: Bereik individuele inkomenstoeslag naar soort huishouden, leeftijd hoofdkostwinner, bron en hoogte van inkomen in 2017-2019 (percentages)** 2017 2018 2019 Langdurige minimahuishoudens tot 110% sm* Bereik 66 70 71 Soort huishouden Eenpersoonshuishouden 68 72 74 Paar zonder kinderen 41 42 41 Paar met kinderen 62 65 66 Eenoudergezin 73 76 77 Leeftijd hoofdkostwinner < 24 jaar 37 56 61 25-45 jaar 64 67 69 45-65 jaar 72 75 77 65 + 18 26 34 Bron van inkomen Inkomen uit arbeid 30 32 34 Inkomen uit eigen onderneming 3 5 4 Bijstandsuitkering 84 87 90 11 Andere uitkering 50 53 49 Pensioen 21 21 22 Alle minimahuishoudens (met persoon van 21 tot AOW-leeftijd) Langdurige minima 105% sm 70 73 75 110% sm 66 70 71 130% sm 59 61 63 150% sm 52 55 56 Alle minima 105% sm 50 54 56 110% sm 48 53 54 130% sm 42 46 47 150% sm 38 41 42 Bron: CBS 2021l, CBS 2020b *NB: afgezet tegen minimahuishoudens met de laatste drie kalenderjaren een laag inkomen.
4.7 Tegemoetkoming voor langdurig zieken en gehandicapten Doel
Inkomensondersteuning bieden voor langdurig zieken gehandicapten (tegemoetkoming is 125 euro per jaar).
Doelgroep
Langdurig zieken en/of mensen met een beperking met een inkomen tot 150%, een vermogen onder de vermogensgrens en een Wmo-indicatie, een indicatiebesluit van het CIZ of indicatie van wijkverpleegkundige.
Aanvraag
De tegemoetkoming kan ieder jaar vanaf 1 januari zelf worden aanvragen. Mensen die al eerder een tegemoetkoming kregen, krijgen een aanvraagformulier thuisgestuurd. Anderen vragen het digitaal aan of sturen een aanvraagformulier op.
Uitvoering
Dienst SZW
In de armoedemonitor over 2018 is sprake van een verkeerde optelling van uitkeringen. Bereiksgegevens over 2017 en 2018 wijken daarom af van genoemde bereiksgegevens over 2017 en 2018 in deze monitor. 11
35
4.7.1 Verstrekkingen In 2019 is een tegemoetkoming verstrekt aan 16.445 personen. Dit iets meer dan in 2019 (zie tabel 4.13) Tabel 4.13: verstrekkingen langdurig zieken en gehandicapten in 2017-2019 (aantallen) 2017 2018 Verstrekkingen 16.176 16.102
2019 16.445
Bron: gemeente Den Haag
4.7.2 Bereik De potentiële doelgroep kan niet volledig via CBS registraties in beeld gebracht worden. Ter indicatie wordt weergegeven wat het bereik is onder alle huishoudens met een inkomen tot 150 procent van het sociaal minimum en onder minima met een Wmo-indicatie en/of langdurig hoge zorgkosten (zie tabel 4.14). Tabel 4.14: Bereik tegemoetkoming voor langdurig zieken en gehandicapten naar soort huishouden, leeftijd hoofdkostwinner, bron en hoogte van inkomen en Wmo-gebruik in 2017-2019 (percentages) 2017 2018 2019 Minimahuishoudens tot 150% sm Bereik 20 21 22 Soort huishouden Eenpersoonshuishouden 23 24 25 Paar zonder kinderen 22 22 22 Paar met kinderen 10 9 11 Eenoudergezin 16 17 18 Leeftijd hoofdkostwinner < 24 jaar 4 6 6 25-45 jaar 10 11 12 45-65 jaar 23 24 25 65 + 35 33 32 Bron van inkomen Inkomen uit arbeid 2 3 3 Inkomen uit eigen onderneming 1 1 1 Bijstandsuitkering 23 26 29 Andere uitkering 23 23 24 Pensioen 35 33 32 Alle minimahuishoudens Hoogte van inkomen 105% sm 24 25 26 110% sm 24 25 26 130% sm 22 23 24 150% sm 20 21 22 Wmo indicatie naar hoogte van inkomen 105% sm 73 76 71 110% sm 72 75 70 130% sm 69 72 67 150% sm 67 69 64
