RIS310930 Notulen van de raad van 4 november 2021 (dagdeel)

De vorig jaar raadsbreed aangenomen motie om er samen uit te komen heeft helaas niet tot een oplossing geleid. De situatie juridiseert en escaleert verder en verder en dat moeten we met zijn allen toch niet willen. Ik roep het college op ruimhartig te zijn in de oplossingen en de mensen en de situatie als uitgangspunt te nemen en niet de regels en de juridische procedures. Dit soort escalaties gaan immers niet meer voorkomen, dus van precedentwerking zou geen enkele sprake kunnen zijn. De voorzitter. Door de fractie van GroenLinks worden de volgende moties (GL.1, GL.2, GL.6, GL.7, en GL.10) ingediend:

Motie GL.1 Halt aan corona door test en uitleg De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • de coronabesmettingen in de gemeente Den Haag oplopen met een toename van 22 procent afgelopen week; • er veel verschil qua vaccinatiegraad is tussen wijken, waardoor mensen in sommige wijken slechter zijn beschermd tegen het virus dan andere wijken. Constaterende, dat: • de gemeente de verantwoordelijkheid heeft om alle inwoners te betrekken bij de strijd tegen corona en zo ieders gezondheid te beschermen; • de verspreiding van het virus kan worden bestreden door middel van vaccinaties en zelftests. Verzoekt het college: • om alle inwoners in de wijken waarvan vaccinatiegraad onder de 70 procent ligt, of waarvan het niet bekend is, twee gratis zelftesten te sturen; • in deze wijken een brief in de zeven meest gesproken talen te verspreiden met uitleg over de testen; • en in deze brief de mensen uit te nodigen voor een vaccinatie bij de mobiele GGDpriklocaties in deze specifieke wijken, om zo te zorgen dat de besmettingen teruglopen. En gaat over tot de orde van de dag.

88

Motie GL.2 Initiatief zoekt braakliggende grond De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Constaterende, dat: • sommige terreinen in Den Haag al jaren braak liggen zonder gebruikt te worden; • Den Haag nu geen mogelijkheid biedt om braakliggende grond te melden; • er veel initiatieven zijn die gebruik willen maken van braakliggende grond, door er bijvoorbeeld tiny houses, speelplekken, gemeenschappelijk groen of andere tijdelijke oplossingen op te realiseren; • het voor deze initiatiefnemers vaak onduidelijk is waar zulke terreinen zich bevinden, hoe lang een terrein braak ligt en wie bij een braakliggend terrein de eigenaar is. Van mening dat: • we in Den Haag de beschikbare ruimte zo effectief mogelijk moeten gebruiken; • initiatieven die braakliggende grond gebruiken voor de realisatie van tiny houses, speelplekken, gemeenschappelijk groen of andere tijdelijke oplossingen het verdienen gefaciliteerd te worden door de gemeente; • de gemeente ook zelf een actieve rol kan spelen in het effectiever en creatiever invullen van braakliggende grond.

Verzoekt het college: • te onderzoeken hoe initiatieven die braakliggende grond zoeken in Den Haag beter gekoppeld kunnen worden aan de beschikbare braakliggende terreinen en de eigenaren hiervan; • hierbij ook de eigenaren van braakliggende grond actief te wijzen op de mogelijkheden om initiatieven gebruik te laten maken van hun terrein(en); • daarnaast te onderzoeken welke juridische mogelijkheden de gemeente heeft om meer zicht te krijgen op de braakliggende terreinen en om sterker te sturen op de invulling hiervan; • de uitkomsten van deze onderzoeken te doen toekomen aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie GL.6 Meer expertise duurzaamheid VvE balie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • de VvE balie ondersteunt bij vragen over verduurzaming van huizen. • er vanuit de VvE balie een meerjarig duurzaamheidsplan kan worden opgesteld en hiervoor een vergoeding is van 700 euro vanuit de gemeente. Constaterende, dat: • de VvE’s belangrijk zijn voor de energietransitie. • er geluiden zijn dat er VvE’s zijn die moeite hebben met verduurzaming, doordat er minder daadkracht is binnen een VvE of dat zelfs sommige eigenaren helemaal niet vindbaar zijn. Verzoekt het college: • extra mensen aan te trekken voor de VvE balie met expertise op het gebied van het verduurzamen van woningen. 89

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie GL.7 Zorg voor minderjarigen bij Pandbrigade acties De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Overwegende, dat: • de Haagse Pandbrigade handhaaft op misstanden zoals overbewoning, onvergunde kamerbewoning, ondermijningsvraagstukken en hennepkwekerijen, (ernstige) overtredingen aangaande de veiligheid van woningen; • in dergelijke situaties ook gezinnen met kinderen betrokken kunnen zijn; • waarbij de Pandbrigade geen verantwoordelijkheid kan nemen voor de veiligheid van de betrokken kinderen; • en waarbij de Pandbrigade evenmin een professionele inschatting kan maken van de veiligheid van de betrokken kinderen en of ervoor hen en hun ouders hulp en/of bescherming zou moeten worden ingeschakeld. Constaterende, dat: • het Haagse Crisis Interventie Team (van JBwest) de mogelijkheid heeft en de opdracht van de H10 om bij acute situaties van (vermoedens van) onveiligheid van kinderen te handelen; • het CIT al wel regelmatig door de Politie wordt ingeschakeld als zij er sprake is van een plaats delict waar minderjarigen worden aangetroffen; • de Haagse Pandbrigade melding maakt via Veilig Thuis bij zorgen over kinderen en in crisissituaties met kinderen de politie inschakelt.

