RIS311377 Bijlage 5 SO Openbare Ruimte Zichten 21-01-2022
Tekst van het document
Den Haag Zuidwest DE ZICHTEN Schetsontwerp 18 januari 2022
4. Beeldkwaliteitsplan Palmbout
10 - 12
5. Visie Openbare Ruimte
13 - 23
5.1. Wiggen, pleinen, lanen 5.2. Ecozone, singels, water 5.3. Openbaar groen 5.4. Ontsluiting & parkeren 5.5. Langzaam verkeer 5.6. Huishoudelijk afval 5.7. Backbone WKO
n
24 - 25 26 27 - 28 29 - 38 39 - 42 43 - 52 53 - 58 59
n
laa
Plankaart Boombalans 6.1. Sport & spel & ontmoeten 6.2. Wiggen 6.3. Pleinen 6.4. Lanen 6.5. Ecozone 6.6. Binnentuinen
24 - 59
De Zichten
Structuurvisie Den Haag Zuidwest, overzichtskaart
2
a ela
r ze Lo
6. Schetsontwerp
14 15 16 - 17 18 - 19 20 - 21 22 23
pe
8-9
ep
3. Verkenning Sportpark Escamp I
M
6-7
eg r tw
2 Nota van Uitgangspunten
aa sv
4-5
m
1 Ruimtelijk raamwerk
de
2-3
De
Inleiding en opgave
lw eg
Inhoudsopgave
M
eli
k to S s
Inleiding & Opgave De Zichten
De Gaarden
De Dreven
De drie buurten De Zichten, De Dreven en de Gaarden in Den Haag zuidwest (N.v.U jan 2021)
De Zichten ligt in de wijk Bouwlust-Vredelust in het stadsdeel Escamp (Den Haag zuidwest), tussen de Uithof en het Zuiderpark. Het Rijk, gemeente Den Haag, woniningcorporatie Staedion en marktpartij Heijmans werken samen aan de ‘wijkaanpak nieuwe stijl’ dat veel breder is dan alleen de ruimtelijke inrichting. Dit is besloten in het coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad’. De reden voor deze aanpak is dat voor de buurten de Zichten, Dreven en Gaarden een integrale en langjarige aanpak nodig is, die een kanteling op gang moet brengen om de buurten op sociaal en economisch opzicht te versterken en tegelijkertijd te verdichten. In de komende 15 tot 20 jaar komen er 3500 woningen bij, de openbare ruimte zal gezonder ingericht worden en er moet anders omgegaan worden met mobiliteit. Daarmee dient aan de drie grote opgaven waar Den Haag voor staat, worden voldaan: 1. verdichting; 2. slimmere / ruimte efficiëntere mobiliteit; 3. duurzamere leefomgeving
Het voor u liggende Schetsontwerp van de Zichten is het eerste SO dat aan u wordt gepresenteerd. Het is een verdere uitwerking van het Stedenbouwkundig schetsplan zoals dat in het BKP de Zichten is opgenomen (zie 3. Beeldkwaliteitsplan). Tegelijkertijd met de ontwikkeling van de Schetsontwerpen van de drie buurten, wordt gewerkt aan het Ruimtelijk raamwerk DenHaag zuidwest (zie op blz 6 en 7 twee voorlopige kaarten uit deze studie), dat eind 2021 samen met andere documenten moet landen in de Omgevingsvisie Zuidwest.
In juni 2020 is voor de drie buurten een ambitiedocument vastgesteld (RIS 305714) waarin de ambities, ruimtelijke analyse, beleidsanalyse en gezamenlijke visie op de drie buurten zijn opgenomen. Op basis daarvan zijn voor de buurten afzonderlijke Nota’s van Uitgangspunten opgesteld door Palmbout Urban landscapes in samenwerking met DSO (afdeling stedenbouw en planologie) van gemeente Den Haag. Deze NvU’s zijn door het College vastgesteld op 20 april 2021. Op de volgende bladzijde leest u de belangrijkste punten uit de NvU de Zichten. In 2017 heeft Staedion vooruitlopend op de planontwikkeling onderzocht wat bewoners belangrijk vinden bij de herinrichting van de buurten. In 2019 hebben ‘identiteitssessies’ plaatsgevonden (gemeente, Staedion, Heijmans en HBG) om te bepalen welke kenmerken van de wijken terug moeten komen in de herinrichtingsplannen. Beide, met de oogst van de participatie avond de Zichten in juli 2021, vormen de basis voor de planvorming.
Concept raamwerk openbare ruimte Den Haag zuidwest (N.v.U)
De Zichten SO
3
1. Ruimtelijk raamwerk Het ruimtelijk raamwerk van Den Haag Zuidwest is (onder andere) onder te verdelen in de groenstructuur en mobiliteit. Op de kaart hiernaast is de groenstructuur en ecologie in beeld gebracht. Wat eruit springt, is het groene Assenkruis dat ruimtelijk en programmatisch anders is dan de woongebieden daarbuiten (groen met maatschappelijke functies zoals kantoren, sportvelden). In de hoek van het assenkruis ligt de Zichten, als een ‘eiland’ ; een groene verbinding met zijn omgeving ontbreekt. Verder kenmerkt zuidwest zich door een sterke singelstructuur. Er is veel buurtgroen aanwezig, maar niet altijd goed toegankelijk. Het groen is bovendien vrij eenzijdig; laag gras met bomen. Er zijn genoeg kansen om meer biodiversiteit in het stadsdeel te brengen, maar om dat te laten slagen is een grote verandering in het beheer nodig.
N O C
E C
4
T P
1. Ruimtelijk raamwerk Deze kaart hiernaast is een CONCEPT kaart uit het Ruimtelijk raamwerk Zuidwest. Het laat de voetgangersverbindingen op stadsdeelniveau zien. Het stadsdeel Zuidwest bestaat uit een groot aantal buurten die door middel van een orthogonaal netwerk van (voet)paden met elkaar verbonden zijn. Er zijn wijkroutes en buurtroutes. Om de voetganger in de toekomst nog beter te faciliteren, is het nodig om wandelroutes te maken cq versterken die op wijkniveau een rondgang vormen en verbindingen door het Assenkruis mogelijk te maken.
E C
T P
N O C
De Zichten SO
Op buurtniveau is te zien dat er één belangrijke wandelroute in oost-west richting door de Zichten loopt, die de potentie heeft de Zichten en de naastliggende buurt aan de westzijde (bij De Stede) te verbinden met het sportpark Escamp en de Dedemsvaartweg. Verderop in dit boekje komt deze route terug, gecombineerd met een fietsverbinding.
5
2 Nota van Uitgangspunten Het stadsdeel, waar de Zichten toe behoort, wijkt qua leefbaarheid, waarde van woningen en werkgelegenheid sterk af van aangrenzende stadsdelen en wordt daardoor als een ‘eiland’ ervaren. Het doel van de integrale aanpak voor de herstructurering is om dit eilandgevoel op te heffen en er een vitaal woongebied van te maken met diverse woonmilieu’s en een hoogwaardige openbare ruimte. De ruimtelijke structuur van Dudok bestaat uit een helder raamwerk met een weidse opzet van lanen, singels, parken en pleinen. Het groene assenkruis is de kenmerkende (hoofd)groenstructuur van dit stadsdeel dat bestaat uit een combinatie van groen (met gedeeltelijk een ecologische functie), water en maatschappelijke voorzieningen waaronder sportvelden. De ruimtelijke visie voor Zuidwest en daarmee de Zichten borduurt voort op bovengenoemde karakteristieken. De verdichting, verduurzaming en mobiliteitstransitie komt volgens de N.v.U tot stand door te verbinden, verduurzamen, functies te combineren en vergroenen. 1. verbinden: wat nu veelal achterkanten zijn, omvormen naar representatieve voorkanten aan openbaar gebied en de buurt beter verbinden met zijn omgeving (met name winkelcentrum de Stede, het Marinipark en Sportpark Escamp); 2. verduurzaming: duurzame maatregelen op gebieds- en gebouwniveau, aardgasvrij, wateropvang (vertraagd afvoeren); 3.
functies combineren: woningbouw combineren met winkels en bedrijfsruimten, parkeren in woonblokken; 4. vergroenen: bestaande waardevolle bomen combineren met groen dat betekenis toevoegt aan de buurt en de gebruikswaarde vergroot. Groen is noodzakelijk voor klimaatadaptatie, sociale veiligheid, spelen, vermindering hittestress. Er zijn bovendien genoeg kansen om meer biodiversiteit in het stadsdeel te brengen. Om dat te laten slagen is een grote verandering in het beheer nodig.
Marinipark Principe verbinden (N.v.U)
Principe verdichten, functies combineren (N.v.U)
Principe verduurzamen (N.v.U)
6
2. Nota van Uitgangspunten In de Zichten vormt het bestaande stratenpatroon met volwassen bomen het uitgangspunt voor de ontwikkeling. Daarbij worden zoveel mogelijk bomen gehandhaafd en opgenomen in een ‘groen grid’ waarvan de invulling in het Stedenbouwkundig plan en het Schetsontwerp nader wordt bepaald. Het groene grid is het samenbindend element tussen de bouwblokken.