36
Langdurig hoge zorgkosten naar hoogte van inkomen 105% sm 110% sm 130% sm 150% sm Langdurige minima 105% sm 110% sm 130% sm 150% sm Bron: CBS 2021l, CBS 2020b
-
64 64 61 58
65 65 63 59
31 30 28 25
31 31 28 26
32 32 29 27
Van alle minimahuishoudens met een inkomen tot 150 procent van het sociaal minimum vroeg 22 procent een tegemoetkoming aan. Het bereik onder minima met een Wmo-indicatie en onder huishoudens met langdurig hoge zorgkosten ligt fors hoger met respectievelijk 64 en 59 procent. Het bereik onder Wmo-gebruikers daalde wel ten opzichte van 2018, terwijl het bereik onder langdurig zieke minima toenam. 4.8 Bijzondere bijstand
Doel
Bijzondere bijstand kan worden aangevraagd bij noodzakelijke en onverwachte kosten die niet op een andere manier te betalen zijn.
Doelgroep
Alle inwoners met een laag inkomen (niet nader gedefinieerd) en relatief hoge noodzakelijke kosten vanaf 21 jaar. Binnen omstandigheden kan ook bijzondere bijstand worden verstrekt aan personen van 18 tot 21 jaar12. De gemeente bepaalt in hoeverre het feitelijke inkomen door bijzondere omstandigheden of kosten in de praktijk beneden het minimumniveau komt. Bijzondere bijstand wordt meestal verstrekt als renteloze lening.
Aanvraag
Als bij navraag blijkt dat personen bijzondere bijstand kunnen aanvragen, wordt een aanvraagformulier verstrekt
Uitvoering
Dienst SZW
4.8.1 Verstrekkingen In 2019 is 13.327 keer bijzondere bijstand verstrekt. Het gaat dan om zowel incidentele als periodieke verstrekkingen (zie tabel 4.15). Hagenaars kunnen meerdere verstrekkingen in een jaar krijgen. Daarom zijn in de tabel ook de aantallen unieke personen vermeld. Tabel 4.15: verstrekkingen bijzondere bijstand in 2017-2019 (aantallen) 2017 Verstrekkingen 13.666
2018 13.044
2019 13.327
Unieke personen
7.558
8.027
7.811
Bron: gemeente Den Haag
12 Bijvoorbeeld als ouders niet voldoen aan de onderhoudsplicht, of in de vorm van individuele studietoeslag voor
studenten tussen de 18 en 30 met een beperking.
37
4.8.2 Bereik Bijzondere bijstand kan worden aangevraagd bij noodzakelijke en onverwachte kosten die niet op een andere manier te betalen zijn. De gemeente bekijkt per situatie of er sprake is van een bijzondere of dringende situatie. Een hoog bereik is daarom geen doel op zich. Ter illustratie is het bereik van de bijzondere bijstand opgenomen voor minimahuishoudens met een inkomen tot 105 procent van het sociaal minimum. Van hen, ontvangt 11 procent bijzondere bijstand. Het bereik is relatief hoog onder bijstandsgerechtigden en laag onder minimahuishoudens met inkomen uit werk, een eigen bedrijf of een pensioen (zie tabel 4.16).