Van mening, dat: • het wenselijk is dat de veiligheid van minderjarigen, in situaties waar de Pandbrigade achter de voordeur komt, zoveel mogelijk wordt nagegaan en wordt geborgd en dat de Haagse Pandbrigade een grotere rol kan spelen hierbij. Verzoekt het college: • te verkennen of het direct melden bij en inschakelen van het Crisis Interventie Team van toegevoegde waarde is op de bestaande processen bij zorgen over kinderen, die in legale en illegale woonsituaties worden aangetroffen. En, indien dit van toegevoegde waarde is, dit te implementeren in de werkprocessen met inachtneming van privacy-aspecten van een dergelijke gegevensuitwisseling. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie GL.10 Sterk het weerstandsvermogen aan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van de programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: (dan één of meer overwegingen) • de maatregelen om de gevolgen van de COVID-19 pandemie op te vangen, veel van het weerstandsvermogen hebben gevraagd; • de algemene reserve een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen is.

90

Constaterende, dat: (dan één of meer constateringen) • er met de huidige meeijarenbegroting geen zicht is dat het weerstandsvermogen binnen afzienbare tijd weer op het benodigde peil is; • er ieder jaar bij de programmarekening onbenutte programmagelden naar programma reserves worden doorgeschoven. Roept het college op: • om bij de programmarekening 2021 met een separaat raadsvoorstel te komen dat het principe toepast om 10% van de ongebruikte programmagelden af te romen ten behoeve van de algemene reserve. Korte toelichting: Deze motie geeft de nieuwe raad nog een expliciet instemmingsmoment bij de programmarekening 2021 om de afgeroomde gelden naar de algemene reserve te laten vloeien. Een technische keuze met evidente consequenties hierbij is of er van het nettoresultaat of het bruto resultaat uitgegaan wordt. Op technisch advies van de ambtenaren, gaan we er van uit dat het nettoresultaat het zuiverst is om mee te rekenen. En gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter. Door de fractie van GroenLinks, daartoe gesteund door de fractie van de HSP, wordt de volgende motie (GL.4) ingediend:

Motie GL.4 hou verduurzamingsacties voor mensen met laag inkomen open De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • huishoudens kunnen bijdragen in de energietransitie door middel van hun huizen te verduurzamen; • huishoudens met een lager inkomen minder geld hebben om te investeren in de verduurzaming van hun huis. Constaterende, dat: • in de visie van het stedelijk energieplan wordt gesteld dat de energietransitie een samenspel is; maar voor huishoudens met een lager inkomen het economisch moeilijk is om bij te dragen; • er verschillende acties zijn in de stad die mensen met een laag inkomen ondersteunen om hun huis te verduurzamen; • deze acties door een tekort aan gelden zouden moeten stopen. Roept het college op: • om de volgende bestaande acties te intensiveren en de extra benodigde middelen te vinden in onderbesteding van het jaar 2021 bij Energietransitie om zo te voorkomen dat deze acties moeten stoppen: o de duurzame cadeaukaart voor ooievaarspashouder te intensiveren; waarmee zij korting krijgen op een nieuwe energiezuinige koelkast; o de workshops te intensiveren, waarbij inwoners met een laaginkomen leren hoe ze hun woning te verduurzamen en ze een aanbod krijgen voor kleine maatregelen (voorheen energiebespaarboxen);

91

o

de winterklaaracties te intensiveren, waarbij huurders van woningbouwcorporaties worden geholpen om energiebesparende maatregelen te nemen, om zo de winter meer energie te besparen.

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van GroenLinks, daartoe gesteund door de fractie van de PvdD, wordt de volgende motie (GL.5) ingediend: Motie GL.5 fleur de ORAC’s op De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • de orac tuintjes groene omheiningen zijn rond de orac restafval containers. • deze tuintjes zorgen dat mensen minder bijplaatsen rond de containers. • het aanleggen van de tuintjes voor meer groen in de straat zorgt. Constaterende, dat: • de gemeente een proef is gestart met orac tuintjes in drie stadsdelen: Segbroek, Escamp en centrum. • er positieve geluiden komen vanuit de stad over de tuintjes. Verzoekt het college: • om de proef van de orac tuintjes uit te breiden naar alle stadsdelen in de stad. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van GroenLinks, daartoe gesteund door de fractie van de SP, wordt de volgende motie (GL.8) ingediend:

Motie GL.8 Alle gezinnen in problemen die baat hebben bij doorbraakmethode Sociaal Hospitaal helpen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • de pilot Sociaal Hospitaal (SOHOS), waarbij gezinnen met meervoudige problematiek zonder bureaucratische rompslomp geholpen worden, met een integraal plan waarbij schulden soms ook opgekocht worden, zeer succesvol was; • hieruit de doorbraakmethode volgde die in Den Haag tot regulier beleid is gemaakt, waarmee 250 gezinnen geholpen kunnen worden; • deze integraliteit en ‘out-of-the box’ werkwijze voor echte oplossingen en doorbraken kunnen zorgen, om mensen weer op de rit te krijgen en ergere situaties te voorkomen. Verzoekt het college: • het aantal van 250 gezinnen met complexe problematiek dat geholpen wordt volgens de Sociaal Hospitaal doorbraakmethode niet als harde grens te hanteren, maar -de methode indachtig- te kijken naar wat nodig is.

