RIS310659 Bijlage

VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL DEN HAAG ZUIDWEST ZOMER 2021

T S E W Z U I D st! e b n ’ z op

INHOUD

INLEIDING Dit is het derde jaar van de Regiodeal Zuidwest en we zijn trots op wat we hebben bereikt. We zijn gestart in het voorjaar van 2019 en hebben in korte tijd veel aandacht en betrokkenheid gegenereerd. Maart 2020 was echter het begin van de wereldwijde coronapandemie, die nog steeds voortduurt. Dit heeft een enorme impact op de projecten. Veel activiteiten konden niet of slechts beperkt doorgaan. Er moest snel worden overgeschakeld op online contacten en bijeenkomsten. Een manier van contact die niet iedereen in Zuidwest makkelijk afgaat.

Toch hebben Zuidwest en haar bewoners juist nu laten zien dat er veel initiatief en saamhorigheid is. Waar ‘reguliere projecten’ last hadden van de coronamaatregelen, ontstonden er veel spontane acties waarbij mensen de handen ineensloegen om elkaar te helpen. Zo brachten vrijwilligers maaltijden langs bij ouderen en mensen die niet makkelijk de deur uit kunnen. De Schermerstraat in Moerwijk werd tot ‘het liefste straatje van Den Haag’ uitgeroepen, de Mengelmoestuin is geopend met veel actieve tuinierders uit de buurt, en het Beweeglab houdt bewoners in beweging met diverse activiteiten (ook online). Met deze rapportage maken

2 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

we de balans op van de stand van zaken tot 1 juli 2021, zowel inhoudelijk als financieel. Met de Regiodeal, bestuurlijke aandacht en bij­ behorende impulsmiddelen is er een flinke stap gezet in het herstel van Zuidwest. Deze extra aan­ dacht vanuit de gemeente en het Rijk is belangrijk, maar op zichzelf niet voldoende om in de wijken structurele verandering tot stand te brengen. Voor het oplossen van de problemen, maar vooral ook voor het benutten van de kansen die er liggen, is het belangrijk om samen te werken met bewoners, het bedrijfsleven en partners uit de wijk. Dit is dan ook een belangrijk onderdeel van de Regiodealwerk­ wijze. In deze rapportage kunt u ook lezen welke lessen wij met het Regiodealprogramma hebben geleerd, wat onze speerpunten in de resterende periode zijn en hoe we dat met alle betrokkenen bij de deal gaan oppakken. Anno 2021 is Zuidwest niet meer het ‘vergeten’ gebied waar het niet goed gaat. Er gebeurt veel. Naast de Regiodeal is ook een gebiedsvisie opgesteld met plannen voor sloop/nieuwbouw en het toevoegen van 10.000 extra woningen in de ‘Woondeal’. Vanuit het Rijk is de ‘Rijksstatus’ toegekend aan de 4 wijken in Zuidwest: Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust. Daarmee

is Zuidwest opgenomen in een interbestuurlijke programma Veiligheid en Leefbaarheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijks­ relaties (BZK). Door deelname aan dit programma kan ook op lange termijn sociaal, economisch en fysiek worden geïnvesteerd in Zuidwest. Voor Den Haag Zuidwest moeten al deze inspanningen de ommekeer ondersteunen naar een aantrekkelijke, zelfredzame en duurzame woon-, werk- en leefomgeving met evenveel kansen voor de bewoners als in andere delen van de stad.

INHOUD

REGIODEAL ZUIDWEST

inwoners per wijk

25.000

12.000 25.000

8.000

Moerwijk Morgenstond Vrederust Bouwlust

3 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

ZUIDWEST BESTAAT UIT DE HAAGSE WIJKEN MOERWIJK, MORGENSTOND, VREDERUST EN BOUWLUST. DE REGIODEAL IS EEN SAMENWERKING TUSSEN HET RIJK EN DE WIJKEN OM DE KRACHT VAN ZUIDWEST TE VERSTERKEN.

INHOUDSOPGAVE

Inleiding

2

Managementsamenvatting

5

Stand van zaken projecten

11

• Pijler 1 Versterken van samenleving en participatie

13

• Pijler 2 Gezonde en vitale inwoners

22

• Pijler 3 Activeren, leren en werken

4 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

(inclusief wijkeconomie)

26

Stand van zaken bestedingen

35

Leerpunten, aandachtspunten en acties

37

Vooruitblik

42

Bijlage dashboard

43

MANAGEMENTSAMENVATTING

INHOUD

MANAGEMENTSAMENVATTING Waarom doen we dit ook alweer? Inwoners van Zuidwest zijn vaker dan elders laag­ opgeleid, arm en werkloos. Wie in Moerwijk overlijdt, heeft gemiddeld zeven jaar korter geleefd dan andere Hagenaars. Wie in Zuid­ west naar school gaat, krijgt gemiddeld één schoolniveau lager geadviseerd dan jongeren in andere wijken.

De cijfers over Zuidwest zijn al geruime tijd slecht, zeker in vergelijking met de rest van Den Haag. In 2019 is het college daarom gestart met een belangrijke impuls te geven aan het sociaal-eco­ nomische herstel van Zuidwest. In eerste instantie met de Regiodeal Zuidwest, een deal met het Rijk waarbij elke euro van het Rijk door het college wordt verdubbeld. Een rijksbijdrage van € 7,5 miljoen heeft uiteinde­ lijk geresulteerd in een aanvullende bijdrage van partners in de stad en dit college van bijna € 15 miljoen. Hierdoor is ruim € 22 miljoen beschikbaar gekomen voor Zuidwest voor de periode 2019– 2023. Inmiddels is het gehele bedrag toegekend aan projecten in Zuidwest, en is ook gestart met de projecten uit de 3e tranche (RIS309474).

6 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

De Regiodeal heeft hiermee een gevarieerd en even­ wichtig palet aan projecten mogelijk gemaakt, dat bijdraagt aan de doelstellingen van de drie pijlers: 1) sociale samenhang en veiligheid; 2) gezonde en vitale inwoners, en 3) activeren, leren en werken.

Stand van zaken in vogelvlucht Wat gaat er goed en wat gaat minder goed, en hoe komt dat? Op welke resultaten zijn we trots, en wat brengt de toekomst nog? Met deze tweede rapportage maken we de balans op van de stand van zaken tot 1 juli 2021, zowel inhoudelijk als financieel. In de volgende alinea’s vindt u de stand van zaken per pijler op hoofdlijnen. PIJLER 1 SAMENLEVING, PARTICIPATIE EN VEILIGHEID

Ontmoetingscentrum Allekanten is beperkter open geweest, maar heeft desondanks goede resultaten geboekt. Ruim 800 omwonenden kwamen langs; een groot aantal initiatieven en activiteiten gericht op het leveren van een positieve bijdrage in de wijk heeft plaatsgevonden, en er zijn meerdere nieuwe vaste vrijwilligers betrokken. De Participatie Keuken heeft – ondanks alle beperkingen – 100.000 maal­ tijden bezorgd, waarvan 20.000 in Zuidwest. Ook Bij Betje speelde goed in op de behoeftes van haar bezoekers.

Pandje 4 is er in geslaagd bewoners meer dan 350 keer (!) actief te krijgen in de buurt. Lief en Leedstraatjes zijn een groot succes. In Zuidwest zijn inmiddels 76 straten actief en bijna 1.500 bewoners betrokken. Buurtkamer de Luyk, stads­ landbouw ‘de Mengelmoestuin’ en de sociale supermarkt Kies! zijn dit voorjaar gestart en boeken vanaf de opening goede resultaten. Vreedzame Wijk loopt al een tijd met goed resultaat in Vrederust, de methode is inmiddels uitgebreid naar Bouwlust en Moerwijk, en in Morgenstond zijn partijen met elkaar in gesprek

INHOUD

Door middel van een samenwerking tussen politie, woningcorporaties en de Haagse Pandbrigade is in 2020 het project Basis op orde gestart voor de aanpak van ondermijning, spookbewoning en andere woning-gerelateerde misstanden. PIJLER 2 GEZONDE EN VITALE INWONERS

hoe ze deze methodiek ten behoeve van een positief opvoedklimaat met elkaar kunnen toepassen. Het project wordt breed gedragen door leerkrachten, kinderen, jongeren, ouders, wijkagenten, welzijns­ werk en religieuze organisaties waarbij wederzijds respect en vreedzaam oplossen van misverstanden en conflicten centraal staan.

