Document · PDF

RIS310948 Bijlage 1 20211208 NvU JulianaVanStolberglaan1

Gemeenteraad 9 februari 2022, gemeente Den HaagBij agendapunt: Voorstel van het college inzake Nota van Uitgangspunten Koninklijke Conservatorium Locatie (RIS310948)31.075 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Nota van Uitgangspunten Juliana van Stolberglaan 1 Herontwikkeling Koninklijke Conservatorium locatie

december 2021

Situering plangebied Juliana van Stolberglaan 1 Den Haag

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

INHOUD 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Status en doel 1.3 Opgave 1.4 Projectomschrijving 1.5 Leeswijzer

4 5 5 5 7 7

2. LOCATIE 2.1 Positie in de stad 2.2 Historische ontwikkeling 2.3. Kwaliteiten 2.4 Knelpunten

8 9 9 11 12

3. AMBITIE 3.1 De groei laten werken voor een mooie leefbare stad 3.2 CID Agenda 2040 3.3 Structuurvisie CID 3.4 Gebiedsagenda’s Policy Campus Centraal en Campusboulevard 3.5 Gebiedsagenda Beatrixkwartier (in ontwikkeling)

14 15 15 17 20 20

4. VISIE 4.1 KC-locatie als onderdeel van de grotere gebiedsontwikkeling 4.2 Sloop-nieuwbouw ontwikkeling 4.3 Belangrijke schakel tussen Den Haag CS en Den Haag LvNOI 4.3.1 Economische toplocatie met aantrekkelijk vestigingsklimaat 4.3.2 Buitenruimte als drager ruimtelijke kwaliteit 4.3.3 Duurzame en aantrekkelijke leefomgeving 4.4 Integrale duurzame ontwikkeling

22 23 26 26 27 27 28 28

5. UITGANGSPUNTEN 5.1 Bestemming en programma 5.2 Bouwregels 5.2.1 Algemeen 5.2.2 Rooilijnen en situering bebouwing 5.2.3 Oriëntatie 5.2.4 Hoogteopbouw 5.2.5 Stedelijke laag 5.2.6 Torens 5.3 Buitenruimte 5.4 Ontsluiting en parkeren

30 31 31 31 33 35 37 37 37 39 41

5.5 5.6

Duurzaamheid Beeldkwaliteit

42 47

6. ONDERBOUWING 6.1 Stedenbouw 6.2 Economie 6.4 Voorzieningen 6.4 Mobiliteit 6.5 Duurzaamheid 6.6 Omgevingsaspecten 6.6.1 Waterparagraaf 6.6.2 Bezonning en windklimaat 6.6.3 Luchtkwaliteit en geluid 6.6.4 Bodem 6.6.5 Groen en beheer 6.6.6 Flora en fauna 6.6.7 Externe veiligheid 6.7 Vigerend Juridisch planologisch kader 6.8 Welstand en monumenten 6.9 Archeologie 6.10 Kabels, leidingen en riolering 6.11 Openbare verlichting 6.12 Niet gesprongen explosieven 7. COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE 7.1 Communicatie met omwonenden en belanghebbenden 7.2 Participatieproces 7.3 Input en reacties stakeholders 7.4 Vervolgcommunicatie en -participatie

50 51 51 52 52 54 55 55 55 58 58 58 59 59 60 60 61 61 62 62

8. FINANCIËLE UITVOERBAARHEID EN UITVOERINGSASPECTEN 8.1 Financiëring 8.2 Juridische planologische procedure 8.3 Planning en fasering

68 69 69 70

64 65 65 66 66

BIJLAGE : Koninklijk Conservatorium: Cultuurhistorisch onderzoek en waardestelling (Steenhuis Meurs; d.d. juni 2021) BIJLAGE : Koninklijk Conservatorium: Aanbevelingen voor doorontwikkeling en transformatie (Steenhuis Meurs; d.d. juni 2021) BIJLAGE : Herontwikkelingsanalyse Juliana van Stolberglaan 1 (IDDS; d.d. oktober 2021) BIJLAGE : KC-locatie te Den Haag: Bezonningsstudie (Actiflow; d.d. december 2021) BIJLAGE : KC-locatie te Den Haag: CFD-studie windhinder en windgevaar (Actiflow; d.d. december 2021) BIJLAGE : NvU KC-locatie: Overzicht reacties participatie

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

SCHEVENINGEN LEIDEN

DEN HAAG CENTRAAL STATION

RIJSWIJK

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

Begin 2022 verhuist het Koninklijk Conservatorium naar Amare. Hiermee komt de locatie van het huidige Koninklijk Conservatorium-locatie (KC-locatie) aan de Juliana van Stolberglaan 1 beschikbaar voor een herontwikkeling. De locatie betreft een grondpositie van de gemeente. De KC-locatie ligt op een belangrijk punt in het Central Innovation District (CID). Dit is het gebied rond en tussen de 3 stations Den Haag Centraal, Holland Spoor en Laan van NOI dat de volgende 20 jaar verder wordt ontwikkeld tot economisch hart van de stad. In dit gebied streeft de gemeente naar verdichting om de groei van Den Haag op te vangen. Het gaat daarbij niet alleen om het bouwen van woningen, maar ook om het versterken van de economische structuur door ruimte te bieden voor wonen, kantoren, voorzieningen en andere functies. Vanwege de strategische ligging in het CID biedt de KC-locatie veel potentie voor een hoogwaardige ontwikkeling. In 2019 hebben de gemeente Den Haag en het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) in een bestuursovereenkomst afspraken gemaakt om de kantoorbehoefte van het Rijk deels op de KC-locatie te accommoderen (RIS302798). Daarnaast heeft de gemeente in 2020 de ANWB exclusiviteit gegund om te komen tot een haalbaar plan voor de ontwikkeling van een nieuw hoofdkantoor op een deel van deze locatie.

In de afgelopen periode heeft de gemeente, samen met het Rijksvastgoedbedrijf en de ANWB, de mogelijkheden voor een gecombineerde ontwikkeling op de KC-locatie onderzocht. Deze Nota van Uitgangspunten (NvU) is opgesteld om de ruimtelijke en programmatische voorwaarden voor de verdere planvorming voor de herontwikkeling van de KC-locatie vast te leggen. Er is sprake van een verdiepingsslag ten opzichte van de reeds vastgestelde Structuurvisie CID (RIS 307135,

2021) en de gebiedsagenda’s Policy Campus Centraal (RIS 301328, 2018) en Campusboulevard (RIS 304124, 2019) voor dit specifieke gebied. Na vaststelling van de NvU door de gemeenteraad kan de ontwikkeling worden uitgewerkt.

niet alles omvattend in de weergave van het van toepassing zijnde beleid, maar geeft de belangrijkste punten weer en legt daarmee het accent op een uitwerking van het beleid welke voor deze locatie en deze ontwikkeling het meest wenselijk zijn.

1.2

1.3

Status en doel

De NvU geeft een ruimtelijke visie op hoofdlijnen voor de ontwikkeling van de KC-locatie binnen de ambities van de Structuurvisie CID, de gebiedsagenda’s en de ruimtelijke context. Daarnaast biedt het ruimtelijke en functionele kaders en randvoorwaarden voor de bouwenveloppe en aangrenzende en tussengelegen buitenruimte. Ook geeft het de daarbij behorende (kwaliteits-)eisen en ambities aan. De NvU is een eerste stap voor het opstellen voor een Goede Ruimtelijke Onderbouwing (GRO) voor een nog te volgen juridischplanologische procedure. In de NvU vindt de eerste toetsing aan gemeentelijk beleid plaats. In aanvulling hierop dient toetsing aan Rijks- en provinciaal beleid plaats te vinden en de uitvoering van diverse onderzoeken in de verdere uitwerking van de plannen. Tevens vormt de NvU de basis voor afspraken tussen de ontwikkelende partijen (RVB en ANWB) inzake onder andere, maar niet uitsluitend, toekomstig gebruik, beheer, en grondtransacties. De gemaakte afspraken worden onderdeel van nog te sluiten grondreserverings- en gronduitgifte overeenkomsten. Deze NVU, waaronder het stedenbouwkundig model, is globaal van opzet. In de uitwerking van deze NVU en het stedenbouwkundig model naar een concreet bouwplan moeten verdere onderzoeken worden uitgevoerd of onderwerpen bij verdere uitwerking een verdiepingsslag krijgen.