Randvoorwaardenkaart Legenda
Bestaande bebouwing Bestaande bebouwing met publieke functie Bouwveld Vaste rooilijn Flexibele rooilijn binnenzijde
Sp
Contour hoogbouw
or
Uiterste gemiddelde rooilijn buitenzijde P
35
13
k
an
la
elo
ng
He
Overgang bouwhoogte (indicatief)
ar
<1 3
m
tp
Actieve plint
-7
-2
3m
0m
3m
-2 13
<1
3
m
Bandbreedte bouwhoogte in meters St
13
t
3m
13
-2
13
3m
-2
3m
3m
13
-2
Collectieve hoofdentree bewoners (indicatief) Toegang binnentuin via collectief stijgpunt (indicatief) Entree publieke functies/ bedrijfsruimte (indicatief) Inrit gebouwd parkeren (indicatief)
P
-2
Ru
im
P
3
<1
m
3m
35
-7
zic
ht
0m
P
t
ich
tZ
He
13
-2
3m
-2
3m
13
3m
-2
13 3m
-2 13
13
-2
e
Water
3m
-2
13
D
Vij ve rz ic
-7
35 0m
te
3m
d
-2
13
-2
3m
P
P
e ed st
0m -5
3m
35
-2
13
3m
-2
13
Voetgangersgebied indicatief
P
an
la
st
n ve Ne
ru
de
e Vr
Private margestrook
Wegen en parkeren Toegang binnentuin vanuit openbare ruimte (indicatief) Fietsroute (indicatief) Wandelroute (indicatief)
Ma
Publieke doorsteek
ri
p ni
a
rk
Accent bebouwing Bomen Buurtfunctie
M
d id
e st en
0m
-5
de
35
3m
-2
13
13
P
Tuinen
-2
3m
13
-2
13
3m
e
Openbaar groen
3m
ht
S
Water suggestie
P
P
3m
-2
ich
-2
nz ee
13
Collectieve binnentuin
13
13-23m
Voor de bouwblokken geldt het uitgangspunt van orthogonale of haakvormige bebouwing rondom een groene, collectieve binnentuin, zie de Randvoorwaardenkaart hiernaast. Onder de binnentuin ligt een parkeerterrein en een gezamenlijke fietsenstalling. De bouwblokken kennen een mix van woningtypes en afwisseling van hoogte, met voorkanten aan het openbaar gebied (geen galerijen). Ook is op deze kaart goed te zien waar de hoogteaccenten van de bebouwing zich bevinden (donker oranje vlakken), dat is met name aan de kant van sportpark Escamp en langs de zuidelijke ecozone. De openbare groenstructuur is orthogonaal, en legt de verbinding met het sportpark Escamp (gelegen in het groene assenkruis) aan de oostzijde, en aan de westzijde het groen langs het Hofstedepad (aan de overkant van de Vrederustlaan). Het groen en water aan de zuid- en oostzijde heeft een ecologische functie. Het groen in het plangebied bindt de bouwblokken samen en legt door middel van zichtlijnen en een wigvormige verbreding naar de buitenkant, relatie met de omgeving. Voor de buitenruimte wordt ingezet op ‘informeel eigenaarschap’, daarmee wordt bedoeld het informeel in bezit nemen van de buitenruimte. Uitgangspunt om dat te bereiken is een actieve plint in combinatie met kwalitatieve openbare ruimte nodig.
Onderwijs Sporten en spelen Parkeergebouw Ontmoetingsplek aan het water Plangrens
20
40
60
80
100 m
Randvoorwaardenkaart De Zichten (Palmbout, november 2021)
De Zichten SO
7
3. Verkenning Sportpark Escamp I De Zichten ligt aan het ‘groene assenkruis’ van Zuidwest, waarop het Sportpark Escamp I en II gevestigd zijn. De sportcomplexen zijn nu niet openbaar toegankelijk en zodoende door sloten en hekken grotendeels afgesloten. De entrees van het Sportpark zijn dusdanig gesitueerd dat het sportpark nu vanuit de Zichten niet direct toegankelijk is. In de plannen voor de gebiedsvisie en het ambitiedocument Dreven-Gaarden-Zichten (RIS305714) is de ambitie gesteld om het sportpark, zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande georganiseerde sport, meer open en toegankelijk te maken, maar ook qua programmering meer aansluiting te laten zoeken bij de sport-, beweeg- en ontmoetingsbehoefte vanuit de wijk. Zo moet het sportpark weer een levendige plek worden, met vitale sportverenigingen, die ook van waarde wordt voor mensen die niet lid zijn een club. Hiervoor loopt een traject buiten de scope van Dreven-Gaarden-Zichten (verkenning Sportpark Escamp I en II door Lola Landscape Architects) waar in nauw overleg met sportverenigingen en omwonenden onderzocht zal worden, hoe het sportpark meer open, multifunctioneel en doorwaadbaar kan worden ingericht. In de stedenbouwkundig opzet van de Zichten worden de portiekflats langs de sportvelden vervangen door bouwblokken waardoor een deel van de huidige ecozone bebouwd wordt.
Uit deze opzet volgt een opgave voor de herindeling van het sportpark om een volwaardige ecozone te integreren in het ontwerp. De herindeling gaat ten koste van maximaal 1 voetbalveld maar dit wordt zowel kwantitatief als kwalitatief met sportintensiveringen ruimschoots gecompenseerd door de aanleg van een extra hockeyveld in Wateringsveld en door in sportpark Escamp de gebruiksmogelijkheden te optimaliseren én te intensiveren. In de plannen voor het sportpark project worden een aantal grasvelden in Escamp I omgezet naar kunstgrasvelden om de potentiële bespelingsgraad te vergoten. Verder wordt getracht het gebruik van het sportpark diverser te maken door nieuwe georganiseerde sport toe te voegen, bijvoorbeeld hockey. Ook wordt het sportpark meer geschikt gemaakt voor recreatief sporten, bewegen, spelen en ontmoeten. Door de ruggengraat op het sportpark optimaal te benutten en de opslagruimte te verplaatsen, kunnen voorzieningen voor ongeorganiseerde sporten worden toegevoegd (bijvoorbeeld bootcamp, een tiktok-po-
8
Sportcomplex scenario 1b + Zichten, uitgangspunt voor dit SO. Bron: Verkenning Sportpark Escamp I, LOLA architects, okt 2021 en N.v.U Zichten
3. Verkenning Sportpark Escamp I dium, calisthenics, padel, basketball courts en outdoor gym). Door de groene wiggen tussen de bouwblokken in de Zichten te laten uitmonden op het sportpark wordt het sportpark met voorzieningen voor informeel sporten en bewegen ook de wijk ingetrokken en omliggende wijken beter aangesloten op het sportpark. In het SO worden loop- en fietsroutes gecreëerd tussen de Zichten en de sportvelden. Deze worden waar mogelijk in het verlengde van de groene wiggen gelegd bij Kerkzicht, Vijverzicht en de zuidelijke ecozone. De exacte uitwerking hiervan zal pas mogelijk zijn als de definitieve inrichting voor het Sportpark is bepaald. De verbeelding van deze verbindingen in dit boekje zijn dus slechts suggesties. Ook op Escamp II (naast de Gaarden) wordt het sportpark aangepakt door twee kunstgras velden en een accommodatie op de plek van het niet gebruikte honk/softbalveld te realiseren. Bij deze ingrepen worden de mogelijkheden onderzocht worden om aanvullende maatschappelijke voorzieningen te combineren met de (nieuwbouw van) club-/kleedgebouwen om ‘het ontmoeten’ van een impuls te voorzien. Zodoende wordt het sportpark van grotere waarde voor alle mensen in de wijk, ook die niet lid zijn van een vereniging.
Verkenning Sportpark Escamp I, LOLA architects, okt 2021
Voetbalclub Sparta V.C.S.(huidig)
De Zichten SO
Den Haag Raiders (huidig)
Voetbalclub Wanica Star (huidig)
Sportclub ESDO (huidig)
9
4. Beeldkwaliteitsplan Palmbout Het beeldkwaliteitsplan (oktober 2021) formuleert de beeldkwaliteitsaspecten die beogen te sturen op samenhang tussen de nieuwe en bestaande bebouwing en tussen gebouw en buitenruimte. In het BKP wordt de Zichten ingezet als schakel tussen winkelcentrum de Stede en het Sportpark Escamp. Dit is een grote verandering ten opzichte van de huidige situatie, waarin de Zichten nauwelijks een functionele en ruimtelijke relatie heeft met zijn omgeving. Op buurtniveau vormen de bestaande lanen die hoofzakelijk noord-zuid georiënteerd zijn een helder raamwerk waarbinnen zeven nieuwe bouwblokken en te handhaven bebouwing een plek krijgen. De nieuwe bouwblokken worden voorzien van collectieve binnentuinen, waaronder geparkeerd wordt (auto’s, fietsen). De buitenzijde van de blokken zijn gericht op de openbare ruimte. In met name oost-westelijke richting zijn langzaam verkeersverbindingen getekend die van De Stede door de Zichten lopen en vervolgens aansluiten op Sportpark Escamp. Deze verbindingen lopen door/ langs een groenstrook die in breedte variëert, en waarin ruimte is voor ontmoeten en spelen. In het BKP is hier nog geen concrete invulling / functie aan gegeven. Dat gebeurt in dit document, zie hoofdstuk 5 Visie openbare ruimte.
