RIS311204 Notulen van de raad van 25 november 2021 (dagvergadering)

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 25 november 2021 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad (inspraak is digitaal, aanmelden uiterlijk 24 uur van te voren zie bij spreektijd) C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de Notulen van 7 oktober 2021 en de notulen van de digitale stemmingenraad van 7 oktober 2021 E. Vaststelling van de besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS310636) en voorstel opheffing geheimhouding (RIS310708) en c. voorstel opheffing geheimhouding Evaluatie pilot omgevingsplan Binckhorst (RIS310722) E.2 Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde) E.3 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Vruchtenbuurt Den Haag 2022 (RIS310375) E.4 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone City Center Den Haag 2022 (RIS310372) E.5 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Weimarstraat Den Haag 2022 (RIS310374) E.6 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Zeeheldenkwartier Den Haag 2022 (RIS310439) E.7 Voorstel van het college inzake Normen en toetsingskader rechtmatigheid Den Haag 2021 (RIS310460) E.8 Voorstel van de Rekenkamer Den Haag inzake het rekenkameronderzoek ‘Aan de slag!’ naar de begeleiding van jongeren

naar school of werk (RIS309023) E.9 Gewijzigd Initiatiefvoorstel Stadstrots! Maak Den Haag instafamous (RIS309021) E.10 Voorstel van het college inzake vaststelling ontwerp partiele herziening omgevingsplan Binckhorst (herstelbesluit 1B) (RIS310398) F. Datumbepaling initiatiefvoorstel: 'Geef de zeehond een rustplek' (HvDH/GdM) G. Mondelinge vragen over niet tijdig beantwoorde schriftelijke vragen (de hr. Dubbelaar): G.1 Wijkschouw winkelcentrum en wijk Leyenburg (RIS 309443) G.2 Opheldering negeren zorgen bewoners over gevaarlijke oversteekplaats Benoordenhoutseweg (RIS 309945) G.3 Vertrek HWW uit De Stromenhof en huisvesten van psychiatrische cliënten door Leger des Heils (RIS 310016) G.4 Alle daklozenhulp onder één dak (RIS 310305) H. Preadvies van de Welstandscommissie inzake het intrekken gemeentelijk beschermd stadsgezicht Dreven, Zichten Gaarden (RIS310286) I. Voorstel van het college inzake Bijstelling begroting 2022 (RIS310631) J. Voorstel van het college inzake vaststellen verordening tot tweede wijziging van de verordening leges omgevingsvergunning 2021 (RIS310009)

1

Agendapunten K, L en M worden gezamenlijk aan de orde gesteld. K. Voorstel van de Rekenkamer Den Haag inzake het Rekenkameronderzoek ‘Zorgen voor de jeugd" (RIS309389) L. Voorstel van het college inzake Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 (RIS309874) M. Voorstel van het college inzake Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp (RIS309877) N. Gewijzigd Initiatiefvoorstel Actieplan Energiearmoede (RIS306660) O. Voorstel van het college inzake Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier (RIS309486) P. Voorstel van het college inzake Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Madurodam n.a.v. tussenuitspraak Raad van State (RIS310364) Q. Initiatiefvoorstel Interactieve zebrapaden (RIS305877) R. AFGEVOERD VAN AGENDA: Voorstel van het college inzake PUK Anna van Hannoverstraat 4 (RIS309866) Afronding debat S. Gedachtewisseling coronacrisis T. Brief burgemeester inzake beleidskader jaarwisseling 2021 – 2022 (RIS309912) U. Beantwoording schriftelijke vragen inzake staak samenwerking met Pels Rijcken voorlopig (RIS309779) V. Brief wethouder Financiën en Stadsontwikkeling inzake stand van zaken Verplaatsing Raamprostitutie (RIS310039) W. Beantwoording schriftelijke vragen en afdoening motie inzake voorkom vrouwelijke Genitale Verminking (VGV) (RIS304452 en RIS305741) X. Brief wethouder Onderwijs, Sport en Buitenruimte inzake Erasmusvaart (RIS310194) Y.

Brief wethouder Mobiliteit en Cultuur inzake Jaarrapportage deelfietsen en deelscooters (tweewielers) Den Haag (RIS309484) Z. Beantwoording schriftelijke vragen inzake de scouting is van maatschappelijke waarde (RIS309972) AA. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Bescherm ecologie van de ondergrond (RIS309834) AB. Brief wethouder Mobiliteit en Cultuur inzake ambitiedocument internationale connectiviteit per spoor (RIS310119) AC. Beantwoording schriftelijke vragen ‘Keizerstraat blijft onderlopen bij hevige regenval’ (RIS309444) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig voor het quorum: mevr. Arp (SP), Aydin (PvdA), Barker (PvdD), De Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Bos (GroenLinks), Bos (HSP), Çetinkaya (ID), mevr. Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), Fekkes (D66), Groenewold (D66), Van der Helm (VVD), mevr. Holman (PvdA), mevr. Klokkenburg (ChristenUnie/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (NIDA), mevr. Mostert (D66), Partiman (CDA), Pluimgraaff (CDA), Pronk (VVD), Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Vavier (GroenLinks), De Vos (VVD), Wijsmuller (HSP) En de woordvoerders op de verschillende agendapunten. Afwezig: mevr. Gerbrands (PVV), Van Doorn (PvdE)

2

De voorzitter. Dames en heren, welkom bij deze vergadering van de Haagse gemeenteraad van donderdag 25 november. Bericht van verhindering voor de beraadslaging is ontvangen van mevrouw Faïd en wethouder Van Tongeren. Meneer Çetinkaya heeft laten weten iets later aanwezig te kunnen zijn; dat zei hij deze week ook in het fractievoorzittersoverleg. De leden Gerbrands en Van Doorn zijn afwezig. Ik heb vastgesteld dat er een quorum aanwezig is, zodat de formele vergadering kan beginnen. De digitale stemmingenvergadering, waarbij alle raadsleden hun stem kunnen uitbrengen, is vanavond. Hier staat dat die om 20.00 uur begint, maar ik ga ervan uit dat we tot 20.00 uur bezig zijn. Dan is er ook gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Kunt u instemmen met de agenda? Cees Pluimgraaff (CDA). Voorzitter. We hebben onlangs een werkbespreking gehad over agendapunt R, het Planuitwerkingskader voor wat we 'SoZa' of 'Anna' noemen, het PUK Anna van Hannoverstraat 4. Mijn voorstel vanuit het CDA is om dit punt van de agenda te halen vanwege de recente werkbespreking en om daarmee de mogelijkheid te creëren om dit nog een keer in een volledig, volwaardig debat met elkaar en het college tot een beter einde te brengen dan we nu middels de ingebrachte amendementen kunnen constateren. De voorzitter. U doet dus het ordevoorstel om agendapunt R, het voorstel inzake PUK Anna van Hannoverstraat 4, van de agenda af te voeren. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. We hebben juist lange spreektijden omdat dat agendapunt erop staat. Misschien kunnen we dan dus gewoon naar een reguliere raadsvergadering gaan. De voorzitter. Dat is het volgende punt van orde, maar we gaan eerst dit even afronden. Wat vindt u van het punt van orde van de heer Pluimgraaff, meneer Kruis? Sebastian Kruis (PVV). Het voordeel van de twijfel. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij had dit voorstel eigenlijk al eerder gedaan. Het lijkt mij heel verstandig, zeker ook gezien de toch al enorme hoeveelheid aangekondigde moties en amendementen.