Tabel 4.16: bijzondere bijstand naar soort huishouden, leeftijd hoofdkostwinner, bron en hoogte van inkomen in 2017-2019 (percentages) 2017 2018 2019 Minimahuishoudens tot 105% sm Bereik 10 10 11 Soort huishouden Eenpersoonshuishouden 10 10 11 Paar zonder kinderen 5 5 5 Paar met kinderen 9 9 10 Eenoudergezin 14 15 16 Leeftijd hoofdkostwinner < 24 jaar 10 14 13 25-45 jaar 14 14 15 45-65 jaar 11 11 12 65 + 2 2 3 Bron van inkomen Inkomen uit arbeid 4 4 4 Inkomen uit eigen onderneming 2 0 2 Bijstandsuitkering 15 16 18 Andere uitkering 5 10 10 Pensioen 2 3 3 Alle minimahuishoudens Hoogte van inkomen 105% sm 10 10 11 110% sm 10 10 11 130% sm 9 9 10 150% sm 8 8 9 Langdurige minima 105% sm 8 9 10 110% sm 8 9 10 130% sm 8 8 10 150% sm 7 8 9 Bron: CBS 2021l, CBS 2020b
38
4.9
Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
Doel
Inkomensondersteuning door kwijtschelden van gemeentelijke belasting, waaronder onroerendezaakbelastingen voor eigenaren, de aanslag voor het rioolrecht, afvalstoffenheffing, hondenbelasting en liggeld voor woonschepen.
Doelgroep
Aanvraag
Huishoudens met een laag inkomen zonder vermogen (lager dan de bijstandsnorm), bezittingen en onvoldoende betalingscapaciteit om de aanslag te betalen, berekend over een periode van 12 maanden vanaf aanvraagdatum. Via een aanvraagformulier dat via DigiD wordt ingediend.
Uitvoering
Gemeentelijke Belastingdienst
4.9.1 Verstrekkingen In 2019 is 25.508 keer een vorm van gemeentelijke belasting kwijtgescholden. Dit is minder dan de voorliggende jaren. De Gemeentelijke Belastingdienst herkent het beeld maar heeft geen verklaring voor de afname.
Tabel 4.17: verstrekte kwijtschelding gemeentelijke belastingen in 2017 -2019 (aantallen) 2017 2018 2019 Afvalstoffenheffing 31.523 29.017 24.511 Hondenbelasting 1.278 1.170 967 OZB eigenarenbelasting 140 57 15 OZB gebruikersbelasting 36 28 Liggeld schepen 1 1 Rioolheffing 139 57 14 Verzuimboete 15 3 1 Totaal 33.132 30.333 25.508 Bron: Gemeentelijke Belastingdienst (na upload aan CBS)
4.9.2 Bereik Het bereik van de kwijtschelding gemeentelijke belastingen is niet sluitend vast te stellen omdat de potentiële doelgroep niet in de CBS registraties is vast te stellen (bijvoorbeeld onvoldoende betalingscapaciteit). Ter illustratie geeft tabel 4.18 weer wat het bereik is onder minimahuishoudens met een inkomen tot 105 procent van het sociaal minimum. In 2019 is kwijtschelding verstrekt aan 56 procent van de minimahuishoudens met een inkomen tot 105 procent van het sociaal minimum. Dit is minder dan in voorgaande jaren en heeft te maken met de daling van het aantal kwijtscheldingen. Van de minimahuishoudens met bijstand wordt 73 procent bereikt. Dit is aanzienlijk meer dan de huishoudens met inkomen uit loondienst of met inkomsten uit een eigen bedrijf. Dit laatste kan te maken hebben met de voorwaarden die gelden voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen: dat is meestal niet mogelijk voor zelfstandigen.
39
Tabel 4.18: Bereik kwijtschelding gemeentelijke belastingen naar soort huishouden, leeftijd hoofdkostwinner, bron en hoogte van inkomen in 2017 -2019 (percentages) 2017 2018 2019 Minimahuishoudens tot 105% sm Bereik
63
61
56
Eenpersoonshuishouden
63
61
56
Paar zonder kinderen
56
55
51
Paar met kinderen
56
56
51
Eenoudergezin
73
70
63
< 24 jaar
41
35
24
25-45 jaar
58
55
49
45-65 jaar
69
68
63
65 +
64
62
58
Inkomen uit arbeid
22
22
17
Inkomen uit eigen onderneming
4
4
3
Bijstandsuitkering
80
77
73
Andere uitkering
55
56
50
Pensioen
64
62
57
105% sm
63
61
56
110% sm
60
59
54
130% sm
52
50
46
150% sm
46
44
40
105% sm
74
73
68
110% sm
71
70
65
130% sm
61
60
55
150% sm Bron: CBS 2021l, CBS 2020b
54
53
48
Soort huishouden
Leeftijd hoofdkostwinner
Bron van inkomen
Alle minimahuishoudens Alle minima
Langdurige minima
40
LITERATUUR
1.