Mogelijk kan dit leiden tot ruimtelijke of programmatische wijzigingen ten opzichte van deze NVU en het stedenbouwkundig model. Ook wijzigingen in wet- en regelgeving kunnen hier aanleiding toe geven. De NVU is

Opgave

Centraal staat allereerst de ambitie om invulling te geven aan een belangrijke economische ambitie om het CID te ontwikkelen tot een internationaal economisch topmilieu met voldoende ruimte voor kantoren en instellingen met een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Concreet kan er op de KC-locatie deels invulling worden gegeven aan de beoogde toename van 25.000 arbeidsplekken in het CID. De NvU doet uitspraken over de volgende ontwikkelingen: • •

De herontwikkeling van de locatie van het voormalige Koninklijk Conservatorium (KC-locatie) De nieuwe buitenruimte (gebruik en inrichting op hoofdlijnen) die ontstaat bij herontwikkeling van deze locatie. De principes en maatvoering zijn bepalend voor de bebouwingscontouren van de herontwikkeling van de KC-locatie.

Er vindt in een volgende fase nader afstemming plaats over de inrichting van de openbare ruimte met alle betrokken stakeholders. De plangrens van de KC-locatie is te vinden op de afbeelding op de pagina hiernaast.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

1.4

Projectomschrijving

Programma binnen projectgebied De onderzochte mogelijkheden van de initiatiefnemers RVB en ANWB hebben in totaal een bruto vloeroppervlak (BVO) van circa 60.000 m2 bovengronds. Het gebouw voor de ANWB is ongeveer 25.000 m2 BVO. Het nieuwe Rijkskantoor is ongeveer 35.000 m2 BVO. Het programma bestaat nagenoeg volledig uit kantoren en bijbehorende functies, levendige plinten met (deels) publieke, al dan niet commerciële programmering en parkeervoorzieningen voor auto’s en fietsen in ondergrondse garages.

Deze NvU is een deeluitwerking van de Structuurvisie CID, de gebiedsagenda’s Policy Campus Centraal en Campusboulevard en past in de gebiedsagenda Beatrixkwartier die in ontwikkeling is.

1.5

De NvU bevat acht hoofdstukken: •

• Ruimtelijke veranderingen op hoofdlijnen Volgens deze NvU wordt het bestaande gebouw van het Koninklijk Conservatorium gesloopt. Hiervoor komen twee nieuwe kantoorgebouwen terug, een gebouw met een bouwhoogte van circa 45 meter langs de Utrechtsebaan en een gebouw van circa 91 meter op de hoek van de Beatrixlaan en de Juliana van Stolberglaan. Langs de Beatrixlaan is ruimte voor een nieuw groen pocketpark, bovenop de ondergrondse parkeergarages. Door deze ruimtelijke opzet wordt er kwalitatieve groene verblijfsruimte aan het gebied toegevoegd, de doorwaadbaarheid van de locatie vergroot en verbetert de verbinding tussen het Beatrixkwartier en het Centraal Station.

Leeswijzer

• • • • • •

Hoofdstuk 1 gaat in op de aanleiding en doel van de ontwikkeling, de opgave en de beschrijving van het planinitiatief. Hoofdstuk 2 gaat in op locatie en ligging van het plangebied in de stad. Hoofdstuk 3 beschrijft de ambitie voor dit gebied in de context van het Central Innovation District. Hoofdstuk 4 beschrijft de ruimtelijke visie van de Nota van Uitgangspunten. Hoofdstuk 5 beschrijft de belangrijkste ruimtelijke uitgangspunten. Hoofdstuk 6 geeft een omschrijving van de geldende sectorale beleidskaders. Hoofdstuk 7 gaat in op de participatie en projectcommunicatie. Hoofdstuk 8 behandelt de financiering, procedures en uitvoeringsaspecten.

Ontwikkeling in de ruimere context Deze gebiedsontwikkeling is onderdeel van het Central Innovation District (CID). Het gebied rond de drie hoofdstations van het CID; Den Haag Centraal, Den Haag HS en Den Haag Laan van NOI. Deze stationsgebieden hebben bestuurlijke prioriteit gekregen een groot deel van de gemeentelijke groeiambitie te realiseren. Op 1 juli 2021 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie CID goedgekeurd. Voor de stationsgebieden zijn bovendien gebiedsagenda’s opgesteld.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

1850

1900

1930

1850 1850

1900 1900

1930 1930

1960

1985 1985

2020 2020

1985

2020

18 • 131

1960

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

18 • 131

1.2 Historie

2.LOCATIE

1908 Uitbreidingsplan Berlage

2.1 Positie in de stad

2.2 Historische ontwikkelingen

De KC-locatie is gelegen in het Beatrixkwartier, het Haagse business district ten oosten van de sporen, en maakt een onderdeel uit van het Central Innovation District (CID), het ‘economisch hart van Den Haag’. Het CID karakteriseert zich als een innovatief en bedrijvig kennisecosysteem. De locatie is een belangrijke schakel tussen CS-Oost en het Beatrixkwartier, en één van de vier hoekpunten van de vierkante ruggengraat van het CID. Aan de westzijde wordt het plot begrenst door de Utrechtsebaan, aan de noordzijde door de Juliana van Stolberglaan, aan de oostzijde door de Prinses Beatrixlaan, en aan de zuidzijde door de naastgelegen Monarch plot. De Kclocatie ligt op 600m afstand van Den Haag Centraal, heeft voor de deur diverse lightrail, tram- en bus aansluitingen en ligt op slechts 1 minuut van de aansluiting met de Utrechtsebaan en het Rijkswegennet.

Tot 1850 Het gebied rondom de KC-Locatie en de Beatrixlaan heet van oorsprong Bezuidenhout-West. Het Bezuidenhout ontleent haar naam aan de ligging ten zuiden van het Haagse Bos. De wijk ligt in de voormalige Veenpolder, die al in de 15de eeuw werd ingepolderd. In de loop van de eeuwen tot aan 1850 ontwikkelde het gebied zich als een kleinschalig en bosachtig gebied, opgebouwd uit een verscheidenheid aan landgoederen en buitenverblijven van welgestelden die zich in de buurt van het politieke centrum van Den Haag wilde begeven.

De komende twintig jaar komt een enorme hoeveelheid aan investeringen in dit gebied samen. Het stationsgebied Den Haag Centraal, waar de KC-locatie aan grenst, is volop in ontwikkeling. Enkele noemenswaardige projecten in de openbare ruimte zijn de overkapping van de Utrechtsebaan ter hoogte van de Grotiusplaats (vergroening en verbinding), en de herinrichting van het Prins Bernardviaduct tot Campusboulevard. Ook wordt er rondom Den Haag Centraal, in het Beatrixkwartier, en rondom Den Haag Laan van NOI verdicht en geïntensiveerd, waarbij er zowel meer kantoor- als woonprogramma en voorzieningen aan het hele gebied worden toegevoegd.

1943

Bomba

1.2 Historie 1850 - 1945

1908 Het bevolkingsaantal van Den Haag groeide exponentieel aan het einde van de 19e enBerlage begin van de 20e eeuw. Met de komst Uitbreidingsplan van het centraal station (toen Station Rhijnspoor) werden ook de eerste tekenen van voorzichtige verstedelijking zichtbaar. Om de groei van de stad op te vangen zijn destijds meerdere uitbreidingsplannen gemaakt. Het plan van architect H.P. Berlage werd in 1911 goedgekeurd door de gemeenteraad. Hij ontwierp een – voor die tijd – moderne stad vol symmetrische stratenpatronen, zichtassen, diagonalen, monumentale bouwwerken op zichtlocaties en doorbraken. BezuidenhoutWest was onderdeel van zijn plan en is ook daadwerkelijk ten uitvoering gekomen. 1945 Op 3 maart 1945 waren Engelse bommenwerpers op pad gestuurd met de bedoeling de Duitse V2-installaties waarvan men dacht dat ze in het Haagse Bos stonden uit te schakelen. Door omstandigheden kwamen de bommen van de Britse vliegtuigen echter ongepland op de chique woonwijk Bezuidenhout terecht. Ruim 500 mensen kwamen om tijdens dit vergisbombardement en circa 3.000 woningen werden Uitbreidingsplan van Berlage verwoest.