Het lijkt me goed om dit eerst in de commissie goed te voorbereiden en dit dan in de volgende raadsvergadering te laten terugkomen. De spreektijden hangen ook wat mij betreft af van het wel of niet doorgaan van dit agendapunt. De voorzitter. Ja, ik bevestig dat u dat heeft gezegd. Zou het voortschrijdend inzicht zijn, meneer Wijsmuller? Wijsheid komt soms wat later. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Steun voor dit voorstel. Het zit mij alleen een beetje dwars dat hierover vorige week vrijdag een verzoek is gedaan door de oppositie en dat dat destijds door de coalitie is weggestemd. Vervolgens is het er in het fractievoorzittersoverleg over gegaan en is het wéér op de agenda gekomen. Nu wordt het er last minute weer vanaf gehaald. Dat irriteert mij. De voorzitter. Dat zou ik heel jammer vinden. Dat is niet de moeite waard. We hebben wel vastgesteld dat het zo gegaan is. Het is goed dat u dat nog een keer vertelt. Ik kijk de kring rond en ik constateer dat het ordevoorstel is aangenomen. Het kan verkeren! Dan is een volgend ordevoorstel aan de orde, namelijk het ordevoorstel van de heer Kruis om dan terug te gaan naar reguliere spreektijden. Kan dat technisch? Als dat niet kan, weet ik het al; dan 3

gaan ze mij echt niet melden dat ze te veel tijd hebben. Ja, technisch kan het. Wil iemand hierover het woord voeren? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik heb dit al aangegeven bij het fractievoorzittersoverleg: we hebben hier in het verleden afspraken over gemaakt. Hoewel het PUK eraf gaat, zie ik nog steeds meer dan vijf raadsvoorstellen op de agenda staan. Volgens mij is dus de spreektijd voor een lange raadsvergadering van toepassing. De voorzitter. Dat gaan we ook doen. De fractie van Hart voor Den Haag is tegen. Ik constateer dat verder iedereen akkoord is. We gaan dus terug naar reguliere spreektijden. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld. De voorzitter. Na ieder agendapunt wordt er geschorst voor een eventuele wisseling van woordvoerders, collegeleden en/of de voorzitter. Ik heb vanmiddag een VNG-bestuursvergadering en ik heb om 20.00 uur een ingelast driehoeksoverleg in verband met de persconferentie van morgen. Wij gaan niet de persconferentie doen, maar we moeten wel zorgen dat die veilig kan plaatsvinden, als u begrijpt wat ik bedoel. Wethouder Mulder is vanmiddag ook bij de VNG-bestuursvergadering, natuurlijk tenzij hij hier moet zijn. Wethouder Van Asten heeft tussen 11.00 uur en 11.30 uur een telefonisch overleg.

Wethouder Bruines heeft tussen 12.30 uur en 14.00 uur een vergadering van het algemeen bestuur van VZHG, maar ook zij zal er zijn als het nodig is. Wethouder Kapteijns zal bij de opening van Orange the World zijn. Dat geldt waarschijnlijk voor meerderen van u, trouwens ook voor mij. Wethouder Balster heeft van 18.00 uur tot 19.00 uur de commissie-Depla. Ik denk dat meneer Pluimgraaff een vraag heeft over de orde. Cees Pluimgraaff (CDA). Nee, de orde is zo wel goed geregeld. Ik wil richting de insprekers mijn excuus aanbieden voor het feit dat we dit zo laat hebben ingebracht, want die zaten waarschijnlijk ook vol spanning te wachten en die moeten de inspraak doorschuiven naar de commissie. Dus excuses van onze kant. De voorzitter. Dank u wel, meneer Pluimgraaff. Dat vind ik zeer chic. Dat had ik anders straks tegen hen gezegd. Ik zal uw woorden straks herhalen.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Ik heb een lijstje met tien mensen, maar ik heb begrepen dat inzake het Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp meneer Albrecht er niet is. Ik bied namens de raad mijn excuses aan jegens vier insprekers: meneer Kolenbrander, meneer Doesberg, mevrouw Doll en meneer Snijders. Het voorstel waarover zij zouden inspreken, is tot onze spijt zojuist van de agenda afgevoerd. Het lijkt ons dus verstandiger dat u de volgende keer inspreekt. Wij laten u weten wanneer het in de raad aan de orde is. Ik schat in dat er een extra commissieronde komt. Er zijn drie insprekers over de commissiebrief Stand van zaken Verplaatsing Raamprostitutie. U heeft drie minuten. Vlak voor het einde zal ik zeggen: 'Wilt u afronden?' De heer De Kroes (V). Dames en heren, geachte raadsleden en leden van het college van burgemeester en wethouders. Dank voor de mogelijkheid om vandaag te mogen inspreken. Ik ben Edward de Kroes en ik ben de eigenaar van BINK36. Ik spreek ook namens mijn 336 huurders. BINK36 is het grootste en succesvolste bedrijfsverzamelgebouw van Nederland, waar 336 bedrijven zijn gevestigd met meer dan 3.000 werknemers, iets waar we in Den Haag met z'n allen trots op moeten zijn. Dat succes wordt nu bedreigd, omdat over ons eigen terrein een weg en tunnels aangelegd moeten worden om het beoogde prostitutieterrein in de Sporendriehoek te kunnen bereiken.

Dit heeft wethouder Mulder in de vergadering van de commissie Ruimte op 14 oktober bevestigd. Ik zal nooit 4

meewerken met een recht van overpad. Dit betekent dat de gemeente mij moet gaan onteigenen om dit te kunnen realiseren. Dan zal BINK36 zijn deuren moeten sluiten, waardoor 336 bedrijven hun huisvesting verliezen en 3.000 banen op het spel staan. Door het grote tekort aan kantoorruimte in Den Haag zullen we deze bedrijven verliezen aan de andere steden om ons heen. U begrijpt dat dit nu al veel onrust geeft bij de bedrijven en de werknemers. De grootste vraag is hoe de gemeente dit gaat betalen, het onteigenen van een gebouw van 40.000 meter. Om voor jullie een beeld te schetsen van de grootte: volgens mij is dit een beetje in de grootte van Amare. Maar er mag ook geen gemeenschapsgeld in het project. Daarnaast moeten meerdere gebouwen onteigend worden en ook meerdere terreinen, buiten BINK36. Dit gehele project gaat de gemeente veel meer dan € 10 mln. kosten aan infrastructuur, onteigening et cetera. Dit wordt een groter probleem dan Amare, in een tijd waarin de bedrijven juist een steuntje in de rug moeten krijgen en niet nog jaren in onzekerheid moeten leven. Mijn verzoek is dus: stop met deze geldverkwisting en ga op zoek naar een definitieve oplossing en niet naar een oplossing voor maar tien jaar. Zoals het spreekwoord luidt: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Dank voor uw aandacht. De heer Hertogs (V). Meneer de voorzitter.

Mijn naam is Nelis Hertogs, raamexploitant van de Hunsestraat. Allereerst wil ik zeggen dat als het aan sommigen in deze zaal had gelegen, dit vandaag nog niet eens door zou zijn gegaan. Dat heeft niks te maken met corona of de maatregelen daartegen. Dat gezegd hebbende hoop ik dat vandaag uiteindelijk de stekker uit de raamprostitutieverplaatsing naar de Sporendriehoek wordt getrokken. Ik zal en wil daar geen woorden meer aan vuil maken. Het heeft al te veel jaren en miljoenen aan gemeenschapsgeld gekost. Wel wil ik nog een keer benadrukken hoe belangrijk de toekomstige muur zal zijn voor de Geleenstraat en de Scheldestraat. Daarmee refereer ik niet aan de Berlijnse Muur, zoals in de uitspraak van meneer Mulder in de raadscommissie. Wij vragen niet om een muur van 75 kilometer lang en alle onderdrukkingen. Nee, wij vragen om die muur om de leefbaarheid en de veiligheid te verbeteren voor de Rivierenbuurt en voor de stad Den Haag, die toch voor vrede en recht staat. Dank u wel, voorzitter. Ik wilde het kort houden. Mevrouw Hertogs (V). Meneer de voorzitter, meneer de burgemeester. Alles is eigenlijk al gezegd. Ik wil alleen iets zeggen naar aanleiding van de brief van 21 september 2021. Het college wil de verplaatsing omdat het wil voorkomen dat de prostituee in de illegaliteit verdwijnt. Ik vind dat grote onzin, want daar voorkom je de illegaliteit niet mee.