CBS 2020a: Het effect van het wegvallen van het zelfstandigeninkomen (cbs.nl). Geraadpleegd op 1 december 2021. 2. CBS 2020b: Armoedemonitor gemeente Den Haag, 2017 en 2018* (cbs.nl) Geraadpleegd op 16 november 2021 Geraadpleegd op 25 november 2021. 3. CBS 2021a: Armoede en sociale uitsluiting 2021 | CBS. Geraadpleegd op 12 december 2021 2021. 4. CBS 2021b: StatLine - Laag en langdurig laag inkomen van huishoudens; huishoudenskenmerken (cbs.nl) Geraadpleegd op 11 december 2021. 5. CBS 2021c: Economie krimpt met 0,1 procent in vierde kwartaal 2020 (cbs.nl) Geraadpleegd op 6 december 2021. 6. CBS 2021d: StatLine - Arbeidsdeelname; provincie (cbs.nl) Geraadpleegd op 7 december 2021. 7. CBS 2021e: StatLine - Bijstandsuitkeringen; uitkeringsgrondslag, regio's (cbs.nl). Geraadpleegd op 1 december 2021. 8. CBS 2021f: Gebruik van steunmaatregelen corona per 31 december (cbs.nl). Geraadpleegd op 3 december 2021. 9. CBS 2021g: Meer faillissementen in november (cbs.nl) Geraadpleegd op 17 december 2021. 10. CBS 2021h: StatLine - Arbeidsdeelname; regionale indeling 2020 (cbs.nl) Geraadpleegd op 3 november 2021. 11. CBS 2021i: Spanning op de arbeidsmarkt (cbs.nl) Geraadpleegd op 6 december 2021. 12. CBS 2021j: Bijstandsmonitor Den Haag (cbs.nl) Geraadpleegd op 7 december 2021. 13. CBS 2021k: Schuldenproblematiek in beeld (cbs.nl). Geraadpleegd op 16 november 2021. 14.
CBS 2021l Armoedemonitor gemeente Den Haag, 2019* (cbs.nl) Geraadpleegd op 16 november 2021. 15. DSO (2021). De staat van de Haagse economie: werkdocument (concept). Den Haag: gemeente Den Haag. 16. GGD Haaglanden (2021): Home - Gezondheidsgids Haaglanden (ggdhaaglanden.nl). Geraadpleegd op 1 december 2021. 17. Griffioen, E., R. Schulenberg. CPB (2021). Raming aantal personen/huishoudens onder de lage inkomensgrens 2021 en 2022. Den Haag: CPB 18. Rijksoverheid (2021) Normenbrief 1 juli 2021 - informatie voor gemeenten | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl Geraadpleegd op 1 november 2021. 19. RIVM (z.d.). Wat werkt bij de aanpak van gezondheidsverschillen. Geraadpleegd van https://www.loketgezondleven.nl/gezondheidsthema/sociaaleconomische-status-en-leefstijl Geraadpleegd op 12 november 2021. 20. Roos, A., M. diepstraaten, R. Douven (2021). When financials get tough, life gets rough? Problematic debt and ill health. Den Haag: CPB. 21. Ten Have, M., Tuithof, M., Van Dorsselaer, S. et al. The Bidirectional Relationship Between Debts and Common Mental Disorders: Results of a longitudinal Population-Based Study. Adm Policy Ment Health 48, 810–820 (2021). 22. Uwv 2021 https://www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/dashboards/ww. Geraadpleegd op 7 december 2021. 23. Vlekke, M, W. de Boer, J. Wede en A. van Geen (2020).
CPB/AFM Coronapublicatie 'Stresstest huishoudens: De schokbestendigheid van zelfstandigen en werknemers' Den Haag: CPB
41