92

En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van GroenLinks, daartoe gesteund door de fracties van de SP en de PvdD, wordt de volgende motie (GL.9) ingediend:

Motie GL.9 Gelijke studietoeslag voor studenten met een medische beperking De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van programmabegroting 2022-2025. Overwegende, dat: • vooruitlopend op een wijziging van landelijke regelgeving de individuele studietoeslag voor studenten met een medische beperking in Den Haag al verhoogd is naar het landelijke normbedrag van 300 euro per maand; • bij deze studietoeslag echter onderscheid wordt gemaakt naar leeftijd (150 euro voor 18jarigen; 180 euro voor 19-jarigen; 240 euro voor 20 jarigen en 300 euro voor 21+jarigen); • alle studenten met een beperking deze financiële steun in de rug, naast de studiefinanciering die zij ontvangen, hard nodig hebben; • de kosten die studenten hebben om rond te kunnen komen niet per se verschillen per leeftijd. Verzoekt het college: • de individuele studietoeslag voor studenten met een medische beperking, die daardoor niet kunnen bijverdienen naast hun studie, voor alle leeftijden gelijk te maken aan de 300 euro per maand die nu voor de categorie 21-jaar en ouder geldt. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Eigenlijk een beetje in het verlengde van mijn punt van orde zonet: ik baal er soms wel een beetje van.

Als je na zo'n GroenLinks bent, dan rent iedereen gillend de zaal uit. Het is de kers op de taart van de dag, maar dan sta je toch een beetje met het gevoel dat je … Kijk, daar zit Robin Smit te zwaaien, maar goed, ik heb weleens betere toeschouwers gehad. Nee hoor, met alle respect voor de Partij voor de Dieren natuurlijk. Ik ga vandaag beginnen met een motie. Ik heb nog nooit zoveel steun gehad voor een motie en daarom vind ik het mooi om daarmee te beginnen. De motie heet 'Struikelstenen proactief faciliteren'. Ik werd er laatst op gewezen dat er op straat overal in Den Haag, op nog niet genoeg plekken, van die kleine bronzen steentjes liggen. Op die kleine bronzen steentjes staan namen van mensen die ooit in onze mooie stad woonden en die in de Tweede Wereldoorlog zijn afgevoerd en zijn vermoord in Duitse vernietigingskampen. Ik ben vaak in concentratiekampen geweest, in Auschwitz en Westerbork. Dat is heel indrukwekkend, maar nog indrukwekkender is het als je weet dat mensen die ooit in onze mooie stad woonden in die stad zijn afgevoerd om wie zij waren. Ik vond dat heel mooi. Je ziet op die kleine steentjes voor een huis wie daar woonden en wat er met die mensen is gebeurd. Je kan nu een aanvraag doen via de gemeentelijke website, maar je moet zelf onderzoek gedaan hebben naar de achtergrond van de mensen die daar woonden en je moet die steentjes ook zelf betalen.

Mevrouw Oudshoorn van de VVD en Sebastian Kruis van de PVV zijn samen met elkaar om de tafel gegaan. Gaandeweg dat proces hebben we heel veel nieuwe vrienden gevonden, heel veel medestanders die dit ook een hartstikke belangrijk onderwerp vonden. Daarom zijn we tot een breed gedragen motie gekomen: van mening dat de verantwoordelijkheid voor het onderzoek en de financiering van struikelsteentjes niet alleen bij de aanvrager moet liggen, maar ook bij de gemeente en struikelsteentjes naast een eerbetoon aan de slachtoffers en nabestaanden ook een educatief doel hebben en bijdragen aan het bewustzijn van de Joodse geschiedenis in Den Haag; verzoekt het college proactief aan de slag te gaan met het plaatsen van meer struikelsteentjes door burgers te helpen in hun 93

onderzoek naar slachtoffers en de verantwoordelijkheid van de financiering op zich te nemen. Deze motie is medeondertekend door Judith Oudshoorn-van Ginderen - ik noemde haar al - Judith Klokkenburg, Mikal Tseggai van de Partij van de Arbeid, Lesley Arp van de Socialistische Partij, Tahsin Çetinkaya van de Islam Democraten, de heer Partiman van het CDA en de heer Sluijs van Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Ik hoop dat het college zo meteen op de motie kan reageren en dat we met elkaar kunnen bekijken hoe we hier vorm aan kunnen geven. Voorzitter. We gaan nu echt beginnen. Den Haag wordt de laatste maanden, de laatste jaren geteisterd door een golf van straatterreur. We zagen onlangs dat een paar jongens van onder de 18 iemand voor de tram duwden. We zien aan de lopende band steek- en schietpartijen in de stad. Ik heb er al vaker om gevraagd, maar de urgentie is groter dan ooit. Ik wil dat er in de stad, op zijn minst in de gevaarlijkste delen, preventief wordt gefouilleerd. Dat werkt in Rotterdam uitstekend en zelfs uw geitenwollensokkencollega uit Amsterdam doet het met toch enigszins succes.