Door het BKP en het ontwerp van de openbare ruimte op elkaar af te stemmen, is er een sterke samenhang tussen bebouwing en buitenruimte ontstaan. In de bebouwing is de plint van 4 meter hoog een belangrijk samenbindend middel dat op ooghoogte medebepalend is voor het straatbeeld. Die samenhang wordt versterkt door een consequent systeem van de overgang privé-openbaar (resp. de Delfse stoep en de ondiepe voortuin) die onderdeel zijn van de lanen en de wiggen. In dit SO zijn deze overgangen verder vormgegeven in relatie tot de volledige breedte van de lanen en wiggen (zie dwarsprofielen). De afbeeldingen aan de rechter kant van deze pagina komen uit het BKP. Deze principes zijn in het voorliggende Schetsontwerp concreter geworden. Zo worden de ‘parkranden’ in dit boekje ‘ecozones’ genoemd. Het minimaal aangegeven groen in Steenzicht (BKP), heeft in het SO meer breedte gekregen.
10
Parkranden (BKP de Zichten, Palmbout) Samenhang door plint, overgangszone en openbare ruimte (BKP de Zichten, Palmbout)
Groene wiggen met lv-routes (BKP de Zichten, Palmbout) Stedelijke rand langs Sportpark Escamp en ecozone (BKP de Zichten, Palmbout)
Laan als samenbindend element en representatieve hoeken (BKP de Zichten, Palmbout)
Lanen (BKP de Zichten, Palmbout)
4. Beeldkwaliteitsplan Palmbout
Inspiratiebeelden overgang privé - collectief (BKP de Zichten, Palmbout)
Inspiratiebeelden overgang privé - openbaar (BKP de Zichten, Palmbout)
De Zichten SO
11
4. Beeldkwaliteitsplan Palmbout
Inspiratiebeelden Delfse stoep (BKP de Zichten, Palmbout)
12
5. Visie Openbare Ruimte Visie openbare ruimte
ge
n He
la lo
De openbare ruimte van De Zichten is opgebouwd vanuit verschillende sferen; wiggen, lanen, pleinen, ecozone en singels. Daarbij zijn de bestaande typen openbare ruimte als uitgangspunt genomen. De kaart hiernaast laat het geheel ervan zien.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
De lanen hebben een ontsluitingsfunctie (gebaseerd op de huidige ontsluitingsstructuur) en worden onderbroken door de wiggen A, B en C. Ze lopen als het ware uit op de ecozones aan de randen van de buurt, daarbij zijn zichtrelaties tussen de buurt en haar omgeving belangrijk. Door de manier waarop alle ruimten in elkaar grijpen, ontstaat een afwisselend maar toch herkenbaar geheel. De synergie tussen de Zichten en het sportpark zal in de vervolg fase van de planvorming nader uitgewerkt worden.
LEGENDA
DE STEDE
Plangrens ECOZONE SINGEL
de
e Vr
GROENE WIG Type A
n
a la st
ru
GROENE WIG Type B GROENE WIG Type C PLEIN LAAN BINNENTUIN
De plangrens zoals op het moment van schrijven is afgesproken, ligt niet tegen de gevellijn van de bebouwing langs het Sportpark aan (zoals te zien is in de Randvoorwaardenkaart), maar ligt in de ecozone. Daarmee wordt het westelijke deel van de ecozone dat aan de Zichten grenst, gerekend tot de scope van deze buurt. De oostzijde van de ecozone, tussen de rand van het water en de sportvelden, moet in de herinrichting van het Sportpark meegenomen worden. Waar het water en daarmee de plangrens exact komt te liggen, wordt in de VO fase in overleg met LOLA Landscape Architects bepaald. Vanwege de samenhang van de Zichten en het Sportpark wordt in dit SO de ecozone als één geheel (ruimte) gezien. Op de volgende bladzijden worden de verschillende onderdelen nader toegelicht aan de hand van themakaarten.
ZICHTRELATIE
Sferen De Zichten Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
13
5.1. Wiggen, pleinen, lanen Wiggen De wiggen zijn oost-west georiënteerd en leggen een groene en langzaam verkeersverbinding tussen winkelcentrum de Stede (en het verderop gelegen Marinipark) en het groene assenkruis met Sportpark Escamp. Langs deze verbindingen liggen verblijfs-, informele sport- en speelplekken, met name in de breedste delen, zie ook blz 30 (Verdeling spelen). Ze bestaan voornamelijk uit groen, verwijden zich richting de ecozones en lopen daar onopvallend in over. De langzaam verkeersverbindingen tussen de Vrederustlaan en Sportpark Escamp zijn echter nog niet optimaal, dat komt doordat ze gebaseerd zijn op het plan van Lola, met kwartslag gedraaide sportvelden, en er nog geen verdere afstemming over heeft plaatsgevonden.
B
an
ontmoetingsplein speelplein school
C DE STEDE
DE STEDE
winkelplein
an
la st
ru
de
e Vr
an
la st
ru
Wiggen
Pleinen
Steenzicht
e ng
la lo
1
an
He
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
Vijverzicht
1
2 2 3
DE STEDE
3
4 Ruimzicht
e Vr
Het Zicht an
la st
ru
de
14
n
He
a ol
l ge
de
Lanen De lanen onderscheiden zich van de wiggen door een regelmatige bomenrij langs de erftoegangsweg. In dit SO wordt gedacht aan een mix van een drietal soorten bomen die toch één laanbeeld vormen door overeenkomsten in grootte en habitus. In noord-zuid richting hebben de lanen aan één kant een bomenrij en aan de andere kant minder bomen die in de lijn van de parkeerplaatsen staan, en een andere habitus hebben. Voor deze lange lijnen is het uitgangspunt gehanteerd, dat ze ter plekke van de wiggen worden onderbroken en dat de wegas in el-
n
He
A
an
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
e Vr
Er worden drie typen wiggen onderscheiden; A (Steenzicht), B (Kerkpad) en C (Vijverzicht). Steenzicht en Vijverzicht zijn feitelijk een combinatie van een laan en een groenstrook, vandaar dat de groenstroken tot de Wiggen worden gerekend en de laangedeelten tot de Lanen. Het is belangrijk dat ze zowel aantrekkelijk zijn om doorheen te lopen, fietsen of in te verblijven, als dat ze bijdragen aan de ecologie (met name de insecten). De onderbeplanting bestaat uit (bloemrijk)gras, vaste planten en/of heesters. Daarin komen bomen in groepen en als solitairen te staan. Bovendien hebben de wiggen elk hun eigen kenmerkende, grotendeels inheemse beplanting. In de latere fase van de planvorming zal dit verder uitgewerkt worden. De wiggen hebben ook de functie om waar dat kan, water op te vangen bij hevige regenbuien (wanneer de binnentuinen van de bouwblokken de hoeveelheid water niet meer aan kunnen).
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
Lanen
kaars verlengde ligt (dat geldt voor Het Zicht 1,2 en 3 en Ruimzicht 1,2 3 en 4); In oost-west richting vormen de lanen van Steenzicht en Vijverzicht samen met de naastliggende wiggen A en C een duidelijker asymmetrisch profiel; de ontsluiting aan de ene kant en het bredere groen met ruimte voor ontmoeten, informelen sport en spel aan de andere kant. Zichten 1:1000
bestandsnaam.dwg
Pleinen In het BKP zijn geen pleinruimtes benoemd, maar er zijn er twee in de openbare ruimte; het plein in de Stede en een kleinschaligere pleinruimte op de hoek van Het Zicht en Kerkpad vlakbij de toekomstige school. Het winkelplein in de Stede vormt het begin van wig B (Kerkpad). Dit plein wordt een hoogwaardige stedelijke ruimte met zitmogelijkheid langs een kade aan het water. In de VO fase zal dit verder uitgewerkt worden, met aandacht voor de herkenbaarheid van het voetpad van wig B vanaf de Stede, met een veilige oversteek over de Vrederustlaan. Ten behoeve van de beoogde ontmoetingsfunctie van het pleintje aan Het Zicht wordt deze huidige openbare parkeerplaats omgevormd tot een kleinschaliger pleintje omzoomd door (laag) groen met bomen, banken en enkele spelaanleidingen / voorzieningen voor informele sport. Het rechter pleintje dat grenst aan de bebouwing, wordt ingericht als een schoolplein (in het gebouw komt een basisschool). Er wordt uitgegaan van een (loop)verbinding tussen beide pleintjes om de leerlingen van de school toegang te geven tot het openbare plein. In het concept SO is dit nog vrij globaal aangegeven, en wordt in de VO fase nader ontworpen waarbij ook de vorm nog kan veranderen.
