RIS311093 Bijlage 8 Opbrengsten participatie workshops DGZ juli-sept 2021
Tekst van het document
Opbrengsten participatie Workshops De Zichten, Gaarden en Dreven
Juli/ september 2021
Bekijk een sfeerimpressie van de workshops in de Zichten hier:
https://www.youtube.com/watch?v=74nJsb-HEZ8
Inhoudsopgave Aanleiding
4
Doelstellingen en kaders participatie
5
Indeling workshops
7
Workshop 1 Openbare ruimte en binnentuinen
8
Workshop 2 Architectuur en ontwerp van de buurt
22
Workshop 3 Woningtypen, -plattegronden, gezamenlijke functies
26
Workshop 4 Parkeren, vervoer, bereikbaarheid
37
Workshop 5 Voorzieningen
45
Workshop 6 Afval
49
Kinderworskhops
51
In gesprek met jongeren
53
Algemene opmerkingen en zorgen
55
Conclusies
57
Actielijst
65
Aanleiding Aanleiding participatie Workshops in de de Zichten, de Gaarden en de Dreven ter voorbereiding op de ontwikkeling van het beeldkwaliteitsplan en plan openbare ruimte voor de buurten. Het toetsen van het projectplan van Steenzicht en Ruimzicht. Participatievorm - Workshops: meedenken/ participeren/ in gesprek/ live aan de slag met verschillende onderwerpen - Raadplegen: Gelegenheid geven om ideeën, wensen en meningen naar voren te brengen of voorkeuren aan te geven. Communicatie - Digitaal mailbestand met bewoners en sleutelfiguren. - Print nieuwsbrief door brievenbussen. - Posters, zichtbaar in de buurt - Website: eenbeterebuurt.nl, social media Staedion. De Zichten: 7 workshops, 15 keer georganiseerd, kinderactiviteiten en mini-infomarkt, ca. 20 kinderen, 40 volwassenen, 8 ondernemers De Gaarden: 6 workshops, 7 keer georganiseerd, kinderactiviteiten en mini-infomarkt, ca. 30 kinderen, 30 volwassenen en 7 jongeren De Dreven: 6 workshops, totaal 10 keer georganiseerd, kinderacitiviteiten en mini-infomarkt, ca. 20 kinderen en 40 volwassenen aanwezig (ondernemers uit de Zichten zijn uitgenodigd voor deze workshops ivm timing Ruimzicht, ondernemers uit de Gaarden en de Dreven worden in november uitgenodigd om mee te denken over locaties en programmering in DGZ, samen met andere geïnteresseerde ondernemers in Den Haag Zuidwest.)
Doelstellingen en kaders Participatie Doelstellingen 1. De plannen beter maken, samen met de buurt 2. Bewoners en ondernemers; • krijgen de gelegenheid om hun mening te geven • voelen zich betrokken/ zijn actief betrokken bij de ontwikkeling van hun buurt • zijn trots op de (nieuwe) buurt (in wording)
Kaders Vast gestelde uitgangspunten en/of niet over participeren
Ruimte voor participatie
• • • • •
• • • • • • • •
Verdichting Aantal nieuw te bouwen woningen (incl. % sociaal) Keuze sloop of renovatie (o.a. sloopopgave eengezinswoningen) Parkeerregime (er komt sowieso een parkeerregime) Bouwvolgorde
Ontwerp en uitstraling (beeldkwaliteit) Inrichting openbare ruimte Gebruik en inrichting binnentuinen Woonproducten (indeling, grootte en type woningen, binnen kaders) Wensen collectieve faciliteiten en beheer Parkeren & mobiliteit (auto, (bak)fietsen, scooters) Invulling voorzieningen (Ruimzicht plint en binnengebied) Afvalbeheer
Participatieaanpak de Dreven, Gaarden en Zichten Hoe we communiceren en participeren in de Dreven, Gaarden en Zichten staat beschreven in de communicatie- en participatieaanpak.
Indeling workshops
1. Openbare ruimte en binnentuinen • Gebruik openbare ruimte (ontmoeten, spelen, sporten, looproutes) • Overgang van gebouwen/ binnentuinen/ voortuinen naar de openbare ruimte • Welke activiteiten wil men hier doen, waarvoor gebruikt men deze tuin, welke sfeer wil men hier ervaren. 2. Ontwerp van de buurt • Uitgangspunten sfeer en architectuur (beeldkwaliteitsplan) • Toelichting huidige keuzes in ontwerp Steenzicht en Ruimzicht; is dit de beste oplossing? 3. Woningtypen • Toelichting verschillende woonproducten in aantallen en in indeling. • Gesprek over indeling plattegronden en mogelijke gezamenlijke faciliteiten 4. Parkeren en mobiliteit • Gesprek over huidige gebruik mobiliteit vervangen door: Gesprek over gevolgen verdichting op mobiliteit. • Meedenken over invulling mobiliteit in nieuwe buurten
5. Voorzieningen • Toelichting MAKE MOVE MEET concept voor Ruimzicht • Toetsen concept en inventariseren wensen en behoeften voorzieningen in de buurt en in Project Ruimzicht 6. Afval • Wat kan er worden gedaan aan de afvalproblematiek? 7. Workshop voor kinderen • Welke ideeën hebben kinderen? Wat vinden ze belangrijk? Welke vragen hebben ze? 8. Mini-infomarkt • Hoe zien de sociale netwerken van de bewoners eruit? Waar ontmoeten ze elkaar? Wat doen ze samen? Wat missen ze in de buurt? • Algemene informatie verstrekken over de plannen • In gesprek met bewoners
Workshop 1 openbare ruimte en binnentuinen PROGRAMMA 1. Toelichting op plan In het nieuwe plan komen grote gemeenschappelijke binnentuinen. Daarnaast komen er ook balkons, voortuinen en stukjes eigen tuin. De indeling hiervan is nog niet bekend. Wij zijn benieuwd wat voor activiteiten u graag in de binnentuin zou willen doen en wat u juist daarbuiten in de openbare ruimte buiten het complex zou willen doen? 2. In gesprek • Wat voor activiteiten doet u buiten, in uw tuin/balkon, in de openbare ruimte of ergens anders? • Welke activiteiten vindt u belangrijk om dicht bij huis te kunnen doen, bijvoorbeeld in een gezamenlijke binnentuin? En wat wilt u juist wat verder van huis? • Wanneer en waarbij wilt u privacy? En wanneer/ waarbij wilt u juist mensen ontmoeten? • Waar en hoe moeten kinderen kunnen spelen? • Wat vindt u van de ontwerpen die er tot nu toe liggen? • Wat spreekt u aan? Waarom? • Wat spreekt u niet aan? Waarom? • Is er sprake van overlast? Wat voor overlast? • Welke beelden (sferen)spreken het meeste aan en waarom? 3. Moodboard maken Een moodboard van de ideale binnentuin.
De Zichten – groep 1 – Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten 1 Binnentuin
Speelplek
Groen
• Natuurlijke ingerichte plek voor jonge kinderen om te spelen.
• Kunst en spelen gecombineerd
• Kleurrijk maken met veel bloemen, verschillende
• Ontworpen zitelement voor ouders om toezicht te houden op spelende kleine kinderen en met elkaar te kletsen
• Aanlandplek voor ouderen in binnentuin en het faciliteren van spontane ontmoeting
• Kruidentuin in binnentuin zorgt voor interactie • Deels verharden, plek om een gezamenlijke bbq te organiseren Straat/ paden
• Mooie bestrating met groene borders voorzien van diverse beplantingen. Dit trekt insecten aan.
• Bedenk recreatieve route voor wandelingen/hond uitlaten
• Glad wegdek om te skaten Waterkant
• De bruggen mogen best wat speelser worden gemaakt dan normaal, voorbeelden van stapstenen, een drijvende brug of een hangbrug.
• Inrichting als een oever met grind en speelplekken voor kinderen
• Pootje baden of zwemmen in de sloot bij warm weer, waarom niet?
• Ondiep water voor waterpret
bloeiperioden op elkaar afstemmen
• Maaibeleid: niet alles kort maaien, maar bijvoorbeeld alleen een wandelpad maaien tussen de bloemen in.
• Tuinen bij VVE flats zijn eigendom van Staedion, het zou mooi zijn als die ook heringericht kunnen worden, zo maak je een totaalplan voor de omgeving. Speelplek oudere kinderen
• Skatebaan • Zitelement of hoogte verschil met trappen waarop je kunt zitten/uitzicht hebt.
De Zichten – groep 1 - Workshop 1
De Zichten – groep 2 – Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten 2 Binnentuin
Groen
Aandachtspunten
•
•
•
• •
Zorgvuldig vormgegeven binnentuin met groen van verschillende kleuren, mooie bestrating en zitelementen. Gezamenlijke moestuin/kruidentuin Bewoners aan het binnenterrein houden toezicht op het binnenterrein doordat zij een eigen buitenruimte hebben aan het binnenterrein.