We hebben eigenlijk alles al gezegd. De zo vaak genoemde 'erbarmelijke omstandigheden' vind ik bij ons ook wel meevallen. Wij zijn straten. Er is geen enkele bordeelhouder die weg wil; 98% wil daar niet aan meewerken. Wij hebben een straat van diversiteit, zowel aan prostituees als aan kamers. Nogmaals, alles is eigenlijk al gezegd. En waarom moet dit zo lang duren? We hebben nog steeds niets gehoord van de projectontwikkelaar, de heer Heijmans. En waarom moet dit onderwerp over de verkiezingen van 16 maart 2022 heen worden getild, waardoor anderen weer met dit probleem worden opgezadeld? Ik wil het hier maar bij laten, omdat de meeste raadsleden gelukkig wel bij mij en bij ons in de straten zijn geweest. Zij weten nu waar we het over hebben. Dank u wel. De voorzitter. Er zijn twee insprekers over de beantwoording van de schriftelijke vragen inzake 'de scouting is van maatschappelijke waarde'. De heer Valstar (Z). Voorzitter. Als voorzitter van een van de grootste scoutinggroepen van Nederland, gelegen in uw stad, maakt het me trots om samen met andere scoutinggroepen in Den Haag elke week zo'n 1.500 kinderen en jongeren een plaats te bieden voor een plezierige en leerzame vrijetijdsbesteding.

Scouting heeft maatschappelijke waarde, maar realiseert u zich eigenlijk wel hoe uniek scouting is? Bij ons is iedereen welkom, ongeacht leeftijd, afkomst, gender, seksuele voorkeur, intelligentie, fysieke gesteldheid en financiële situatie. Wij onderscheiden ons doordat we niet bouwen op talent, fysieke leeftijd of intelligentie, zoals het geval is bij andere hobby's, met name bij de sport. Op scouting zitten kinderen en jongeren niet op de reservebank. Nee, op scouting ontmoeten kinderen

5

en jongeren uit alle lagen van de samenleving elkaar. Meedoen is echt belangrijker dan winnen. En ja, dat maakt ons uniek. Scouting draait op vrijwilligers. Het wegvallen van de subsidie maakt het voor scoutinggroepen, met name de kleinere groepen, lastig om de exploitatie rond te krijgen. Vrijwilligers zijn nu bezig geld in het laadje te brengen en niet met het verbeteren van de kwaliteit en continuïteit van het scoutingspel. Dit is een ongewenste situatie. En nee, niet alle kosten worden zomaar aan ouders doorbelast. Scouting is goedkoop en mede hierdoor toegankelijk voor alle jongere inwoners van de stad. Dat willen wij graag zo houden. Al ruim twee jaar zetten de Haagse scoutinggroepen zich in voor een passende subsidieregeling. Helaas is dit nog altijd niet gelukt en ervaren wij dit als 'van het kastje naar de muur gestuurd worden'. Ondersteuning van Scouting Nederland en een professionele subsidieschrijver hebben ook geen oplossing geboden. Dit komt doordat wij gewoonweg niet aan de in de subsidieregeling gestelde voorwaarden kúnnen voldoen. Een scoutinggroep alleen voldoet niet aan de voorwaarden, maar alle groepen samen overstijgen de voorwaarden. Onze activiteiten zijn niet stadsbreed, maar worden wel over de hele stad aangeboden. En nee, wij zoeken niet constant contact met professionele organisaties.

Onze ervaring is juist dat zij ons weten te vinden en onder meer regelmatig kinderen en jongeren naar scouting doorverwijzen. Voorzitter. Ik doe een nadrukkelijk beroep op u en de raad om subsidiëring van scouting in Den Haag mogelijk te maken, alsnog voor het huidige jaar 2021 en ook voor de jaren die komen gaan. Met een gedegen subsidieregeling kan scouting in de hele stad blijvend aangeboden worden en kunnen onze vrijwilligers doen waar zij goed in zijn: de kinderen en jongeren van Den Haag wekelijks een nieuw avontuur laten beleven in een unieke, veilige en leerzame omgeving. Dank u wel. Mevrouw Palstra (Z). Sinds 2015 ben ik teamleider in de regio Den Haag bij scouting Haagse Hout. Hier geef ik elke week met veel plezier leiding aan 40 kinderen tussen de 10 en 18 jaar. Scouting is een rode draad in mijn leven en in veel levens van mensen die ik ken, want in alles wat wij doen, kunnen wij iets van scouting gebruiken. Dit geef ik ook elke week mee aan onze kinderen. Je leert ze zelfredzaamheid en sociale ontwikkelingen en je leert ze dat samenwerken belangrijk is. Niet alleen op scouting maar ook buiten scouting kan je dat namelijk allemaal gebruiken. Elke week zie je de kinderen groeien en dat maakt mij vooral trots. Na zeven à acht jaar bij mij te hebben gezeten, heb ik het afgelopen jaar vier nieuwe leiders bij onze welpengroep mogen verwelkomen.

Het mooie is dat je ze ziet groeien van kleine kinderen naar volwassen tieners die bereid zijn om het stokje over te nemen van de oude garde. Zo werkt dat bij ons, met de vernieuwing van de leiding met nieuwe vrijwilligers. Het is echt een groot leerproces. Scouting is familie voor mij. Iedereen is gelijk en pesten is een no-go binnen scouting. Daardoor voel ik mij enorm op mijn plek en heb ik ook mijn beste vrienden daar leren kennen. Nu wij ons elke week inzetten voor een heel groot deel van de kinderen uit Den Haag, is het ons wel heel moeilijk gemaakt sinds we geen subsidie meer hebben gehad. Wij zijn, zoals meneer Valstar al aangaf, niet een hele grote groep, maar we organiseren heel veel in de buurt op wijkfeesten maar ook op onze eigen terreinen, die weer voor iedereen toegankelijk zijn. Zo helpen wij ook altijd bij de CPC, de herdenking van het bombardement en op ons eigen terrein met de open dagen van de stadsboerderij. De afgelopen anderhalf jaar hebben wij geen geld kunnen ophalen vanwege corona. Normaal gebruiken wij dat voor vernieuwing van onze materialen en ons hoogtepunt, het zomerkamp, en allerlei extra kosten die wij op dat moment niet kunnen hebben. Al onze kosten worden ook steeds hoger; de maatschappij wordt er niet goedkoper op. De spelmaterialen vervangen of de kookkisten vervangen is niet zomaar te doen.

Met een subsidie kunnen wij veel kinderen een uitdagend en leuk programma aanbieden, zodat er voor iedereen iets leuks te doen is, en kunnen wij ons pand beter onderhouden, zodat wij meer kinderen een leuke omgeving kunnen bieden. Wij kunnen de verhoging ook niet helemaal bij de ouders neerleggen. Het zou jammer zijn als hierdoor kinderen met minder goede financiële achtergronden niet meer naar scouting kunnen komen. Ik hoop zelf dat wij nog lang kinderen dingen kunnen leren en ze een enorm leuke tijd kunnen geven. En zoals het scoutingmotto klinkt : ik hoop dat ik op jullie kan rekenen! Dank u wel.

6

De voorzitter. Ik dank alle insprekers.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor ’s-Gravenhage e.o. d.d. 8 november 2021 inzake vergunningen padelbanen: eisen voor vogels en lichtbeleid, geluid en verkeer (164123) Belanghebbenden d.d. 11 november 2021 inzake jaarlijkse erfpachtcanon vestiawoning (164127)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Samenleving

Zienswijze op ontwerp Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor module Energietransitie Provincie Zuid-Holland d.d. 8 november 2021 (164125)

Voorstel voor afdoening

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Welstands- en Monumentencommissie Den Haag d.d. 29 oktober 2021 inzake voorzitter Welstands- en Monumentencommissie (162544) Bewonersoverleg Duinoord d.d. 31 oktober 2021 inzake bijeenkomst invoering nieuw materieel tramlijn 16 (162547) Ouderenbelangenvereniging De Laakse Lente d.d. 31 oktober 2021 inzake stadsdeel Laak weer positief op de kaart zetten (162554) Provincie Zuid-Holland d.d. 29 oktober 2021 inzake kennisgeving Ontwerp Notitie Reikwijdte en Detailniveau Middengebied Zuidplaspolder (162558) Belanghebbende d.d. 1 november 2021 inzake politie-optreden in Den Haag (162915) Commissie voor de milieueffectrapportage d.d. 1 november 2021 inzake advies en persbericht Den Haag Zuidwest (162917)

Voor kennisgeving aannemen

2

Nr.