Als die tante uit Amsterdam het kan, waarom dan niet onze Jan van de gemeente? Daarom: constaterende dat in Rotterdam jaarlijks steeds meer steekwapens gevonden worden dankzij de effectieve inzet van preventieve fouilleeracties, in Rotterdam driekwart van de ondervraagden geen moeite heeft met de maatregel preventief fouilleren, ook in delen van Amsterdam in september een succesvolle proef heeft plaatsgevonden met preventief fouilleren; verzoekt het college zich in te spannen om preventief fouilleren in de gevaarlijkste delen van Den Haag zo snel mogelijk in te voeren. Deze motie is medeondertekend door crimefighter Dubbelaar van Groep de Mos. Maar daarmee zijn we er natuurlijk niet. Soms gebeuren er delicten in de stad en zijn daar wel camerabeelden van, maar loopt de opsporing voor geen meter. Daarom zou ik willen dat de burgemeester in overleg met het Openbaar Ministerie ervoor zorgt dat deze beelden van gezochte criminelen op billboards in de stad worden verspreid. Dat is ook het dictum van mijn motie, die is medeondertekend door de heer Dubbelaar van Groep de Mos. Ik zou zeggen: laat de jacht beginnen. Ik vind het belangrijk om aan te halen - het viel me ook al op bij de trammoord - dat er in Nederland en ook in Den Haag altijd enorm veel sympathie is voor de dader. De slachtoffers, die doen er allemaal niet toe.

We laten mensen wegkomen met lage straffen, maar de dader staat altijd centraal. Wat zou bijvoorbeeld het OM zeggen van de straffen die mogelijk waren voor die 15-jarige jongen die die meneer voor de tram duwde? Dat in het straffen daarvan de pedagogiek centraal stond: hij moet er nog van leren. Dat zie je elke keer gebeuren. Het gaat om de achtergrond van de dader hoe hij tot zoiets gekomen en niet om hoe we als samenleving wraak kunnen nemen op het gespuis. Een ander voorbeeld. Gisteravond bij Jinek was er een interview met de terrorist Tanja Nijmeijer om de achtergrond te weten van haar beweegredenen. Dus in plaats van een napalmdouche in de Colombiaanse jungle krijgt ze een interview op Nederlandse primetime. Dat deugt natuurlijk van geen kant. We moeten ervoor gaan zorgen dat niet langer de achtergrond van de dader centraal staat, maar het slachtoffer en de genoegdoening. Net op het nieuws: de piermoord, elf jaar cel. Als je iemand in koelen bloede afslacht op klaarlichte dag op een toeristische hotspot, kom je in dit land weg met elf jaar cel en gaan we over tot de orde van de dag. Ja, vind je het gek dat er overal criminelen opstaan en hier de straat onveilig maken? Het beleid in deze stad is eigenlijk eerder een soort open uitnodiging tot criminaliteit dan dat we mensen daadwerkelijk gaan beschermen tegen de straatterroristen.

Ik hoop dat mensen weten - ik vind het belangrijk om dat te zeggen - dat de Haagse PVV voor criminelen geen greintje mededogen heeft. Het interesseert me niets waarom ze iets hebben gedaan. Wat me wel interesseert, is hoe we het afstraffen. Daarmee komen we op het volgende punt. We zien dat de homo-emancipatie als gevolg van de massa-immigratie en de islamisering zwaar onder druk staat in Den Haag, al die regenboogvlaggen en al die paarse vrijdagen van het COC ten spijt. We zien nog te vaak dat lhbt'ers in de stad slachtoffer zijn van geweld of intimidatie. Daarom is het wat mij betreft de hoogste tijd om terug te slaan, letterlijk en figuurlijk. Als je in zo'n situatie terechtkomt, dan heb je niets aan de regenboogvlag op je revers gespeld of een vlag gehesen op een schoolplein. Dan moet je gewoon zelf je mannetje of je vrouwtje kunnen staan. Daarom: overwegende dat het COC een groot deel van de Ihbti-gemeenschap frustreert in plaats van emancipeert door zich vooral bezig te houden met intern geruzie en onzinnige voorstellen zoals regenboogstembusakkoorden en het afschaffen van geslachtsregistratie … Robert Barker (PvdD). De heer Kruis zal zo zijn motie af mogen lezen, maar de kern van de motie is eigenlijk dat als er geweld gepleegd wordt, de heer Kruis erop inzet om nog meer geweld te plegen om 94

je te beschermen. Waarom doet de heer Kruis dat? Het is een beetje het idee dat als er geweld wordt gepleegd, we iedereen gaan bewapenen, zoals ze in Amerika doen en zeggen. Maar is dat de oplossing voor het probleem volgens de heer Kruis? Sebastian Kruis (PVV). Dat weet de heer Barker nog helemaal niet, want ik heb de motie nog niet afgelezen. Ik was bij: van mening dat de Ihbti-gemeenschap gebaat is bij het creëren van weerbaarheid in plaats van het cultiveren van slachtofferschap; verzoekt het college de subsidie aan het COC stop te zetten en dit geld aan te wenden voor zelfverdedigingslessen voor de Ihbti-gemeenschap onder de naam Rainbow Self Defence Force. En dan nu het antwoord op de vraag van de heer Barker. Het gaat om manieren om jezelf te redden in zo'n noodsituatie, maar het heeft ook te maken met bijvoorbeeld houding. Als je weet dat je weerbaar bent, dan straal je dat ook uit. Het zijn roedels wolven die door onze straten trekken op zoek naar weerloze slachtoffers, vaak vrouwen of lhbt'ers. Dat gebeurt nou eenmaal vaker dan dat mannen daarvan het slachtoffer zijn die niet tot de doelgroep behoren. Om dat te bestrijden wil ik dat de gemeente dit faciliteert vanuit het veiligheidsbudget en een deel vanuit de subsidie die nu naar het COC gaat om mensen een slachtoffercomplex aan te praten.