Speelplek
• • •
Zorg voor voldoende uitdaging: ‘reis om de wereld’ Graafmachine speelelementen, maar wel meerdere bij elkaar in verschillende varianten. Ontwerp van speelplekken met natuurlijke materialen.
Waterkant
•
Inrichting met natuurlijke materialen
• • •
Bloeiers toepassen: magnolia en kersenbloesem Opbouw van de beplanting in bloeiperiode over het jaar heen Alleen groen = saai. Meer kleur! Niet allen groenen bomen maar ook kleurrijke bomen zoals gouden regen en kersenbloesem bomen
Speelplek oudere kinderen
•
Liefst aan de zijde van het sportpark
•
Speelplekken gericht op sport
• •
•
Spelen, recreëren en BBQ’en geeft ook overlast! Niet te massaal zoals nu bij Martini park. Dit park wordt te intensief gebruikt en de omwonenden hebben er veel last van. Rommel blijft achter. Niet eenzijdig richten op speelplekken voor kinderen. Ook graag aandacht voor de behoeften van de oudere bewoners! Straat is de buitenruimte voor de arbeidsmigranten. Er is nu alcohol misbruik en het afval wordt in de openbare ruimte achtergelaten. Tip: stel een gedragscode op voor het uitzendbureau en betrek de eigenaar bij het bedenken van een oplossing voor het probleem. Bijvoorbeeld een eigen buitenruimte bij het hotel. Parkeeroverlast in de wijk door dubbel autogebruik arbeidsmigranten: privé auto en vervoer uitzendbureau
De Zichten – groep 2 – Workshop 1
Resultaten groep 2
De Zichten – groep 3 – Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten 3 Binnentuin en openbare ruimte
Speelplek
Aandachtspunten
•
•
Speelplekken met laag water, lekker nat worden met warm weer
•
Niet te veel bedachte speeltoestellen. Laat kinderen zelf iets creeren bv met losse boomstammen
•
Gecombineerd vormgegeven binnentuinen met diverse functies: bv moestuintjes, speeltoestellen
•
•
Combinatie van bestrating, veel groen en bankjes
•
Multifunctioneel inrichten binnentuinen
Waterkant
•
Multifunctioneel inrichten openbare ruimte
•
•
Iets moois om naar te kijken, niet allemaal beton
Groen
•
Groen en water voor binnentuin
•
•
Beetje gezelligheid en contact met elkaar
Speelplek oudere kinderen
Moestuin / kruidentuin samen met de buren onderhouden
•
Fitpark voor de spierballen van de stoere jongens
•
Plek om te skaten
• •
Meanderende paden ipv rechte paden
•
Ontmoetingsplekken maken
Vakantie sfeer met ondiep water, keien en een natuurlijke oever
Bloemen = gezellig en fleurig.
• •
Overlast van daklozen. Bewoners treffen geregeld daklozen in het portiek. Veiligheid kan beter. Een veilige woonomgeving hoort op de 1e plek te staan. Idee: cameratoezicht Goed scheiden van spelen en rust. Voorkom overlast voor het wonen.
De Zichten – groep 3 – Workshop 1
Resultaten groep 3
De Gaarden – groep 1 - Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten Binnentuin
Groen
•
Veiligheid
•
Kleurrijk
•
Hout en zand voor kleine kinderen
•
Diverse soorten beplanting
•
Zitelementen en een mooi ingericht landschap
•
Niet alleen maar gras
Straat/ paden
Speelplek oudere kinderen
•
Verkeersveiligheid
•
Fitness toestellen
•
Veiligheid
•
Tafeltennis
Speelplek
Aandachtspunten
•
Zicht op de kinderen
•
Voldoende aandacht voor veiligheid(s)gevoel in de wijk en in de binnentuinen. Voldoende verlichting helpt.
•
Avontuurlijke speelplek, ontdekken
•
Afval tussen het groen zorgt nu voor een rattenplaag. Zorgen voor goed beheer.
•
Geen harde materialen
De Gaarden – groep 1 - Workshop 1
De Dreven – groep 1 – Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten 1 Binnentuin
Waterkant
•
•
Contact met het water, ijsbaan in de winter
•
Aandacht voor waterbeleving
•
Natuurlijke inrichting
•
Moestuin Meerdere functies bij elkaar: spelen, zitten, en kijkgroen.
•
Mooi vormgegeven, planten eilanden
•
Er moet voldoende aandacht zijn voor goed onderhoud
Openbare ruimte
•
Voldoende kunst in de openbare ruimte
Speelplek
•
Natuurlijke en originele speelplaats
•
Avontuurlijk
•
Multi functioneel
Groen
•
Grasveld voor yoga matjes
•
Afwisseling en bio diversiteit
•
Kleur
Speelplek oudere kinderen
•
Basketbal veldje
De Dreven – groep 1 – Workshop 1
De Dreven – groep 2 – Workshop 1
Openbare ruimte en binnentuinen Opbrengsten 2 Binnentuin
Waterkant
Speelplek oudere kinderen
•
•
Ruimte langs de waterkant
•
•
Contact met het water
•
Waterspeeltuin bij nieuw water Dorpersdreef
•
Vissen terug in het water
•
Waterkwaliteit: schoon en levendig
Wintergroen
Openbare ruimte
•
Meer bomen terug dan gekapt
•
Kunst / foto’s of beelden
•
Fietsenstallingen of box
•
Zitplek langs de wandelroute
Groen
•
Werkplekken met Wifi en elektra
•
Sedum daken
•
Mini keukenhof
•
Geveltuin of voortuin
•
Bloemenbollen onder het gras
Speelplek
•
Kinderen mogen zelf bouwen sus losse elementen (geen zware boomstammen). Vuur, water, zand en mogelijkheden om te bouwen.
•
Houten speeltoestellen in de groenstroken tussen de flats
•
Diversiteit van beplanting
•
Speelplek met natuurlijke materialen.
•
Verkoeling door groen
•
Natuur beleven
Basketbal veldje
Aandachtspunten:
•
Geen bestrating met losse stenen ivm vandalisme.
De Dreven – groep 2 – Workshop 2
Openbare ruimte en binnentuinen Uit andere workshops Kinderworkshop de Zichten Kinderen hebben behoefte aan een combinatie van een speel- en ontmoetingsplek. Bij het inrichten van de openbare ruimte wordt dan ook vaak gekozen voor deze zogenaamde combinatie plekken. Enkele voorbeelden zijn: Een skateplek met moestuin en picknicktafels. Een fitcourt voor volwassenen en speeltuin voor kinderen. Een vlindertuin met bankjes voor de ouderen en boomhutten voor kinderen. De aanwezige ouders herkennen deze behoeften en zien ook meerwaarde in combinatie plekken. Dit is iets wat in de huidige situatie mist. In de binnentuinen tussen de flats staan hier en daar enkele gedateerde speelelementen die voor de kinderen niet uitdagend zijn. Ook is er een gebrek aan ontmoetingsplekken in de buurt. Bij het spelen ligt de behoefte bij plekken om te skaten, hutten bouwen en parcours (freerunning) Het liefst met mogelijkheden voor verschillende sport en spel activiteiten. Een andere veel gehoorde behoefte is een plek om te voetballen. Er wordt door iedereen in de buurt gevoetbald, jong en oud voetbalt tot laat op straat. Het gaat hier om een zeer grote diverse groep. Door het ontbreken van een échte voetbalplek wordt er nu door kinderen in binnentuinen, en door hangjongeren voor de avondwinkel gevoetbald. Omwonenden geven aan dat dit vaak zorgt voor hinder.
Opvallend is dat de kinderen een voetbalplek niet als combinatie noemen met andere voorzieningen. Kinderen vinden het belangrijk dat deze plek op zichzelf staat. Wel zien zij een combinatie van voetbal en basketbalveld. Dit heeft als reden dat bij deze activiteiten veel jongeren bij elkaar komen en zij willen voorkomen dat dit voor overlast voor andere gebruikers en omwonenden zorgt.
Jongeren uit de Gaarden en de Dreven Ze vinden dat er te weinig gesport wordt in de wijk. Velen voetballen bij een club, maar in de openbare ruimte nodigt er niks uit tot bewegen.
Bezoekers Mini-infomarkt in de Dreven Het gebrek aan buitenruimte voor kinderen om te spelen werd genoemd. De groene ruimte van Staedion wordt niet als ‘hun (speel)ruimte’ ervaren. Een aantal heren waren buitengewoon sceptisch over het idee van collectieve tuinen: “dat wil je toch niet echt?!”