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
5.2. Ecozone, singels, water a ol
l ge
n
He
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Ecozone gemiddeld 30 meter
H
g en
ol
el
Ecozones Op de Natuurwaardenkaart van de Stedelijke Groene Hoofstructuur van Den Haag ligt De Zichten in de hoek van de ecozones van het groene assenkruis (zie ‘randen’ in BKP). Verder inzoomend op het assenkruis, bestaan de ecozones uit een combinatie van water en groen (waterloop met groene oevers). Deze huidige oevers hebben echter onvoldoende maat om als verbindingszone te functioneren, bovendien wordt maar een gedeelte ecologisch beheerd en zijn er onvoldoende biotopen aanwezig. Voor de toekomst is de breedte van het groen, het beheer en de vergroting van de biodiversiteit essentiëel om de ecozones goed te laten functioneren. Het beheer wordt in de VO fase opgenomen in een aparte beheerparagraaf. Aan de kant van het sportpark moet de ecozone voldoen aan de gemeentelijke eis van gemiddeld 30 meter breed, gemeten vanaf de oostelijke rand van het pad langs de bebouwing. In hoofdstuk 6 (Schetsontwerp) stellen we een profiel voor waarin het voetpad van 3 meter breed langs de uitgeefbare strook van 1.50m is gelegd. Het voetpad is voorzien van een overrijdbare berm (2 meter) voor onder andere de brandweer, met daarlangs een talud naar het water. Het open water heeft in een breedte van 7.50m (of meer, als het ontwerp van Lola dat toelaat), de waterbergende zone is breder en bestaat naast het open water uit zones met waterplanten.
Aan de zijde van het sportpark wordt ook een natuurvriendelijke oever gelegd. Op beide taluds komt een mix van kruidrijke vegetatie, heesters, bomen en water&oeverplanten (allemaal inheems). De ecozones dienen in de nacht duister te zijn, dat betekent dat de langzaam verkeer routes over het water niet verlicht mogen worden.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
n aa
Zichten 1:1000
H
DE STEDE
g en
ol
el
n aa
bestandsnaam.dwg
DE STEDE
De Zichten SO
n
an
a la st
ru
la st ru
de
de
e Vr
e Vr
Singels
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
Waterstructuur
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
Naast de Stedelijke Groene Hoofdstructuur van Den Haag vormen meer beleidskaders zoals het Handboek openbare ruimte, de Nota stadsnatuur, Nota stadsbomen, het Beleidskader natuurinclusief bouwen en de Natuurkansenscan de basis voor dit SO. Singels De openbare ruimte van De Zichten kent naast de drie genoemde sferen uit het BKP - de ecozones (randen), de lanen en de wiggen - de singels langs de bestaande bebouwing (Hengelolaan en Vrederustlaan). Kenmerken van deze singels zijn het water en de grastaluds met verspreid staande bomen van verschillende grootte en habitus. Ze behoren strikt genomen niet tot de ecozone, omdat ze geen ecologische functie hebben. Maar ruimtelijk gezien vormen ze samen met de eozone wel één geheel. Dit doen we door het bloemrijk gras in de ecozone door te trekken langs de singels, zoals in de Vrederustlaan. De ruigere taluds dragen dan toch nog een steentje bij voor de insecten en vormen een mooi contrast met het plein van de Stede. Bovendien wordt in de ecozone dezelfde boomstructuur toegepast. Deze beplanting wordt zoveel mogelijk behouden, en waar nodig aangevuld met nieuwe soorten. De rand de Stede met het plein ligt in te toekomst aan een singel met aan één zijde en groentalud in plaats van aan twee zijden. Waterhuishouding Naast de genoemde sferen speelt de waterhuishouding een belangrijke rol.
Langs en onder de Vrederustlaan door staat het water met elkaar in verbinding. Echter aan de Hengelolaan loopt het water in westelijke richting niet door. De ambitie is om de oorspronkelijke singelstructuur te herstellen. In de VO fase zal de haalbaarheid hiervan onderzocht worden. Het water van de ecozone aan de oostzijde loopt verder door richting de Melis Stokelaan en is nu een apart circuit ten opzichte van het water in de ecozone aan de zuidzijde van de Zichten. Ze zijn van elkaar gescheiden door een dijkje maar kennen hetzelfde peil. Deze wateren zullen in overleg met het Hoogheemraadschap worden gekoppeld ten behoeve van meer flexibiliteit, een eenvoudiger peilbeheer, een betere doorstroming en meer waterbergingsmogelijkheden. Er zal een watertoets uitgevoerd worden om de waterbelangen in de planvorming te waarborgen.
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
15
5.3. Openbaar groen (foto’s bestaande situatie)
Veldzicht
Het Zicht
Sportzicht
Foto’s bestaande situatie, De Zichten
16
Het Zicht
Mixx Inn parkeerterrein
Kerkzicht
Het Zicht
5.3. Openbaar groen
ge
n He
la lo
De ligging van de Zichten aan twee relatief brede groenzones biedt een mooie kans om de buurt beter in zijn omgeving te verankeren, en het omliggend groen samen te binden met het groen binnen de buurt om op die manier de belevings- en gebruikswaarde van het groen te verbeteren.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE LEGENDA Plangrens
e Vr
BLEOMRIJK GRAS
n
a la st
ru
de
NATUURVRIENDELIJKE OEVER GROEN IN LAAN (onderbeplanting) GROENE RUIMTE / WIGGEN HEESTERGROEP (inheems) BOOMGROEOP LAAN HEESTERS
Het totaalbeeld van het groen geeft een indruk van de diversiteit die nagestreeft wordt. In de bestaande situatie is het groen vrij eentonig; het bestaat voornamelijk uit gras met bomen. Het geeft weinig kleur aan de buurt en heeft weinig ecologische waarde. Uit de participatie van de Zichten is gebleken dat bewoners behoefte hebben aan meer kleur en afwisseling. Ze willen een prettige wandeling door een groenere buurt kunnen maken met gevoel van veiligheid. Daarbij is het belangrijk dat er onder de bomen door gekeken kan worden. In dit SO geeft het groen een gevariëerd beeld door bloemrijk gras, vaste planten heesters en bomen toe te passen die grotendeels inheems zijn en bijdragen aan de ecologie. Met de bomen in een rij worden de lanen anders ervaren dan de singels, wiggen en ecozone waarin de soorten in een losse setting komen te staan. Toch wordt in de lanen ook meer variatie beoogd door soorten te mengen, waarmee de lanen beter bestand zijn tegen ziektes. De locaties voor spelen en informele sport zijn op de kaart hiernaast nog als groen getekend omdat ze nog niet vast staan. Ze zijn wel indicatief opgenomen in de SO tekening en zichtbaar op de kaart van bladzijde 26. De doorsnedes en de referentiebeelden in hoofdstuk 6 geven een indruk van de combinatie van groen met spelen / informele sport en ontmoeten. In de VO fase worden de profielen nader uitgewerkt.
De rand van het groen in de oostelijke ecozone, dat buiten het plangebied ligt, is toch ingetekend op de kaart hiernaast om duidelijk te maken dat de oever aan de sportpark kant ‘meedoet’ in het groenbeeld en bijdraagt aan de ecologische functie / deel uit maakt van de ecozone.
Openbare ruimte (typen groen) Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
17
5.4. Ontsluiting & parkeren Aan de noord- westzijde sluit de Zichten aan op de wijkontsluitingswegen Hengelolaan en Vrederustlaan. Het uitgangspunt van het BKP om de bestaande wegenstructuur grotendeels te behouden, is overgenomen in het SO. Aan de zuidzijde van het plangebied loopt Ruimzicht als erftoegangsweg dood dood na de entrees naar de parkeergarages. De vuilniswagen kan doorrijden over in een voetpad met overrijdbare strook langs de bebouwing aan de ecozone, richting Het Zicht. In maatvoering en vormgeving wordt duidelijk dat het autoverkeer uitsluitend toegang heeft tot de parkeergarages in de bouwblokken. Tussen het Zicht en de hoek Vijverzicht-Vrederustlaan komt een éénrichtingsweg te liggen. Dit komt overeen met de Nota van Uitgangspunten, waarin er een lus voor autoverkeer om het zuidelijke bouwblok heen is getekend (zie blz hiernaast). Ook dat is nodig voor de vuilnisophaaldienst.