1

2

3

4

5

6

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen. En wordt tevens verwerkt in de Nota van beantwoording college.

7

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Ouderenbelangenvereniging De Laakse Lente d.d. 4 november 2021 inzake samenwerking De Laakse Lente met gemeente en politie (164109) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 5 november 2021 inzake Tweede bestuursrapportage 2021 (164113) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 10 november 2021 inzake definitief startdocument evaluatie GR GGD en VT Haaglanden (164117) Jeugdzorg Nederland d.d. 11 november 2021 inzake arbeidsmarkt jeugdzorg (164119) Belanghebbende d.d. 14 november 2021 inzake beleid gemeente m.b.t. verkeer Escamplaan (164482) Belanghebbenden d.d. 14 november 2021 inzake plannen van de gemeente m.b.t. locatie Koninklijk Conservatorium (164484) Belanghebbende d.d. 12 november 2021 inzake tuin van het Catshuis en plannen van Middin (164486) Stichting het Cuypersgenootschap d.d. 12 november 2021 inzake zienswijze Cuypersgenootschap voordracht intrekking De Dreven tot bescherm stadsgezicht (164492) Stichting Werkgroep Nassaubuurt d.d. 15 november 2021 inzake bezwaar vergunning dakterras Mesdagstraat (164853) Bewonersinitiatief “Samen Transvaal” d.d. 16 november 2021 inzake Bewonersinitiatief “Samen Transvaal” (164857)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D. Vaststelling van de Notulen van de vergadering van 7 oktober 2021 en de Notulen van de digitale stemmingenraad van 7 oktober 2021. De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst.

E.1

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS310636) en voorstel opheffing geheimhouding (RIS310708) en c. voorstel opheffing geheimhouding Evaluatie pilot omgevingsplan Binckhorst (RIS310722) Voorstel van het presidium inzake bekrachtiging geheimhouding (niet aan de orde)

E.2

8

E.3 E.4 E.5 E.6 E.7 E.8 E.9 E.10

Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Vruchtenbuurt Den Haag 2022 (RIS310375) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone City Center Den Haag 2022 (RIS310372) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Weimarstraat Den Haag 2022 (RIS310374) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Zeeheldenkwartier Den Haag 2022 (RIS310439) Voorstel van het college inzake Normen en toetsingskader rechtmatigheid Den Haag 2021 (RIS310460) Voorstel van de Rekenkamer Den Haag inzake het rekenkameronderzoek ‘Aan de slag!’ naar de begeleiding van jongeren naar school of werk (RIS309023) Gewijzigd Initiatiefvoorstel Stadstrots! Maak Den Haag instafamous (RIS309021) Voorstel van het college inzake vaststelling ontwerp partiele herziening omgevingsplan Binckhorst (herstelbesluit 1B) (RIS310398)

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen. De voorzitter. Ik moet hier iets bij zeggen. Wij hebben vanochtend doorgekregen - ik hoop dat ik het goed zeg, mevrouw de griffier - dat het bij E.1 gaat om één bekrachtiging van de geheimhouding. Dat staat er ook, maar het gaat ook om twee voorstellen waarmee de geheimhouding wordt opgeheven. Die zijn inmiddels in het RIS bijgevoegd. Zeg ik het goed zo en snapt iedereen dit ook? Dat is wat ik mee te delen heb. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. De Haagse Stadspartij wil graag geacht worden tegen punt E.10 over de herziening van het Omgevingsplan Binckhorst te hebben gestemd, omdat de inperking van de milieucontouren ook grote gevolgen kan hebben voor alle bedrijven die zich daar nu nog in bevinden. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Wij stemmen wel in met alle voorstellen. Ik wil daarbij wel aanmerken dat wij tegen het Omgevingsplan van de Binckhorst zijn, maar dat wij, horende de voorstellen van de bewoners, toch instemmen met de besluitenlijst. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik wil me graag aansluiten bij de stemverklaring van de HSP over E.10. De voorzitter. De fracties van de HSP en de SP wordt op hun verzoek aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden, te hebben gestemd tegen voorstel E.10.

Aan de orde is: F.

Datumbepaling initiatiefvoorstel: 'Geef de zeehond een rustplek' (HvDH/GdM).

De voorzitter. Namens de portefeuillehouder kan ik u melden dat een reactie van het college mag worden verwacht in het eerste kwartaal van 2022. Er wordt wat zuinig gekeken, maar ik krijg wel een duimpje.

Aan de orde is: G. Mondelinge vragen over niet tijdig beantwoorde schriftelijke vragen (de heer Dubbelaar): G.1

Wijkschouw winkelcentrum en wijk Leyenburg (RIS309443). 9

G.2 Opheldering negeren zorgen bewoners over gevaarlijke oversteekplaats Benoordenhoutseweg (RIS309945). G.3 Vertrek HWW uit De Stromenhof en huisvesten van psychiatrische cliënten door Leger des Heils (RIS310016). G.4

Alle daklozenhulp onder één dak (RIS310305).

De voorzitter. Dit werkt dus wel, zeg ik tot mijn schande, maar dan als voorzitter van het college. De antwoorden over de wijkschouw winkelcentrum en wijk Leyenburg zijn gisteren aangeleverd. Ook de vragen over het vertrek van HWW uit de Stromenhof en het huisvesten van psychiatrische cliënten door het Leger des Heils zijn gisteren beantwoord en ook de vragen over 'daklozenhulp onder één dak' zijn gisteren beantwoord. Eén setje vragen is niet beantwoord, namelijk de vragen met betrekking tot 'opheldering negeren zorgen bewoners over gevaarlijke oversteekplaats Benoordenhoutseweg'. Ik geef het woord eerst aan de vragensteller en dan aan het college, maar dan moet de portefeuillehouder er wel zijn. Hij is in het stadhuis, want zijn vergadering begint pas om 11.00 uur. Hoe regelen we dit? Ik wil eigenlijk niet stoppen. Het lijkt me niet dat we nu met de beraadslaging over H beginnen. Tot mijn spijt schors ik de vergadering voor een enkel moment. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Hart voor Den Haag/Groep de Mos heeft een aantal schriftelijke vragen laten agenderen als mondelinge vragen. Dat waren vier sets. Dat is inmiddels teruggebracht naar één set.

Dat zijn de vragen van collega De Mos (RIS 309945), met als titel 'Opheldering negeren zorgen bewoners over gevaarlijke oversteekplaats Benoordenhoutseweg'. Vraag 1 is: is het college bekend met het bericht 'Buurt sloeg al vaak alarm over levensgevaarlijke oversteekplek en nu gaat het echt mis, afschuwelijk'? Vraag 2 is: kan het college duiden waarom u in antwoord op een brief van bezorgde bewoners stelde dat de oversteekplek in het Benoordenhout 'aan alle veiligheidseisen voldoet' en u, ondanks waarschuwingen uit de buurt, pas na een ernstig ongeval besloot een onderzoek op te starten naar de verkeersstromen en mogelijke maatregelen om de leefbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren? Graag een toelichting. Al tijden zijn bewoners uit de buurt bezig om de gemeente te wijzen op de levensgevaarlijke situaties. Vraag 3 is: waarom heeft het college daar nooit wat mee gedaan? Vraag 4 is: heeft het college na dit ongeval wel de bereidheid om bij de politie aan te dringen op handhaving op verkeershufters en het plaatsen van een flitspaal tegen snelheidsduivels door het Openbaar Ministerie? Zo nee, waarom niet? Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Allereerst een welgemeend excuus voor het vertraagd beantwoorden van deze vragen die nota bene na een uitstelbericht nog steeds niet de termijn van uw raad hebben gehaald. Dat trek ik mij zeer aan.