1943

1967

Bombardement op Bezuidenhout

Aanleg

Uitbreidingsplanvan van Berlage Berlage Uitbreidingsplan

Bezuide

Het bevolkingsaantal van Den Haag groeide exponentieel aan het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. Om de groei van de stad op te vangen zijn destijds meerdere uitbreidingsplannen gemaakt. Het plan van architect H.P. Berlage werd in 1911 goedgekeurd door de gemeenteraad. Hij ontwierp een - voor die tijd - moderne stad vol symmetrische stratenpatronen, zichtassen, diagonalen, monumentale bouwwerken op zichtlocaties en doorbraken. Bezuidenhout West was onderdeel van zijn plan en ook daadwerkelijk ten uitvoering gekomen. Charlotte de Bourbonstraat in Bezuidenhout West is nog te herkennen als diagonaal in het plan van Berlage.

Op 3 m op pad V2-ins Door o de Brit chique mense in vlam

Bezuidenhout 1946 van 1945 Bezuidenhout na nahet hetbombardement, vergisbombardement

De Utrec

16Op • 1313 maart 1945 waren Engelse bommenwerpers

op pad gestuurd met de bedoeling de Duitse V2-installaties in het Haagse Bos uit schakelen.1 NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN te STOLBERGLAAN Door omstandigheden kwamen de bommen van de Britse vliegtuigen echter ongepland op de

Het pe liet een 9 het bra om een van de

1967

‘70 / ‘80

Aanleg Utrechtsebaan





Nieuwe typologiën

1945 - 1970 Het per ongeluk gebombardeerde Bezuidenhout liet een leeg gebied achter t.p.v. Bezuidenhout-West. Wat te doen met de lege ruimte was onderwerp van discussie in de jaren na de oorlog. Uiteindelijk is er doorgegaan met de uitvoering van de verkeersplannen die in de jaren ’30 en ’40 waren opgezet. Rijkswaterstaat zag het braakliggende terrein als een uitgelezen kans om een snelweg aan te leggen voor de ontsluiting van de binnenstad van Den Haag en grootschalig aan te sluiten op het Rijkswegennet en de ringwegen. Na het kruisingsvrij maken Het Prinses Beatrixkwartier vanuit de lucht. Het terrein van van het knooppunt bij de Wittebrug, wordt de Utrechtsebaan het het Koninklijk Conservatorium is nog onbebouwd, en ook de grote civiele kunstwerk dat in Den Haag in uitvoering tweede Utrechtsebaan is nog niet aangelegd. [HGA] wordt genomen, zoals dat op 14 maart 1968 in de Telegraaf De Prinses Beatrixlaan vanuit het noorden, met links het staat. De Utrechtsebaan werd in 1970 opengesteld.

kantoorgebouw van de Postcheque en Girodienst (PTT) en rechts het gebouw van Wereldhave N.V. 1975. [HGA] De Utrechtsebaan in 1976 De Utrechtsebaan in 1976

erpers e akelen. n van de m 500 gingen

Het per ongeluk gebombardeerde Bezuidenhout liet een leeg gebied achter. Rijkswaterstaat zag in het braakliggende terrein als een uitgelezen kans om een snelweg aan te leggen voor de ontsluiting van de binnenstad en grootschalig aan te sluiten op het rijkswegennet en ringwegen. Na het kruisingvrij maken van de het knooppunt bij de Wittebrug, wordt de Utrechtsebaan het tweede grote kunstwerk dat in Den Haag in uitvoering wordt genomen, zoals dat op 14 maart 1968 in de Telegraaf staat. Infrastructuur was iets om trots op te zijn.

1970 - 1980 Vanwege de goede bereikbaarheid met de auto werd het directe gebied rondom de Utrechtsebaan aantrekkelijk voor de vestiging van bedrijven met grote kantoorpanden. De plannen en besluitvorming voor het gebied rondom de Utrechtsebaan vlotte echter niet. Hiervoor ging begin jaren zeventig de Haagse bevolking steeds meer bezwaar maken. Dit mondde uit in een afwijzing van grootschalige (verkeers-)plannen en een roep om kleinschalige woningbouw in de stad. Politiek werd bepaald dat ook in Bezuidenhout-West de woonfunctie  De zijgevel van de Tweede Telefoondistrictscentrale van Burea behouden moest blijven. Besloten wordt alle vervallen en Kraaijvanger, [kraaijvanger.nl] beschadigde woningen1962. te slopen en er een futuristische woonwijk 'DeteZilveren Toren' van Oyevaar, Stolle, Van Gool, 1969. [HGA bouwen: de zogenaamde ‘bloemkoolwijk’. Deze typologie Kantoorgebouw Postcheque en Girodienst (PTT), van Van den was een tegenreactie op de eentonige hoogbouw Broek en (1956, afgebroken in 1999). uit de periode vlakBakema na de oorlog (volgens de principes van het [HNI] CIAM). De bloemkoolwijk moest juist intiem, sociaal, vriendelijk en afwisselend zijn.

Luchtfoto Bezuidenhoutwest, 1985

Maquette ontwerp Benthem en Crouwel/OD 205 Het gebied aan de oostkant van de Utrechtsebaan De plannen en besluitvorming voor het gebied Aan de vormde oostkant de Utrechtsebaan w Utrechtsebaan (het Beatrixkwartier) een van onderdeel rondom de Utrechtsebaan vlotte van niet. de jaren ‘70 en ‘80 grote het wederopbouwplan voor Bezuidenhout B. In dit planbedrijfskantoorg Hierdoor ging begin jaren zeventig dejuist Haagse De stroom werd gekozen voor eengebouwd. moderne opzet, gericht opvan de bouwplannen b bevolking steeds meer bezwaar maken. Dit van “Cityfuncties”. plotseling de grote economische potentie ontwikkeling Hier werden in de jaren ’70 en ’80 grote bedrijfskantoorgebouwen gebouwd. De stroom mondde uit in een afwijzing van grootschalige gebied om de Utrechtsebaan. De noodzaa van bouwplannen bewees plotseling grote over economische (verkeers-)plannen en een roep om kleinschalige ‘brug’ tedeslaan de Utrechsebaan wer potenties van het gebied rondom de Utrechtsebaan. woningbouw in de stad. Politiek werd bepaald wel gezien door het stadsbestuur. In 1987 elementen vanmeerdere het vroege Beatrixkwartier is de dat ook in Bezuidenhout- West deHerkenbare woonfunctie stedenbouwkundige visies gem 139 meter hoge zendmast naast de voormalige KPN centrale behouden moest blijven. Besloten wordt alle voor het gebied.

De visie van Benthem en en het gebouw van het Koninklijk Conservatorium welke in zich vervallen en beschadigde woningen te slopen OD205 benadrukte dat de Utrechtsebaan hier 1980 vestigde, nadat de plot voor lange tijd een braak had en een futuristische woonwijk te bouwen; de waardevol ruimtelijk beeldend element is gelegen.

zogenaamde ‘bloemkoolwijk’. Deze typologie was stad. Ze stelden voor de snelweg te overb een tegenreactie op de eentonige1980-2010 hoogbouw uit om op deze manier de wijken met elkaar de periode vlak na de oorlog (volgens de principes en de bebouwing De effecten van cityvormingverbinden werden langzaamaan zichtbaar. Dezou het effec van het CIAM). De bloemkoolwijkPrinses moestBeatrixlaan juist snelweg en op is een zakelijke asverzachten, met grote kantoren endeze manier o intiem, sociaal, vriendelijk en afwisselend spectaculaire te versterken. een harde zijn. zakelijke buitenruimte waar buiten stadentree de kantoortijden Luchtfoto van het Beatrixkwartier in aanbouw - de KC-locatie is nog leeg, in afwachting van de start bouw van het KC

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

en in ouwen ees an het m een

geen levendigheid te bekennen is. In 1995 werd het opstellen van een masterplan voor het Beatrixkwartier noodzakelijk toen nieuwe stedelijke condities op de voorgrond traden, waaronder de intensivering van de Randstadrail als regionale openbaar vervoer verbinding. Juan Busquets werkte dit masterplan uit. In zijn masterplan geeft Busquets’ een algemeen overzicht van de reorganisatie van het gebied (een systeem van gebouwen van circa 70m hoog, loodrecht op de Prinses Beatrixlaan), en er werd een reeks ideeën voorgesteld voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Busquets’ stelde voor de ‘Salon’ toe te voegen als sterk element in de openbare ruimte, een innovatieve expressie te geven aan de Randstadrail, een systeem van unieke collectieve bedrijfstuinen te creëren, groene dwarsstraten te introduceren, het zicht vanaf de snelweg te verbeteren, een ‘Welcoming place’ te creëren, en 1995 gemixt gebruik in grote bouwvolumes te introduceren. Van

Juan Busquets

een nieuwe ontwikkeling op de KC-locatie was toen nog geen sprake. In zijn plan heeft Busquets daarom het bestaande gebouw van het Koninklijk Conservatorium op de KC-locatie geïntegreerd. 2010 - nu Met de planvorming en ontwikkeling van het Central Innovation District krijgt het Beatrixkwartier een hernieuwd belang als verbinding tussen Den Haag CS en Den Haag LvNOI. Met het aangekondigde vertrek van het Koninklijk Conservatorium naar Amare en de bijzondere positie van de KC-locatie als hoekpunt van het CID komt de planvorming voor de herontwikkeling van deze locatie op gang. Context van deze herontwikkeling is de toekomstvisie op het Beatrixkwartier, welke in de gebiedsagenda Beatrixkwartier (in ontwikkeling) wordt beschreven.