1
2 2 3
DE STEDE r jve i V
LEGENDA
4
t iz ch
Plangrens
3
ONTSLUITINGSWEG
Ruimzicht
ERFTOEGANGSWEG OVERRIJDBAAR PAD (oa vuilnisophaal)
Het Zicht
PARKEERSTROOK (langsparkeren) PARKEERSTROOK (haaks parkeren)
n
a la st
ru
18
1
de
Voor bewoners en bezoekers samen is er volgens de parkeernorm een parkeertekort van 370 plekken op een totale behoefte van 1699 inclusief De Stede. Het tekort aan bewonersparkeren in de blokken kan worden opgevangen door deelauto’s en deelbakfietsen te plaatsen onder de binnentuinen (maximaal 50% van de behoefte behoefte voor auto’s en 10% voor deelbakfietsen). Het tekort aan bezoekersparkeren op straat bedraagt nu 303 parkeerplakken. Dit moet worden opgevangen in het parkeergebouw. Het parkeergebouw heeft volgens de plannen nu een capactiteit
an
e Vr
In de huidige sitiuatie wordt vrijwel alleen in openbare straat geparkeerd, dat een mix is van langs- en haaksparkeren. Er zijn 345 langsparkeerplaatsen en 108 haaksparkeerplaatsen geteld, samen 453 parkeerplaatsen. De verdichtingsopgave vraagt volgens de parkeernorm om meer parkeerplaatsen in het gebied. Om ondanks dat toch meer groen in de openbare ruimte te kunnen maken wordt het bewonersparkeren voor de nieuwbouw onder de binnentuinen gesitueerd. Tevens wordt, in het kader van de mobiliteitstransitie wordt fietsen en autodelen gestimuleerd. Volgens dit SO worden 216 parkeerplaatsen in openbaar gebied gerealiseerd (141 langsparkeerplaatsen en 75 haaksparkeerplaatsen), dit is exclusief de te realiseren parkeergarages onder de bouwblokken.
ge
n He
la lo
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
PARKEERGARAGE IN BOUWBLOK
la
e ok t sS
li e M Ontsluiting en parkeren
van 207 plaatsen en zal dus volledig voor bezoekers moeten gaan functioneren. Dit parkeeroverzicht en de parkeerbalans kunnen nog veranderen als DSO Mobiliteit andere ‘eisen’
stelt aan het parkeren cq een andere verdelling maakt dan tot nu toe bekend is. Op de volgende bladzijde staat de parkeerbalans verkleind, en biedt een overzicht van de huidige en
de nieuw te realiseren parkeerplaatsen in het openbaar gebied (op basis van de meegeleverde plantekening). Voor een beter leesbare kaart, zie de apart verstuurde parkeerbalanskaart.
Zichten
1:1000
bestandsnaam.dwg
5.4. Ontsluiting & parkeren PALEN
ADER TE BE
HTING N P 1 HERINRIC
6 parkeervakken
ESCAM
rplekken
34,20m =6 parkee
72,00m
en
parkeerplekk
en
5
2
4
63,95m = 11 parkeerplekken 120,15m = 21 parkeerplekken 51,75m = 9 parkeerplekken
74,45m = 13 parkeerplekken
3 3
5
7 parkeervakken
2
6
6
12
5
7
6
5
3
6 parkeervakken 6 parkeervakken
6
3 2 4
3
3
2
3
2
1
4
22,55m = 4 parkeerplekken
18.45m = 3 parkeerplekken
17,10m = 3 parkeerplekken
Langsparkeerplaatsen: 345 Haaksparkeerplaatsen: 108 ------+ TOTAAL in O.R. 453
15,15m = 2 parkeerplekken 14,50m = 2 parkeerplekken 97,80m = 17 parkeerplekken
6
14
n parkeerplekke
PARKEERBALANS HUIDIGE SITUATIE ZICHTEN:
39,64m = 7 parkeerplekken
6
3
1 1 1
94,90m = 17
73,40m = 13
parkeerplekke
n
2
2
2
78,65m = 14 parkeerplekken
Parkeren, huidige situatie
2
2
87,35m = 15 parkeerplekken
n
n
2 parkeervakke 2 2
n
2 parkeervakke 2 2
n
en
parkeerplekk
18,55m = 3 parkeerplekken
en
parkeerplekk 54,15m = 9
12,50m = 2 parkeerplekken
en
parkeerplekk
parkeerplekk
66,10m = 12
3
en
lekk
lekk
eerp
eerp
en
parkeerplekk
84.40m = 15
1
95,50m = 17 parkeerplekken
87,32m = 15 parkeerplekken
park
park = 10
55,0
0m
en parkeerplekk
69,65m = 12
n
6 parkeervakke
2
2 parkeervakke
kken
78,45m = 14 parkeerple
kken
7 7
3
en
2 parkeervakke
kken
n
6 parkeervakke
54,30m = 9
kken
78,15m = 14 parkeerple
38,50m = 7 parkeerple
n
6 parkeervakke
12
6
50,10m = 9
11,05m = 2 n
6 parkeervakke
1
3
3
2
2
3
2
3
3
en
parkeerplekk
en parkeerplekk
50,15m = 10 parkeerplekken
35,95m = 6 parkeerplekken
n
6 parkeervakke
5
en
parkeerplekk
85,90m = 15
3
3
1
1
=9
85,95m = 15
en
parkeerplekk
3
38,95m = 7 parkeerple
n
8 parkeervakke
5
parkee
en
parkeerplekk
73,30m = 13
33,55m = 6
5m
24,90m = 4 92,00m = 16
rplekken
en
parkeerplekk
50,0
6 parkeervakken 6 parkeervakken
33,45m = 6 en
rplekk = 13 parkee
Parkeren, NIEUWE situatie (indeling sportpark indicatief)
16
PARKEERBALANS NIEUWE SITUATIE ZICHTEN: Langsparkeerplaatsen: 141 Haaksparkeerplaatsen: 75 ------+ TOTAAL in O.R.: 216
N.B.: geen parkeergarages
N.B.: de te realiseren parkeergarages zijn hierin niet meegerekend
PARKEERBALANS HUIDIGE SITUATIE STEDE:
PARKEERBALANS NIEUWE SITUATIE STEDE:
Langsparkeerplaatsen: 82 Haaksparkeerplaatsen: 0 ------+ TOTAAL in O.R.: 82
Langsparkeerplaatsen: 16 Haaksparkeerplaatsen: 0 ------+ TOTAAL in O.R.: 16 Parkeerkelder gebouw:
De Zichten SO
207
19
5.5. Langzaam verkeer
ad kp
ht zic Vi jv er
Plangrens FIETS VOETPAD (primair)
voorstel: vlonder
VOETPAD (secundair) VOETPAD (ontsluiting bouwblok)
la st
ru
BUSHALTE
TRAM
an
20
LEGENDA
DE STEDE
de
Het voetpad langs de zuidelijke ecozone biedt, in combinatie met de twee bruggen over het water, de mogelijkheid een ommetje te lopen. Tijdens de participatie avond van de Zichten is de behoefte uitgesproken om één van de twee houten bruggen te vervangen door een lage vlonder, voor een speelsere route en meer afwisseling. In het SO ligt deze
e
an
e Vr
Langzaam verkeersverbindingen Op de kaart op bladzijde 5 is te zien dat een aantal voet- en fietspaden onderdeel uitmaakt van een groter langzaam verkeersnetwerk. De kaart hiernaast laat zien dat de route in oost-west richting door de Zichten, die de buurt met De Stede en sportpark Escamp verbindt, in dit SO vertaald is naar een voeten fietsverbinding in Vijverzicht. De fietser maakt tussen de Vrederustlaan en Ruimzicht gebruik van de rijbaan (30 km/u) en vanaf Ruimzicht begint een vrijliggend fietspad evenwijdig aan een voetpad, dat over gaat in een langzaam verkeersbrug en vervolgens tussen de sportvelden door loopt (zie hoofdstuk 3). Dit is de primaire verbinding voor voetgangers en fietsers tussen de Stede en het sportpark. Evenwijdig aan deze route zijn nog andere voetpaden in Steenzicht, Kerkzicht en in de zuidelijke ecozone aanwezig, waarvan de laatste twee ook doorgetrokken zijn in het Sportpark. In Kerkzicht vindt de looproute ter plekke van het privéterrein van de Mix-in (hotel), dat dienst doet als parkeerterrein, momenteel geen makkelijke doorgang. Indien de route niet over dit terrein doorgetrokken kan worden, biedt het smalle pad tussen de Shalomkerk en het flatgebouw in een alternatief. Deze sluit aan op de Nevenstede (De Stede).