Dus weerbaarder worden in gevallen van nood, maar ook gewoon een stukje personalityvorming, dat je meer vertrouwen krijgt in jezelf en je eigen weerbaarheid. Robert Barker (PvdD). Wat een onzin is de heer Kruis aan het verkondigen. Hij betoogt dat hij opkomt voor inclusiviteit van de stad en vervolgens zegt hij tegen de mensen die met geweld te maken hebben: ga je houding aanpassen, ga je anders gedragen; wees niet jezelf, maar ga je anders gedragen om te voorkomen dat je in elkaar geramd wordt. Dat is toch de omgekeerde wereld? Sebastian Kruis (PVV). Dat zeg ik dus niet. Ik zeg alleen dat als je weet dat je in gevallen van nood weerbaar bent, je dat vaak ook uitstraalt. We hebben vooral als gevolg van de massa-immigratie hele hordes, roedels wolven hiernaartoe gehaald die altijd op zoek zijn naar het kwetsbaarste slachtoffer. Op de een of andere manier stralen lhbt'ers en vrouwen dat vaker uit. Dat is geen geheim en dat zie je ook terug in de statistieken. Daarop inspelende kom ik met een voorstel om in ieder geval de lhbtigroep weerbaarder te maken door het COC-budget over te hevelen naar bijvoorbeeld sportscholen om weerbaarheidstrainingen te faciliteren. Ik heb veel enthousiaste reacties daarop gehoord en ik snap niet dat de heer Barker dat niet snapt. In de natuur is het ook hunt or be hunted. Robert Barker (PvdD).

De heer Kruis ondergraaft eigenlijk artikel 1 van de Grondwet, gelijkwaardigheid, gelijkheid, met het idee: als mensen zich gedragen zoals ze zich nu gedragen, is het bijna alsof het erbij hoort dat je in elkaar gemept wordt. Daarom moeten die mensen zich anders gedragen, moeten ze zich weerbaarder gedragen of zo. Maar dan erkent de heer Kruis toch niet dat het probleem niet is hoe de mensen die in elkaar geramd worden zich nu gedragen, maar dat de mensen die ze in elkaar rammen het probleem zijn. Het probleem is dat we inclusiever moeten zijn als stad en niet ervoor zorgen dat mensen zich anders moeten gedragen, omdat ze anders gepest worden of in elkaar worden geslagen. De heer Kruis gaat volledig voorbij aan het feit dat we als Nederland een inclusief land zouden moeten zijn en niet moeten inzetten op meer en meer geweld. Sebastian Kruis (PVV). We zouden een inclusief land moeten zijn. Alleen, we zijn nog niet eens een begin daarvan als gevolg van de massa-immigratie en de gevolgen daarvan, waar het linkse deel van de raad collectief van wegkijkt. Ik kom op voor de mensen die ondanks al die linkse praatjes en de COC-manier van denken toch in een situatie kunnen komen dat zij voor zichzelf op moeten komen. Dat heeft er inderdaad deels mee te maken dat je je zekerder gaat voelen.

Ik denk dat heel veel mensen uit de doelgroep zich een stuk veiliger zouden kunnen voelen op het moment dat je aangeleerd krijgt hoe je je in gevallen van nood zou kunnen verdedigen. Daar gaat het om. Het gaat er niet om dat je mensen dwingt hun houding aan te passen. Ik zeg alleen wel dat die paarse vrijdagen en het hijsen van die regenboogvlag hier in ieder geval nog geen ene meter hebben geholpen, al die roze stembusakkoorden ten spijt. De voorzitter. U zet uw betoog voort.

95

Sebastian Kruis (PVV). Zwijgen is instemming, voorzitter. Ik heb dat punt gemaakt. Het is goed dat ik daarvoor veel steun ervoer, niet hier in de gemeenteraad, wel op straat. Daar gaat het mij uiteindelijk om. Het gebeurt wel vaker dat als 90% van de gemeenteraad iets niet vindt, 90% van de mensen op straat iets wel vindt. Met die situatie heb ik al veel langer te maken. Dat steunt mij alleen maar in het feit dat dit de goede weg is. Dat zie je ook aan de tegenliggers, meneer Barker. Een ander punt is het woningmarktbeleid in Den Haag. Onze Woonvisie is wat dat betreft uniek voor misschien wel heel Nederland. Wij zien dat Den Haag vol is en dat dat een gevolg is van de massa-immigratie. We zien ook dat er jaarlijks een enorme toestroom is van duizenden kansarme migranten. Toen ik daar vorig jaar een motie over indiende, haalde die bijna een meerderheid. Dat is dus een heel mooi uitgangspunt voor de volgende verkiezingen. Het is dus inderdaad mogelijk voor mensen thuis dat als ze zeggen 'wij willen niet meer al die immigranten naar Den Haag halen', om te zien dat het daadwerkelijk democratisch en bij meerderheid mogelijk is om ervoor te zorgen dat we die massa-immigratie naar de stad stoppen.