7 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

De projecten in deze pijler richten zich op het stimuleren en faciliteren van persoonlijke ontwikkeling en gezondheid van de inwoners van Zuidwest. Dit gaat via het stimuleren van sport en bewegen en het beïnvloeden van gezond gedrag, maar ook via cultuurprojecten. Zo is Life Goals begin 2020 gestart, met het motiveren en betrekken van kwetsbare mensen door sport en bewegen, en zijn zij er ondanks corona toch in geslaagd om tijdens de lockdown zo goed als mogelijk door te gaan met het begeleiden van de meest kwetsbare inwoners van Den Haag Zuidwest. En het Haags Sportkwartier ontwikkelt inmiddels vanuit twee beweeglabs sport- en beweegactiviteiten in co-creatie met bewoners en lokale organisaties. Tijdens de lockdown was het aanbod met name online en kleinschalig, maar tegen de zomer konden alle activiteiten weer opstarten en zo kan verder worden gebouwd aan een sportief Zuidwest.

Het project De gezinsketenaanpak heeft last gehad van corona en heeft daardoor besloten geen inspanning meer te doen op het bereiken van extra gezinnen. De focus ligt nu op de inrichting van het preventieloket en het creëren van extra gezondheidsaanbod in de wijk. Het preventieloket is gevestigd in de huisartsenpost Moerwijk. De culturele activiteiten van ‘Zuidwest vertelt zijn ver­ haal’ zijn tegen de zomer weer volledig opgepakt en weten de inwoners van Zuidwest goed te bereiken. Tot slot is in het Open-leercentrum het afgelopen half jaar zo veel mogelijk les gegeven via digitale middelen. Volwassenen en jongeren volgen lessen in taal, techniek en digitale vaardigheden. Er is veel animo aanwezig om na de zomervakantie weer fysiek onderwijs te geven en te volgen. Honk1 is verhuisd van Pand Zuidwest naar het bedrijfsverzamelgebouw ‘Keu’s genoeg’ aan de Genemuidenstraat. Honk1 kon vanwege de corona­ maatregelen tijdens de tweede lockdown alleen bezoek op afspraak organiseren. Inmiddels zijn diverse werkgevers verbonden aan Honk1 en worden goede resultaten geboekt in het bij elkaar brengen van kandidaten en werkgevers. Ook JINC, die zich inzetten op diverse projecten voor kansen­ gelijkheid onder kinderen en werken aan een betere

INHOUD

verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, is gestart met lessen in digitale vaardigheden. PIJLER 3 ACTIVEREN, LEREN EN WERKEN

Werkfit-trajecten zijn gestart bij Allekanten en bij het project Buurtconciërge/Van afval naar grondstof. Het wijkleerbedrijf is 1 april 2021 van start gegaan, en de leerwerktrajecten zijn gestart bij ‘Made in Moerwijk’. Het project Pimp Zuidwest is met kandidaten van het ROC van start gegaan en de eerste portieken zijn opgeknapt. Ook is de pilot van de Instap-economie gestart.

Om de wijkeconomie te stimuleren is een bedrijfscontactfunctionaris vanaf de tweede helft 2019 aan de slag. Deze helpt voornamelijk kleinschalige ondernemers in Zuidwest bij het opstarten en laten groeien van hun bedrijf. Door rechtstreekse en veelal persoonlijke contacten met de ondernemers heeft de bedrijfscontact­ functionaris een goed beeld van de praktische behoeften van ondernemers en de problematiek waar zij in Zuidwest tegenaanlopen. Om meer economische activiteit in de wijken mogelijk te maken, maken we meer panden geschikt voor kleinschalige bedrijvigheid zoals Pand Zuidwest, in de Twickelstraat en in Ruim­ zicht. Pand Zuidwest is vanaf de opening in februari 2020 een succes; dit tijdelijke project krijgt daarom de kans om zich te ontwikkelen tot een permanente, centrale HUB voor ondernemer­ schap in Zuidwest.

Actuele ontwikkelingen NIEUW: POP-UP BUURTBIBLIOTHEEK MOERWIJK

In Moerwijk is al langere tijd behoefte aan een wijk­ bibliotheek met lange openingstijden, een goede collectie, aansprekende activiteiten en een grote zichtbaarheid. Dankzij de inspanningen van de

8 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

buurtbewoners en de gemeente samen is er nu resultaat. Dit najaar wordt de pop-up Buurtbiblio­ theek Moerwijk geopend aan de Twickelstraat. VERLENGING SOCIAL IMPACT MAKELAAR (SIM)

Dit (1e tranche) project is vorig jaar gestart, heeft goede resultaten geboekt en wordt verlengd met een jaar. Het is een innovatief project met als doel meer bedrijven te motiveren te investeren (financieel, materieel of niet materieel) in sociale projecten in Zuidwest. Focus komt meer dan nu te liggen op ‘niet-materiële social return’ activiteiten, zoals coaching en hulp bij het opzetten van een financiële administratie e.d. VERLENGING BIJ BETJE

Bij Betje is een open huiskamer in de wijk waar iedereen welkom is, een plek om te ontsnappen aan de eenzaamheid, mee te doen aan activiteiten of je in te zetten als vrijwilliger. Begin dit jaar waren perikelen rond wijkwinkel Bij Betje (RIS309447). Desondanks zijn activiteiten en resultaten de gehele periode goed op peil gebleven. De maatregelen die het bestuur en gemeente inmiddels hebben genomen, geven ook voldoende vertrouwen dat een dergelijke situatie in de toekomst niet opnieuw zal voorkomen.

INHOUD

Financiën De inhoudelijke invulling van het programma – en de hierbij behorende projecten – is dus goed op gang gekomen, maar door de impact van corona lopen de feitelijke financiële uitgaven op onderdelen nog achter. De verwachting is dat veel van de activiteiten, en daarmee ook de bestedingen, in de resterende Regiodealperiode tot 2023 wel kunnen worden gedaan. Mogelijk zal hier en daar de looptijd van projecten wel worden verlengd.

vooral voor partners in de wijk, die bewoners helpen activeren richting (vrijwilligers)werk. • De parels van Zuidwest ontstaan op het snijvlak van beleidsterreinen. Intern gemeente­ lijk is dit een flinke opgave qua afstemming en financiering, waar in de vervolg aanpak Zuidwest rekening mee moet worden gehouden. • Het belang van duurzame financiering van voor­ zieningen en initiatieven, voor het herstel van vertrouwen tussen gemeente en de mensen en organisaties in de wijk, is groot.

Lessons learned GESTOPT

Het afgelopen jaar zijn ook enkele projecten of onderdelen van projecten gestopt, die onvoldoende van de grond kwamen, en te weinig perspectief laten zien op een positief resultaat. Het gaat om de projecten Talentstart (onderdeel scholing en training), Schuldenzorgenvrij (onderdeel schulden­ zorgenvrije flat), Talenthuis en de Energieacademie (RIS309998). In de rapportage is een meer uitge­ breide toelichting bij deze projecten opgenomen.

9 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

In de afgelopen maanden is met projectleiders en betrokkenen vaak gesproken over de voortgang, de kansen en de risico’s. Deze gesprekken hebben belangrijke lessen opgeleverd. Zowel op project­ niveau als op het niveau van inter­sectoraal werken binnen de gemeente: • Het belang van extra stut en steun op organisatorisch gebied voor de kleinere projecten en ontmoetingsruimtes, omdat hier vaker gewerkt wordt met vrijwilligers met beperkte organisatorische ervaring. • Het belang van het vinden van experimenteer­ ruimte om bepaalde vrijwillige inzet anders te kunnen belonen (bijv. participatie inkomen / instapeconomie). • Met lokaal maatwerk kunnen de ervaren procedurele lasten soms worden verlicht,

Partnerraad en participatie Met de grote opgave die Zuidwest te wachten staat – zowel op sociaal, economisch als op fysiek vlak – en de impact die dit gaat hebben op bewoners, ondernemers en wijkorganisaties, is het belang van hun stem in deze plannen groot. Dat roept tegelijk ook de behoefte op aan afstem­ ming. Een van de initiatieven om meer afstemming te krijgen in het ophalen van ‘de stem van Zuid­ westers’ is de partnerraad Zuidwest, die in 2019 ten behoeve van de Regiodeal is opgericht, maar zich inmiddels verder ontwikkelt tot een breed adviesplatform. Naar verwachting ligt er het eerste kwartaal van 2022 een uitgewerkt voorstel voor en vanuit de partnerraad zelf hoe dit toekomst­ bestendig kan worden georganiseerd.