H
g en
la lo
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
Ke r
In Zuidwest wordt in het algemeen minder gefietst en gelopen dan gemiddeld in de Haag. De oorzaak van het lage fietsgebruik is niet de afstanden tot voorzieningen, maar voor veel bewoners is het gebruik van de fiets geen vanzelfsprekendheid, mensen hebben vaak geen fiets, zijn niet gewend te fietsen en stallingsmogelijkheden van de fietsen zijn niet ideaal. Dit SO is erop gericht om dat te veranderen. Fietsen en lopen moet plezierig worden, door de fietser beter te faciliteren en goede langzaam verkeersverbindingen met omgeving te maken. Andere manieren om het fietsen aantrekkelijker te maken is het inpassen van veilige en comfortabele fietsenstallingen, het maken van een aantrekkelijke openbare ruimte, toepassen van bewegwijzering, enz.)
n
a ela
k to S s
BUS
li e M
Langzaam verkeer
vlonder in het midden van de ecozone (zie het referentiebeeld op blz 37 rechtsonder). Bij bovenstaande langzaam verkeersroutes speelt de toegankelijkheid van het sportpark in de avonden nacht uren een rol. Hier is nog geen besluit over genomen.
In noord-zuid richting volgt de voetganger de trottoirs van de lanen, en maken de fietsers gebruik van de rijbaan (en ook de lus om het bouwblok tussen Vrederustlaan en Het Zicht). Langs de oostelijke ecozone komt een voetpad te liggen met een overrijdbare strook erlangs, voor onderhoud en de brandweer (shared space) Deze overrijdbare strook
ligt onder de grasberm waardoor het pad visueel smal blijft (zie het profiel op bladzijde 57). Dit voetpad loopt in zuidelijke richting door via een derde brug tot de tramhalte aan de Melis Stokelaan. Een ander voetpad dat door bestemmingsverkeer toegankelijk moet zijn, is het pad in Ruimzicht 2, zie deze shared space oplossing op bladzijde 48.
Zichten
1:1000
bestandsnaam.dwg
Fietsparkeren Het fietsparkeren vindt voor de nieuwbouw plaats onder de binnentuinen in de bouwblokken. Afhankelijk van de uitwerking van de bouwblokken zal in de uitwerking van de openbare ruimte rekening worden gehouden met een goede (fiets)bereikbaarheid van de entrees van deze fietsenstallingen.
Kratjesfietsen worden inpandig geparkeerd
Fietsparkeren voor bezoekers aan de openbare straat
In de openbare ruimte zullen fietsenstallingen voor bezoekers worden toegevoegd ter hoogte van de entrees van de woongebouwen. Het aantal te realiseren fietsparkeerplaatsen en de locaties ervan zullen nader bepaald worden met DSO Mobiliteit, de architect en stedenbouwkundigen. Daarbij worden de fietsparkeerplekken volgens de Haagse standaard ingericht. Fietsparkeerplekken gaan vaak ten koste van parkeerplaatsen, daar moet een afweging in komen. De resultaten daarvan worden meegenomen in het VO. In het SO zijn (voorlopig dus) ruimte reserveringen voor fietsparkeren opgenomen. Scootmobielen, bakfietsen en kratjesfietsen worden inpandig gestald.
Bakfietsen worden inpandig geparkeerd
Scootmobielen worden inpandig geparkeerd
De Zichten SO
21
5.6. Huishoudelijk afval Voor de vuilnisophaaldienst is een efficiënte (korte) route nodig, in één richting, en de aanbiedplaatsen dienen dicht bij de ingangen van de gebouwen te worden gesitueerd. Deze uitgangspunten zijn verwerkt in het voorstel hiernaast (en de SO tekening). Er is sprake van twee systemen; 1. ORAC’s bij de bestaande bebouwing; 2. rolcontainers bij de nieuwe bouwblokken. De voorkeur gaat uit naar één systeem, maar daar is op dit moment geen sprake van. Rolcontainers Vanaf de Vrederustlaan rijdt de vuilniswagen via Steenzicht, Ruimzicht in, om de zuidelijke bouwblokken heen en via Vijverzicht en Het Zicht terug naar de Vrederustlaan. De aanbiedplaatsen liggen langs deze route (rode stippen) dicht bij de containerruimten in de blokken 1A en 1B, echter als gevolg daarvan iets verder weg van de huidige flats aan Steenzicht. Er is nog niet bekeken hoe dit uitpakt voor de twee Vve-flats langs de Vrederustlaan. De locaties van de inpandige containerruimten van de overige, nog te ontwikkelen bouwblokken zijn op dit moment onbekend. De route en aanbiedplaatsen worden de VO fase geoptimaliseerd met de betrokken partijen.
an
LEGENDA
DE STEDE
Plangrens VOORSTEL AANBIEDPLAATSEN CONTAINERS VOORSTEL ROUTE VUILNISOPHAAL ROLCONTAINERS
e Vr
CONTAINERRUIMTE INPANDIG (voor zover bekend)
an
la st
ru
de
ORAC’s Voor de ORAC’s is een andere vuilniswagen nodig, zie blauwe route. Voor zover bekend, zullen er ORAC’s in Ruimzicht, Het Zicht en Steenzicht komen vanwege de huidige bebouwing. De bestaande ORAC’s zullen moeten worden verplaatst. De aanbiedlocaties en de route worden in het VO afgestemd met de betrokken partijen.
ge
n He
la lo
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
BESTAANDE ORAC’s BESTAANDE TE VERWIJDEREN / VERPLAATSEN ORAC NIEUW TE PLAATSEN ORAC LOCATIE VOORSTEL ROUTE ORAC’s
Eerste voorstel routing en aanbiedplaatsen huisvuilophaaldienst
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
22
5.7. Backbone WKO In het kader van de verduurzaming (zie punt 2, Nota van Uitgangspunten) is het toepassen van een Warmte Koude Opslag (WKO) een duurzame methode om energie in de vorm van warmte of koude op te slaan in de bodem, en te leveren aan de toekomstige bebouwing in de Zichten. In het Schetsontwerp is een eerste voorstel gedaan voor de toevoer (een “backbone”) van de WKO.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
TOEVOER n aa l WKO o el
De backbone WKO vergt enig ruimtebeslag in de ondergrond. Er is in de schetsontwerpfase gekeken in welke profielen er ruimte voor de backbone. De conclusie is dat Het Zicht 1, aan de zijde van Steenzicht, onvoldoende ruimte biedt. Vandaar dat er twee toevoeren vanaf de Vrederustlaan worden voorgesteld; één door Steenzicht en één door Vijverzicht. In principe kunnen dan alle bouwblokken van WKO worden voorzien. Dit is op hoofdlijnen besproken met de projectmanager energietransitie (IbDH). Op dit moment wordt er met de ontwikkelaars Staedion en Heijmans overlegd hoe zij hun bouwblokken willen verwarmen; individueel of collectief. Vanuit de gemeente heeft het collectieve systeem voordelen ten opzichte van het individuele systeem, omdat met het koppelen van de warmtetoevoer de systemen geoptimaliseerd kunnen worden. De keuze of collectieve systeem per plot of voor het gebied geldt is nog niet gemaakt. De voorkeur gaat wel uit naar gebiedsniveau. Ook is de keuze voor een warmteleverancier door Staedion nog niet gemaakt. Keuzes over het te volgen tracé dus ook nog niet. Dit moet nog verder worden afgestemd en is afhankelijk van de leverancier. In de VO fase zal met de ontwikkelaars het WKOsysteem nader worden besproken en uitgedacht.
g
n He
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr Eerste voorstel Backbone WKO
In het WKO-systeem behoren naast de toevoer buizen, ook putten. In dit SO wordt ervan uit gegaan dat de putten in de bouwblokken worden opgenomen, dat kan bijvoorbeeld in containerruimten (een deksel in de vloer). Ook dit is een aspect dat nog met de ontwikkelaars moet worden besproken.
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
23
6. Plankaart Algemeen De plankaart van het Schetsontwerp (op schaal) is een aparte bijlage behorend bij dit boekje. De afbeelding hiernaast is daar een verkleinde versie van. Ook de overzichtstekening met dwarsprofielen is een aparte bijlage van dit SO. Ten behoeve van een betere aansluiting van de Zichten op het sportpark, wordt in dit SO uitgegaan van langzaam verkeersroutes naar de sportvelden die waar mogelijk in het verlengde van de paden in de wiggen komen te liggen.
ESCAMP 1 H
NADER TE G IN T H IC R IN R
E
Overgang woonbuurt - sportpark IbDH heeft voor de ecozone tussen het sportpark en de bebouwing een paar inrichtingsopties onderzocht. Een van deze opties is een keermuur aan de bebouwingszijde, zoals voorgesteld door Lola Landscape Architects. De voorkeur gaat echter uit naar een zachtere inrichting met aan weerszijden van het water een talud, om de volgende redenen: een keermuur over de gehele lengte van de Zichten is een erg stedelijke begrenzing van de buurt dat de forse bebouwing aan deze kant nog harder maakt, dit is qua beeld als ecozone minder wenselijk; de ‘zachtere’ oever met een talud aan de bebouwingszijde (voorstel IbDH) heeft meer ecologische waarde dan een keermuur; bovendien biedt een talud aan de bebouwingszijde ruimte voor meer bomen die in combinatie met de bomen aan de sportpark kant meer tegenwicht in massa kunnen bieden aan de hoge bebouwing; de optie keermuur brengt een breder ver hard tot aan de muur met zich mee, om deze zijde toegankelijk te maken voor de brandweer, terwijl de verharding in combi natie met een overrijdbare grasstrook in het voorkeursmodel van IbDH het oppervlak aan verharding minimaal houdt.