Dat gezegd hebbende ga ik snel de vragen beantwoorden die ik hier voor mij heb liggen. Dit is altijd een beetje een raar vehikel, want geef ik nu alleen de antwoorden of geef ik ook de vragen erbij? De voorzitter. Alleen de antwoorden. Wethouder Van Asten (D66). Oké. Dan is het antwoord op vraag 1 ja. Op vraag 2 is het antwoord dat de klachten van de bewoners betrekking hebben op normoverschrijdend verkeersgedrag en ongewenste routering. Het aangekondigde onderzoek stamt al van deze zomer, toen met de bewoners van de Benoordenhoutseweg is afgesproken dat de verkeersstromen van de Benoordenhoutseweg worden betrokken bij het onderzoek over de verkeersstromen bij de Van Alkemadelaan.

10

Dan het antwoord op vraag 3. Zie het antwoord op vraag 2. Al enige tijd wordt met bewoners gekeken naar de leefbaarheid en de veiligheid op en rond de Benoordenhoutseweg. Het antwoord op vraag 4: ja, er is samen met andere grote steden voor heel Den Haag een actie gestart richting het Openbaar Ministerie om meer flitspalen op wegen te krijgen. Door middel van een brandbrief aan de ministeries van Justitie en Veiligheid en Infrastructuur en Waterstaat hebben Den Haag, Utrecht, Rotterdam en Amsterdam gevraagd om meer flitspalen. De steden worden steeds drukker en hebben daarom op korte termijn meer flitspalen nodig. De extra flitspalen moeten meer verkeerscontroles mogelijk maken omdat er te weinig politieagenten en handhavers zijn om dit te doen. Dat was de beantwoording van de vragen. Omdat meerdere partijen aandacht hebben gevraagd voor de Benoordenhoutseweg, kan ik zeggen dat er zeer goed en nauw contact is met de groep bewoners die zich hier druk over maakt. We hebben hen meerdere keren ontvangen in het stadhuis. Er is inmiddels een goede afsprakenlijst gemaakt om samen te komen tot een verkeersveiligere situatie op de Benoordenhoutseweg en de Van Alkemadelaan. Er zijn ook al kleine succesjes te boeken, onder andere dat de grote vrachtwagens met dubbele oplegger niet meer over de Benoordenhoutseweg mogen rijden. De voorzitter. Dank u wel, wethouder Van Asten.

Aan de orde is: H. Preadvies van de Welstandscommissie inzake het intrekken gemeentelijk beschermd stadsgezicht Dreven, Zichten en Gaarden (RIS310286). De beraadslaging wordt geopend. Peter Bos (HSP). Voorzitter. Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: de Haagse Stadspartij heeft geen vertrouwen meer in wethouder Balster. Na het onthutsende debat van twee weken geleden in de commissie Ruimte over het achterhouden van cruciale informatie over het opheffen van het beschermd stadsgezicht van de Drevenbuurt moeten wij tot deze pijnlijke conclusie komen. We zien een wethouder die ondanks de niet mis te verstane kritiek op zijn handelen koppig blijft volhouden dat hij niets verkeerd heeft gedaan. Een halfjaar lang verstopt hij een cruciaal advies van de Welstands- en Monumentencommissie onderin de kast, alleen maar om zijn megalomane sloopplannen voor Den Haag Zuidwest door te kunnen drukken. Want dat is wat er is gebeurd. In juni en juli hebben we uitvoerig gesproken over de nota van uitgangspunten voor De Dreven. Marieke van Doorn (D66). Mijn collega Van Esch zat bij de commissiebehandeling van dit onderwerp. Toen viel het geluid uit voor de kijkers thuis. Misschien heb ik dus niet alles goed meegekregen, maar in zijn rapportage las ik dat het niet helder was of het advies van de Welstandscommissie een formeel advies is of meer informeel achter de schermen.

Kunt u daarop ingaan? Peter Bos (HSP). Het was een advies, gewoon schriftelijk, drie kantjes. De inhoud liet helemaal niets te raden over. Het is cruciale informatie over het feit dat de Welstands- en Monumentencommissie, als het zover zou komen dat zij een definitief advies zou geven, niet zou instemmen met de opheffing van het beschermd stadsgezicht. De inhoud was dus zo helder als glas. Marieke van Doorn (D66). Het maakt natuurlijk wel wat uit wat voor status zo'n advies heeft: is dat nou formeel of informeel? Dat is erg belangrijk voor een reactie van de raad. Nog los van de inhoud: als het een informeel advies is, was het natuurlijk wel fijn geweest als we dat hadden gezien, maar dan vind ik het erg ver gaan om er zo'n heisa over te maken in de zin van 'we zeggen het vertrouwen op'. Peter Bos (HSP). U maakt het wel heel klein door het 'een informeel advies' te noemen. Het is geen informeel advies. Het is een preadvies dat op schrift is gesteld, gericht aan het college, van drie 11

kantjes, met een hele duidelijke zienswijze van de Welstandscommissie over de plannen voor Den Haag Zuidwest in het kader van de nota van uitgangspunten. Dat kunt u niet 'een informeel advies' noemen. Dat bestrijd ik. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan de heer Bos is of ik ook onder de motie mag, graag met de naam in hoofdletters en met een uitroepteken. De voorzitter. Hij heet 'Kruis'. Peter Bos (HSP). Dat zou fijn zijn. We gaan straks nog even kijken, want ik heb de motie nu nog niet ingediend. Daar moet u dus nog even op wachten. We houden de spanning er dus nog even in. In juni en juli hebben we uitvoerig gesproken over de nota van uitgangspunten voor De Dreven, met honderden pagina's aan informatie van het college over waarom het beschermd stadsgezicht kon worden opgeheven. Maar dat de Welstands- en Monumentencommissie het college op 1 maart had gewaarschuwd dat zij niet zou instemmen met deze plannen, werd vakkundig buiten beeld gehouden. Zelfs toen de raad vragen stelde over de rol van de Monumentencommissie, deed de wethouder alsof zijn neus bloedde. Gisteren werden wij onaangenaam verrast door een brief van de wethouder, waarin hij de raad nogmaals een lesje probeert te leren over de procedures, maar daar gaat het helemaal niet om.

Uit de brief blijkt opnieuw dat de wethouder op geen enkele wijze belang hecht aan de gevoelens van de gemeenteraad en niet wil werken aan herstel van het vertrouwen. Isabel Bos (GroenLinks). Ik hoor collega Bos hier wat aantijgingen doen richting de wethouder, bijvoorbeeld dat de procedures niet gevolgd zouden zijn. En nu doen de procedures er ineens niet toe. In de brief van de wethouder zien we duidelijk wat de procedure zou zijn en dat ze zich daar gewoon netjes aan gehouden hebben. Dus wat is nu het verwijt richting de wethouder over de procedure? Peter Bos (HSP). Dan heeft u misschien niet goed geluisterd. Ik heb nu al drie keer gezegd dat de wethouder ons cruciale informatie heeft onthouden die al bekend was in maart. In maart was er informatie over de stellingname van de Welstands- en Monumentencommissie. Dat was een cruciaal advies. Daar gaat het om. Isabel Bos (GroenLinks). Ik stel de vraag aan collega Bos wat directer: heeft u dan kritiek op de procedure en zou u die kritiek op de procedure dan niet moeten uiten om tot een betere procedure te komen in plaats van met uw vinger te wijzen naar de wethouder? Peter Bos (HSP). Er is natuurlijk maar één persoon verantwoordelijk voor de informatievoorziening. Dat is deze wethouder. Daar gaat het om. Het gaat om de plicht van de wethouder en ook van het college om ons te informeren.