INHOUD

Vooruitblik Regiodeal De vraagstukken in Zuidwest kunnen niet ‘quick and dirty’ worden opgelost. Voor de Regiodeal betekent dit dat de komende periode goed wordt bekeken welke projecten echt bijdra­ gen aan perspectief van mensen en aan de maat­ schappelijke opgaves in Zuidwest. En hoe we die projecten zoveel mogelijk structureel kunnen maken. Daarmee komt het Regiodealprogramma in de volgende de fase; meer aandacht voor de voortgang en de resultaten enerzijds (onder meer via de campagne #zuidwestopznbest), en ander­ zijds meer focus op de borging van succesvolle initiatieven. Er is door de opzet van het Regiodealprogramma, en de positieve energie daaromheen, een grotere betrokkenheid bij Zuidwest ontstaan, zowel binnen Den Haag, als bij het Rijk. Er wordt inmiddels hard gewerkt aan het interbestuurlijke programma Veiligheid en Leefbaarheid als duurzame opvolger voor de Regiodeal. Goedlopende projecten en de lessons learned uit de Regiodeal gaan zoveel mogelijk landen in deze brede Aanpak Zuidwest voor de langere termijn.

10 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

STAND VAN ZAKEN PROJECTEN

INHOUD

STAND VAN ZAKEN PROJECTEN Najaar 2019 zijn 17 projecten van start gegaan in de eerste tranche, en in de zomer van 2020 nog eens 17 in de tweede tranche. Onlangs is een derde tranche met 7 projecten goedgekeurd (zie ook vooruitblik). Deze projecten zijn onlangs gestart of staan op het punt van start te gaan.

Het programma van de Regiodeal is uitgewerkt langs drie pijlers: 1. Versterken samenlevingsopbouw en maat­ schappelijke participatie, met als doel dat mensen gaan meedoen en zich betrokken gaan voelen bij straat, buurt en wijk. 2. Vitale inwoners, met als doel dat mensen meer gaan bewegen en gezonder gaan leven, om gezondheid en het welzijn van mensen in Zuidwest te verbeteren. 3. Activeren, leren en werken (inclusief wijk­ economie), met als doel dat mensen hun beschikbare talenten gaan inzetten, liefst in een betaalde baan. De volgende hoofdstukken geven per pijler en per project de stand van zaken op 1 juli 2021 van de projecten die in de 1e en 2e tranche zijn gestart.

12 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

De voortgang maken we ook zichtbaar in een dash­ board waarin de stand van zaken van een project op 4 aspecten is beoordeeld: resultaat, proces, financiën en verwachting. Dit is een belangrijk ijk­ punt voor het verdere vervolg van een project. Voor een aantal projecten is het belangrijk om tijdig in te grijpen en indien nodig nieuwe afspraken te maken om het beoogde einddoel van het project in 2022

te kunnen halen. In een enkel geval moest gecon­ cludeerd worden dat het niet realistisch is om dat einddoel te halen. Voor 4 (deel) projecten is inmid­ dels besloten om het project stop te zetten. Hieronder wordt per pijler een overzicht gegeven van de stand van zaken van de projecten tot 1 juli 2021. Overigens zijn niet alle projecten zuiver te plaatsen binnen één pijler.

overzicht projecten per pijler PIJLER 1

PIJLER 2

PIJLER 3

EERSTE TRANCHE

EERSTE TRANCHE

EERSTE TRANCHE

• Allekanten • Wijkwinkel Bij Betje • Participatiekeuken • Vrederust versnelt/Pandje 4 • 100 buurttalenten • Vreedzame Wijk • Talenthuis Moerwijk

• Gezinsketenaanpak Gezinsketenaanpak preventieloket • Life Goals • Beweeglab • Talentstart Het Open Leercentrum HONK1 Scholing en training

• Made in Moerwijk • Buurtconciërge • Energieacademie • Schuldenzorgenvrij Geldzaken070 | Schuldenzorgenvrije flat • SIM makelaar • Instapeconomie • Bedrijfscontactfunctionaris

TWEEDE TRANCHE

TWEEDE TRANCHE

• Stadslandbouw • Lief en Leedstraatjes • Moerwijk West • Sociale supermarkt Kies! • Buurtkamer de Luyk • Basis op orde

• JINC • Cultuur: Zuidwest vertelt zijn verhaal

TWEEDE TRANCHE

• Pimp Zuidwest • Kinderopvang Participatie doelgroep • Wijkleerbedrijf • Vervoersservice Westland • Pand Zuidwest • Ruimzicht • Skills in de stad • Twickelstraat

INHOUD

PIJLER 1

Versterken van de samenleving en de participatie Bewoners hebben aangegeven dat ze fysieke locaties voor laagdrempelige ontmoetingen een basisvoorwaarde vinden voor fijn samenleven. Vanuit deze locaties kunnen participatie-trajecten en projecten worden opgezet om de sociale veiligheid te verbeteren, en om bewoners vitaler, werkfit of ondernemender te maken. Het project Vreedzame Wijk is vooral gericht op het verbeteren van het opvoedklimaat in de wijk en het stimuleren van onderlinge verdraagzaamheid.

en aangesproken op hun talenten. Mensen worden gestimuleerd en geholpen om hun talenten in het wijkbedrijf in te zetten. Allekanten zorgt vervolgens voor ontwikkeling op het gebied van taal, financiën, gezondheid en leidt daarna waar mogelijk toe naar (vrijwilligers)werk. Allekanten is een voorbeeld van een project dat voor alle pijlers iets te bieden heeft. Het is bij pijler 1 gezet omdat het begint met elkaar ontmoeten. Het wijkbedrijf is ook de thuisbasis van het project Van afval naar grondstof/Buurtconciërge waar bewoners werkfit gemaakt worden en voor ondernemende bewoners de bedrijfscontactfunc­ tionaris regelmatig langs komt (zie ook pijler 3).

1. Allekanten

13 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

Er is een integraal programma opgebouwd met diverse partners op het gebied van taal, gezond­ heid, financiën, duurzaamheid/ondernemen, (vrijwilligers)werk. Voorbeelden van activiteiten zijn: taalles, computerles, wandelen, snuffelmarkt, koken/eten, fietsles, sollicitatietraining, schoon­ maak, afvalscheiding, naailes, koffie/thee, hulp bij financiën en formulieren, debatteren, dansen, etc. Er komen ouderen, statushouders, moeders, werk­ zoekenden, vrijwilligers, trainers en stagiaires van diverse opleidingen. Ook het project Van afval naar grondstof/Buurt­ conciërge dat gericht is op het werkfit maken van bewoners gebruikt Allekanten als uitvalsbasis. Voor het project Instapeconomie worden ook kandidaten vanuit Allekanten ingezet. De resultaten van deze twee projecten worden beschreven bij pijler 3 (Activeren, leren en werken (inclusief wijk­economie).

EERSTE TRANCHE

In Allekanten kunnen mensen in de geborgen­heid en vertrouwdheid van hun eigen wijk, op eigen tempo en kracht werken aan persoonlijke doel­ stellingen. Door de grote afstand tot de arbeids­ markt – en soms ook tot de samen­leving – zijn deze mensen vaak lastig inzetbaar in re-integratie­ trajecten. In wijkbedrijf Allekanten worden zij van­ uit hun eigen wijk benaderd (netwerkbenadering)

VOORTGANG TOT JULI 2021

Hier is iedereen welkom

2. Wijkwinkel Bij Betje Wijkwinkel Bij Betje in de Betje Wolffstraat biedt (tot corona) meer dan zes dagen per week ruimte voor ontmoeting voor en met bewoners. Zij vinden daar een luisterend oor en kunnen in de winkel

INHOUD

deelnemen aan diverse activiteiten: cursussen, voorlichting over gezondheid, geldzaken en par­ ticipatie etc. Vragen of problemen worden samen met de bewoner direct opgepakt zo nodig met professionals. Alle bezoekers van Bij Betje worden gestimuleerd zich als vrijwilliger voor de buurt in te zetten. De Regiodeal voorziet in voortzetting voor drie jaar en voor uitbreiding van activiteiten, waar­ bij ook wordt ingezet op samenwerking met andere Regiodealprojecten.

VOORTGANG TOT JULI 2021

Het succes van Bij Betje zit in de laagdrempelig­ heid, de persoonlijke benadering, een luisterend oor, makkelijk mee kunnen doen en (eerste)hulp­ verlening door ervaringsdeskundigen uit de wijk.