Workshop 2 architectuur en ontwerp van de buurt 1. Toelichting stedenbouw • Waarom welke keuzes ('spoedcursus stedenbouw') > Aantal woningen toevoegen > Rekening houden met bezonning > Van laag tot hoog (randen van de wijk) > Wat zijn de randvoorwaarden? 2. In gesprek over opzet plan met bewoners aan de hand van maquette en artist impressies (Steenzicht en Ruimzicht) 3. In gesprek over beeldkwaliteit aan de hand van referentiebeelden en contouren beeldkwaliteitsplan
De Zichten
Architectuur en ontwerp van de buurt Opbrengsten Aanwezigen
• •
Er kwamen bij workshop 2 relatief veel mensen uit ‘complex Ruimzicht’ die een kijkje kwamen nemen. Zij lijken zich neer te leggen bij het feit dat ze er uit moeten september 2022 (sommigen na daar 48-50 jaar te hebben gewoond) en vinden het jammer dat Steenzicht dan nog niet klaar is zodat ze direct binnen de Zichten kunnen verhuizen. Verder waren er een aantal mensen uit de vve-flats, een aantal mensen uit de eengezinswoningen en een aantal mensen uit de Dreven en de ruimere omgeving. Een bewoner uit een eengezinswoning aan Vijverzicht wil heel graag verhuizen. De eengezinswoningen zijn niet warm te krijgen volgens hem. En hij beklaagde zich over de scheefwoners naast hem die er niet uit willen (meerdere alleenstaande buren van hem wonen in een 5kamerwoning).
•
Alle bezoekers gaven aan graag terug te willen keren in hun buurt.
•
De sfeer was goed.
Input
• • •
Vrijwel alle bewoners waren positief over de ontwikkelingen en de plannen. Positief: over het feit dat er meer koopwoningen worden toegevoegd, dat er koopwoningen komen en dat door deze variatie de buurt er hopelijk op vooruit gaat. Mensen reageerden positief tot zeer positief op de nieuwe stedenbouwkundige opzet, op de ontwerpen voor Steenzicht, op de groene routes, de mogelijkheid dat je naar het sportveld kunt en dat er minder auto’s op straat komen te staan. Enige uitzondering (bewoner woning achter de kerk) die van mening is dat de nieuwbouw wel erg dicht bij zijn woning komt te staan (straks zo’n 22,5 meter en 3 à 4 lagen hoog ipv nu 12,5 meter en 2 lagen hoog). Ook een bewoner van de vve-flat aan de Hengelolaan merkte op dat zijn uitzicht wel minder werd met de hogere blokken. Beide bewoners pleiten voor verlaging aan hun kant en realiseerden zich op dat moment dat het zo eenvoudig niet is.
De Gaarden
Architectuur en ontwerp van de buurt Opbrengsten • • • • •
Er waren deels bewoners uit het plangebied, de eengezinswoningen en de portiekflats, en deels uit woningen direct daarnaast: vve-flats en Erasmuspark. Het leek of de bewoners enigszins gelaten zijn en zich hadden neergelegd bij het feit dat hun woning gaat verdwijnen. Ze hebben wel zorgen over het vinden van een nieuwe woning. Dat de nieuwe eengezinswoningen geen privétuin krijgen zoals nu, maar een kleinere buitenruimte aan een grotere gezamenlijke tuin, kan men zich wel voorstellen. Eigenaar-bewoners uit de vve-flats buiten het plangebied geven aan dat zij het jammer vinden dat hun woning niet gesloopt of opgeknapt wordt. Zij lijken niet altijd te begrijpen dat dit hun eigen bezit is waar ze zelf verantwoordelijk voor zijn. Deze woningen zijn in slechte staat geven zij aan. Er valt winst te behalen door deze bewoners/vve’s te faciliteren in het zoeken naar (financierings)mogelijkheden om stappen te zetten. Bewoners bekijken de plannen maar men lijkt hier niet heel erg een mening over te hebben. Een enkeling (van buiten het plangebied) uit zorgen over de hoogbouw en de vermeende windhinder en schaduwwerking die dat met zich meebrengt. Deze zelfde bewoner vraagt ook aandacht voor de overgangszone: deze moet wel echt goed worden anders wordt het een zootje. Bewoners uit het plangebied vragen zich af wat het parkeren hen gaat kosten.
Dergelijk extra kosten vormen een grote onzekere factor voor bewoners. Bewoners uit het plangebied gaven aan wel te willen terugkeren in hun buurt als hier voor hen een passende en betaalbare woning beschikbaar komt.
De Dreven
Architectuur en ontwerp van de buurt Opbrengsten •
•
•
• • •
De sfeer was kritisch en bezorgd. Er waren vooral bewoners uit het plangebied, zowel uit de eengezinswoningen als de portiekflats, en deels uit woningen net buiten het plangebied. Er is een kleine groep die fel weerstand biedt aan het feit dat hun woning gesloopt moet worden. Deze groep vertrouwt het niet: ‘we lazen dat het langs de Erasmusweg 40-60 meter hoog wordt, deze maquette klopt niet’, en stelt dat je ook kunt verdichten door op te toppen. Een enkeling stelt het opheffen van het beschermd stadsgezicht aan de kaak. Het lijkt of er een grotere groep is die het feit sloop-nieuwbouw heeft geaccepteerd.
Deze groep snapt dat dit nodig is voor Den Haag en heeft ook behoefte aan een kwalitatief betere woning maar maakt zich zorgen over wat er terug komt: blijft De Dreven wel zo’n rustige, groene woonbuurt als het nu is? Kunnen we nog wel in ‘moeder aarde’ (volle grond) tuinieren? Kunnen we het nog wel betalen? Wordt het niet veel te druk in de tram terwijl die nu al overvol is? Waarom blijven in de fasering de slechtste woningen het langst staan? Er worden veel vragen gesteld over de woningdifferentiatie, de betaalbaarheid en de programmering: komen er wel voldoende grotere woningen: bewoners hebben nu soms een 5-kamerwoning, of omgekeerd: komen er ook eenpersoonswoningen? Hoe zit dat met de huurprijs? Servicekosten? Parkeerkosten? Dergelijke extra kosten vormen een grote onzekere factor voor bewoners. Komen er wel genoeg voorzieningen bij en komen deze er wel tijdig want het is nu ontzettend druk in het winkelcentrum. Komt er nu een VO-school? Komt er ook een extra bibliotheek, etc. Er zijn planinhoudelijk vooral zorgen geuit over de hoogbouw en de vermeende windhinder en schaduwwerking die dat met zich meebrengt, of het allemaal niet te stedelijk wordt en of het niet veel te druk wordt op straat en in de tram. Als aandachtspunten worden meegegeven dat er voldoende goede en korte routes moeten worden gemaakt naar voorzieningen en OV-haltes.
Men is positief over de geplande overgangszones voor de woningen. Verschillende mensen gesproken uit de flat boven de winkelstrip en niemand begreep waarom we dat niet gingen slopen. Hier leeft geen gevoel van cultuurhistorische waarde en die uitleg vonden ze ook belachelijk. Stedenbouw student die aan de Beresteinlaan woonde. Vragen op visie niveau. Waarom deze verdichtingshoeveelheden hier en niet daar? Wat is de strategie voor de OV? Hoe zit het met de HAVO/VWO? Doordat hier vanuit de visie nog weinig van getoond is ontstaat het idee dat er niet over nagedacht is.
Input uit de workshops mobiliteit: • De openbare ruimte die ‘vrij komt’ door parkeren onder de binnentuinen/ in bebouwing willen de deelnemers graag inzetten voor meer groen en een ruimer straatprofiel om de wijk beter te ontsluiten. • Een gemeenschappelijke en goed toegankelijke fietsenberging wordt als een ‘must’ gezien. • Aan de toegankelijkheid in de wijk mag wel wat meer aandacht worden besteed. Zowel voor de gebouwen als de openbare ruimte.
Workshop 3 Woningtypen, -plattegronden, gezamenlijke functies Doel Feedback op plannen Steenzicht Inzicht in behoeften qua plattegronden, plattegronden verbeteren indien mogelijk Inzicht in bereidheid/ ideeën ophalen om functies te delen Toelichting op plan Er is een groot tekort aan woningen, daarom willen we woningen toevoegen. Waarbij we voor alle gezinssamenstellingen (alleen wonende tot 6 persoonshuishoudens) een optie hebben. We hebben een voorstel gemaakt voor een standaard indeling voor elk type woning. We zijn benieuwd wat jullie hiervan vinden en wat hier beter of anders aan kan. Daarnaast ligt er een eerste plan voor Steenzicht. [toelichting VO, gebruiksrouting door het gebouw].