De actieve informatieplicht over cruciale informatie, daar gaat het om. De voorzitter. Meneer Bos zet zijn betoog voort. Peter Bos (HSP). Uit de brief van de wethouder van gisteren blijkt opnieuw dat hij op geen enkele wijze belang hecht aan de gevoelens van de gemeenteraad en dast hij niet wil werken aan herstel van het vertrouwen. Integendeel: geen excuses, geen reflectie, helemaal niets. En dat terwijl wij met z'n allen hard werken aan herstel van vertrouwen na alle integriteitsaffaires en de Rekenkamerrapporten over de tekortschietende informatievoorziening door het college. Cruciale informatie achterhouden voor de raad is een doodzonde. Het verraad in de commissie goedpraten is dodelijk. Dit vervolgens nog een keer met een brief bevestigen is einde verhaal. De rode haan van de PvdA heeft drie keer gekraaid. Daarmee is de raad tot drie keer toe verloochend. Wat ons betreft gaan we niet meer verder met deze wethouder. Jan Pronk (VVD). Ik hoor collega Bos zijn betoog houden en ik mis een punt dat ik uit die brief haal en dat ik aan hem wil voorleggen. In de commissiebehandeling zei de wethouder dat de Welstandscommissie ervoor koos om het advies niet te sturen, maar uit de brief blijkt dat ze het advies niet mag sturen. Hoe weegt u dat in uw oordeel? 12

Peter Bos (HSP). Ik bestrijd dat zij dat niet mag sturen. Volgens mij mag ze dat wel doen. Dat is ook aan de Welstands- en Monumentencommissie. Maar het gaat er natuurlijk om dat wij expliciet aan de wethouder hebben gevraagd wat de rol van de Monumentencommissie is in deze procedure en dat de wethouder daar niets over heeft gezegd en ons er niet over heeft geïnformeerd dat er een brief lag van de Welstands- en Monumentencommissie. De brief die wij gisteren van de wethouder hebben gekregen, maakt de verwarring voor mij alleen nog maar groter, omdat er dingen in staan waar ik nu ook nog een heel verhaal over zou kunnen houden. Maar ik wil het nu toch echt bij de kern houden, namelijk het feit dat de actieve informatieplicht door het college niet is nagekomen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Wethouder Balster wist afgelopen zomer dat het massale sloop/nieuwbouwplan voor de Dreven, Gaarden en Zichten een heet hangijzer was voor deze raad. Dat maakt het zo verbijsterend dat hij ondanks vragen vanuit de raad over het beschermd stadsgezicht ervoor koos om een vernietigend preadvies van de Welstands- en Monumentencommissie onder de pet te houden. Is dat wat deze wethouder verstaat onder 'eerlijk Haags'? Nog verbijsterender is dat de wethouder geen enkele zelfreflectie toonde op zijn handelen, toen wij hem hier twee weken geleden over bevroegen.

Hij verwees enkel naar het feit dat de sloop in zijn ogen noodzakelijk is, omdat bewoners hem op straat zouden aanklampen met het verzoek om alsjeblieft vaart te maken met de plannen, terwijl deze wethouder dondersgoed weet dat er ook straten zijn waar veel huurders laaiend zijn en niets willen weten van de sloopplannen. Juist daarom is het in dit dossier ontzettend belangrijk dat de raad volledig en eerlijk wordt geïnformeerd, zodat wij een zorgvuldige belangenafweging kunnen maken. We hebben het hier over een van de ingrijpendste sloop/nieuwbouwplannen in jaren. Niet alleen het preadvies van de Welstandscommissie, maar ook het ambitiedocument waarin de sloopplannen voor het eerst bekend werden gemaakt, werd niet naar de raad gestuurd. Collega Bos en ik hebben toentertijd zelf het initiatief moeten nemen voor agendering. Uitgerekend de wethouder die vroeger het hoogste woord had in de oppositiebanken, speelt een voortdurend kat-en-muisspel met de gemeenteraad. Dat bleek ook gisteren. Toen kreeg de raad een brief waarin allemaal zaken staan die haaks staan op wat de wethouder in de commissievergadering heeft beweerd, wederom zonder enige zelfreflectie. Hoe is dit mogelijk? Ik rond af. Er is niets mis met wethouders met ambitie, maar als de wethouder echt overtuigd is van zijn plannen, moet hij die met open vizier kunnen verdedigen zonder rookgordijnen op te trekken.

Is de wethouder dat met de SP eens? Marieke van Doorn (D66). Ik krijg toch een beetje de indruk dat we hier te maken hebben met iets anders dan boosheid over wel of niet gevolgde procedures of over een wel of niet cruciaal of formeel advies. Ik krijg de indruk dat we hier te maken hebben met partijen die het niet eens zijn met de plannen voor sloop en die proberen middels dit achterhoedegevecht daarin hun gelijk te krijgen. Is de SP dat met me eens? Lesley Arp (SP). Ik reageer niet op verdenkingen. Dat weiger ik gewoon. Marieke van Doorn (D66). Dat is natuurlijk een interessant antwoord als je de verdenkingen beluistert die deze ochtend richting de wethouder geuit worden. Er worden telkens verdenkingen richting de wethouder geuit over een kwade intentie. Ik vind dit dus een heel apart antwoord. Kunt u daar misschien op ingaan? Lesley Arp (SP). Ja, absoluut. Ik denk dat de dingen die ik in mijn tekst heb genoemd - dat geldt eveneens voor de heer Bos en ik denk dat er meerdere mensen zullen volgen - niks te maken hebben met verdenkingen. Er is in juni gevraagd naar informatie over de procedure inzake de Welstand, met technische vragen en met een mondelinge vraag van de heer De Blok in het debat zelf. Daar is dit preadvies toen niet genoemd. Tegelijkertijd heeft de wethouder twee weken geleden continu herhaald: 'Het is uniek, een unieke situatie, dat dit preadvies er is'.

Juist omdat het zo uniek is, lijkt het mij logisch om het bij die behandeling in de raad in juni te noemen. Dat preadvies lag toen al twee maanden in een la. 13

De voorzitter. Mevrouw Arp zet haar betoog voort. Lesley Arp (SP). Eén ding weet mijn fractie in ieder geval zeker. Het dom houden van raadsleden en bewoners omdat zij een groter doel in de weg staan, is regentenpolitiek, niets meer en niets minder. Ik roep het college op om hiermee te breken, want een huis kun je misschien afbreken en vervangen, maar als het vertrouwen van de raad en de bewoners eenmaal is gesloopt, moeten we mogelijk nog jarenlang puinruimen. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Vandaag hebben we het over de acties van wethouder Balster. De wethouder heeft bewust informatie achtergehouden. Hij heeft daar bewust voor gekozen en weigert het de volgende keer anders te doen. We snappen eigenlijk niet hoe een raadslid dat elke keer zei op te komen voor het eerlijke verhaal, is vervallen tot een wethouder die ervoor kiest om bewust informatie achter te houden. De raad heeft in mondelinge vragen en in technische vragen elke keer gevraagd om deze informatie over het beschermd stadsgezicht en over de welstandsadviezen. We kregen 152 pagina's aan informatie over dat beschermd stadsgezicht, zonder een verwijzing naar dit cruciale advies. Dat is gewoon het voor het ootje houden van de raad. De wethouder koos er dus bewust voor om dit welstandsadvies onder het tapijt te schuiven. Nergens werd het welstandsadvies genoemd.