14 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

Bij Betje draagt bij aan tegengaan van eenzaam­ heid en armoede, zet in op talentontwikkeling en vrijwilligerswerk, en kan zorgen voor doorgeleiding naar professionele hulpverlening op diverse terreinen. Via Bij Betje zijn vijf bewoners bij de Albert Heijn aan de slag gegaan en een vrijwilligster heeft zichzelf zo goed ontwikkeld dat zij na 2 jaar een vaste baan als coördinator kreeg. Met het bezorgen van maaltijden samen met onder andere het Rode Kruis is tijdens de lock­ downs noodhulp geboden aan 60 tot 80 personen per week, voornamelijk gezinnen en alleenstaanden uit de doelgroep. Tijdens corona is Bij Betje gestart met belgroepen om persoonlijk contact te kunnen houden. Gemiddeld kwamen er in de afgelopen periode 3 à 4 hulpvragen per week binnen. Zo’n 80% is door Bij Betje opgepakt. De overige 20% is doorverwezen naar samenwerkende partners zoals, De Participatie Keuken, de Pit en helpdesk Geldzaken. Vanaf april 2021 is gestart met een aantal vaste activiteiten zoals de knutselmiddag op woensdag, drie keer per week een gezamenlijk deeldiner en lunch, en ‘elke zondag is moederdag’ met opvang voor de kinderen. Samen met de Haagse Hoge­ school heeft Bij Betje een project over gezonde

voeding gestart waarin wekelijks zo’n 50 gezonde boodschappenpakketten van € 15 worden gemaakt (elk goed voor zes maaltijden!). In de zomer is het aantal vrijwilligers uitgebreid tot twaalf, er is een helpdesk Geldzaken, de rechts­ winkel houdt elke woensdag spreekuur, en woning­ corporaties zijn van plan spreekuren te houden voor huurders met taalachterstanden. Bij Betje is in het voorjaar gestart met Nederlandse les, naai­ les en een spelletjesmiddag voor volwassenen. Voldoende redenen om Bij Betje te verlengen.

3. De Participatie keuken Het project De Participatie Keuken bouwt voort op de ervaringen en het succes met Resto van Harte. Het pand ‘Hart van Moerwijk’ is door Staedion verduurzaamd, gerenoveerd en verbouwd. Op de begane grond wordt een keuken gerealiseerd. In de keuken kunnen straks producten die over zijn gebleven in het Westland, de supermarkten, restaurants of uit buurttuinen, snel worden verwerkt tot diepvriesmaaltijden of tot halfproducten die in de buurt kunnen worden verspreid. Dit doet de keuken samen met buurt­bewoners, klanten van de voedselbank en stagiairs. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden hier opgeleid voor

INHOUD

de horeca- en de cateringbranche, en zo mogelijk bemiddeld naar een baan. De Participatie Keuken heeft hiervoor een netwerk van stedelijke en landelijke horecaondernemers en cateraars. VOORTGANG TOT JULI 2021

Als gevolg van de lockdown zijn de bouwplannen in maart 2020 stil gelegd; inmiddels zijn deze weer opgepakt. Vanaf voorjaar vorig jaar, toen de voedsel­ banken sloten, heeft de keuken zoveel mogelijk bewoners van een gezonde maaltijd voorzien. In de zomer van dit jaar is op 3 plekken gestart met aanschuiftafels (community koken), te weten ontmoetings-centrum Randveen, Made in Moerwijk en Pandje 4. Op korte termijn wordt een aanschuif­ tafel in wijkcentrum Moerwijk gestart in samen­ werking met Xtra. Wekelijks worden op deze manier 50-75 bewoners bereikt, met de hulp van 10 vrijwilligers. Vanuit de Weggeefkiosk in het pand Hart van Moerwijk worden diverse inwoners voor­ zien van producten zoals brood, groenten en een variatie aan houdbare producten. Wekelijks voorziet De Participatie Keuken minimaal 20 zogenoemde eet-initiatieven door de hele stad van voedseloverschotten, hiermee worden zo’n 2.000 mensen geholpen. In totaal is in het eerste half jaar ruim 250.000 kilo aan groente, fruit en ver­

15 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

pakte spullen ontvangen en verdeeld. Het aandeel in Zuidwest is minimaal 50%. Een ander onderdeel van De Participatie Keuken is het stimuleren van moestuinieren, buurtbewoners hebben in korte tijd 10 tuintjes uit de grond gestampt. Quote van een inwoner na de eerste ervaring met De Participatie Keuken: ‘We hebben geleerd dat het belangrijk is dicht bij je missie en doelen te blijven. De kracht zit in de samenwerking, concurrentie bestaat niet, je wordt elkaars verlengstuk waardoor we nog meer kwetsbare groepen kunnen helpen en zo de veerkracht van bewoners in Zuidwest kunnen vergroten.’

4. Vrederust versnelt Op twee plaatsen in Vrederust zijn laagdrempelige centrale buurtlocaties gerealiseerd: Ontmoetings­ centrum Vrederustlaan en Bewonersbedrijf Pandje Dreef 4. Behalve ontmoeten worden bewoners gestimuleerd elkaar te ondersteunen, buurtinitia­ tieven te starten of vrijwilliger te worden om de participatie in Vrederust een stevige impuls te geven. Verschillende bewoners organiseren op vrijwillige basis activiteiten zoals taalles, huiswerk­ begeleiding, vrouwen in hun kracht zetten, talent­ scouting en zelfhulpgroepen (AA en NA). Daarnaast is er samenwerking met Allekanten en de andere Regiodealprojecten. VOORTGANG TOT JULI 2021

Er is in Pandje 4 hard gewerkt aan het op elkaar afstemmen van het netwerk van gebruikers. Vrijwilligers spelen een grote rol op deze locatie. Inmiddels zijn zij aan de slag als schoonmaker, inkoper, activiteitenbegeleider en gastvrouw/-heer. In samenspraak met de bewoners wordt de activiteitenplanning gemaakt. Verder wordt samengewerkt met een uitgebreid scala aan partners waaronder Helpdesk Geldzaken, Staedion, Vreedzame Wijk, en InHolland.

INHOUD

Pandje 4 is ook bedoeld om jongeren meer te betrekken bij de buurt, onder meer bij (het afronden van) de verbouwing van het pand. Samen met het Jongerenwerk wordt gekeken naar een geschikt aanbod voor jongeren. Ook veiligheid heeft alle aandacht, onder meer aan de Dreef. Verder zijn er nauwe contacten met Streetsport en Masterpeace bij het maken van een muurschildering. In 2020 bezochten rond de 250 bewoners Pandje 4, in de eerste helft van 2021 waren dat er rond de 350, mede dank zij alle activiteiten. Van hen hebben 17 bewoners zich aangeboden als vrijwilliger; daar­ bij wordt goed gekeken naar hun doorgroeimogelijk­ heden naar bijvoorbeeld coördinator, beheerder, of schoonmaker. Na de zomer gaan alle structurele activiteiten weer van start zoals; het inloop spreekuur, koffie ochtenden en taallessen.

5. Buurttalenten Bewoners van Moerwijk willen hun kracht aan­ boren en inzetten voor werk op het gebied van de energietransitie en het verbeteren van het leefklimaat. Hierbij willen de bewoners tegelijk

16 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

zichzelf en de buurt ontwikkelen. Hiervoor worden laagdrempelige trainingen opgezet: burenhulp bij renovatie, Schimmel-schoon en energieadviseur. Dit project wordt uitgevoerd onder regie van Duurzaam Den Haag.

programma naar de wijken Morgenstond, Bouwlust en Moerwijk is wenselijk en noodzakelijk. Per wijk wordt gekeken naar draagvlak en organisatiever­ mogen, en de meest geschikte aanpak bepaald.

VOORTGANG TOT JULI 2021

Er zijn tien inwoners van Moerwijk getraind om hierin mee te gaan werken. Ook zijn er trainingen ontwikkeld voor ‘Schimmel schoon’ en ‘Burenhulp’. Er is gestart met de intakegesprekken met mogelijke deelnemers. Na de zomer is de training ‘Schimmel schoon’ gestart met 30 deelnemers.

6. Vreedzame Wijk In Vrederust zijn positieve ervaringen opgedaan met het concept Vreedzame Wijk. De basis van een Vreedzame Wijk wordt gevormd door de scholen. De principes van De Vreedzame School worden verbreed naar andere plekken via wijkprofessionals en -organisaties; van de leerkracht en de wijkagent via de leerlingen naar de ouders, de buurt en de religieuze instellingen. Gezamenlijk bieden deze organisaties een duurzaam, veilig en eenduidig opvoedingsklimaat waarbij wederzijds respect en vreedzaam oplossen van misverstanden en conflicten centraal staat. Een uitbreiding van dit

VOORTGANG TOT JULI 2021

Moerwijk: In Moerwijk doen 4 scholen mee, waarvan er 2 al vreedzaam zijn; nieuwe partijen melden zich nog steeds. In het najaar wordt een kinderwijkraad ge­ ïnstalleerd waar problemen en oplossingen worden besproken. De samenwerking tussen scholen en sportverenigingen komt van de grond, in oktober organiseren ze gezamenlijk een vreedzame fakkel­ optocht. Inzet is dat volgend jaar de coördinatie in Moerwijk wordt verzorgd door MOOI Welzijn.