In gesprek over plattegronden en mogelijkheden gemeenschappelijke faciliteiten • Wat vindt u van deze indeling? • Wat spreekt u aan? Waarom? • Wat zou u willen veranderen aan deze indeling? Waarom? • Waarvoor heeft u ruimtegebrek in uw huidige woning? Of verwacht u ruimtegebrek in deze voorgestelde indeling? • Zou het helpen als we dit buiten de woning zouden organiseren? En hoe moet dit er dan uit zien? (eventueel suggesties doen zoals studie- of werkplek, wasmachines) • Wat zouden we weg kunnen laten uit deze woning? En gemeenschappelijk kunnen organiseren? In gesprek over routes in Steenzicht • Wat vindt u van het ontwerp van Steenzicht? • Wat spreekt u aan? Waarom? • Wat zou u willen veranderen aan deze indeling? Waarom? • Hoe verwacht u naar de woningen te lopen? • Wat spreekt u daaraan aan? Wat niet?
De Zichten – groep 1
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 1 Aanwezigen
•
Belangrijk om hier te zijn. Wat is uw eerste indruk? Zeer tevreden hoe wij te werk gaan.
•
Bewoner 1: met 2 personen (alleenstaande vader met dochter) nu woonachtig op het Ruimzicht
•
Bewoner 2: nu 4 slaapkamers en is alleenstaande vader met 3 kinderen. Ik wil echt terugkeren maar belangrijk is wel dat mijn kinderen een eigen kamer hebben.
•
Bewoner 3: woont alleen met de hond maar in het weekend 2 kinderen die komen.
•
Ik zou echt wel terug willen komen met mijn dochter. Zij is hier geboren en de omgeving is belangrijk. Echt nauw contact met de buren is er niet, wij hebben hier geen gezamenlijk iets. Wat gebeurd er als mijn situatie in de loop der tijd iets in mijn persoonlijke situatie veranderd. Ik ben nu alleenstaand met mijn dochter en wat als ik een nieuwe partner krijg?
Huidige situatie
•
Plek waar ik nu zit, de omgeving, is voor mij nu heel goed.
•
Zonligging erg belangrijk, nu de hele dag in huis.
•
Openbaar vervoer, paar stappen en ik zit in de tram, winkels in de buurt.
•
Rustige omgeving, gebeuren geen gekke dingen.
•
Wat een hele belangrijke plus is, is dat wij sinds kort een moestuin hebben en het contact nu door de moestuin is het contact met de buren.
•
Maar ook bewoners van straten verderop. Voorheen geen of nauwelijks contact maar nu zo een fijne cohesie.
•
De kinderen stellen vragen. Waar gaan we dan heen? Komen wij terug? School is niet in de buurt, zitten bij de Steden op school. Ik wil dus wel in de buurt blijven.
De Zichten – groep 1
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 1 Looproutes Als u naar het winkelcentrum gaat, welke route neemt u dan? Antw. Verschillende routes, maar wel vaak langs de eengezinswoningen.
Indeling woningen Keuken: voor de ene persoon gesloten keuken belangrijk. De ander zegt maakt niet uit. Met name de mensen die veel en uitgebreid koken willen een gesloten keuken. Kinderen doen huiswerk in de woonkamer, daar staat de pc Belangrijk: een goede woonkeuken waar ik kan leven, lekker kan koken en tafelen. Veel bergruimte mis ik in de woning. De bergruimte beneden is weer een balzaal. Ruimzicht: kamers zijn echt te klein en niet alles past erin. Bureau past al niet meer. Woonkamer is groot en mooi. De maisonnette vind ik echt heel mooi. Een derde slaapkamer is echt een must want er moet ergens gewerkt en of gestudeerd worden. Wat bent u bereid om te betalen? Precies hetzelfde wat ik nu betaal.
De Zichten – groep 2
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 2 Aanwezigen
•
Bewoner 1: wij wonen in een VS woning Vijverzicht en willen weer terug naar een VS of koop. 5 personen, 3 kids. vinden het zorgelijk dat ze geen urgentie krijgen.
•
Bewoner 2: 4 personen waarvan 2 kids. woont nu aan het ruimzicht.
•
Bewoner 3: 5 personen waarvan 3 kids. wil terug komen naar Koop egw.
•
Bewoner 4: ouder echtpaar die in het weekend af en toe de kleinkids over de vloer krijgen. Woont nu aan de Eindstede. Trappen lopen is nu moeilijk,, lift van belang. Wil niet perse terug naar een seniorenwoning. Woont hier al 40 jaar.
Indeling woningen
•
Graag een halfopen keuken of gesloten keuken.
•
Kids worden ouder, plattegrond 3 of 4 kamer is echt nog te klein voor de gezinnen met 3 kinderen
•
Eigen wasmachine in de woning? Jazeker belangrijk, een algemene wasruimte willen we echt niet.
•
Deelauto handig? Eigen auto is belangrijk. Ik wil een eigen auto en ik ga echt niet delen.
De Zichten – groep 3
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 3 Aanwezigen
•
Bewoner 1: ruimzicht: alleenstaande vader en zoontje komt een paar dagen per week. Heeft nu een 3 kamerwoning, woonkamer en 2 slaapkamers.
•
Bewoner 2: Ruimzicht: mevrouw woont alleen. Heeft een woonkamer en een slaapkamer.
•
Bewoner 2: ik werk de hele dag en na het werk ga ik naar mijn familie. Ik ben thuis als ik vrij ben maar in mijn cultuur is familie erg belangrijk. Doordat het nu gehorig is komt de familie niet bij mij, ik wil geen overlast veroorzaken.
Indeling woningen
•
Keuken open of dicht: keuken dicht is fijn ivm gekruid koken. Een andere bewoner vind een open keuken prima, ik kook toch erg weinig.
•
Een extra slaapkamer is belangrijk ivm familie die af en toe uit het buitenland komen logeren.
•
Wasmachine in de woning of in een algemene ruimte? Nee ik wil graag mijn eigen wasmachine, uit hygiënisch oogpunt wil ik gewoon mijn eigen wasmachine in mijn woning.
• • •
Waar wordt huiswerk nu gemaakt? Op dit moment in de woonkamer aan de eettafel. Wat vind u ervan als er een algemene ruimte komt waar kinderen bijvoorbeeld huiswerk kunnen maken? Ik vind een ruimte in het gebouw waar hij kan studeren in het gebouw echt goed en leuk. Ook om samen met zijn vriendjes huiswerk te maken. 3 kamer nieuwbouw: de kleinste kamer is 5.5 m2 en deze is echt heel klein. Ik heb nu in mijn huidige woning een slaapkamer van 7.5 m2 en die is al klein want hier past niet eens een kledingkast in. Berging wordt inpandig. Wat vinden jullie hiervan? Ik vind grotere slaapkamers belangrijker dan een berging in de woning. Dan loop ik liever naar beneden voor mijn spullen als ik maar goede slaapkamers heb waar ik iets mee kan.
•
Komen er ook sociale koopwoningen? Ja, deze komen er. Hier zijn wij mee bezig.
•
Toilet in de badkamer of in een badkamer: de mensen met kinderen vinden een apart toilet belangrijk.
De Zichten – groep 4
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 4 Aanwezigen
•
Bewoner 1: Woont nu Jonkersdreef. In een 3 voormalig 4 kamerwoning met 2 volwassenen. Ik heb het overwegend naar mijn zin. Woning is echt aan vervanging toe dus ik snap dat er gesloopt gaat worden. Binnenkort krijgen wij mechanische ventilatie, Helaas vind ik dat wel 8 jaar te laat.
Indeling woningen
• • •
Ik verzamel teveel en ik mis eigenlijk wel nog een extra kamer. Woonomgeving: fijne buurt, het is groen, diversiteit is leuk. Dichtbij uitvalswegen. Ik heb een auto en een fiets. Fijne plek, fijne hoek van Den Haag. Al mijn voorzieningen zijn wel dichtbij. Deze bewoner kan zich een algemene wasruimte wel goed voorstellen. Alleen zijn vrouw is gehecht aan een eigen wasmachine en maakt niet graag contact met anderen.
De Gaarden
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten Aanwezigen
•
2x 5 persoonshuishoudens wonende in een egw aan de Erasmusweg
•
4 persoonshuishouden (ouder en 2 kids) woont in een egw aan de barbiersgaarde
• •
Koopwoning schrijnwerkersgaarde. Mevrouw valt in de VVE: wat gaan ze met onze complexen doen als de omgeving straks is aangepakt. Aandacht voor de deze mensen want straks wordt het contrast heel groot. 2x Mevrouw uit een koopwoning Erasmuspark
Gesprek
•
Hoe zit het met de voorrang? Uitleg gegeven hierover door Staedion.
•
Wij missen speeltoestellen voor onze kinderen in de Gaarden. Heel weinig speelruimte in de omgeving voor onze kinderen. Graag in het nieuwe plan meenemen en terug laten komen.