Zo koos de wethouder er dus bewust voor om het college, de raad en de Haagse inwoners niet te informeren op het moment dat dat het meest cruciaal was. Een advies werd dus achtergehouden toen dat het meest relevant was. Dat advies is niet zomaar een advies. Het komt van het hoogste orgaan op het gebied van welstand en is vernietigend. Waar de wethouder ervoor kiest om de wijk bij het grofvuil te zetten, houdt de Monumentencommissie vast aan de kaders van het beschermd stadsgezicht van De Dreven. Marieke van Doorn (D66). De woorden van collega Barker over 'de wijk bij het vuil zetten' triggeren me. Nogmaals, volgens mij gaat de discussie hier over deze vraag: moet je vasthouden aan welstand en niet slopen of moet je kijken naar de ontzettend slechte staat van de woningen en moet je die laten prevaleren? De mensen die daar wonen, hebben telkens last van kortsluiting omdat er zo veel vocht in de muren zit dat er schimmel is, en de buurman kan hun toiletgang horen. Volgens mij is die discussie gevoerd. Ik hoor nu de derde partij die het daar destijds niet mee eens was, de wethouder op dit punt aanvallen. Nogmaals, ik zie dit echt als een achterhoedegevecht. Is het niet netjes om dat toe te geven? Robert Barker (PvdD). Wat mevrouw Van Doorn zegt, is eigenlijk juist precies het probleem.

Op het moment dat het geen achterhoedegevecht was, dus op het moment dat het erom ging en dat er gesproken werd over de nota van uitgangspunten, is een cruciaal advies in die besluitvorming achtergehouden. Wat mevrouw Van Doorn zegt, is dus precies het probleem. Dat is precies wat we de wethouder verwijten: op het moment dat dit cruciale informatie was, hield de wethouder deze informatie achter. Dat moeten we niet willen en dat moeten we niet accepteren. We moeten staan voor een eerlijke manier van besluitvorming en daar is nu geen sprake van geweest. Sebastian Kruis (PVV). Mijn vraag aan de heer Barker is hoe hij het duidt dat collega-raadsleden van hem hem aanvallen omdat hij stukken wil hebben waar hij als raadslid eigenlijk recht op heeft. Robert Barker (PvdD). Ik zie het als de rol van de raad om op het juiste moment geïnformeerd te worden en zijn controlerende taak ook serieus te nemen, zodat bijvoorbeeld bij die nota van uitgangspunten, op dat moment, goed gewogen besluitvorming kan plaatsvinden. Dat was nu niet het geval. Mijn verwijt betreft raadsleden die op zo'n moment op hun rug gaan liggen, want volgens mij is het cruciaal om als raadslid je kaderstellende rol en de informatievoorziening richting de raad serieus te nemen. De voorzitter. Meneer Barker zet zijn betoog voort. Robert Barker (PvdD).

Er kwam tijdens die commissievergadering geen verklaring voor die doodzonde van de wethouder. Erger nog: het college stuurt naderhand een brief die er eigenlijk op 14

neerkomt dat de wethouder niet alleen informatie heeft achtergehouden, maar de afgelopen commissievergadering zelfs niet de waarheid heeft verteld, want tijdens het debat gaf de wethouder tot drie keer toe aan dat de Welstandscommissie er zelf bewust voor heeft gekozen om het advies niet naar de raad te sturen. Wat blijkt nu? Het mocht niet eens van het college; dat staat in die brief. Dat is dus leugen één. De heer Pronk noemde dat ook al in een interruptie richting de heer Bos. Waarom heeft de wethouder dit aan de raad verteld? Waarom heeft de wethouder ervoor gekozen om iets te zeggen wat niet waar is? De Welstand heeft niet die afweging gemaakt en de wethouder geeft zelf aan dat de Welstand die afweging niet zelf mocht maken. Vervolgens blijkt zelfs dat de Welstand heeft gevraagd om het advies naar de raad te sturen, wat de wethouder niet heeft verteld. Ook dat is dus een leugen. Waarom was de wethouder ook hier niet eerlijk over? En dan geeft de wethouder aan dat hij de raad zelfs op verzoek van de Welstand heeft geïnformeerd. Dat is leugen drie, want de raad heeft van het college nooit een document hierover ontvangen. De wethouder heeft ervoor gekozen om een collegebesluit op het RIS te gooien, maar niet aan de raad te sturen. Dat is dus leugen drie. Wat mijn fractie betreft is het dus alleen maar erger geworden na de commissiebehandeling.

Mijn fractie kan er niet bij dat de wethouder keer op keer ervoor kiest om de waarheid te verdraaien. En waarom? Dan toch maar twee simpele vragen. Wanneer vroeg de Welstand om het advies naar de raad te sturen en waarom heeft de wethouder ervoor gekozen om het uiteindelijk niet naar de raad te sturen? De wethouder wil het graag over andere dingen hebben. Dat horen we ook in de interrupties van coalitiepartijen, maar ondertussen graaft hij zelf een steeds groter gat. Ik vraag me af wat raadslid Balster zou doen tegen een wethouder die bewust informatie achterhoudt. Net als elk ander raadslid zou hij hier geen genoegen mee nemen, zou ik denken. Het eerlijke verhaal is dat bewust cruciale informatie achterhouden over het algemeen 'wegwezen' betekent. De voorzitter. 'Haaks op de waarheid' vind ik net iets vrolijker klinken dan dat andere woord. Dat moet ik u eerlijk zeggen, maar de boodschap is helder. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik heb het op deze plek liever over beleid en plannen die deze stad beter maken en ik trek liever samen met de wethouder op om dat te doen, maar nu is het even anders. Vanochtend reed ik op mijn fietsje hierheen. Overal in de stad stond Black Friday aangekondigd; dat is morgen. Dat verbleekt bij de gitzwarte dag die het hier vandaag is.

'Ruwe bolster, blanke pit'; kent u die uitdrukking? Onder deze wethouder is 'zachte Balster, zwarte pit' meer van toepassing. Niet in de commissiebespreking van de nota van uitgangspunten in juni en niet in de bespreking van het preadvies twee weken geleden gaf de wethouder prijs waarom hij het preadvies van de Welstands- en Monumentencommissie, die op 1 maart een advies aan het college heeft gegeven over het voornemen van het college om de beschermde status van De Dreven op te heffen, heeft achtergehouden. Hij heeft dat achtergehouden, want tijdens de commissiebehandeling in juni vraagt een inspreekster, mevrouw Karagöz: 'Is er een uitspraak van de Welstandscommissie over de vraag of er gesloopt mag gaan worden? Want De Dreven heeft een beschermde status. Daar zou ik graag een antwoord op willen.' In mijn inbreng in juni refereerde ik nog eens aan die inspraak van mevrouw Karagöz en voegde ik daaraan toe: 'Moet de Welstandscommissie dit beoordelen?' Wetende dat de wethouder toen al een preadvies had liggen, voel ik me belazerd omdat hij niet gezegd heeft dat dat advies er al lag. Ook in de commissie twee geleden geen enkele verklaring. Ik heb de wethouder dus nog niet horen zeggen waarom hij dit in juni niet gezegd heeft. Graag hoor ik dat vandaag alsnog. Ook wil ik nog horen of het preadvies in het college is besproken.

Tot slot hoor ik ook graag van de wethouder Cultuur wat hij van het preadvies van de Welstands- en Monumentencommissie vindt en of hij haar unanieme advies volgt om de beschermde status van De Dreven niet op te heffen. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Daar staan we dan. De dag die we wisten dat zou komen, is eindelijk hier. Een van de minst geliefde raadsleden, die ondanks alle praatjes over diversiteit en inclusie allerlei partijgenoten van kleur opzij duwde om zelf zijn zakken te gaan vullen als wethouder … Het kon ook eigenlijk al niet goed gaan, maar vandaag heeft deze wethouder een politieke doodzonde begaan. Hij heeft voor de raad namelijk informatie achtergehouden die hem niet goed 15

uitkwam. Ik zal de drie punten die al eerder zijn aangehaald, nog een keertje aanhalen. Hij gooide de Welstandscommissie in feite voor de bus, toen hij zei dat zij bewust de info niet naar de raad had gestuurd, maar ze mag de info niet naar de raad sturen. Dat is in feite leugen één. De Welstandscommissie had gevraagd de stukken wel naar de raad te sturen. De voorzitter. Ik heb het ook gevraagd aan de heer Barker. 'Dat is volgens mij in strijd met de waarheid' is net iets vriendelijker dan 'belazerd' en 'leugen'. We hebben nog een lange dag te gaan. Sebastian Kruis (PVV). Een wethouder die allerhande stukken achterhoudt omdat hij daar niet goed uit komt, is beneden alle waardigheid van deze raad. Daar wordt hij vandaag op afgerekend. We moeten de feiten gewoon benoemen zoals ze zijn. Feit twee is dus dat de Welstandscommissie deze wethouder heeft gevraagd de stukken wél naar de raad te sturen. Dat heeft hij de commissie niet eens verteld, natuurlijk omdat hij daar niet goed uit komt, maar dat is eigenlijk een politieke doodzonde. Punt drie is dat hij in zijn brief zegt dat hij het wel naar de raad heeft gestuurd. Maar hij heeft het niet naar de raad gestuurd. Het was een bijlage, ergens ver weggestopt, zonder dat we daar als raad achter konden komen. Dat zijn drie punten.