INHOUD

Morgenstond: Uit gesprekken met partners komt naar voren dat ze wel open staan voor een community­ programma als de Vreedzame Wijk; ze willen graag gezamenlijk optrekken in positief opvoeden/ opgroeien. Hier worden in elk geval scholen en kinderen bij betrokken, bijvoorbeeld bij inrichten van nieuwe speelplekken. Als aftrap voor een gezamenlijke aanpak is op 30 september 2021 een wijkgesprek georganiseerd waar kinderen en jongeren (inclusief het jongeren BIT) met wijkpartners praten over een werkagenda die schooljaar 2021–2022 ingaat. Bouwlust: Partners in de wijk (politie en welzijn) willen graag helpen met de Vreedzame Wijk in Bouw­ lust. Vanaf september 2020 hebben zij gepraat in klassen en met leerkrachten. Ook hier wordt een kinderwijk­raad opgericht en komen er trainingen voor wijkmediatoren.

7. Talenthuis In het Talenthuis Moerwijk werken diverse partijen samen aan talentontwikkeling, zij heeft hierin een makelaarsrol (vraag en aanbod bij elkaar brengen). Een belangrijke randvoorwaarde hiervoor is dat het complete aanbod in de wijk bekend is en zichtbaar

17 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

en toegankelijk voor iedereen. Talenthuis geeft actuele informatie over wat mensen kunnen en wat ze zoeken, waardoor vraag en aanbod elkaar ontmoeten. VOORTGANG TOT JULI 2021

De Talentkrant Moerwijk is gestart met 43 organisa­ ties, de eerste krant is begin 2020 verspreid. Inmid­ dels is de website zuidwestopznbest.nl operationeel, die deze makelaarsrol van de krant heeft overgeno­ men. Verder ontmoeten de verschillende aanbieders elkaar voor een deel in (of via) de partnerraad van de Regiodeal (zie ook lessons learned). Gezien deze ontwikkelingen is met dit project gestopt.

schitteren met de grootste pompoen en samen de oogst bereiden en opeten; De Participatie Keuken zal hierbij betrokken worden. Ambitie is om op kleine schaal een lokale economie te realiseren door ruilhandel en verkoop; er wordt gesproken met restaurants om producten af te nemen. Staedion draagt flink bij en maakt het mogelijk dat bewoners met afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring kunnen opdoen in het groen­ onderhoud.

TWEEDE TRANCHE

8. Stadslandbouw In het project stadslandbouw worden alle bestaande moestuinprojecten en alle beschikbare kennis en ervaring gebundeld. Inzet is om drie extra tuinen te ontwikkelen. Bewoners zullen huis aan huis worden geworven, zo mogelijk ook via andere Regiodealprojecten. Het eerste jaar zal de succesvolle en snel zichtbare pompoenwedstrijd ingezet worden. Samen kweken, een winnaar laten

VOORTGANG TOT JULI 2021

Voor dit project is een stichting de Groene Matties opgericht. Het stadslandbouwproject is aangemeld bij MAEX.

INHOUD

Een deel van de gezamenlijke tuinen van de woning­ bouwcorporatie gaat gebruikt worden voor tuinieren. Op 5 juni 2021 is de eerste tuin geopend, de Mengel­moestuin. Om deelnemers te werven zijn muntplantjes in de buurt uitgedeeld, dit leverde veel enthousiaste aanmeldingen op. De Mengel­ Moestuin telt nu 25 enthousiaste deelnemers plus aanhang, kinderen, kleinkinderen en bewoners. De Groene Matties, een groep vrijwilligers zowel groene professionals als buurtbewoners, helpen de bewoners bij tuinonderhoud en -beheer, bij het verkopen van de opbrengst, en bij het ontwerp van een container om gereedschap op te bergen en samen te koken. Moestuinders organiseren steeds meer zelf, zoals een sarma-workshop, aanleggen van een lange tuinslang, rondleidingen aan de leer­ lingen van Basisschool de Springplank, uitwisselen van plantjes, voor iemands tuin zorgen als die op vakantie is, een watergeefschema, enzovoort. De Groene Matties proberen andere projecten in de buurt te betrekken, zo gaat Masterpeace organiseren dat jongeren een muurschildering kunnen gaan maken. De Pompoenchallenge is gestart met meer dan 100 deelnemers, en op 9 oktober 2021 is de finale (oogsten, jureren, en prijsuitreiking). Verder is gestart met de aanplant van eetbaar groen in de

18 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

openbare ruimte in twee van de binnentuinen aan de Pachtersdreef en is een plan gemaakt voor een ‘Haags Fruit- en Notenlint’.

9. Lief en Leedstraatjes De aanpak Lief en Leed stimuleert het ‘naar elkaar omkijken’ in de straat en het versterkt informele netwerken. In Lief en Leedstraatjes regelen ‘gang­ makers’ (gecoachte vrijwilligers) een cadeautje voor een buurtbewoner bij een lief- of leed-­ gebeurtenis, zoals geboorte of een ziekenhuis­ opname. Dit project zorgt voor ontmoetingen in de buurt, waardoor mensen meer vertrouwd met elkaar raken. Belangstelling, burenhulp, praatje maken en buurtgezelligheid komen op gang, goed voor sociale cohesie en leefbaarheid. VOORTGANG TOT JULI 2021

In de eerste helft van 2021 is corona-proof contact gelegd met buurtbewoners via de Lief en Lichtactie en de Lief en Lenteactie. In mei en juni van dit jaar zijn in het Erasmuspark in Vrederust (buurt de Gaarden) 9 nieuwe Lief en Leedstraatjes geworven; na de zomer is de werving in Zuidwest weer opgepakt. In totaal zijn nu in Zuidwest 76 straatjes actief en ruim 1.500 bewoners betrokken. Er hebben 27 Lief en Leedstraatjes gebruik van

gemaakt van een straatactiviteitenbudget voor bij­ voorbeeld groenacties, straatmaaltijden, een straat­ feest en kinderactiviteiten in de zomervakantie. Onderzoek heeft aangegeven dat bewoners dit project erg goed waarderen. Van de 30 onderzochte straten geven 28 straten een hogere score aan op onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid dan vorig jaar. Concreet gaat het dan over thuisgevoel, wonen in een hechte straat, het aantal buren waar goed contact mee is en de zorgactiviteiten tijdens corona.

INHOUD

10. Aanpak Moerwijk West

11. KIES! Voor de Sociale Supermarkt

Vestia heeft het initiatief genomen om de neerwaartse spiraal in de leefsituaties in Moerwijk West te doorbreken door complex­ renovaties (753 woningen) te combineren met sociale interventies vooraf. Bij de gesprekken over de renovatie worden naast vragen rond woning en portiek tegelijkertijd ‘bankgesprekken’ gehouden om eventuele andere zorgen in beeld te brengen en zo acceptatie en meewerken tijdens de renovatie te stimuleren. Vestia wil graag dat deze aanpak de norm wordt omdat ervaring heeft geleerd dat stress en leed bij bewoners worden vermeden en stagnatie in de renovatie wordt voorkomen.

Bij KIES! kiezen klanten, die in aanmerking komen voor een voedselpakket van de voedsel­ bank, zelf hun boodschappen uit in de rijdende voormalige SRV wagen op een centrale plek in de wijk. KIES! biedt gezonde voeding aan en verzor­ gingsproducten. Belangrijk is de combinatie met een kopje koffie vooraf en een praatje met een van de vrijwilligers (vaak ervaringsdeskundigen) die helpen (ook met advies over gezond eten) of doorsturen naar meer professionele hulpverlening. Klanten worden gestimuleerd mee te doen, om te beginnen met het wekelijkse kopje koffie bij KIES!, zelf gastvrouw of -heer worden of (vrijwilligers) werk in andere Regiodealprojecten.

VOORTGANG TOT JULI 2021

Dit project is bedoeld om in contact te komen met moeilijk bereikbare bewoners. De woningcorporatie gaat hierover in gesprek met de – vaak kwetsbare – bewoners. In het project Moerwijk West wordt dit gesprek gezamenlijk gevoerd met een professionals van Parnassia en stichting MOOI. Het draagvlakonderzoek en de bankgesprekken van MOOI of Parnassia zijn na de zomer gestart. De plannen voor de renovatie worden hierop afgestemd.