Tot die tijd is het van belang dat we ervoor zorgen dat we wel weten dat de juiste mensen de stad binnenkomen en dat we dus niet allerlei mensen binnenhalen waarvan we weten dat die gaan leiden tot meer grootstedelijke problematiek. Daarom zijn wij van mening dat we mensen van elders die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering, overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen zo veel mogelijk uit de stad moeten weren. Daar kan geen weldenkend mens het mee oneens zijn. Daarom heb ik een motie geformuleerd die tegemoetkomt aan die wens van zo ongeveer alle Hagenaars, denk ik: verzoekt het college de Rotterdamwet in Den Haag stadsbreed toe te passen en daarbij van potentiële huurders van sociale huurwoningen die van buiten de stad komen te eisen dat zij beschikken over inkomen uit werk en een vog kunnen overleggen. Zoals ik al zei: Den Haag is vol. We hebben geen ruimte meer om in de breedte te bouwen, eigenlijk nog enkel in de hoogte. Wat je nu ziet gebeuren, is dat elke keer al die woonprojecten tot enorm veel discussie in de raad leiden. Ze willen weliswaar die massa-immigratie, maar waar dat dan precies moet gebeuren? Dat weten ze dus zelf ook niet. Dat is op zich een goed teken, want dat is wel de boel lekker aan het traineren. Dat zie ik altijd met veel genoegen gebeuren.

Wij willen alle beschikbare ruimte die er nog is om te bouwen, gebruiken voor betaalbare middenhuur en betaalbare koopwoningen, want daar is een tekort aan. Als wij ervoor zorgen dat we Hagenaars en Hagenezen in onze stad die recht hebben op een sociale huurwoning met voorrang kunnen huisvesten, dan lossen we dat probleem ook op. Nu zijn we enkel die sociale huurwoningen aan het bijbouwen om die massaimmigranten van de Partij van de Arbeid en GroenLinks ergens kwijt te kunnen, en dat willen heel veel mensen in Den Haag niet. Wat mensen wel willen, is zelf niet al te lang op een wachtlijst staan en dat is ook mogelijk. Als we stoppen met die voorrangsregelingen voor bijvoorbeeld statushouders, dan kunnen we ervoor zorgen dat Haagse woningen terechtkomen bij Hagenaars en Hagenezen. Daarom de motie met als dictum: van mening dat inwoners uit onze stad vooraan zouden moeten staan bij het verkrijgen van een huurwoning, verzoekt het college Hagenaars die meerjarig in Den Haag verblijven met voorrang te huisvesten. Daar kun je volgens mij ook niet tegen zijn, want we zitten hier in de gemeenteraad, gekozen door Hagenaars en Hagenezen. Dus ik snap werkelijk niet waarom het altijd zo moeilijk is om onze eigen mensen een keertje op één te zetten in plaats van altijd op de laatste plaats. Ik vind het heel bijzonder dat dat hier altijd tot zoveel gedoe leidt.

Ik wil het mijn collega-raadsleden weleens meegeven: het gaat om de mensen in onze stad, niet om de mensen die er nu nog niet zijn, maar de mensen die op jullie hebben gestemd. Het lijkt wel alsof die mensen er eigenlijk alleen toe doen vlak voor de verkiezingen en niet na de verkiezingen. Een voorbeeld. Ik ging net met mijn moties langs bij andere partijen en toen zei de heer Partiman: ik steun jouw motie wel voor het met voorrang huisvesten van Hagenaars en Hagenezen. Maar ik heb die motie al veel vaker ingediend. Waarom drie maanden voor de verkiezingen dat opeens wel steunen en al die jaren daarvoor niet? Dat is toch heel raar? Dat is net zo cynisch als de motie van de heer Groenewold. Er is vlak voor de verkiezingen opeens steun voor de standpunten van de PVV en die worden na de verkiezingen weer allemaal geparkeerd in de ondergrondse parkeergarages van de VVD die er nooit zijn gekomen. Kavish Partiman (CDA). Ik zou die steun ook wel weer kunnen intrekken, maar ik wil eventjes reageren hierop. Als de heer Kruis een dergelijke motie schrijft, kan ik me over het algemeen vaak wel in het dictum vinden. Maar de overwegingen zijn heel vaak zodanig stuitend dat, hoe goed het dictum