•
Huurders van de eengezinswoningen: ik ga mijn privé tuin echt missen. Mijn eigen privé buitenruimte is belangrijk voor mij.
•
Wat voor type woningen komen er? Komen er woningen voor grote gezinnen want veel van ons hebben veel kinderen.
•
Vraag die gesteld is? Waarom is voor deze plek gekozen om te bouwen? Antw: Staedion gaat over zijn eigen bezit en er zitten ook grote doelstellingen achter het plan. Meer huishoudens naar Zuid West halen. Technische kwaliteit van appartementen is slechter dan de eengezinswoning. Er komen meer woningen terug zodat mensen echt terug kunnen keren naar de wijk.
•
Zijn de woningen betaalbaar? Jazeker, wij gaan betaalbare woningen in de sociale sector bouwen.
•
Komen er ook vrije sector? Ja zowel huur als koop
•
Groene ruimtes, worden door heel veel mensen gewaardeerd. Erg belangrijk dat groen blijft!
De Gaarden
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten Indeling woningen
• •
4 kmr standaard: keuken te donker, keuken moet naar het raam toe. Ook ivm de luchtjes tijdens het keuken. Slapen aan een galerij is niet gewenst. Aantal kamers is prima alleen een slaapkamer van 6m2 is erg klein. 4 kamer over 2 verdiepingen: 2 verdiepingen is prettig ivm privacy. Fijn dat er boven en beneden een toilet aanwezig is. waar moeten wij onze 2 kinderen die apart moeten slapen kwijt? De woonkeuken is meegenomen als kamer en daardoor mis ik een slaapkamer.
•
Belangrijk is dat er echt een grotere woning komt voor de gezinnen met minimaal 3 slaapkamers.
•
Aparte keuken is wel belangrijk voor de luchtjes en vooral ook voor de privacy als er visite is.
•
Het liefst wil ik beneden wonen en boven de slaapkamers.
•
2 heren met 5 persoonshuishouden in een eengezinswoning: Wij willen het liefst in 1 keer verhuizen en dat is belangrijker en het liefst naar de Zichten omdat wij het daar veel groener vinden.
Wat zeggen de jongeren?
•
Een gemeenschappelijke huiswerkplek zou fijn zijn voor begeleiders. Heel belangrijk hierbij is dat deze niet te gezellig is en niet uitnodigdttot hangen en spelen. Enige vorm van controle is wenselijk. Het moet er echt rustig zijn. Zou wel een goede oplossing zijn om huiswerk te maken, want in huis hebben ze last van ouders en kleine kinderen.
De Dreven – groep 1
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 1 Aanwezig
Indeling woningen
•
Moeder met 2 volwassen kinderen uit de Schoutendreef.
•
•
Gezin met 1 kind schoutendreef:
•
Mevrouw alleen met dochter Pachtersdreef
•
Echtpaar met zoon uit dorpersdreef
•
4 x Echtpaar met kind pachtersdreef
•
Gezin met 3 kids.
Gesprek
• • • •
Mensen zijn erg bang. Ik heb geld in mijn woning gestopt nadat jullie niet zo lang geleden de ramen en kozijnen hebben vervangen en wie gaat dat betalen? Klopt het dat wij zien dat er smalle binnentuinen straks zijn in vergelijking met wat wij nu hebben. Moestuin (Pachtersdreef) erg belangrijk, voor activiteiten en koffie drinken. Het contact met elkaar is echt belangrijk voor de wijk. Wij hebben nu grote grasvelden die een belangrijke functie hebben voor de wijk en bewoners en vooral ook voor alle kinderen uit de wijk. Als je de hoogte in gaat dan betekent dit ook dus minder zon in de binnentuinen?
• •
Badkamer moet groter. Grote gezinnen missen een voorraadkast in de woning. Wasmachines niet in de badkamer. Willen geen open keukens!! Wij willen bergingen in huis. Bergruimte in huis is belangrijk. Woonkeuken in de plattegrond van de 4 kamerwoning over 2 verdiepingen: niet handig want bij visite moet alles naar boven door de keuken. Woonkamer en keuken graag op 1 etage. En de slaapkamers op 1 aparte etage.
De Dreven – groep 2
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 2 Aanwezig
•
Eengezinswoning Vrije Sector Schependreef --> 5 personen
•
Dorpersdreef mevrouw op leeftijd met inwonende oudere zoon (45 jaar): zij is ook pleegouder met 4 pleegkinderen in huis.
•
Riddersdreef: mevrouw alleen in een ruime 2 kamer.
Gesprek
• • •
Hoogbouw wil zeggen dat houdt de wel zon tegen, dat vind ik jammer. Ik vind het jammer dat ik dan meer in de schaduw kom te zitten. Ik woon in een eengezinswoning en ik heb een tuin die ook echt mijn leefruimte is. Wij gebruiken deze heel veel. Ik wil daarom dan ook graag dat er woningen gebouwd worden met een eigen privé tuin. Mevrouw die pleegmoeder is geeft aan dat de woning te duur gaat worden met alle servicekosten. Dat is haar zorg. Kan ik dat straks dan wel betalen?
Indeling woningen
•
Slaapkamer liever niet aan de gallerij.
•
Open keuken is leuk, maar ik wil liever niet op de bank zitten en tegen het blok aan willen kijken.
•
Ander gezin wil liever keuken apart ivm privacy als er visite aanwezig is.
•
Liever toilet apart.
•
Een 4 kamer appartement blijft klein voor gezinnen met minimaal 2 kinderen. Die slaapkamer van 6 m2 is onmogelijk om te gebruiken voor studerende kinderen.
De Dreven – groep 3
Woningtypen/ plattegronden/ gezamenlijke functies Opbrengsten 3 Aanwezig
• •
Stel met 2 kids: geen bergruimte in de woning. Ik wil meer ruimte. Ik heb behoefte aan een eigen privé buitenruimte. En liever niet een buitenruimte om te delen. 4 persoonshuishoudens: moeder met 3 kids. 3 kamerwoning en heeft zelf een slaapkamer erbij gemaakt. Vind de wijk niet leuk, ik ben hier gedwongen komen wonen en zodra ik weg kan ga ik de wijk uit. Mijn kids spelen hier niet buiten. Ik vind het niet veilig en laat ze niet alleen buitenspelen.
•
5 persoonshuishouden: ik mis ruimte in mijn woning. Vrije sector inkomen. Ineke geeft gegevens van deze meneer aan Rachida voor een gesprek over de mogelijkheden.
•
1 persoon woont in een 4 kamer woning.
•
Alleenstaande moeder met een kind uit de Drostendreef in een 3 kamer woning.
•
Moeder met 3 kids in een eengezinswoning.
•
Stel met 1 kind in een 3 kamerwoning en zelf een kamer extra erbij gemaakt. Liever privé buitenruimte.
Indeling woningen
•
Liever kleine bergkast in de woning en berging buiten de woning.
•
Liever dichte keuken
•
2 toiletten: 1 voor de visite buiten de badkamer zodat ze visite niet de badkamer in hoeft te komen.
•
Mensen willen weten hoe hun nieuwe huis eruit komt te zien. Willen weten of ze grote ramen krijgen en of hun huis niet te donker wordt.
Workshop 4 Parkeren, vervoer, bereikbaarheid Doel Mensen meenemen in de plannen > Consequenties verdichten/ leefbaar en groen houden wijken ten opzichte van mobiliteit > Consequentie ‘de wereld verandert’, dus ook hoe we met vervoer omgaan Mensen vragen wat hun behoeften en wensen zijn Mensen mee laten denken in oplossingen Mensen al een beetje meenemen in het meedenken over gebruik van duurzamere mobiliteitsvormen Programma • Inleiding • Bewoners laten vertellen welke vervoersmiddelen ze het belangrijkst vinden aan de hand van afbeeldingen Toelichting plannen en consequenties mobiliteit en parkeren • Beeld straten en parkeren nu Wat zijn de gevolgen van verdichting en wat betekent dit voor mobiliteit? • Toelichting waarom het anders wordt Beeld van de toekomst bespreken • Wat willen jullie mij meegeven als adviseur mobiliteit? • Wat hebben jullie nodig? • Wat is belangrijk? • Wat moet veranderen?
De Zichten
Parkeren, vervoer, bereikbaarheid Opbrengsten Aanwezigen
•
De opkomst was wel ‘eenzijdig’, vooral mensen uit koopflats.
•
De sfeer was goed, deelnemers waren bereid tot meedenken.