19 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

VOORTGANG TOT JULI 2021

KIES! is gestart als een rijdende sociale super­ markt die wekelijks te bezoeken is op twee cen­ trale plekken in Zuidwest. KIES! helpt bewoners/ bezoekers laagdrempelig en waar mogelijk; zo nodig verwijst ze bezoekers door naar wijk- en buurtcentra, verschillende hulpverleningsinstanties (Parnassia, Middin, Compassie, Leger des Heils), andere projecten in de buurt (Allekanten, Buurt­ kamers, Stadslandbouw) en naar het aanbod in BKS (taallessen, wandelgroep, financieel spreek­ uur). Als gevolg van de anderhalve meter regel is gestopt met de rijdende winkel. Inmiddels is er ook een vaste ‘winkel’ in de Shalomkerk ingericht, waar een professionele arbeidscoach vrijwillig actief is. In de eerste helft van 2021 zijn twee vrijwilligers uit de doelgroep (voorheen bezoekers) actief geworden bij KIES!. In totaal zijn er op 1 juli 2021 30 vrijwilligers betrokken waarvan 7 nieuwe. Er zijn 8 vrijwilligers uitgestroomd waarvan 2 naar opleiding of werk. Op dit moment zijn er 10 coaches beschikbaar waarvan 4 nieuw in 2021. Vanaf februari 2021 hebben de coaches de gesprekken weer opgepakt, uiteraard met inachtneming van de coronaregels. Er zijn in 2020 en eerste helft 2021 225 gesprekken gevoerd, dit is in lijn met onze ambities.

INHOUD

spreekuren van de politie, Opbouwwerk Mooi (met afwisselend handhaving en groenbeheer), de budgetcoach, en een spreekuur voor de Caribische doelgroep. Door bewoners zelf is al een aantal mooie initiatieven opgezet zoals een hardloop­ groep en een maandelijks buurtmaaltijd.

12. Ontmoetingscentrum Jan Luykenlaan Vanwege de ondermijning, bedreigingen en crimi­ naliteit die de Jan Luykenlaan en Van Baerlestraat al 20 jaar steeds meer in de tang neemt, is het activiteitencentrum een noodzakelijke veilige plek waar de samenleving in de wijk met bewoners (jong en oud) positief steentje voor steentje wordt heropgebouwd. Daarom heeft Buurtkamer de Luyk de ambitie om ruime openingstijden te hanteren, 7 dagen per week, ochtend, middag en avond. Een plek ook waar gemeente en politie van informatie worden voorzien om de criminaliteit en ondermij­ ning in dit gebied aan te kunnen pakken. Laagdrempelige inloop, kopje koffie en activiteiten voor en door bewoners. Jongeren (15+) biedt het een positieve plek waar ze hun verhaal kwijt kun­ nen en zich kunnen ontwikkelen richting opleiding en/of werk (Jongerenpunt070 is één dagdeel per week en spreekuur wijkagent). Naast een project­ leider/coördinator worden een opbouwwerker en een jongerenwerker ingezet. Er is nauwe samen­ werking met het Sociaal Buurtcafé Heeswijkplein en de Buurtconciërge.

20 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

VOORTGANG TOT JULI 2021

Deze locatie ligt in de brandhaard van ondermijning, bedreigingen en criminaliteit en moet een nood­ zakelijke veilige plek voor bewoners worden. Na de renovatie is ‘buurtkamer de Luyk’ op 17 mei 2021 geopend. De Luyk is op dit moment al vijf dagen in de week overdag geopend en twee keer ook in de avond. Op de woensdagochtend is er extra aandacht voor 70-plussers en op don­ derdagochtend komen moeders uit de buurt bij elkaar. Drie gastvrouwen uit de buurt runnen met elkaar het Buurtcafé, met koffie, thee en zelfge­ maakte soep en broodjes. De gastvrouwen worden door MEION begeleid en ontvangen training in gastvrijheid, gespreksvaardigheid, administratie, en ondernemerschap. Inmiddels zijn er al diverse

Belangrijk voor dit project is de aandacht voor jongeren. De Luyk benadert de jongeren outrea­ chend op straat. Samen met jongeren en andere bezoekers wordt invulling gegeven aan door hen gewenste en noodzakelijke activiteiten. De jongeren­ werker heeft al een mooi initiatief opgezet, een aantal jongeren en mannen wil de Buurtbroers (Buurt Preventie Team) starten en (scouting) activiteiten voor kinderen organiseren. Met de Kinderwinkel wordt overlegd om huiswerkbege­ leiding/huiswerkklas op te zetten. Een ander aan­ dachtspunt is het activeren van jongeren richting opleiding en werk, daarvoor wordt gesproken met jongerenpunt070 om een pop-up-plek in te richten. Buurtkamer de Luyk heeft in de korte tijd na de opening al veel bereikt. Inmiddels komen er dagelijks 20-30 bezoekers en zijn er 20 vrijwilligers actief geworden. Hiermee voldoet dit project aan de verwachtingen.

INHOUD

Daarnaast gaan we bij huisbezoeken bewoners beter informeren en verwijzen. Hiervoor is een folder ontwikkeld. De inzet van de ‘Meld een Vermoeden app’ in 2020 heeft geleid tot veel extra meldingen. Helaas is het gebruik ervan door de politie stopgezet vanwege de AVG. Dit bemoeilijkt het delen van informatie met de politie, de samenwerking met de politie blijft goed.

13. Basis op Orde Via dit project wordt ondermijning in beeld gebracht, zodat gericht actie kan worden ondernomen. Het doel van deze aanpak is het herstellen van norm­ besef en creëren van een aantrekkelijk woonklimaat door terugdringen van woonoverlast; we kijken onder meer naar overbewoning door onderhuur, leegstand door schijnverlating, hennepteelt, en uitkerings- en toe­slagenfraude. Toenemende zorg baart het groeiend aantal criminele en overlast­ gevende jeugdgroepen, zo is de leeftijd van deel­ nemers aan roofovervallen gedaald tot 12 jaar. Daarbij is radicalisering nog steeds aan de orde. Dit project moet tevens de meldingsbereidheid verhogen. VOORTGANG TOT JULI 2021

Vanuit de dienst Veiligheid worden in het 2e tranche project Basis op Orde, proactief repressieve maat­ regelen ingezet om ondermijning en woonfraude tegen te gaan, bijvoorbeeld door het proactief doen van adresonderzoek (tot en met 1 juli 2021 zijn ruim 500 adressen gecontroleerd). Eind dit jaar zullen de resultaten van alle controles gebundeld worden in een rapportage met conclusies en aanbevelingen.

21 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

Politie, woningcorporaties en gemeente werken in dit project nauw samen en leren door elkaars ‘bril’ te kijken. Door gezamenlijk met de keten­ partners op te trekken en de informatie te delen kunnen overtredingen gerichter en sneller worden aangepakt. Dit jaar zal er een ketenanalyse plaats­ vinden van de werkzaamheden/instrumenten van de betrokken partijen om interventies nog beter af te stemmen. Met deze samenwerking worden successen geboekt, zoals het beëindigen/opzeggen van (sociale) huurwoningen bij constatering van onderverhuur in combinatie met eigen woningbezit. Hierdoor hebben corporaties woningen sneller terug in de woningvoorraad.

INHOUD

PIJLER 2

Vitale inwoners Realiseren van laagdrempelige ontmoetingen in wijken is de eerste stap om mensen uit hun isole­ ment te halen en is de basisvoorwaarde voor de tweede stap: ze vervolgens hulp en perspectief te kunnen aanbieden. In Zuidwest is de gezondheids­ achterstand groot, veel mensen leven ongezond of zijn ziek. Dit is geen goede basis om deel te nemen aan de samenleving. Daarom hebben we dit als tweede spoor gekozen: vitale inwoners. Op het gebied van gezondheid wordt het preventieloket (onderdeel van de gezinsketenaanpak) in Zuidwest uitgebreid. Voor het stimuleren van meer bewegen en deelname aan sportactiviteiten zijn projecten aangehaakt bij het Haags sportkwartier. Het project Talentstart is gericht op taal- en talentontwikkeling.

EERSTE TRANCHE

14. Gezinsketenaanpak De gezinsketenaanpak is een nieuwe succesvolle interventie van de Haagse Aanpak Gezond Gewicht. De gezinsketenaanpak is vanuit een landelijk model toegesneden op de specifieke Haagse situatie.