Vrederustlaan
Plankaart Schetsontwerp tussen de Vrederustlaan en de Stede. Deze verbeelding is gebaseerd op Sportpark scenario 2 en kan wijzigen bij andere keuzes
24
BEPALEN
De Stede, zie volgende blz
6. Plankaart Winkelcentrum De Stede Dit gedeelte van de Zichten ligt aan de andere kant van de Vrederustlaan. De inrichting van de Stede is (op hoofdlijnen) overgenomen van het stedenbouwkundig schetsplan van Palmbout, waarin naast een pleinruimte een looproute onderlangs een keermuur is opgenomen (met trappen aan weerszijden) om dicht bij het water te kunnen komen. Dit is van toegevoegde waarde voor het gebruik en de ervaring van de waterkant. De waterkanten en de overgangen daarvan naar het pleingedeelte, inclusief de aansluitingen op het nieuwe, voorlopige bouwblok, worden in de VO fase verder uitgewerkt. Ook het vervolg van de looproute door Kerkzicht, ter plekke van de huidige Nevenstede, zal met de herontwikkeling van de Stede nader bestudeerd en uitgewerkt worden. Beide SO plantekeningen zijn op schaal meegeleverd met dit boekje.
Plankaart Schetsontwerp gedeelte de Stede
De Zichten SO
25
6. Boombalans De boombalans op deze bladzijde is verdeeld over twee tekeningen; het Zicht tussen Vrederustlaan en Sportpark Escamp, en het gedeelte de Stede aan de andere kant van de Vrederustlaan. In het kader van de herstructurering worden zoveel mogelijk bestaande bomen gehandhaalfd. Het grootste aantal te kappen bomen heeft te maken met de situering van de nieuwe bouwblokken. Dan is er nog een aparte, kleine groep te rooien bomen dat vanwege de onsluiting en/of het ondergronds verkeer niet gehandhaafd kan worden.
EPALEN
NADER TE B G IN T H IC R P 1 HERIN
ESCAM
De aantallen van de nieuw te planten bomen (169) is in dit stadium van de planvorming nog indicatief; in de VO en DO fase zal dit meer zijn definitieve vorm krijgen. De boombalans tekening is op schaal apart meegestuurd. Legenda behorend bij de kaart hiernaast: 228 Bestaande bomen 184 Nieuwe bomen 133 Te rooien bomen 7 Te rooien wegens K&L 1 Te Verplanten boom Boombalans de Stede De verwachting is dat in de Stede 36 bomen gekapt zullen moeten worden als gevolg van de herinrichting. Dit aantal, en het aantal nieuw te planten bomen is in dit stadium nog zeer voorlopig.
Vrederustlaan
Boombalans kaart (indeling sportpark indicatief)
44 Bestaande bomen 4 Nieuwe bomen 38 Te rooien bomen
26
De Stede (zie kaartje rechtsonder of de bijgeleverde kaart op schaal)
6.1. Sport & spel & ontmoeten Speelplekken Vanuit de bepalingen van de maatschappelijke voorzieningen gelden de volgende regels voor het verdelen van speelplekken in de buurt: 0-6 jaar op ca 200m2, actieradius 100m , dat is het bouwblok en directe omgeving ervan; 7-12 jaar op 500m2, actieradius 400m, beslaat ruim de helft van de Zichten; 13-18 jaar op 1000m2, actieradius 1000m, buurtoverstijgend. het sportpark valt binnen deze cirkel
13 - 18 jarigen 1000 m 7 - 12 jarigen 400 m
0 - 6 jarigen 100 m
ge
n He
la lo
an
500 m2
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
Jeugd 0-6 jaar - vanwege bovenstaande, ligt het voor de hand om de speelplekken voor de jongsten in de binnentuinen te situeren, en het ontwerp ervan te integreren met het gehele ontwerp van de binnentuin (inclusief de overgangen van de collectieve ruimte naar de aangrenzende privé ruimten zoals terrassen). Hierdoor ontstaan veilige speelplekken waar de ouders makkelijk toezicht kunnen houden. Ook zijn er plekken die net buiten deze cirkels vallen, zoals de collectieve terreinen van de huidige flats langs Steenzicht. Die behoren weliswaar niet tot de openbare ruimte, maar kunnen in principe gebruikt worden door de bewoners van deze flats, waaronder kinderen van 0 tot 6 jaar. In het groen aan het eind van Steenzicht (kant sportpark) komen spelaanleidingen. Dit SO gaat ervan uit dat de toekomstige school aan Het Zicht speelruimte biedt aan kinderen van 4 tot 6 jaar, evenals het gebouw Ruimzicht 2 waarvan de binnentuin op maaiveld niveau wordt heringericht (waar 0-6 jarigen onder toeziciht kunnen spelen). In de ecozones zijn geen speelplekken voorzien, vanwege de kwetsbaarheid en veiligheid.
1000 m2 200 m2
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Spelen - actieradius en oppervlak per leeftijdscategorie Indeling sportpark indicatief
Jeugd 7-12 jaar - deze groep heeft een grotere actieradius, in de Zichten zijn 2 speelplekken voldoende, rekening houdend met het feit dat deze jeugd ook gebruik zal maken van spelaanleidingen op andere plekken. Een speel-en klimtoestel kan aantrekkelijk zijn, maar er is ook ruimte voor een grasveld waarop gevoetbald kan worden. Er worden in de ecozones geen speelplekken ingericht voor deze leeftijdscategorie. Onderdelen zoals een vlonder zullen mogelijk als spelaanleiding gezien worden. Jeugd 13-18 - de jongeren van 13 tot 18 jaar verplaatsen zich over een nog grotere afstand, eerder Zichten door de wijk of het stadsdeel in plaats van de buurt. 1:1000
bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
27
6.1. Sport & spel & ontmoeten Sportpark Escamp biedt op allerlei gebied activiteiten die deze leeftijdsgroep aanspreekt, en zal zich in de toekomst ontwikkelen tot een mulifunctioneel sportpark. Aanvullend hierop is in de Zichten, aan het eind van Vijverzicht, ruimte gereserveerd voor een trapveld. De groene wiggen aan de kant van het sportpark lenen zich het beste voor spelen en informele sport, omdat daar de meeste ruimte beschikbaar is en de ligging ervan gunstig is (autoluw, direct aan de langzaam verkeersroutes). In de VO fase zullen keuzes worden gemaakt ten aanzien van vormen van informele sport en spel die het meest geschikt zijn voor de aangegeven locaties, en waar de meeste behoefte aan is. Naast de speelplekken en plekken voor informele sport, worden de wiggen ook ingericht voor ontmoeten, wandelen en (zij het beperkt) fietsen in het groen. In verband met de beschiktbare ruimte zullen functies slim gecombineerd moeten worden. In de VO fase zal dit nader worden uitgewerkt. Op de volgende bladzijden worden de onderdelen openbare ruimte nader omschreven, in combinatie met en dwarsprofielen en sfeerbeelden: - wiggen - pleinen - lanen - ecozone(s) - binnentuinen In dit SO wordt niet verder ingegaan op de binnentuinen dan een korte beschrijving van de uitgangspunten en enkele sfeerbeelden.
Dit heeft te maken met het feit dat ze door de architecten van de bouwblokken worden ontworpen.
28
Sfeerbeelden van vormen van (informele) sport & spelaanleiding.
6.2. Wiggen
ng
He
a ol el
1
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
De sfeerbeelden op deze pagina’s geven een voorbeeld van de beplanting in de wiggen. Het algemene uitgangspunt is meer kleur en aantrekkelijke beplanting het hele jaar door, en uiteraard afstemming van de beplanting op de functie van de ruimten. Daarbinnen wordt onderscheid gemaakt in kleur/ sfeer tussen de wiggen, de lanen en de ecozone. De wiggen onderling (A, B en C) kenmerken zich door elk een eigen combinatie van (speel)gras, vaste planten waaronder ook siergrassen, en verspreid staande bomen. De beplanting dient robuust genoeg te zijn en te betaan uit grote soortengroepen.
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Openbaar groen in de wiggen (indeling sportpark indicatief)
voorbeeld Pannaveldje, dient ingepast te worden in het groen
Door en/of langs de wiggen komen vrij brede voetpaden te liggen die goed beloopbaar moeten zijn en tegelijkertijd minder ‘strak’ erbij liggen dan de trottoirs. Hier is vanwege de beoogde sferen reden om af te wijken van de standaard verharding, bovendien zijn deze paden meer van recreatieve aard dan utlitair. Uiteraard wordt bij de keuze van afwijkend straatmateriaal (in de VO fase) rekening gehouden met de toegankelijkheid voor minder validen en het beheer.