Opbrengsten
• •
•
Enkele bewoners gaven aan bedenkingen te hebben bij de mate van verdichting, ze bleven wel in de meedenkstand staan. Opvallend was dat bij beide workshops een parkeerregime als onvermijdelijk werd beschouwd. Of de bestaande bewoners dan ook moeten gaan betalen voor een parkeervergunning was wel een discussiepunt in één van de sessies. Als voordeel van een parkeerregime werd het afdwingen van parkeren op eigen terrein genoemd. De openbare ruimte die hierdoor wordt vrij gespeeld willen de deelnemers graag inzetten voor meer ruimte voor groen en een ruimer straatprofiel om de wijk beter te ontsluiten. Het parkeren moest bij voorkeur op -1, zodat het bouwblokken niet verhoogd kwamen te liggen in verband met zicht. Over de inzet van deelmobiliteit werd verschillend gedacht. De ene groep zag hierin een grote kans en wilde graag deelfietsen, deelscooters en deelauto’s in de openbare ruimte, de andere groep gaf aan dat Zuidwest niet de doelgroep heeft voor deze mobiliteitsvorm. Zij gaven aan dat het zeker wel geprobeerd moet worden, maar de omvang beperkt moet blijven. De auto is een statussymbool, mensen eten soms liever minder dan dat ze hun auto weg zouden moeten doen. Beide groepen vonden wel een gemeenschappelijke en goed toegankelijke fietsenberging als een ‘must’. Aan de toegankelijkheid in de wijk mocht wel wat meer aandacht worden besteed.
Zowel voor de gebouwen als de openbare ruimte.
De Gaarden
Parkeren, vervoer, bereikbaarheid Opbrengsten • • • • • •
Er waren vier bewoners aanwezig, drie van deze bewoners woonden in De Gaarden, de andere bewoner was een vertegenwoordiger van een sportclub. Iedereen heeft zich voorgesteld door middel van de mobiliteitskaartjes met vervoersmiddelen erop. Opvallend was dat voor bijna alle bewoners de auto een belangrijk vervoersmiddel is. Na het voorstelrondje hebben we gesproken over de aanstaande verdichting en welke gevolgen dit heeft voor de openbare ruimte. De bewoners waren geen voorstander van de invoering van een parkeerregime en wilde het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte ongeveer hetzelfde houden. De bewoners staan wel positief tegenover een parkeerregime als dat geen lastenverzwaring voor hen betekent. Voor de extra bewoners moet er parkeercapaciteit in de gebouwen bij komen. Dit zou volgens de bewoners in een verhouding 1:1 moeten. Er was geen behoefte aan extra groen of speelplaatsen. Wel gaven de bewoners aan meer fietsparkeerplaatsen (fietsnietjes) te willen, dit geldt zowel voor de openbare ruimte als inpandig in de nieuwe gebouwen. Daarnaast zagen de bewoners kansen voor de inzet van deelmobiliteit, zowel deelfietsen, deelbakfietsen (wel inpandig) als deelauto’s, maar deze moeten dan wel dichterbij en op logische plekken in de wijk worden aangelegd en duidelijk herkenbaar zijn. Er is één deelauto in de wijk, maar deze staat ‘achteraf’ en niet op een logische plek.
Ook moet er meer aandacht komen voor oplaadpunten. Verder gaven de bewoners aan dat ze heel tevreden waren over het openbaar vervoer, maar nog wel de behoefte hebben aan een bus op de Erasmusweg, deze zouden ze graag naar Rijswijk en Naaldwijk zien rijden. De bewoners gaan graag naar winkelcentrum In de Boogaard en zwembad De Schilp in Rijswijk. Winkelcentrum Leyweg wordt minder gewaardeerd, maar De Stede is wel een fijn winkelcentrum.
Jongeren uit de Dreven en de Gaarden over deelvervoer
• •
Is voor de jongeren die we gesproken hebben echt alleen iets wat ze bij nood of spontaan gebruiken. Ze vinden vrijheid en zekerheid belangrijk en dat biedt deelvervoer in hun ogen niet. Daarnaast vinden ze deelvervoer op dit moment te duur (ze zeggen dat het duurder is dan een eigen auto hebben)
De Gaarden
De Dreven – groep 1
Parkeren, vervoer, bereikbaarheid Opbrengsten • • •
Bij de eerste workshop was slechts één bewoner aanwezig. Deze meneer is taxichauffeur en heeft vanwege de fiscale bijtelling daarnaast ook een eigen auto. Meneer was bezorgd of hij straks beide auto’s nog wel kon parkeren in de wijk. Als hij door de invoering van een parkeerregime beide auto’s in de wijk kon parkeren dan kon deze meneer wel leven met een parkeerregime, maar liever niet. Qua parkeeroplossing stelde hij voor om het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte te handhaven en daarnaast inpandig te parkeren. Hij pleitte voor een parkeernorm van 1,5 per woning. De parkeergebouwen vond hij wel ver lopen. De Erasmusweg moet 2x2 blijven en de doorstroming bij verkeerslichten moet verbeteren. De Beresteinlaan is te smal, auto’s kunnen elkaar nauwelijks passeren. Verder zag meneer kansen in het aanleggen van fietsnietjes in de openbare ruimte en ook bij de tramhalte. Meer ruimte voor groen was niet nodig, De Uithof is immers dichtbij. Een goede verbinding met De Uithof is wel erg belangrijk. Het handhaven van het aantal speelplekken vond meneer wel belangrijk vanwege kleine kinderen.
De Gaarden Deze dia is dubbel, waarschijnlijk moet dit een afbeelding van De Dreven zijn.
De Dreven – groep 2
Parkeren, vervoer, bereikbaarheid Opbrengsten • •
• • •
De tweede workshop had vier deelnemers waarvan drie bewoners uit het gebied en één medewerker van Staedion. Deze bewoners waren meer gericht op het openbaar vervoer. Net zoals bij De Gaarden vonden ze een bus over de Erasmusweg erg belangrijk. Het openbaar vervoer in de wijk mag nog fijnmaziger worden. Voor deze bewoners waren het Westland en Kijkduin belangrijke bestemmingen. Er werd ook gesproken over een treinstation in de wijk. Aan de andere kant werd het openbaar vervoer wel als duur ervaren en mocht dit wel iets goedkoper. De bewoners twijfelden over de invoering van parkeerregime. Enerzijds vanwege de kosten voor de huidige bewoners en anderzijds de sociale component. Willen mensen nog wel op bezoek komen vanwege de kosten? Handhaving van de regeling is wel een belangrijke voorwaarde. Ook moet er goed gekeken worden naar de nieuwe doelgroepen. Bewoners zijn bang dat deze vanwege de gunstige ligging ten opzichte van de A4 hier komen wonen en dus een hoger autobezit hebben. Ook hier gaven de bewoners aan dat er voor iedere woning, 1 parkeerplaats moet komen. Daarnaast moeten er voldoende aansluitingen zijn op de wijkontsluitings- en hoofdwegen. Het straatparkeren mag eventueel iets minder als hierdoor meer ruimte komt voor groen, ook deze bewoners vonden een goede verbinding met de Uithof belangrijk. Het groen in de wijk mag over het algemeen wel wat mooier.
Een belangrijk zorgpunt voor deze groep is het vandalisme. Ze geven dat veel dingen kapot gemaakt worden. Deelmobiliteit in de openbare ruimte zagen ze daarom ook niet als kans, inpandige deelmobiliteit zou eventueel wel kunnen. Garages moeten worden afgesloten en geen gezamenlijke fietsenberging, maar individuele fietsenberging. Dan ben je er zeker van dat spullen niet kapot gaan. Fietsnietjes in de openbare ruimte voor bezoekers zouden wel fijn zijn. De bewoners staan positief tegenover invoeren van 30 km/u muv de hoofdwegen. Ook in deze groep werd aangegeven dat de Beresteinlaan te smal is, deze mocht wel teruggebracht worden naar 30 km/uur volgens de bewoners. Hier wordt vaak te hard gereden en alle voorzieningen zijn aan de overzijde van de Beresteinlaan. De voorzieningen moeten goed bereikbaar zijn, en ook via korte routes, olifantenpaadjes hiervoor toestaan en niet allemaal dichtzetten. Ook werd aangegeven dat alle dure civieltechnische kunstwerken overbodig zijn, investeer het gereserveerde geld hiervoor liever in de wijk.
De Gaarden
De Zichten
Workshop 5 voorzieningen Antwoorden van ondernemers op de volgende vragen: Het ondernemersperspectief gaat wijzigen, wat betekent dat voor u als ondernemer? Denk mee, wat vindt u ervan? Binnen helder gestelde kaders.
Workshop met bewoners
Workshop met ondernemers in de Zichten 1. Wat is het kader? Toelichting richtlijnen in Nederland. Wat mag wel en niet. Uitleggen dat niet zomaar alle bedrijven mogen op elke plek mogen. Wetgeving. Het moet een verrijking voor de buurt worden.