3.3 Kwaliteiten Positie in het CID Het Beatrixkwartier ligt tussen de Policy Campus rondom Den Haag Centraal Station (met de Campusboulevard als onderdeel hiervan) en de ICT – Security Campus rondom Den Haag Laan van NOI. De KC-locatie is een belangrijke schakel in het CSNOI gebied. Het is bij uitstek de locatie die de verbinding legt tussen de Policy Campus op CS-Oost en het Beatrixkwartier. Daarnaast markeert het één van de vier “hoekpunten” van het CID; de plekken waar de vierkante ruggengraat van het CID (zie paragraaf 3.3) van richting verandert. Als zodanig neemt het een prominente plek in in het CID Cultuurhistorische waarde bestaande gebouw De cultuurhistorische waarde van het huidige Koninklijk Conservatorium gebouw is onderzocht door het bureau Steenhuis Meurs. Het rapport is te vinden in de bijlage “Koninklijk Conservatorium: Cultuurhistorisch Onderzoek en waardestelling (Steenhuis Meurs; d.d. juni 2021)”. Steenhuis Meurs concluderen dat het pand vanuit cultuurhistorisch perspectief waarde heeft: • Het gebouw is van betekenis in het oeuvre van de architect Leo Waterman. Het gebouw is één van zijn grotere nog bestaande werken en is vrijwel intact gebleven. • Het Koninklijk Conservatorium is van grote cultuurhistorische waarde. In architectuur is het een krachtig voorbeeld van Post 65-architectuur.

In functie weerspiegelt het gebouw de veranderingen die het (muziek)onderwijs in de jaren zestig en zeventig •

onderging. Het Koninklijk Conservatorium is van stedenbouwkundige waarde als schakel tussen twee stedelijke systemen en als poortwachter aan de kop van het Prinses Beatrixkwartier

Beeld uit het masterplan van Juan Busquets Beeld uit het masterplan van Busquets

In 1995 werd het opstellen van een masterplan voor het Beatrixkwartier noodzakelijk toen nieuwe stedelijke condities op de voorgrond traden, waaronder de intensivering van de Randstad Rail. Juan Busquets werkte dit masterplan uit. Er werd

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

•

Het Koninklijk Conservatorium heeft als ensemble bijzondere waarde. Dit ensemble bestaat uit: • De hoofdopzet van het gebouw, bestaande uit een aantal bouwvolumes rond twee groene binnenhoven, met in het hart een centrale ontmoetingsruimte. • De sterke geleding en de zorgvuldig afgestemde compositie van volumes, met veel hoogte- en maatverschillen. Verschillende aspecten van het Koninklijk Conservatorium geven het gebouw architectonische waarde, zoals de kubische vormgeving, rechtlijnigheid en tegelijkertijd speelsheid van de architectuur.

Het rapport kent naast de waardebepaling (rapport 1) ook een tweede deel dat toeziet op de mogelijke planontwikkeling op de locatie (rapport 2). Dit deel van het rapport is bedoeld als inspiratie en biedt aanknopingspunten voor behoud van cultuurhistorische waarde bij een herontwikkeling op locatie. Daarbij zijn verschillende ‘niveaus’ van behoud meegenomen. Het behoud van de ensemblewaarde is hierbij van belang, daarmee wordt bedoeld dat indien er delen behouden worden er een wezenlijk ensemble van de KC overblijft.

3.4 Knelpunten Het grootste aandachtspunt voor het Beatrixkwartier en het naastgelegen CS-Oost zijn de vele barrières die zich in het gebied bevinden. Naast de verdiepte Utrechtsebaan, welke bovendien op maaiveld wordt geflankeerd door veel secundaire infrastructuur, heeft het gebied ook te maken met de barrière van de spoorbundel en de twee grote viaducten die het spoor van oost naar west overbruggen (i.e. het Prins Bernardviaduct en het Schenkviaduct), maar een barrière vormen tussen de gebieden ten noorden en ten zuiden van de viaducten. Naast dat deze grote infrastructuren barrières vormen, hebben ze ook weinig omgevingskwaliteit en wordt de ruimte eromheen vooral ingericht als achterkant met logistiek en parkeren. Naast deze grote infrastructurele barrières wordt de rest van het gebied ook gedomineerd door een overmaat aan infrastructuur op de Campusboulevard, de Schenkkade en de Beatrixlaan. De KClocatie, ingeklemd door drie grote infrastructuren, heeft hier last van. Dit zorgt voor een slechte aansluiting tussen de gebouwen en de openbare ruimte, en maakt dat de openbare ruimte in het gebied zeer weinig verblijfskwaliteit heeft. De vele barrières en de grote blokmaten maken het Beatrixkwartier en de directe omgeving slecht doorwaadbaar, wat lopen ontmoedigd. De vele autokruisingen maken het ook voor fietsers een lastig gebied om doorheen te bewegen.

De verouderde gebouwvoorraad toont nog veel gesloten plinten op maaiveld en entrees met weinig interactie met de straat, zo ook het gebouw van de Koninklijk Conservatorium dat nog op de KC-locatie staat. De buitenruimte is bovendien zeer stenig ingericht, zonder groen, met weinig aandacht voor de verblijfskwaliteit en het gebied staat daarmee voor een grote klimaatopgave omdat er veel

infrastructuren is de locatie slecht bereikbaar voor voetgangers vanaf Den Haag Centraal. Ook is de route vanaf CS-Oost onaantrekkelijk. Grote mate van verharding De locatie is in de huidige situatie bijna compleet bebouwd en stenig ingericht, met uitzondering van het binnenhof. De buitenruimte van de KC-locatie is bijna volledig verhard vanwege het aanwezige parkeerterrein en fietsenstallingen. Groen is beperkt aanwezig in de vorm van een bomenrij en planten gevangen in betonnen bakken. Hierdoor is er sprake van weinig verblijfswaarde en veel klimaatproblematiek door onvoldoende oppervlak voor waterinfiltratie en -retentie, en te weinig groen om hittestress-effecten te verminderen. Anoniem bouwblok met grote blokmaat en onaantrekkelijke plinten Het gebouw is gebouwd in een modernistische stijl en is door de geluidseisen die het Koninklijk Conservatorium stelde aan haar binnenruimtes zeer naar binnen gericht. De gevel aan de Juliana van Stolberglaan is anoniem met kleine ramen en dichte gevels. De gevel aan de Beatrixlaan heeft meer openheid door de glazen gevel, maar heeft geen entree, en weinig levendigheid achter de plint. De uitstraling naar de Utrechtsebaan is vrijwel volledig anoniem. Tevens is het een blok met een grote blokmaat zonder enige doorkijk of doorwaadbaarheid.

wateroverlast en hittestress is. Specifiek gelden voor de KClocatie de volgende knelpunten. Slecht ter voet bereikbaar vanaf Den Haag CS Door de positie van de KC-locatie te midden van grote

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

3. AMBITIE 3.1 De groei laten werken voor een mooie en leefbare stad Den Haag groeit fors. Het college kiest ervoor deze groei te laten werken voor een mooie en leefbare stad. In de eerste plaats door een beperkt aantal duidelijke intensiveringsgebieden aan te wijzen waar grootschalige ontwikkeling met economisch programma, voorzieningen en woningbouw mogelijk is. Eén van deze intensiveringsgebieden is het Central Innovation District, het gebied tussen en rondom de drie hoofdstations van Den Haag. Daar krijgt de stedelijke groei gestalte. Het Central Innovation District gaat ruimte bieden aan de economische vernieuwing van Den Haag, groei van bestaande en nieuwe bedrijvigheid en de realisatie van circa 20.500 woningen tot 2040 met bijbehorende voorzieningen zoals nieuwe scholen, winkels, speelplekken en recreatieve voorzieningen. Het is een bewuste beleidskeuze om de stedelijke groei te concentreren in een beperkt aantal gebieden. Dit zorgt ervoor dat een groot deel van de stad gevrijwaard blijft van verdichting. Daardoor blijft het bestaande karakter intact. Hetzelfde geldt voor groene landschappen en groengebieden rondom en binnen de stad. De concentratie van een belangrijk deel van de Haagse groeiopgave in het gebied rond en tussen de drie hoofdstations zorgt voor de benodigde massa om diverse maatschappelijke opgaven versneld op te pakken.