22 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

In deze aanpak worden gezinnen met kinderen met (extreem) overgewicht en obesitas voor maximaal 3 jaar gevolgd en geholpen. In de praktijk zien we dat obesitas en overgewicht bij kinderen vaak een uiting zijn van onderliggende problematiek. De aan­ pak is erop gericht om gezinsleden ook naar ander hulpaanbod in de wijk door te verwijzen. Dit gebeurt via het preventieloket. VOORTGANG TOT JULI 2021

Het project is gestart in februari 2020, maar kreeg al snel te maken met de gevolgen van de corona­ maatregelen. Niet alleen werd het moeilijker om gezinnen te bereiken en te begeleiden. Ook was er beperkt inzet mogelijk vanuit de GGD, vanwege hun corona-taken. Hierdoor is de inzet voor de begeleiding van extra gezinnen in de gezinsketen­ aanpak gestagneerd en is besloten om gedurende de projectperiode niet verder in te zetten op extra gezinnen. Op 1 juli 2021 zijn in totaal 22 gezinnen in traject genomen. Het accent van dit project is verschoven naar het inrichten van het preventieloket. Sinds eind mei 2021 is het preventieloket ‘bemand’ in buurthuis Heeswijkplein 10. Via het preventieloket kunnen gezinsleden naar ander hulpaanbod en welzijn in de wijk doorverwezen worden. Hiervoor zijn organi­

saties in de wijk benaderd en zijn de mogelijkheden voor een jeugdnetwerk in Moerwijk verkend. Ook wordt samengewerkt met de Kinderraad Moerwijk en het jongeren PR team. Het preventieloket gaat ook extra gezondheidsaan­ bod creëren. Hiervoor is gestart met een behoefte­ peiling. Taal aan Zee heeft begin juli de opdracht gekregen om Voel Je Goed/empowerment uit te voeren in de tweede helft 2021.

15. Life goals Life Goals Den Haag is een lokaal programma dat uitvoering geeft aan de methodiek van de landelijke Stichting Life Goals. Met dit programma kunnen kwetsbare inwoners (multi-problematiek en bewegingsarmoede) van Den Haag Zuidwest op hun eigen niveau bewegen en sporten. Niet winnen en presteren, maar plezier hebben in wat je doet, dat is het waar het om draait bij de Life Goals activiteiten in Den Haag. In een latere fase stimuleren we deelnemers om te fungeren als (vrijwilliger)assistent sportcoach op de pleintjes en verenigingen waar zij zelf ook zijn gestart met het Life Goals programma. Met de Regiodeal verdubbelen we de inzet van maat­ schappelijke sportcoaches in Zuidwest. Ook leggen

INHOUD

we de verbinding met Haagse zorginstellingen, sportaanbieders, belangenorganisaties en de gemeente. VOORTGANG TOT JULI 2021

De coronamaatregelen hebben ertoe geleid dat een aantal eerder betrokken deelnemers niet is terug­ gekeerd. Desondanks is Life Goals tijdens corona doorgegaan met het in beweging houden van een groep kwetsbare inwoners van Zuidwest. Er zijn vanaf de start in 2019 94 deelnemers begeleid op de twee locaties HKV Ons Eibernest en AV Sparta. Structureel zijn 44 deelnemers nu actief. Het pro­ gramma laat zien dat maatwerk noodzakelijk is voor deze kwetsbare doelgroep.

we door in zogenoemde beweeglabs samen met bewoners en organisaties uit de wijken sport- en beweegactiviteiten uit te proberen, te onderzoeken en daarvan te leren. In elk beweeglab is een klein kernteam actief, met daarin ook een buurtsport­ coach als verbinder tussen sport en andere domei­ nen (onderwijs, zorg, welzijn). Het project wordt gemonitord door onderzoekers en studenten van de Haagse Hogeschool.

Ondanks de beperkingen van de lockdown speelden de beweeglabs zo goed als mogelijk in op de mogelijkheden. Er zijn weer balkonsessies georganiseerd en kleinschalige wandelestafettes. Met de deelnemers van de dansfit/fitness voor moeders en de combifit voor senioren is zoveel als mogelijk telefonisch contact gehouden en hen zijn life-streams aangeboden. Tegen de zomer konden de meeste activiteiten weer live plaatsvinden. In Morgenstond worden nu 10 verschillende soorten beweegactiviteiten aangeboden, waaronder ook fietslessen en de wandelgroepen vanuit de Natio­ nale Diabetes Challenge. In Bouwlust wordt het aanbod voor kinderen verder ontwikkeld en andere activiteiten opgezet. Tot slot zijn in de zomer in samenwerking met het Olympic Festival activiteiten voor kinderen georganiseerd in Morgenstond. En in Bouwlust hebben in juni 184 kinderen tekeningen gemaakt van hun ‘mooiste zomerdag’. Dit heeft geleid tot een driedaags zomerprogramma voor kinderen en ouders in augustus.

VOORTGANG TOT JULI 2021

In het Sportkwartier zijn meer dan 80 studenten betrokken (geweest) vanuit de Haagse Hogeschool en het ROC Mondriaan; daarnaast zijn studenten ook betrokken bij beleidsplannen van partners en verenigingen. Er zijn 150 sleutelfiguren in kaart gebracht, waarvan 25 mensen zijn benoemd tot ambassadeur voor het HSK.

Er is een nauwe samenwerking tussen gemeente, zorg-, sport-, en welzijnspartijen, waardoor ook inwoners uit deze netwerken makkelijker kunnen aansluiten. Uit een onderzoek onder de deelnemers blijkt dat de combinatie van sport en zorg succes­ vol is: 40% voelt zich gezonder en gelukkiger.

16. Beweeglabs Het Haags Sportkwartier is een project waarin we zoeken naar manieren om bewoners in de wijken van Zuidwest meer in beweging te krijgen. Dit doen

23 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

Eind 2020 is het tweede beweeglab van het Haags Sportkwartier van start gegaan in het wijkcentrum Bouwlust; het eerste is in Morgenstond. Dit zoge­ noemde Trefpunt richt zich op de wijken Bouwlust en Vrederust.

INHOUD

17. Talentstart 1 Het project Talentstart is een open leercentrum voor volwassenen, een samenwerking tussen het Roemer Visscher College en ROC Mondriaan. In september 2019 is gestart met diverse taal-, techniek- en computercursussen. Daarnaast is een pop-up-store ingericht voor scouting van talentvolle jongeren en volwassenen naar betaalde banen (HONK1). Op basis van de geconstateerde behoefte uit het openleercentrum en HONK1 worden aanvullende of nieuwe trainingen en opleidingen ontwikkeld.

Dit laatste vooral ook voor mannelijke cursisten die doordeweeks werken. Mondriaan wil dit graag aanbieden, hier wordt aan gewerkt. Na de zomer­ vakantie zal ook de pilot taallessen in combinatie met kinderopvang starten, voorlopig tot april 2022. In totaal hebben dit eerste half jaar van 2021 onge­ veer 50 cursisten deelgenomen aan de activiteiten. We denken dat we de beoogde aantallen deelnemers (200 in totaal voor 2021 en 2022 samen) gaan halen.

VOORTGANG TOT JULI 2021

Open leercentrum Gedurende de lockdown is zo veel mogelijk les gegeven via digitale middelen. Tegen de zomer kwam ‘live’ ontmoeten weer op gang. Na de zomer­ vakantie wordt er weer fysiek onderwijs gegeven. Er blijkt een groeiende behoefte te bestaan aan digitale lessen en fysieke lessen op zaterdag. 1

Het onderdeel beroepsmatige scholing kon mede vanwege corona­ crisis nog niet goed van start komen omdat er geen concrete vragen waren vanuit het Open Leercentrum of Honk1. Dit onderdeel is inmiddels vervallen. In plaats van in te zetten op het ontwikkelen van nieuwe scholing en trainingstrajecten verschuift de inzet naar taal en digitale vaardigheden (openleercentrum) in relatie tot (arbeids) participatie via HONK1.