Wat doen bewoners nu? Waar ontmoeten ze elkaar? Wat missen ze? Wat doen ze als ze niet aan het werk zijn? Wat missen ze in de wijk? Waar sporten bewoners? Wat zouden bewoners willen leren? In de vorm van hobby’s, workshops of bijscholing?
2. Toelichten concept idee voor project Ruimzicht (renovatie/transformatie en organisch 'dichtgroeien' binnengebied) 3. Moodboards Make Move Meet toelichten 4. Feedback vragen Zie je kansen? Wat betekent dit voor jou? Wat voor rol zie je voor jezelf? Wat is voorwaardelijk voor jou om succesvol te kunnen ondernemen? Waar loop je nu tegenaan? Wat heeft de gebiedsontwikkeling voor impact? 5. Gezamenlijke analyse maken Wensen. Welke wensen heb je als het gaat om de gebiedsontwikkeling? Zorgen. Welke zorgen heb je over de gebiedsontwikkeling? Ambities. Welke ambities heb je met jouw bedrijf in deze buurt? Waar wil je naar toe groeien? Uitdagingen. Welke uitdagingen heb je als ondernemer?
In gesprek over wensen op het gebied van ontmoeten, genieten, bewegen en leren.
De Zichten
Voorzieningen
Opbrengsten ondernemers Aanwezig
Sterkten
Kansen
•
•
•
7 ondernemers, nu gevestigd aan Het Zicht (Fietsenzaak, Kapsalon Gudelste, De Kleinen Beurs, Bazaar Madina, Supermarkt Milan, Geschikt Groen VOF, Sudande Barber)
Huidige situatie
•
•
•
• • • •
Huurder Geschikt Groen: vooral mensen uit andere buurten. Vanuit buurt ’t Zicht weinig behoefte aan workshops en cursussen Bloemschikken (huurder had eerst unit aan Loevesteinlaan). Als bevolkingssamenstelling verandert, dan meer kansen. Bazaar Madina: vooral de pakketservice (versturen en ontvangen pakketjes naar het buitenland) werkt heel goed in deze buurt. Kleine Beurs: verkoop en inkoop van 2e hands, maar vooral ook buurtfunctie: hulp aan buurtbewoners op allerlei gebied (o.a. lezen NL-taal). Fietsenmaker ziet kansen om kleinschalig mensen (kinderen/volwassenen) te helpen met leren fietsen, liefst in samenwerking met een instelling/instantie. Kapsalon: werkt met stagiaires. Niet alleen om te leren knippen, maar ook om sociale aardigheden op te doen. Veel klanten uit de buurt. Ook leidt hij jongens op tot kapper, jongens die niet naar school willen gaan en ze dan vervolgens regelt dat ze ergens kapper kunnen worden. Hij ziet wel mogelijkheden iets met jongeren, een buurthuis. Hij heeft 19 jaar in de Zichten gewoond, hij kent al die jongens. Hij heeft wel ideeën maar bij wie moet hij zijn?
Klantenkring opgebouwd in de buurt (bedrijf verhuizen niet makkelijk). Sterk buurtgevoel, leuke mensen. (fietsenzaak) groot verzorgingsgebied: van Westland tot Leyweg enige fietsenwinkel.
• • •
Gemêleerd publiek in toekomst, ook meer bedrijven in project Ruimzicht (meer, verschillende bedrijven zorgt voor meer aantrekkingskracht). Plannen zien er goed uit. Uitstraling wordt beter. Zorg dat zichtbaarheid en bereikbaarheid verbeterd wordt. Bedrijfsruimtes moeten aangepast naar nieuwe functies: bedrijfje vergen grotere deuren, daardoor bruikbaarheid te verbeteren. Meer eenduidigheid in signing en uitstraling (overzichtelijke reclamemogelijkheden). Niet dichtplakken gevels.
Zwakten
•
•
Bedreigingen/ zorgen
• •
Verloop van bepaalde hulpdiensten en wijkagenten. Je hebt tijd nodig om vertrouwen van de buurtbewoners op te bouwen. Als ze dat eenmaal hebben gaan ze alweer verhuizen. Ondernemers (bv Kleinen Beurs) zijn constante factor met vertrouwen in de buurt -> daarom hebben ze buurtfunctie (continuïteit).
•
Plekken voor jongeren!
Zichtbaarheid en bereikbaarheid is aandachtspunt (moet tijdens langdurige bouwperiode goed blijven). We zitten in bouwput voor langere tijd.
•
Lang dicht (1,5-2 jaar).
•
Bevoorrading garanderen, ook in bouwperiode
• •
Mensen trekken weg in eerste periode (uiteindelijke meer mensen, maar eerst minder mensen). Corona irt huur, huurverhoging valt koud op dak. We kunnen maar net hoofd boven water houden. Angst voor huurstijgingen in toekomst.
De Gaarden en de Dreven
Voorzieningen (incl. inrichting openbare ruimte) Opbrengsten bewoners • • • • • • • •
Hoe zorg je voor goede bedrijven? Diverse bedrijven die er nu zitten geven overlast. Hoe zorg je dat het straks wel lukt? Hoe zorg je dat na de oplevering het goed blijft gaan met de ondernemers en dat er geen overlast ontstaat?
•
Vanuit de gebiedsontwikkeling graag ook jonge doelgroepen aantrekken.
•
Kun je als ondernemer ook wonen boven de bedrijfsruimte?
•
Problemen die er nu zijn, gaan niet weg in een nieuwe woning. Veel overlast van jongeren (+20 jaar) die hangen op straat, het zou goed zijn als zij een ontmoetingsruimte krijgen. Dan is het voor de nieuwe ondernemers ook prettiger. Fietsenwinkel wordt gewaardeerd.
•
Wordt het een winkelcentrum? Neen, het wordt een bedrijfs- en voorzieningenverzamelgebouw rond het thema 'Make, Meet, Move'. Wel af te sluiten binnenterrein ‘s avonds, maar geen winkelcentrum. Risico op hangen op pleintjes.
•
Worden de woningen ook aangepakt? Is het niet vreemd dat alle woningen weg moeten omdat ze zogenaamd zo slecht zijn en dat ze Ruimzicht laten staan? Keuze is gemaakt iom in het hart van de buurt woningen en voorzieningen te handhaven (wel ingrijpende renovatie), om voeling met verleden te waarborgen.
•
Vanuit de gebiedsontwikkeling vanuit Ruimzicht ook de voorzieningen uitbreiden/aanpassen als er meer mensen komen wonen. Dat is de bedoeling. Meer bewoners kunnen de bestaande voorzieningen beter laten functioneren, maar geven ook kansen voor nieuwe ondernemers.
Mixinn geeft veel overlast; waren eerst leerwerk jongeren maar dat is failliet gegaan. Er wonen nu 100 (Poolse) arbeiders, veelal met bus en auto. Een deel drinkt op straat als ze vrij zijn. Bewoner heeft met de eigenaar gesproken en gevraagd waarom hij niet regelt dat ze ergens (binnen) kunnen zitten. Maar daar kwam niet echt een antwoord op. Wat zouden we in het Nieuwe Ruimzicht allemaal kunnen doen. Veel jongens zijn met fitness bezig, een koffietentje waar je je telefoon kun laten repareren. Carwash? Het moeten wel uitnodigende functies zijn waar je mensen aan het werk ziet en mensen kunt ontmoeten. Bedrijfsruimtes in bijv. Wateringen zijn duur, 1800€ per maand voor 80m2. Hier is het nu mogelijk om voor 450€ per maand te huren, dan kun je als ondernemer wel starten. We doen ons best om het betaalbaar te houden. Er zullen goedkope en minder goedkope locaties komen. Overige punten die genoemd zijn is meer ‘werken in de wijk’, zowel door kantoren in de panden als werkruimte in de plinten, meer diversiteit in voorzieningen (Nederlandse bakker en slager, speelgoedwinkel e.d.), betere oversteekvoorzieningen en verbeteren verkeersveiligheid bij scholen.
De Gaarden en de Dreven
Voorzieningen
Opbrengsten bewoners Belangrijk;
Wat zeggen de jongeren?
•
Ontmoetingsplekken
•
Plek voor jongeren
Grootste wens is om een eigen buurthuis te hebben, om na school te kunnen chillen. Dit kan nu in Kleurrijk. De jongeren zeggen: ‘dat is niet van ons’. Ze willen iets wat echt van hen is. Eigenaarschap, in eigen beheer. Waar ze kunnen tafelvoetballen/tennissen, kaarten, playstation spelen na school. En vanuit waar ze dingen kunnen organiseren. Een hangplek waar ook huiswerkbegeleiding georganiseerd kan worden. Het lijkt ze mooi om straks in een van de leegstaande panden te zitten tot deze gesloopt wordt en dan weer door te gaan naar de volgende.