Zoals het verduurzamen van de stad en het overbruggen van ruimtelijke, economische en sociale barrières. Het draagt bij aan de vorming van draagvlak voor ov-georiënteerd bouwen en de transitie naar schone en gezonde mobiliteit. Het beleid is afgestemd op het bereiken van een schoner en meer duurzaam leefklimaat, waarbij de buitenruimte wordt vergroend en verduurzaamd. Schonere lucht en minder verkeerslawaai zijn het gevolg. Ook voor het verduurzamen van de stad is het voordelig te kiezen voor geconcentreerde verdichting in het

CID. Hoogbouw is daarbij geen doel op zich, maar slechts een middel. Er ontstaan aantrekkelijke ruimtelijke condities voor het realiseren van de energietransitie, met als hoofdprincipes een duurzame warmte-koude infrastructuur op gebiedsniveau en gasloos bouwen.

ondernemers, onderzoekers en ambtenaren kan ontstaan. Vernieuwingskracht staat centraal in de profielen van de drie polen bij de stations: de ICT-security Campus (Den Haag Laan van NOI), de College Campus HS (Den Haag HS) en de Policy Campus Centraal (Den Haag Centraal) & Campusboulevard.

Het CID vormt een economisch knooppunt in de stad door haar ligging tussen en rondom de drie intercitystations Den Haag Hollands Spoor, Den Haag Centraal en Den Haag Laan van NOI. Dit gebied ontwikkelt zich tot een internationaal competitief economisch district. Een groot deel van de stedelijke groei krijgt hier gestalte. Voor het CID geldt dus dat we de groei inzetten ten behoeve van de werkgelegenheid voor huidige en toekomstige generaties met alle opleidingsniveaus. De vestigingscondities binnen het CID zijn nu al zeer aantrekkelijk: een centrale ligging, een hoog voorzieningenniveau in de directe omgeving, een grote concentratie van werkgelegenheid met overheden, bedrijven en kennisinstellingen en een uitstekende bereikbaarheid per openbaar vervoer. De ontwikkeling tot een internationaal competitief economisch hart vraagt om investeringen en inzet vanuit verschillende beleidsterreinen.

Internationaal samenhangend knooppunt De wereld organiseert zich rondom snel bereikbare en compacte knooppunten van kennis, talent en investeringsvermogen. Het CID is zo’n knooppunt: onderdeel van internationale kennisallianties en met “korte lijntjes” naar andere relevante plekken in de wereld, binnen het land en de regio. Het is een knooppunt waarin infrastructurele barrières worden geslecht en lopen, fiets en OV als uitgangspunt worden genomen. Een internationaal samenhangend knooppunt ontwikkelen gaat stapsgewijs. We beginnen in de gebiedsagenda’s met het versterken van de gebieden rond de stations, de polen van het CID. Daarbij gaat het om het realiseren van een economische functiemix, het versterken van de bereikbaarheid en het verbeteren van de verbinding met de omringende gebieden.

3.2 CID Agenda 2040 Er is een CID Agenda 2040 opgesteld. Een agenda die een overkoepelende visie geeft en verschillende integrale opgaves en bijhorende programmalijnen en prioriteiten beschrijft. Die agenda vormt het kader waarbinnen uiteenlopende beleidsdomeinen hun inspanningen kunnen richten. De CID Agenda 2040 is in het voorjaar van 2019 vastgesteld in het college. Vernieuwingskracht Het CID draait om het scheppen van condities waarbinnen een krachtig, vernieuwend en internationaal netwerk van talent,

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

Van drie stations naar..

Nu al zorgt het gebied met de drie stations, het centrum en werkgebieden voor veel werkgelegenheid en daarom wordt hier kennis en economische vernieuwing geclusterd. Nieuwe ontwikkelingen kunnen helpen bestaande bouw te verduurzamen en te versterken. Dit draagt bij aan de ambitie voor een mondiaal en innovatief economische knooppunt. Er moet daarom verder dan de drie stationsgebieden gekeken worden.

Van drie stations naar..

.. een verdubbeling van het Haagse centrum.

Het CID wordt victory boogiewoogie: een bonte mix van wonen, werk en voorzieningen. Dit levert niet alleen een levendig en aantrekkelijk straatbeeld op, maar zorgt ook dat verschillende functies van elkaar kunnen profiteren: synergie in energie, kruisbestuiving en een hoog voorzieningenniveau: Een verdubbeling van het centrum. .. een verdubbeling van het Haagse centrum.

.. dat met verschillende lange lijnen goed verbonden is met de rest van Den Haag

Den Haag is een gridstad. Het ruimtelijk kader voor het CID bouwt voort op deze bestaande stedelijke gridstructuur. De lange lijnen van noord naar zuid en van oost naar west zijn de ruimtelijke dragers van de stad en verbinden stationsgebieden met elkaar, de binnenstad en andere wijken. Langs deze lijnen kan het CID zich ontwikkelen tot een samenhangend geheel. .. dat met verschillende lange lijnen goed verbonden is met de rest van Den Haag

rust

ruis

reuring rust

.. en grote (infra)barrières weet om te vormen tot een dynamisch ruis hecht weefsel

Een raamwerkplan is een middel om met een kwalitatieve zonering richting te geven aan NOTA VANinitiativen. UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN Straten en bouwblokken krijgen1 een karakter: rust, reuring, ruis of een combinatie daarvan. Zo garandeer je een gezonde balans waarin rustige woonmilieus en dynamische woon-

.. door de transformatie van enkele dragende lange lijnen.. In tegenstelling tot de huidige binnenstad, wordt het CID nu gedomineerd door grote infrastructuur. De programmatische en economische ambities van het CID vragen om een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoetingen en uitwisselingen. Daarin krijgt de voetganger voorrang. Verblijfskwaliteit is de sleutel tot succes. De programmamix in

.. en enkele dynamische grote gebiedsontwikkelingen, terwijl andere buurtjes juist verrassend zichzelf kunnen blijven.

Het CID is geen tabula rasa: de bestaande (beeld)kwaliteit van bestaande buurtjes wordt Den Haag in 6van schema’s (Structuurvisie behouden. De ambities ontwikkelaars en CID) bouwers worden benut om de eigen identiteit van buurten te versterken en verschillende woningtypes en voorzieningen aan te bieden. Zo

3.3 Structuurvisie CID

De visie voor het CID bouwt voort op het idee dat er van de drie stations en het historisch centrum door lange lijnen naar een hechte ‘triple hashtag’ (#) ontwikkeld wordt. Langs deze De ambities uit de CID Agenda 2040 zijn vertaald in een lange lijnen kan het centrummilieu zich geleidelijk uitbreiden ruimtelijk beleidsdocument, de Structuurvisie CID Den om zo samen met de rest van Den Haag een hecht verbonden Haag (RIS 307135, 2021). Om de ambitie voor het CID te gebied te vormen. Het centrummilieu betreft een gemengd en bereiken, worden de gebieden rondom de drie treinstations gedifferentieerd (hoog)stedelijk gebied dat wordt gekenmerkt getransformeerd tot één samenhangend gebied aan de hand door een hoge concentratie van woningen, werkplekken, van zeven ruimtelijke principes: winkels en andere voorzieningen in een gebied met een hoge • Van drie losse stationsgebieden naar een hechte ‘triple verblijfskwaliteit en een uitstekende bereikbaarheid. Deze hashtag’ verbonden door lange lijnen; mix van verschillende functies levert niet alleen een levendig • Nieuwe ontwikkelingen als motor om het CID en haar en aantrekkelijk straatbeeld op, maar zorgt er ook voor dat omgeving schoner en rijker te maken; verschillende functies van elkaar kunnen profiteren: synergie • Functiemenging wordt het nieuwe normaal; in energie, kruisbestuiving en een hoog voorzieningenniveau.