96

dan ook is, je die motie niet kan steunen. In dit geval is het een vrij genuanceerde motie, waardoor ik die wel kan steunen. Dat is waarom ik die deze keer wel steun. Sebastian Kruis (PVV). Dat kan allemaal wel zo zijn, maar daar is een debat voor. Dan kun je aangeven: meneer Kruis, die overwegingen, opkomen voor je eigen mensen, daar ben ik het niet mee eens, maar met het dictum wel. Dat komt dan op hetzelfde neer. Dan had u het vorig jaar ook gesteund, maar dat heb ik toen niet gehoord. Dus drie maanden voor de verkiezingen hoor ik dat opeens. Opeens is het signaal naar de stad blijkbaar: het CDA vindt ook dat we Hagenaars en Hagenezen met voorrang moeten huisvesten. Had het dan opgenomen in het coalitieakkoord bijvoorbeeld. Dat had ook een optie kunnen zijn. Dat als je gaat onderhandelen, je niet tekent bij het kruisje bij alles wat GroenLinks vindt, maar dat je ook eigen voorstellen inbrengt. Kavish Partiman (CDA). De heer Kruis heeft gelijk. We moeten consequent zijn in wat we doen. Het CDA vindt oprecht dat als we hier huizen bouwen, mensen die in deze stad wonen al heel lang op de wachtlijst staan wat ons betreft wat sneller aan een woning moeten kunnen komen dan iemand die hiernaartoe verhuist. Dat is wat het CDA vindt. Maar om consequent te zijn in mijn stemgedrag in de afgelopen jaren, trek ik mijn steun in voor de motie van de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV).

Dat vind ik op zich niet heel verbazingwekkend, omdat ik hier nu de politieke elite eigenlijk ontmasker met deze politieke anekdote hoe dat dan gaat. Wat maakt het nou uit? Het is een goed gebruik hier dat alleen de PVV, soms met steun van Groep de Mos, nog opkomt voor onze eigen mensen. Maar dit is heel cynisch voor de mensen thuis. Ze hebben er namelijk niets aan. Om toch weer een brug te slaan - dat vind ik ook belangrijk als politicus hier - zou ik de heer Partiman willen uitnodigen om dat op te nemen in zijn verkiezingsprogramma. Dan gaan we er na de verkiezingen naar kijken. Ik hoop dat ik het dan met de heer Partiman zou kunnen regelen. We gaan het zien na de verkiezingen. Tot die tijd zou ik tegen de mensen thuis willen zeggen: hou nog even vol. We zijn nu aan het laatste deel begonnen van deze collegeperiode, die desastreus heeft uitgepakt voor Den Haag. De criminaliteit is gestegen. De lasten zijn omhooggegaan. We hebben onze eigen cultuur bij het grofvuil gezet. Er zijn enorme financiële tekorten. Hagenaars en Hagenezen kunnen niet meer terecht in een huurwoning. Het einde daarvan is nabij. Op 16 maart kunnen de mensen kiezen voor verandering. Er is maar één partij die Den Haag weer terug kan geven aan de mensen thuis, en dat is de PVV. De voorzitter.

Door de fractie van de PVV, daartoe gesteund door de fracties van de VVD en de ChristenUnie/SGP, wordt de volgende motie (PVV.1) ingediend:

Motie PVV.1 Struikelstenen proactief faciliteren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Constaterende, dat: • burgers zelf onderzoek moeten doen om een struikelsteentje aan te vragen, zoals volledige naam van het slachtoffer, geboortedatum, datum en plaats van aanhouding, datum en locatie van internering, datum en locatie van uitzetting, datum en plaats van overlijden, straatnaam en huisnummer van het slachtoffer; • dit onderzoek tijdrovend en drempelverhogend; • de gemeente over alle informatie van de slachtoffers behoort te beschikken; • burgers E132,- per steen moeten betalen en dit dus betekent dat wanneer er meerdere leden uit 1 huishouden zijn afgevoerd, de kosten snel kunnen oplopen; • in Utrecht en Amsterdam de gemeente samenwerkt met de Stichting Stolpersteine welke de stenen produceert, onder mandaat van de kunstenaar Gunter Demnig. 97

Van mening, dat: • de verantwoordelijkheid voor het onderzoek en de financiering van struikelsteentjes niet alleen bij de aanvrager moet liggen, maar ook bij de gemeente; • struikelsteentjes naast een eerbetoon aan de slachtoffers en nabestaanden ook een educatief doel hebben en bijdragen aan het bewustzijn van de Joodse geschiedenis in Den Haag. Verzoekt het college: • proactief aan de slag te gaan met het plaatsen van meer struikelsteentjes, door burgers te helpen in hun onderzoek naar slachtoffers en de verantwoordelijkheid van de financiering op zich te nemen. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de fractie van de PVV worden de volgende moties (PVV.2, PVV.3, PVV.4, PVV.5 en PVV.6) ingediend:

Motie PVV.2 Rainbow Self Defence Force De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Overwegende, dat: • het COC een groot deel van de Ihbti-gemeenschap frustreert in plaats van emancipeert door zich vooral bezig te houden met intern geruzie en onzinnige voorstellen zoals regenboog stembusakkoorden en het afschaffen van geslachtsregistratie. Van mening, dat: • de Ihbti-gemeenschap gebaat is bij het creëren van weerbaarheid in plaats van het cultiveren van slachtofferschap. Verzoekt het college: • de subsidie aan het COC stop te zetten en dit geld aan te wenden voor zelfverdedigingslessen voor de Ihbti-gemeenschap onder naam van de Rainbow Self Defence Force. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PVV.3 Preventief fouilleren in gevaarlijkste delen Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Overwegende, dat: • wapen gerelateerd geweld in Den Haag de spuigaten uitloopt; • het rondlopen met messen steeds normaler wordt onder jongeren en de politie zich hier grote zorgen over maakt; • het aantal geregistreerde straatroven, gewapende overvallen, bedreigingen en mishandelingen in onze stad toeneemt; • Den Haag sinds 2019 op de lijst van moord en doodslag in Nederland op de tweede plaats prijkt. 98