• • • •
Ontmoetingsplekken in de buitenruimte het is een wijk waar het buitenleven belangrijk is (ontmoetingsplekken met verschillende identiteiten) Sportschool in de wijk, bv fit for free, voor deze voorziening moeten bewoners nu de wijk uit. Moslim vrouwen zien hierin graag aparte voorzieningen voor vrouwen omdat zij niet gemengd sporten.
Ze vinden dat er te weinig gesport wordt in de wijk. Velen voetballen bij een club, maar in de openbare ruimte nodigt er niks uit tot bewegen.
Yoga studio
Ze vinden de eettentjes in de ambachtsgaarde en steden goed en divers. Wel missen ze een terrasje.
Door toename van het aantal woningen (in de toekomst) meer winkels zoals: supermarkten, fietsenmaker, drogisterijen, printerette enz…maar ook terrasjes, restaurants en cafe’s ontbreken op dit moment
•
Goed voorgezet onderwijs HAVO VWO
•
Plekken waar kinderen kunnen bouwen en ravotten
•
Ruimte om te kunnen organiseren, minder vergunningen
•
Zwembad (buitenbad)
Uit de workshop mobiliteit In de plinten van de nieuwe gebouwen zagen de bewoners kansen voor een koffietentje of kleinschalige horeca, een multi functionele ruimte (huiswerkbegeleiding, ontmoeting e.d.) en inpandige kantoorruimtes waar mensen rustig kunnen werken (grote gezinnen). Ook zagen ze kansen voor reisinformatie in de gezamenlijke hal en een Havo/VWO school in de buurt. Uit de workshop ‘ontwerp van de buurt’ De vraag leeft of er wel genoeg en tijdig voorzieningen bijkomen want het is nu ontzettend druk in het winkelcentrum.
De Zichten
Workshop 6 afval Doel Bewoners bewust maken van afvalproblematiek Ideeën ophalen voor oplossingen Bewoners betrekken bij oplossingen Toelichting op plan Een belangrijk, maar geen sexy onderwerp, afval inzameling! Bij de indeling van de nieuwe wijk en wooncomplexen moeten we ook nadenken over hoe we dit gaan organiseren. Aan de ene kant geeft de Gemeente aan dat ze erg veel last hebben van het bijplaatsen van afval bij openbare inzamelpunten. En aan de andere kant treft Staedion heel veel grofvuil in de portieken zelf aan. [foto's laten zien van grofvuil in de portieken, toelichting door complexbeheerder]. Hoe kunnen we het inzamelen van afval zo organiseren dat dit goed gebruikt wordt? Er zijn vele verschillende varianten van afvalinzamel punten, maar wat werkt nu wel en wat niet? [foto's afval inzamelpunten laten zien en toelichting hierbij geven] In gesprek over…. Wat er nu niet goed met afval? Hoe komt het dat grofvuil in portieken wordt geplaatst? Zijn mensen op de hoogte van hoe ze dit aan zouden moeten bieden? Wat belemmert hierin? Hoe zou dit makkelijker gemaakt kunnen worden? Wat voor afval verzamelpunten werken goed volgens de bewoners en wat niet Waarom? Scheiden mensen op dit moment hun afval? Waarom wel of niet? etc. Wat heeft u nodig om huisvuil te scheiden? Hoe ziet u het liefst dat uw huisvuil opgehaald wordt? Wat heeft u nodig?
De Zichten
Afval
Opbrengsten Problemen
•
Veel last van bijplaatsing naast Orac’s
•
Teveel anonimiteit in de buurt
•
Het voelt hier nu soms als ‘het afvalputje van Den Haag’
Ideeën
•
Plan maken om de instelling/ mentaliteit van bewoners veranderen? Gedrag moet al van jongs af aan aangeleerd worden
•
GFT vuil ophaal terug
•
Een meldpunt voor ideeën en vragen over afval
•
Acties doen zoals Allekanten (gaat schoonprikacties doen)
De Zichten
Kinderworkshop Opbrengsten Doel Ook kinderen mee laten denken en betrekken bij hun buurt van de toekomst. Programma Samen met Sander Heukelom en Kijklab een maquette ontwerpen met losse herkenbare elementen uit de leefwereld van de kinderen. Aanwezig Al ruim voor de start, tijdens de opbouw van de participatiebijeenkomst, zijn er nieuwsgierige enthousiaste kinderen die aangeven graag mee te willen doen. Ook opvallend is de enorme hechtheid van deze groep van zo’n 20 kinderen. Iedereen kent elkaar en zij gaan allemaal naar dezelfde basisschool. Deze kinderen zijn zich ervan bewust dat zij moeten verhuizen en dat deze groep uiteen zal vallen, verschillende kinderen geven aan dat zij dit moeilijk vinden. Opvallend Wanneer de eerste kinderen door hebben wat de bedoeling is wordt er druk geschetst en getekend waarna er flink geschoven wordt met de verschillende elementen in de maquette. Wat direct opvalt is dat kinderen tijdens de inrichting niet alleen oog hebben voor buitenspelen. Ook breder wordt er invulling gegeven en worden er verschillende elementen gebruikt om ontmoetingsplekken en groen toe te voegen aan de buitenruimte. Opbrengsten Kinderen hebben behoefte aan een combinatie van een speel- en ontmoetingsplek. Bij het inrichten van de openbare ruimte wordt dan ook vaak gekozen voor deze zogenaamde combinatie plekken.
Enkele voorbeelden zijn: Een skateplek met moestuin en picknicktafels. Een fitcourt voor volwassenen en speeltuin voor kinderen. Een vlindertuin met bankjes voor de ouderen en boomhutten voor kinderen. De aanwezige ouders herkennen deze behoeften en zien ook meerwaarde in combinatie plekken. Dit is iets wat in de huidige situatie mist. In de binnentuinen tussen de flats staan hier en daar enkele gedateerde speelelementen die voor de kinderen niet uitdagend zijn. Ook is er een gebrek aan ontmoetingsplekken in de buurt. Bij het spelen ligt de behoefte bij plekken om te skaten, hutten bouwen en parcours (freerunning) Het liefst met mogelijkheden voor verschillende sport en spel activiteiten. Een andere veel gehoorde behoefte is een plek om te voetballen. Er wordt door iedereen in de buurt gevoetbald, jong en oud voetbalt tot laat op straat. Het gaat hier om een zeer grote diverse groep. Door het ontbreken van een échte voetbalplek wordt er nu door kinderen in binnentuinen, en door hangjongeren voor de avondwinkel gevoetbald. Omwonenden geven aan dat dit vaak zorgt voor hinder. Opvallend is dat de kinderen een voetbalplek niet als combinatie noemen met andere voorzieningen. Kinderen vinden het belangrijk dat deze plek op zichzelf staat. Wel zien zij een combinatie van voetbal en basketbalveld.
Dit heeft als reden dat bij deze activiteiten veel jongeren bij elkaar komen en zij willen voorkomen dat dit voor overlast voor andere gebruikers en omwonenden zorgt.
Kinderworkshop de Gaarden en Dreven ‘Under construction' 43 kinderen hebben deelgenomen aan de activiteit die plaats vond in zowel de Gaarden als de Dreven. Kinderen werden verleid om zelf hun huis van de toekomst te bouwen, hiervoor waren door Sander van Heukelom bouwpakketten van hout voorbereid. De losse onderdelen van de bouwpakketten waren met boorgaatjes voorbereid zodat ook de allerkleinsten gemakkelijk konden deelnemen. Nadat de huisjes in elkaar waren gezet, konden zij worden aangekleed, doormiddel van verfstiften kregen de huisjes een persoonlijke tintje. Om de koppeling te maken met de bouwsector heeft Heijmans helmpjes en pionnen beschikbaar gesteld. Dit maakte dat de locatie voor de kinderen voelde als een échte bouwplaats! Een grote groep van de kinderen die in de Gaarden aan de activiteit hebben deelgenomen zijn geen bewoners van Staedion. De herstructurering houdt hen dan ook niet bezig. Ook aan de Dreef is er een enthousiaste groep kinderen die al vroeg klaar staat om deel te nemen aan de activiteit. Ook hier wordt hard gewerkt aan de huisjes, op wat kleine (sabotage) incidenten na verloopt de activiteit goed en worden alle huisjes in elkaar gezet. Het gesprek met de kinderen over de buurt komt lastig op gang. Wel wordt duidelijk in gesprekken met ouders dat zij het lang vinden duren voor er in hun omgeving actie komt.
Het informeren en het betrekken bij de plannen maakt hen enthousiast, wat maakt dat zij graag op een kortere termijn actie zouden willen. Verschillende bewoners geven aan dat zij de eerste bouwprojecten zullen volgen. Het merendeel van de bewoners die wij hebben gesproken wil in de buurt blijven. De voornaamst genoemde redenen zijn de kinderen, de school en familie en kennissen die in de buurt wonen