• Karakter van buurt wordt versterkt en niet overal Gemengde gebieden zijn daarnaast over het algemeen verandering; leefbaarder en meer adaptief in hun ontwikkeling, nemen • Een raamwerk van reuring, rust en ruis als middel voor minder ruimte in beslag en kunnen omliggende wijken een eenCID goede balans; Den Haag: superhub & innovatief ecosysteem impuls geven. Het CID is hiertoe in staat. • Door slim te combineren ontstaat ruimte om alle opgaven

Den Haag Centraal: Policy Campus

op te lossen. Den Haag Centraal:

Policy Campus Centraal

Den Haag Laan van NOI: ICT - Security Campus

Den Haag Laan van NOI:

ICT - Security Campus

functiemenging, overheid onderwijs

Den Haag HS:

College Campus HS

kantoren bedrijvenpark

De drie polen van het CID

Den Haag HS: College Campus, business & startup-district

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

inspiratiedocument

Ontmoeten, Plinten & Verbinden

De zeven ruimtelijke principes zijn voor de gebiedsontwikkeling van het CID uitgewerkt aan de hand van drie thema’s: • Hoogstedelijkheid (ontmoetingsplaats en focus op verdichting, functiemenging en differentiatie); • Mobiliteit op menselijke maat (mobiliteitstransitie naar een wandel-inen Ontmoeting hetfietsstad); CID begint meteen als je de deur •uit bent: Aantrekkelijke en duurzame nieuwe woonvormen delen leefomgeving voorzieningen in(leefbaarheid, klimaatadaptatie en energietransitie) aantrekkelijke lobbies. Benut de grote publiekstrekkers in het CID rondom de stationsknooppunten. Deze grote trekkers kunnen de kleintjes helpen: in de Hoogstedelijkheid straten ertussen iswijst een hoogfrequente plint waaren de Beatrixlaan De structuurvisie de Campusboulevard veel ondernemers een plek kunnen vinden. Deze aan als een gebied voor ‘reuring’. Hier is zowel een hoge plinten zijn op alle tijdstippen levendig door slimme dichtheid als een hoge mate van functiemening wenselijk. programmering. Menging op blokniveau maakt het Om dat te bereiken kunnen naast de bestaande kantoren stedelijk leven afwisselend en zorgt voor interesante andere functiesPlaats worden toegevoegd publiekstrekkers, kruisbestuiving. voorzieningen diezoals weinig opleidingen, cultuur en horeca. Het aanpalende bijdragen aan levendigheid op straat bij voorkeur op Bezuidenhoutde eerste en hoger.

als een relatief rustige woonbuurt. west wordtverdieping gekarakteriseerd Naast een diversiteit aan woningen is er ruimte voor Maak naast de actieve straten waar de voetganger voorzieningen.

Hoogstedelijk Wonen, Werken & Recreëren

Een raamwerkplan is een middel om met een kwalitatieve zonering richting te geven aan inititativen. Straten en bouwblokken krijgen een profiel: rust, reuring, ruis of een combinatie daarvan. Zo garandeer je een gezonde balans waarin rustige woonmilieus en dynamische woon-werkomgevingen naast elkaar kunnen bestaan. Zo borg je de mix en voorkom je te veel van hetzelfde op bepaalde plekken: niet alles kan en wordt reuring.

Het raamwerkplan zoneert op hoofdlijnen in verschillende functiemixen in verschillende (hoge) dichtheden. De zones kenmerken zich niet door functies, maar door prestaties en kenmerkende NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1 kwaliteiten.

gradiënt

voor gaat ook ruimte rustpunten in bijvoorbeeld pocketparks.

39 central innovation district

Ontmoeting vindt plaats op maaiveld: straten, pleinen, parken, plinten. Er zijn drie hoofdstructuren te onderscheiden: Zone 1: Hoge mate van levendigheid op straat. Publiekstrekkers, opleidingen, horeca, cultuur, grote kantoren, hoge kwaliteit openbare ruimte. Zie ook ‘reuring’ Zone 2: Groen-blauwe aders, parken, woonstraten. Maatschappelijke inspiratiedocument 42 voorzieningen, buurtcafé. Zie ook ‘rust’ Zone 3: Hier mag het schuren. Met ruimte voor Reuring: De hoogste maakwerk en gemotoriseerd dichtheid, de meeste mensen verkeer maar ook voor op straat. Actieve plint, wonen. Altijd aantrekkelijk en kleine korrel. Ruimte voor stedelijk. ontmoeting en voorzieningen. Altijd levendig. Geen tot Levendige plinten: gebouwen weinig ruimte-intensieve met op de begane grond functies en infrastructuur. een functie die ontmoeting stimuleert. Dit is voornamelijk Rust: Breder aanbod van niet-wonen. woonconcepten, ruimte voor klimaatadaptatie en Belangrijke recreatie. Basisvoorzieningen ontmoetingsplekken in het en kantoren vinden hier CID. Stationsgebieden, het ruimte. Geen ruimte voor centrum en in mindere mate lawaaimakers. ‘s Avonds is de verbindende straten. het rustig, maar wel veilig.

43 central innovation district

Ontmoeten, plinten en verbinden (Strucuurvisie CID)

Grens structuurvisie Ruis: Hier mag het schuren. Ruimte voor (maak)werk en een hoog tolerantieniveau wat betreft overlast. Ruimteintensieve functies en bedrijvigheid vinden hier een plek, maar altijd aantrekkelijk en stedelijk.

Grens structuurvisie

Hoogstedelijk wonen, werken en recreëren (Strucuurvisie CID)

III

inspiratiedocument

Wandel- en Fietsstad

Mobiliteit op menselijke maat De Campusboulevard en de Beatrixlaan zijn belangrijke routes voor voetgangers en fietsers. Zij moeten meer ruimte krijgen 40% van de bewegingen in het CID gaan te voet. zodat lopenom enruimte fietsen keuze worden in het gebied. Dat vraagt in de hetlogische straatprofiel en een De Utrechtsebaan is een hoofdroute voor het autoverkeer, maar aaneengesloten netwerk voor voetgangers. Daarbij vormt een barrière tussen Bezuidenhout-West geldt dat de stationsomgevingen de belangrijkste en de rest van plekken zijn omIntehet investeren in openbare het stadsdeel. algemeen geldt datruimte het verbeteren van de voor voetgangers, “in het stationsgebied verbindingen met want de omgeving een belangrijke opgave is.

wordt iedereen voetganger”. Slimme stadslogistiek moet ruimte bieden aan de voetganger. Denk aan venstertijden, vervoer over water en inpandige oplossingen voor afval en logistiek. Breng hiërarchie aan in het fietsnetwerk en benut technieken als geofencing om (veel) fietsparkeren in de openbare ruimte in goede banen te leiden.

35 central innovation district

Om het gebied tot een Central Innovation District te maken dienen er barrières in de infrastructuur geslecht worden. Op belangrijke plekken krijgt het langzaamverkeer de voorkeur boven de auto. Hoofdroute voetgangers Fietsnetwerk (hoofd+sterroutes) Auto verkeer rondom CID Wijkontsluitingsweg

inspiratiedocument

29 central innovation district

Hoofdstructuur OV OV stations/haltes

Klimaatadaptatie

Parkeerplaats bestaand

Omdat het CID een centrummilieu wordt, speelt de auto een beperkte rol. Zet in op de transitie van privéauto naar deelauto in het CID. Te voet staat op één, gebruik maken van de auto kan nog steeds, maar deze Aantrekkelijke duurzame leefomgeving staat niet meeren voor de deur maar in de buurt is een Herinrichting multi modale van hub. (delen van) de bestaande context biedt

Parkeerplaats nieuw zoekgebied

Wandel- en fietsstad (Strucuurvisie CID)