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
29
6.2. Wiggen
30
6.2. Wiggen - Steenzicht 1
n
He
a ol
l ge
Alhoewel Steenzicht uit een wig en een laangedeelte bestaat, is er in dit SO voor gekozen om ‘m in dit hoofstuk op te nemen. Zoals op het dwarsprofiel te zien is, bestaat het profiel uit een rijbaan gedeelte en groen aan de zijkant dat richting het Sportpark steeds smaller wordt. Het gebruik van dit groen is minder veelzijdig dan in Kerkzicht en Vijverzicht. Het biedt voornamelijk een aangename looproute van de Vrederustlaan verder het plangebied in maar heeft geen directe verbinding met het sportpark.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
la st
ru
de
e Vr an
Bestaande bomen
Steenzicht 1
Bestaande bomen
<13
12 Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
1
10.00m uitgegeven terrein / tuin
21,50m
HAAG Erfafscheiding conform BKP
7.0m
Erfafscheiding conform BKP
Totaal 35,50 7.0m
24.00m
3.00
k&l
2.00
3.50m
5.00
5.40
Backbone WKO
0.60
3.50m
3.70
Backbone WKO
2.30
2.00
4
1.50
K&L
Bestaande K&L
Steenzicht 1
ibdh 1:100 Trottoir langs privéstrook De Zichten SO
31
6.2. Wiggen - Steenzicht 2
ng
He
a ol el
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTIN NADER TE BEP
an
DE STEDE
e Vr
Bestaande bomen
an
la st
ru
de
Bestaande bomen
<13
12
10.00m uitgegeven terrein / tuin
21.50m
3.00
k&l
2.00
3.50m
Bestaande K&L
Steenzicht 2
ibdh 1:100 Trottoir langs privéstrook
32
7.0m
5.00
5.40
Backbone WKO
0.60 1.20 (var.) 2.30
3.50m
K&L
2.00
Erfafscheiding conform BKP
1
19.00m
HAAG
7.0m
Erfafscheiding conform BKP
8
1.50
4
Steenzicht 2
6.2. Wiggen - Kerkzicht 2
ng
He
a ol el
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
Zie voor Kerkzicht 1 “Pleinen” N.B.: Kerkzicht 1 zie Pleinen
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Kerkzicht 2
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
33
6.2. Wiggen - Kerkzicht 3
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTIN NADER TE BEP
an
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Kerkzicht 3
34
6.2. Wiggen - Vijverzicht 1a
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Vijverzicht 1a
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
35
6.2. Wiggen - Vijverzicht 1b Vanwege de bestaande bomen aan de linker kant van de rijbaan, is het niet mogelijk om, zoals het BKP aangeeft, hier een groenstrook van 2 meter breed langs de erfgrens te maken. Vandaar dat in dit gedeelte van de wig alleen een haag komt te staan. Aan de rechter zijde van dit profiel is een haag met groenstrook wèl mogelijk.
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Vijverzicht 1b
36
6.2. Wiggen - Vijverzicht 2
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
E STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Vijverzicht 2
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
37
6.2. Wiggen - Vijverzicht 3
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Vijverzicht 3
38
6.3. Pleinen
n
He
a ol
l ge
2
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
In de Zichten komen twee pleinen voor; een stedelijk plein aan het water in winkelcentrum De Stede, en een informeler en kleiner plein op de hoek van Het zicht en Kerkzicht. Plein De Stede De openbare ruimte op dit plein bestaat uit verharding met bomen en zitgelegenheid, en aan de waterkant een vlonder en waterplanten. De primaire functie is het bieden van loopruimte voor winkelend publiek. De openbare ruimte heeft hier een stedelijke uitstraling (zie voorbeelden nr 1)
2 DE STEDE
1
Plein Het Zicht Het meer besloten plein aan Het Zicht ligt aan de looproute van de Stede naar het sportpark, en heeft meer een ontmoetingsfunctie dan het eerste plein. Hier is ook meer groen aanwezig. Bovendien is het de bedoeling dat dit plein met het schoolplein naast de toekomstige school op de hoek van Het Zicht en Vijverzicht integraal ontworpen wordt en dat de kinderen van het schoolplein via een poort direct op het plein kunnen komen. Het streefbeeld is een ontmoetingsplein met spelaanleidingen, bovendien leent het zich voor informele sport.
an
la st
ru
de
e Vr
2 Plein(en) Indeling
1
1 Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
1
De Zichten SO
39
6.3. Pleinen 1
1
2
40
2
n
He
a ol
l ge
6.3. Pleinen - Kerkzicht 1
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
an
la st ru
de
e Vr
Plein 2 - Kerkzicht
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
De Zichten SO
41
SPORTPARK ESCAMP
6.3. Pleinen - De stede
n
He
a ol
l ge
an
DE STEDE
e Vr de la st ru an
<23 Indeling sportpark indicatief
Bestaande Boom
13
57.50m 50.50m
7.0m
4 10.00
2.00
3.00 0.50
7.00
3.50 27.00 Vlonderpad
42
2.00
P
6.00
Hier wordt huidig profiel gehandhaafd (valt buiten de plangrens zie SO tekening)
6.4. Lanen
n
He
a ol
l ge
De openbare ruimte van de lanen bestaat uit de rijbaan, parkeerstroken, trottoirs met bomen en groenstroken. Ook de overgang van openbaar naar privé gebied zijn belangrijk voor het laanbeeld. De lanen worden onderbroken door de wiggen.
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
DE STEDE
de
e Vr an
la st
ru
rijbaan: gebakken klinkers
Kenmerkend voor de lanen zijn de doorgaande bomenrijen aan weerszijden van de rijbaan, waarvan de bomen in het (lage) groen komen te staan. De groenstroken zijn breed genoeg om te voorzien van vaste planten in grote groepen, die door het jaar heen kleur geven en waardevol zijn voor insecten. Deze onderbeplanting dient in de uitwerking samengesteld te zijn met sterke soorten die eens in het jaar gemaaid worden en dan weer opnieuw uitlopen. Dit type beplanting wordt op steeds grotere schaal toegepast in openbaar gebied, en in een juiste samenstelling vragen ze minder onderhoud dan een gewone grasberm (deze is ecologisch ook minder waardevol en geeft ook minder kleur aan de buurt). Met de groenbeheerder zullen hier in de vervolgfasen van de planvorming afspraken over gemaakt worden. Op plekken waar niet genoeg ruimte is voor dit type groen, staan de bomen in een boomspiegel die is beplant met (lage) soorten die tegen schaduw en droogte kunnen.
De lanen
Zichten 1:1000 bestandsnaam.dwg
In de lanen zal het standaard type verharding worden toegepast zoals het Handboek Openbare Ruimte (HOR) het voorschrijft; gebakken klinkers in de rijbanen en (antracieten) betontegels in de trottoirs. De parkeervakken bestaan net als de rijbanen uit klinkers, dan wel in een ander verband.
trottoir: betontegels
Rechts: voorbeeld van beplanting in de wergbermen en boomspiegels Links: voorbeeld van vaste planten in de wergbermen (maar dan bestand tegen meer shaduw onder de bomen
De Zichten SO
43
6.4. Lanen
44
6.4. Lanen - Het Zicht 1
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
an
<23
<23
13
13
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
Het Zicht 1
Zichten 1:1000
4
1.50
8.70m
7.0m
Erfafscheiding conform BKP
Erfafscheiding conform BKP
bestandsnaam.dwg
7.0m
19.70m
2.30
K&L
4.00
3.50m
5.00
2.00
P 0.60
3.35
3.50m
2.45
4
1.50
K&L
Het Zicht 1
ibdh 1:100 Trottoir langs privéstrook De Zichten SO
45
6.4. Lanen - Het Zicht 2
<23
n
He
a ol
l ge
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPA
an
DE STEDE
de
e Vr
Bestaande boom
an
la st
ru
Bestaande boom
13
1.50
7.0m
10.00m
Erfafscheiding conform BKP
4
Erfafscheiding conform BKP
Het Zicht 2
7.0m
21.00m Rijbaan in verlengde Het Zicht 1
2.30
5.35
5.00
5.90
P
2.45
0,50cm van weg opgenomen in parkeerplek
K&L
Het Zicht 2
ibdh 1:100 Trottoir langs privéstrook 46
3.50m
3.50m
Backbone WKO
K&L
1.50
<4
6.4. Lanen - Het Zicht 3 a ol
l ge
n He
an
SPORTPARK ESCAMP HERINRICHTING NADER TE BEPALEN
<23
<23
DE STEDE
an
la st
ru
de
e Vr
13
13 Het Zicht 3