Eigenlijk had hij om elk individueel punt naar huis gestuurd moeten worden, maar vandaag bekijken we natuurlijk het integrale plaatje. Alle drie bij elkaar opgeteld komen we tot de conclusie dat deze wethouder, zoals ik al zei, een politieke doodzonde heeft begaan. Hij heeft informatie die hem niet goed uitkomt, onder de pet gehouden, onder het Arabische tapijt geveegd, in een grote PvdA-kluis met een groot slot erop. Wat deze wethouder wil gaan doen in de Dreven, Gaarden en Zichten, is een blamage: een van de zwakste delen van Den Haag opzadelen met nog meer bewoners, veelal uit een laag economisch segment, terwijl we natuurlijk moeten investeren in de huidige bewoners. De PVV wil daar, misschien als enige partij, geen woningen slopen. Wij willen de bestaande woningvoorraad renoveren en wij willen investeren in de huidige bewoners. Maar wat ik eigenlijk nog veel erger vind dan wat de wethouder nu heeft gedaan, is het misdadige opengrenzenbeleid dat de Partij van de Arbeid 40 jaar lang ook in deze stad heeft gevoerd. Wat voor zijn landelijke partijgenoten geldt, geldt natuurlijk ook voor zijn collega's hier in de raad: wij van de PVV hopen dat ze zich ooit nog voor een tribunaal zullen moeten verantwoorden, want dat verdienen ze en niets anders dan dat. De voorzitter. Dat heeft u helemaal niet nodig. Wilt u dat terugnemen? Sebastian Kruis (PVV).

Dat heb ik misschien niet nodig, maar de stad wel en ook de inwoners van de stad. De voorzitter. Nee, hou op daarmee. Hou op daarmee, meneer Kruis. Het is beneden uw waardigheid. Zet uw betoog voort. U heeft gehoord wat ik zei. Sebastian Kruis (PVV). Ik ga over mijn eigen woorden. Maar goed, zoals ik al zei: deze wethouder verdiende het gisteren al om zijn biezen te pakken, maar vandaag is ook goed. Jan Pronk (VVD). Voorzitter. Ik spreek bij voorkeur vanaf mijn plaats in verband met afstand en coronamaatregelen. Ook wij hebben zorgen naar aanleiding van de brief die gisteren kwam. Die kwam overigens erg laat; mag ik dat even gezegd hebben? Als je wil reconstrueren hoe het precies zat, commissievergaderingen en raadsvergaderingen wil terugkijken en uitspraken wil wegen om die af te zetten tegen wat in die brief staat, wordt dat nachtwerk en kun je dat niet doen op een manier waarop je dat eigenlijk zou willen doen in de voorbereiding van een raadsvergadering. Ik kondig dus alvast maar aan dat het mogelijkerwijs zo zou kunnen zijn dat ik er behoefte aan heb om op een later moment in een commissie nog verder van gedachten te wisselen met deze wethouder over deze brief, simpelweg vanwege het feit dat alles onder tijdsdruk staat als je die brief een dag voor de raadsvergadering publiceert.

Het lijkt wel alsof we allemaal - althans, de sprekers tot nu toe - dezelfde drieslag uit die brief hebben gehaald. Die heb ik er zelf ook uit gehaald of ik heb daar vragen over. De wethouder zei in een van de commissievergaderingen, zoals ik zelf heb teruggeluisterd: 'De Welstand koos ervoor het 16

advies niet te sturen'. Maar uit de brief destilleer ik dat ze het advies niet mag of niet kan sturen. Dat wekte een beetje de indruk alsof de verantwoordelijkheid voor het verstrekken van die stukken in de commissie door de wethouder werd afgeschoven op de Welstandscommissie, terwijl het dus eigenlijk een verantwoordelijkheid is van het college. Daarmee wek je de indruk of ontstaat bij mij althans het gevoel dat de wethouder zich van zijn verantwoordelijkheid probeerde te ontdoen door de Welstand daar, zo gezegd, voor te schuiven. Ik zou graag willen dat de wethouder in ieder geval reflecteert op dat wat blijkt uit die brief en hetgeen ik hier naar voren breng. Het tweede punt dat ik graag zou willen maken, is dat de Welstand de wethouder heeft gevraagd het advies te sturen en dat de wethouder dat niet heeft gemeld. Het moment waarop dat is gevraagd, gaat hierin natuurlijk saillant zijn. Daar zou ik echt graag antwoord van de wethouder op willen, omdat het nogal uitmaakt of dat voor de behandeling voor de zomer was of na de behandeling voor de zomer. Dat is een cruciaal gegeven, denk ik. Het derde punt is natuurlijk dat de wethouder blijft volhouden dat het naar de raad is gestuurd. Dat is niet zo.

Ik denk dat het goed is als het college eens intern zou spreken over wat 'naar de raad sturen' betekent, want volgens mij betekent 'iets op het RIS zetten' niet dat je het naar de raad stuurt. Het hoort op de lijst van ingekomen stukken te staan als je het naar de raad stuurt. Je doet dat bij een raadsvoorstel of bij een commissiebrief, maar een collegebesluit op het RIS zetten is echt iets anders dan het naar de raad sturen. Waarom? Omdat wij het op die manier zelf moeten uitvinden in plaats van dat wij worden geattendeerd op het feit dat het naar de raad is gekomen. Dat vind ik ook lastig. Ik tel dus drie dingen bij elkaar op die echt serieuze vragen oproepen en die allemaal uit die brief van gisteren kwamen. Ik heb de wethouder al eerder, in een eerder stadium en in een eerdere behandeling, gevraagd hoe hij terugkijkt op deze procedure.

Ik heb in de behandeling in de commissie tegen de wethouder gezegd: het kan misschien zo zijn dat je het advies formeel pas hoeft te sturen op het moment dat je een voorgenomen besluit tot intrekking van een beschermd stadsgezicht naar voren brengt, maar als je de nota van uitgangspunten in een commissie behandelt, waarbij bijlage 8 gaat over de status van beschermd stadsgezicht, terwijl het stuk van de Welstandscommissie er al twee maanden ligt, dan kan het formeel misschien zo zijn dat je het nog niet had hoeven sturen, maar de vraag is of het wenselijk was geweest dat je het had gestuurd. Ik zeg echt oprecht dat zo'n preadvies voor ons, in ieder geval voor mij, natuurlijk ook een novum is. Misschien is het dat ook voor de wethouder. Dan kan je dus met elkaar van gedachten wisselen over hoe je daarmee moet omgaan. Maar als je merkt dat er in de commissie en in deze raad zo veel ongenoegen leeft over waarom dat niet is gebeurd, dan zou ik eigenlijk willen dat een wethouder een beetje in een helikopterpositie zou kunnen stappen, boven de partijen zou kunnen hangen en zou kunnen toegeven of erop zou kunnen reflecteren dat hij daarvan leert en dat het beter zou zijn geweest om dit anders te hebben gedaan. Dat heb ik in die commissievergadering gevraagd en dat heb ik niet gezien.