Fietsenstalling Structuur

kansen om de openbare ruimte een kwaliteitssimpuls te Het gebied is nu vrijwel volledig versteend. De geven en tegelijkertijd dedienen buitenruimte ontwikkelingen in het CID als kanstoekomstbestendig te worden tebenut maken. Een groene, toekomstbestendige om in dit deel van de stad hittestress te buitenruimte is klimaatadaptief, biodivers vooral aantrekkelijk. Zo is ruimteR verminderen en een voor deen klimaatverandering ingericht gebied teontspanning, realiseren. Desport, openbare voor ontmoeting, spel,ruimte natuurinclusieve is beperkt en klimaatadaptatie daarom is het verstandig om de vergroening, en energietransitie. Hittestress samenwerking te zoeken publieke privatede Beatrixlaan en wateroverlast krijgen tussen hier geen kans.enLangs ruimte om klimaatadaptatie en de energietransitie een moet de groenstructuur worden versterkt, maar ook elders in plek te geven, zoals het verlengen van de openbare het gebied moeten kansen voor vergroening van de openbare ruimte met opengestelde binnentuinen, verplichte ruimte worden gebruikt met toepassing van de principes uit de inpandige oplossingen voor parkeren en openbare Gereedschapskist openbare ruimte CID. Bij de herinrichting ruimte en slimme energetische combinaties. Streef moet rekening worden gehouden met de ruimte daarbij naar natuurlijke oplossingen: liever bomen die nodig vollede grond dan groene gevels.

bieden isinvoor energietransitie en deDaarnaast ruimte die nodig is voor de klimaatadaptatiemaatregelen bredere voordelen: eenbebouwing. (logistieke) bereikbaarheid en aansluiting van de gevarieerde groene stad nodigt uit tot beweging en ontmoeting. W

Grens structuurvisie Versterken groen-blauw structuur Belangrijke opgaven Benutten oppervlaktewater • Rijswijkseplein •Streven Schenkverbinding naar een gescheiden •rioolstelsel Campus Boulevard • Oversteekbaarheid Rijnstraat-Lekstraat •Gebieden Oversteekbaarheid spooremplacement •Klimaatadaptieve Tunnel Koningstracée •gebiedsontwikkeling Trekfietsroute •(groennorm, Velostrada buurtparken, •nieuwe Haagse Bos verbinden profielen, PvE pakketontwikkeling en gereedschapskist CID) Klimaatadaptieve buurten (buurtparken, renovatie als kans, parkeerplaatsen worden groen, collectieve initiatieven, groene daken)

Visiekaart klimaatadaptatie (Strucuurvisie CID)

Stationsbuurt maatregelen in verband met extra neerslag Buurtgroen/park

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1 Grens structuurvisie

3.4 Policy Campus Centraal en Campusboulevard

3.5 Gebiedsagenda Beatrixkwartier (in ontwikkeling)

De gebiedsagenda voor de Policy Campus Centraal is 18 december 2018 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders (RIS 301328), en de gebiedsagenda voor de Campusboulevard is 10 december 2019 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders (RIS 304124). Beiden zijn opgenomen en geïntegreerd in de Structuurvisie CID. De Policy Campus Centraal en de Campusboulevard zijn ruimtelijk en fysiek met elkaar verbonden en vormen gezamenlijk één hoogwaardig openbaar gebied rondom Den Haag Centraal met de Haagse Loper over de Turfmarkt als ruggengraat. Het aanwezig programma sluit hier op aan. Beide gebiedsagenda’s, zoals verbeeld in de Structuurvisie CID, geven de samenhangende visie op het gebied weer, waarbij het publieke domein het vertrekpunt vormt. Dit vormt het beleidskader voor deze Nota van Uitgangspunten.

Het Beatrixkwartier heeft als gemengd zakendistrict met veel grote werkgevers een belangrijke economische positie binnen Den Haag en in het CID. Mede daarom biedt het gebied de kans om in grote mate bij te dragen aan de economische positie van het CID. Momenteel is er nog geen gebiedsagenda voor het Beatrixkwartier. In de structuurvisie CID is het voornemen opgenomen om ook voor het Beatrixkwartier een gebiedsagenda op te stellen. Het Beatrixkwartier vormt tussen de Policy Campus Centraal en de ICT Security Campus een belangrijke schakel in het creëren van één CID. Doel is om het gebied uit haar isolement te halen en onderdeel te maken van het CID. Dit is mogelijk door in te zetten op een mobiliteitstransitie met nadruk op langzaam verkeer, op een functiemenging met wonen en voorzieningen en op het vergroten van de leefbaarheid en toekomstbestendigheid in het gebied. Momenteel wordt er gewerkt aan een samenhangend gebiedsperspectief voor het Beatrixkwartier dat invulling geeft aan de ambities voor het gebruik en de kwaliteit van de openbare ruimte en een duurzame en aantrekkelijke leefomgeving zoals genoemd in de structuurvisie CID.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

AGENDAKAART CAMPUSBOULEVARD AGENDAKAART Den Haag Centraal CAMPUSBOULEVARD

ECONOMIE

Den Haag Centraal

stationsvernieuwing

eg ew

stationsvernieuwing ontvangstdomein station (bijzondere buitenruimte) ontvangstdomein station hoogwaardige buitenruimte (bijzondere buitenruimte)

Be Be

id zu

uts ho en eg ew

Policy Campus Centraal: (Rijks)overheid; onderwijs, onderzoek; ondernemerschap

uts ho en

hoogwaardige buitenruimte dwarsverbindingen

e Th

res

sia ere Th

dwarsverbindingen stedelijke ontwikkeling

t ias

cultureel cluster Spuikwartier cultuur; bibliotheek, onderwijs

t raa

at stra

realisatieontwikkeling stedelijke agenda realisatie perspectief agenda perspectief groen en water

la erg

lb Sto an an av rgla an lbe Sto an av an Juli

economische cluster Beatrixkwartier: financële en zakelijke dienstverlening en hoofdkantoren

Juli

groen en water ov verbinding Koningscorridor

€

t ch gra ren He t ch

ov verbinding Koningscorridor tramlijn

gra ren He

uct viad

tramlijn spoorzone

B Pr.

gebiedsontwikkeling spoorzone Campusboulevard e.o. gebiedsontwikkeling Campusboulevard e.o.

Ple Ple

B Pr.

ard ern ct adu

vi ard ern

ark rfm Tu t

ark rfm Tu

N N

50m

250m

50m

250m

De Agendakaart van de gebiedsagenda Campusboulevard

Thema economie en functiemenging van de gebiedsagenda Campusboulevard

AGENDAKAART CAMPUSBOULEVARD RAAMWERK BUITENRUIMTE Den Haag Centraal

stationsvernieuwing ontvangstdomein station buitenruimte raamwerk (bijzondere buitenruimte) ontvangstdomein station hoogwaardige buitenruimte (bijzondere buitenruimte)

Be Be

id zu

eg ew uts ho en eg ew

ts ou nh ide

hoogwaardige buitenruimte dwarsverbindingen

e Th e Th

groen raamwerk stedelijke ontwikkeling

res

t ias

t raa

zone Koekamp/Malieveld

zone Utrechtsebaan

uct viad ard ern ct adu

vi ard ern

< 50m

B Pr.

tra ns

Ple

gebiedsontwikkeling Campusboulevard e.o.

Rij

Ple

< 100m < 70m

< 70m

B Pr.

gebiedsontwikkeling spoorzone Campusboulevard e.o.

us oti Gr

t ch gra ren He t ch gra ren He

dwarsverbindingen spoorzone

100m+

n va na An eren Bu

ov verbinding Koningscorridor overig

100m+

groen en water groene verbinding

an rgla lbe Sto an an av rgla an lbe Juli Sto an av n a uli

ple KJ-

realisatie groen agenda perspectief groene verbinding / plekken

doorzetten tramlijn Haagse loper

< 70m

t raa

zone Singelgracht

100m+ 100m+

< 100m t ark rfm Tu t ark rfm Tu

< 70m

< 50m

< 100m

uip

zone Campusboulevard

lein

< 70m

N N

50m

250m

50m

250m

Thema buitenruimte en vergroening van de gebiedsagenda Campusboulevard

Thema hoogbouw en bezonning in de gebiedsagenda Campusboulevard

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

Nieuwe brug Lineair park land in context

Divers programma

Nieuwe rand van de wijk Ambities doortrekken naar achterliggende wijken

Creëren van verblijfsplekken

Nieuwe brug

Groen Schenkviaduct Groen-blauwe promenade

Schenk doortrekken

Mogelijke toekomstige uitwerking vergroenen van het CSNOI gebied (inspiratiebeeld uit O-Team onderzoek; door LOLA Landscape)

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

4. VISIE 4.1 KC-locatie als onderdeel van de grotere gebiedsontwikkeling Het Beatrixkwartier, waar de KC-locatie een onderdeel van uitmaakt, ontwikkelt zich verder als economische toplocatie met veel ruimte voor kantoren en aanverwante functies. Daarmee blijft het gebied van groot economisch belang voor Den Haag en de regio. Door in te zetten op het versterken van de kwaliteit van de openbare ruimte, de menging met andere functies en de verbinding met andere clusters worden de groeikansen versterkt en voor de toekomst/lange termijn geborgd. Het Beatrixkwartier wordt zo een levendig, gemengd zakendistrict waar wonen, werken en voorzieningen elkaar versterken. Het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het toevoegen van voorzieningen heeft ook als doel waarde te creëren voor bewoners van omliggende wijken. In het hele gebied wordt ingezet op het verzilveren van de belangrijke kansen om te vergroenen en verduurzamen en daarmee de aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van het gebied in brede zin te vergroten. De herontwikkeling van de KC-locatie biedt kansen om bij te dragen aan deze ontwikkeling van het Beatrixkwartier. Daarnaast maakt de KC-locatie een onderdeel uit van de vergroeningsambitie van het gebied.