Constaterende, dat: • in Rotterdam jaarlijks steeds meer steekwapens gevonden worden dankzij effectieve inzet van preventieve fouilleeracties; • in Rotterdam driekwart van de ondervraagden geen moeite heeft met de maatregel preventief fouilleren; • ook in delen van Amsterdam in september een succesvolle proef heeft plaatsgevonden met preventief fouilleren. Verzoekt het college: • zich in te spannen om preventief fouilleren in de gevaarlijkste delen van Den Haag zo snel mogelijk in te voeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PVV.4 Gezochte criminelen op billboards De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Verzoekt het college: • in overleg met het Openbaar Ministerie ervoor te zorgen dat beelden van gezochte criminelen op billboards in de stad worden verspreid. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie PVV.5 Toepassen Rotterdamwet De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Overwegende, dat: • Den Haag te maken heeft met te veel grootstedelijke problematiek. Van mening, dat: • we mensen van elders die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering, overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen, zoveel mogelijk moeten weren uit onze stad. Verzoekt het college: • de Rotterdamwet in Den Haag stadsbreed toe te passen en daarbij van potentiële huurders van sociale huurwoningen die van buiten de stad komen te eisen dat zij beschikken over inkomen uit werk en een VOG kunnen overleggen. En gaat over tot de orde van de dag.

99

Motie PVV.6 Hagenaars met voorrang huisvesten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 november 2021, ter bespreking van Voorstel van het College inzake programmabegroting 2022-2025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850). Van mening, dat: • inwoners uit onze stad vooraan zouden moeten staan bij het verkrijgen van een huurwoning. Verzoekt het college: • Hagenaars die meerjarig in Den Haag verblijven met voorrang te huisvesten. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Allereerst zou ik vanaf deze plek iedereen in Den Haag maar ook al mijn collega's een fijne Divali willen wensen. Voorzitter. Ik zou graag mijn betoog willen beginnen met een bekend gezegde van de Amerikaanse theoloog Reinhold Niebuhr, die breed bekend is en herkend wordt buiten wat je de christelijke wereld zou kunnen noemen: 'God, grant me the serenity to accept the things I cannot change, the courage to change the things I can, and the wisdom to know the difference'. Toegepast op de politieke situatie in onze gemeenteraad en onze stad, wil ik het graag hebben over het begrip 'verantwoordelijkheid', waar dit gezegde onder meer over gaat: de verantwoordelijkheid die wij als raad, als college maar ook juist als inwoners van Den Haag hebben.

Vandaag wil ik die verantwoordelijkheid bij drie onderwerpen verder uitwerken: duurzaamheid, mobiliteit en leefbaarheid. Duurzaamheid. Onze prachtige stad, ons prachtig Den Haag, die stad hebben we te leen. We hebben onze stad te leen van de toekomstige Hagenaars en Hagenezen. We hebben het in bruikleen van de volgende generatie inwoners van Den Haag. Het is dan ook een belangrijke verantwoordelijkheid dat we er alles aan doen om de stad beter achter te laten dan we die hebben aangetroffen, zodat die toekomstige inwoners dit kunnen voortzetten. Dan maak ik me toch zorgen. Zorgen dat we te veel inzetten op ambities die hoge risico's hebben, op experimenten die veel geld, energie en tijd kosten zonder dat we weten of het echt grootschalige verduurzaming oplevert. Een voorbeeld is het dichtdraaien van de gaskraan. Het klinkt wellicht duurzaam, maar het kan niet zomaar omdat veel woningen immense investeringen vereisen voordat ze van het gas af kunnen. Veel beter kunnen we kiezen voor stappen die wellicht niet spectaculair klinken, maar wel concrete en bewezen oplossingen voor verduurzaming zijn. Begrijp me niet verkeerd. Onze ambitie op het gebied van duurzaamheid zou torenhoog moeten zijn. Onze aanpak van klimaatverandering is enorm urgent. Maar we moeten wel blijven nadenken over wat in deze fase de meeste zoden aan de dijk zet.

Dat is onder meer vol inzetten op isoleren van heel veel Haagse woningen. Dat scheelt CO2, dat scheelt geld voor de gemeente en voor onze inwoners. Laten we daarom echt aan de slag gaan met een isolatiefonds. Het CDA Den Haag zal dan ook de motie van onder andere de VVD, de Partij voor de Dieren en de HSP steunen, maar we willen zelf ook twee moties indienen. Ten eerste een motie waarmee we de uitvoering van het isolatiefonds willen aanjagen met de titel 'Zet het Haags isolatiefonds on fire'. Daarvan luidt het dictum: roept het college op met urgentie, maar uiterlijk voor 1 december 2021, de raad een rapportage toe te sturen met daarin een heldere omschrijving van de stand van zaken van de uitvoering van het isolatiefonds en een plan van aanpak om deze uitvoering verder te optimaliseren. Ten tweede een motie met de titel 'Brede communicatie over het fonds isolatie' omdat we het van groot belang vinden dat zo veel mogelijk Haagse inwoners ingelicht worden over het Haags isolatiefonds. Het dictum luidt: roept het college op een uitgebreid communicatieplan op te zetten en 100