Binnen het hele CID wordt er ingezet op het vergroening van de stedelijke omgeving middels het toevoegen van kwalitatief groen met zowel verblijfsen belevingswaarde als ecologische en klimaatwaarde. De zoektocht naar plekken waar en op welke manier dit groen aan het gebied toegevoegd kan worden vindt plaats binnen de gebiedsagenda Beatrixkwartier (in ontwikkeling, zie paragraaf 3.5). Belangrijk voor de ruimtelijke visie voor de KC-locatie is de positie die deze locatie inneemt in het bredere gebiedsperspectief en de verschillende schaalniveaus waarop binnen dit gebiedsperspectief wordt gezocht naar aanvullende plekken voor vergroening.

1. Vergroenen op plotniveau (korte termijn) Op het laagste schaalniveau wordt er gezocht naar extra ruimte voor vergroening op de verschillende ontwikkelplots in het gebied, waar de KC-locatie er één van is. Om zorg te dragen voor een robuust groen netwerk is het niet alleen van belang om lineaire structuren op hogere schaalniveaus te vergroening, maar ook zorg te dragen voor groene verblijfsplekken langs deze structuren die deze verstevigen. Het groen op plotniveau is een belangrijk onderdeel van de grotere stedelijke groenstructuren. Het is dan ook van belang om op alle ontwikkellocaties, waaronder de KC-locatie, ruimte te creëren voor vergroening. Dit kan gedaan worden in de vorm van pocketparken en/of publiek toegankelijke groene binnenhoven. Deze vergroening kan op korte termijn gerealiseerd worden, en door deze een onderdeel ter maken van de integrale ontwikkeling op ontwikkellocaties kunnen we de realisatie van deze vergroening vastleggen. Op de korte termijn draagt deze vergroening op plotniveau bij aan een betere leef- en verblijfskwaliteit van de omgeving. In de verdere toekomst zullen deze plekken bovendien een belangrijke schakel gaan vormen in het grotere stedelijke groennetwerk en aansluiting zoeken bij de vergroening op de hogere schaalniveau.

Gelaagdheid vegetatie

GEBIEDSAGENDA BEATRIXKWARTIER Gebiedperspectief CID

Spoorzone

Voetganger te gast

Stationsvernieuwing

Hoogwaardige buitenruimte

Bijzondere buitenruimte

Stedelijke ontwikkeling

perspectief agenda realisatie

Groen en water

Groene verbinding

Velostrada Den Haag-Leiden Koningscorridor Dwarsverbindingen

Tramverbinding

50m

250m

Ambitie toekomstperspectief gebiedsagenda Beatrixkwartier (in ontwikkeling)

Referentiebeelden vergroenen op plotniveau

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

Conceptverbeelding toekomstambitie vergroening Prinses Beatrixlaan (Gebiedsagenda Beatrixkwartier, in ontwikkeling)

Conceptverbeelding toekomstambitie vergroening Schenkkade (Gebiedsagenda Beatrixkwartier, in ontwikkeling)

Conceptverbeelding toekomstambitie vergroening Utrechtsebaan >> (Gebiedsagenda Beatrixkwartier, in ontwikkeling)

2. Vergroenen Prinses Beatrixlaan (korte – middellange termijn) Op een iets hoger schaalniveau wordt er gezocht naar het toevoegen van groen op de Prinses Beatrixlaan. De Prinses Beatrixlaan is een relatief nieuwe openbare ruimte met een hoog kwaliteitsniveau. De inrichting van dit gebied is echter zeer stenig, met een nadruk op beweging door het gebied heen. Inzet van het gebiedsperspectief is het versterken van de identiteit van de Prinses Beatrixlaan als zone van reuring. Het accent ligt op het creëren van een gebied waar ontmoetingen, levendigheid en een hoge verblijfskwaliteit centraal staan, met veel interactie, mensen op straat en verblijfsmogelijkheden. Het aanpassen van het profiel van de Prinses Beatrixlaan door het verminderen van het aandeel infrastructuur laat ruimte vrij voor de voetganger, verblijf en vergroening. Het vergroten van de verblijfskwaliteit door het toevoegen van meer groen op, en boven, maaiveld draagt bovendien bij

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN JULIANA VAN STOLBERGLAAN 1

aan de klimaatadaptatie van het gebied (i.v.v. waterretentie en het tegengaan van hittestress) en het vergroten van de biodiversiteit. De bestaande boomstructuur kan zich op deze manier door ontwikkelen tot een hoofdboomstructuur. Eerste onderzoeken naar de mogelijkheden tot het creëren van extra ruimte voor groen op de Prinses Beatrixlaan is positief en laat zien dat hier mogelijkheden toe zijn. Momenteel wordt verder onderzocht hoe dit gerealiseerd kan worden, waarbij realisatie op de korte – middellange termijn mogelijk lijkt. Hierbij is het voor de herontwikkeling van de KC-locatie van belang dat een nieuwe ontwikkeling niet alleen in de huidige situatie leidt tot een goede ruimtelijke kwaliteit, maar ook kan anticiperen op deze aanpassingen aan de Prinses Beatrixlaan.

3. Groen-blauwe Schenkzone (middellange termijn) Op een nog iets hoger schaalniveau wordt er gezocht naar het toevoegen van groen door de ecologische Schenkzone uit te breiden. Dit kan worden gerealiseerd door de bestaande groenblauwe identiteit van de Schenkzone door te trekken vanaf de Prinses Beatrixlaan richting het spoor (en aan de overzijde van het spoor t.p.v. de Weteringkade) en te verstevigen door er een lineair park van te maken. Hiermee kan de historische continuïteit van de Schenk weer worden ervaren en wordt deze interessant als route tussen landgoed Ten Horsten en het Zuiderpark voor wandelaars en fietsers. Zo kan er midden in de stad ruimte gemaakt worden voor recreatie, ecologie, biodiversiteit en klimaatadaptatie (i.v.v. waterretentie en het tegengaan van hittestress).

De doorlopende groen-blauwe kwaliteit van de Schenkzone versterkt niet alleen het Beatrixkwartier, maar levert ook meerwaarde op voor het gebied rondom de Laan van NOI, één van de drie polen van het CID. Het realiseren van deze ambitie is mogelijk wanneer het bestaande schenkviaduct wordt vervangen of getransformeerd, een maatregel welke is opgenomen in de Structuurvisie CID. Dit maakt realisatie van deze vergroening mogelijk op de middellange termijn. 4. Toekomstambitie park op de Utrechtsebaan (lange termijn) Op het hoogste schaalniveau wordt er gezocht naar het toevoegen van groen op de Utrechtsebaan door deze te vertunnelen en te verparken. Door het vertunnelen van de verdiepte Utrechtsebaan kan er, middels dubbel ruimtegebruik, openbare ruimte worden toegevoegd aan de stad op maaiveld. Deze openbare ruimte is dubbel functioneel. Door in te zetten op een groene, aantrekkelijke openbare ruimte met een goede verblijfskwaliteit bovenop de Utrechtsebaan ontstaat de mogelijkheid om rondom de randen van de parkzone te verdichten. Het toevoegen van groen en voorzieningen zorgt aanvullend voor een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat en een prettig woon-, werk-, en leefmilieu in de directe omgeving. Bovendien kan een park op de Utrechtsebaan midden in het CID een robuuste verbinding maken tussen de groen-blauwe Schenkzone en het Haagse Bos.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10970569/1