24 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

de tweede lockdown was lange tijd alleen bezoek op afspraak mogelijk. Binnen de formule van HONK1 (de Parels Com­ pagnie) dragen werkgevers bij door medewerkers te laten trainen als scout die in de winkel van Honk1 potentiële kandidaten kunnen matchen met het werkaanbod. Inmiddels zijn diverse werkgevers verbonden aan Honk1, waaronder HMC/Westeinde, Kas groeit, Rijkszwaan Zaadhandel, Greenfox, Middin en gemeente Den Haag/DSB/Handhaving/ BOA. Ook is contact gelegd met de onderwijssector (Rode Loper). HONK1 heeft tot de eerste helft van 2021 60 bezoekers ontvangen. Er zijn 20 tot 25 kandidaten in begeleiding, 10 mensen zijn voorgesteld bij werkgevers, 13 mensen zijn aan het werken & leren, of doen vrijwilligerswerk

TWEEDE TRANCHE

Honk1 Vlak nadat HONK1 in het Pand Zuidwest aan de Leyweg was ingericht, begon in maart 2020 de lockdown en moest de pop-upstore worden gesloten. Inmiddels is HONK1 verhuisd van Pand Zuidwest naar ‘Keu’s genoeg’. Honk1 viel qua coronamaatregelen onder de winkels, dus tijdens

18. JINC JINC zet zich in om kinderen uit een omgeving met veel sociaaleconomische achterstand een goede start op de arbeidsmarkt te geven en een opstap naar een succesvolle toekomst. Na succesvolle projecten in Schilderswijk en Transvaal richt JINC zich sinds medio 2020 ook op Zuidwest. Dat doet

INHOUD

zij met een nieuw programma ‘Digitale Vaardig­ heden’, dat leerlingen tussen 9 en 15 jaar de basisvaardigheden van computerprogrammeren bij brengt op school. Waar mogelijk worden hiervoor experts uit het bedrijfsleven als vrijwilliger ingezet. Daarnaast is JINC ook gestart met de uitvoering van haar succesvolle project Bliksemstages in Zuidwest, waarbij leerlingen van het VMBO (klas 1, 2 en 3) bedrijfsbezoeken afleggen van één dagdeel bij lokale ICT/Techniek bedrijven. Voor optimale impact worden deze bezoeken op school voorbereid. VOORTGANG TOT JULI 2021

Op 3 basisscholen is het 2e tranche project JINC van start gegaan om leerlingen van groep 7 en 8 digitaal vaardig te maken. Hiermee zijn 199 kinderen bereikt. Na de zomer van 2021 gaan naast deze 3 scholen nog 3 andere scholen in Zuidwest van start, waardoor de beoogde resultaten (aantal leerlingen) naar verwachting ruimschoots gehaald gaan worden. Voor het project Bliksemstages is het de bedoeling dat er ook bliksemstages worden gevolgd met praktische opdrachten in een bedrijf. Tijdens de coronamaatregelen is hiervoor een digitale versie ontwikkeld. Ook zijn er praktische opdrachten voor de leerlingen om een goed beeld te krijgen van de werkzaamheden binnen bedrijven. In Zuidwest hebben in de eerste helft van 2021

25 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

3 scholen meegedaan aan de bliksemstages (Zuid-West College, het Roemer Visscher College en de Jonge Wereld) en daarmee zijn 214 leerlingen bereikt. Dit is fors meer dan de doelstelling van 100 leerlingen in 2021. Om dit alles mogelijk te maken, hebben bijna 30 vrijwilligers en meer dan 15 ICT/technische bedrijven een Bliksemstage gegeven aan leerlingen in Zuidwest en zijn inmiddels 9 bedrijven als nieuwe partner verbonden aan JINC Den Haag.

hard gewerkt aan de making-of-film van deze rap­ classes. Dakota heeft een buitenbioscoop georga­ niseerd in Bouwlust. MasterPeace heeft in juli de eerste workshops met leerlingen van het Zuidwest College gedaan; in september is de eerste muur­ schildering gemaakt en er zijn nieuwe plannen in ontwikkeling, bijvoorbeeld met de stadslandbouw.

19. Zuidwest vertelt zijn verhaal Cultuur verbindt en activeert. Onderzoek geeft aan dat passieve en actieve deelname aan kunst en cultuur bijdragen aan sociale cohesie en per­ soonlijk welbevinden, en dat culturele interventies bovendien kunnen leiden tot economische meer­ waarde in achterstandswijken. Met dit project worden bewoners betrokken bij cultuurprojecten in de wijken (bottom up). VOORTGANG TOT JULI 2021

Veel geplande activiteiten zijn vertraagd als gevolg van de Coronamaatregelen. Een paar onderdelen van dit project zijn inmiddels gestart zoals ‘Your stage urban’ (professionele begeleiding urban- en hiphoptalenten) en de eerste Rapclasses. Er wordt

Na de zomer gaan nog meer onderdelen van start, zoals het Ook-van-jou-festival, activiteiten op het UIT-festival en workshops in de bibliotheek. De Coördinatoren van de bibliotheek, ZPT en Dakota werken samen aan programma voor trainingen voor vrijwilligers. Half juli zijn de eerste trainingen gestart. We verwachten de beoogde resultaten voor dit jaar te halen.

INHOUD

PIJLER 3

Activeren, leren en werken (inclusief wijkeconomie) Vitale inwoners hebben meer kans om door te stromen naar betaald werk. Er is werk genoeg in Zuidwest of in de directe omgeving van Zuidwest. De samenwerking met bedrijven is daarbij heel belangrijk. In een aantal sectoren zijn werkgevers naarstig op zoek naar personeel. Zuidwest is ook weer in trek om nieuwe woningen te bouwen. Dat betekent ook werkgelegenheid en kansen voor jongeren uit de buurt. Met de energietran­ sitie voor de deur zijn er kansen voor jongeren in onder meer de installatietechniek en kunnen ze aan de slag in hun eigen buurt. Via onderstaande projecten activeren we bewoners met perspectief op (betaald) werk. Daarnaast zijn er (al eerder genoemde) projecten die dit perspectief verder vergroten, bijvoorbeeld door nieuwe manieren van hulp bij schulden te bieden en door te onderzoeken hoe we op een nieuwe manier werk kunnen creëren voor mensen voor wie betaald werk (nog) niet mogelijk is.

EERSTE TRANCHE

20. Made in Moerwijk Kandidaten met een flinke afstand tot de arbeids­ markt worden aangedragen door SZW. Made in Moerwijk onderzoekt óf en zo ja, hóe deze mensen aan het werk kunnen. Vanuit de Regiodeal worden middelen ingezet om 60 deelnemers per jaar te activeren, het gaat om intensieve trajecten.

VOORTGANG TOT JULI 2021

Het aantal kandidaten blijft voorlopig nog achter bij de vooraf gestelde doelstelling. Corona leidt tot problemen: enerzijds is er minder ruimte op de locaties waardoor mensen soms niet kunnen

26 VOORTGANGSRAPPORTAGE REGIODEAL

starten, anderzijds kunnen mensen die aangeven dat ze bang zijn voor besmetting nu niet gedwongen worden om deel te nemen. Bovendien heeft Made in Moerwijk zelf besloten om haar eigen pand een aantal keren te sluiten. Sinds de opening begin dit jaar is er meer instroom van kandidaten vanuit de gemeente. Tevens gaat Made in Moerwijk zich inzetten op een bredere doelgroep zoals schoolverlaters. Het aanbod van soorten leerwerktrajecten is veelzijdiger geworden. Op 27 februari 2020 heeft Made in Moerwijk ‘Sparkle in Style’ geopend waar kandidaten kunnen deelnemen aan een leerwerk­ traject ‘uiterlijke verzorging’. Dit blijkt een schot in de roos, inmiddels zijn hier 26 kandidaten aan de slag gegaan. Er is bij Made in Moerwijk ook de moge­ lijkheid fietsen te repareren. Dit heeft er inmiddels toe geleid dat een kandidaat is doorgestroomd naar een opleiding tot fietsenmaker. Ook is er een ambachtsteam waar materiaal wordt gerecycled, door bijvoorbeeld het naaien van tassen en mond­ kapjes Verder zijn er leerwerktrajecten voor klussen in en om huis en flat in het klusteam. Voor het klus­ team is veel werk, maar zijn er nog te weinig kan­ didaten. In totaal zijn bij al deze trajecten tot 1 juli 2021 48 kandidaten gestart. Van deze kandidaten

INHOUD

hebben 30 het traject succesvol hebben afgerond en zijn er 13 doorgestroomd naar vervolgdienst­ verlening zoals een werkontwikkeltraject.

21. Buurtconciërge/Van afval naar grondstof Dit project is opgezet om bewoners in Zuidwest verantwoord te laten omgaan met afval. Via peerto-peer contacten worden groepen samengesteld die getraind worden om ‘de wijk in te gaan’ om waardevolle materialen op te halen (o.a. GFT, textiel en kapotte apparaten). Ook worden deze groepen getraind om met bewoners in gesprek te gaan over afval scheiden thuis. Doelstellingen zijn betere afvalscheiding, bevorderen van circulariteit, tegengaan van vervuiling op straat (bijplaatsingen, zwerfvuil) en hopen dat mensen met afstand tot de arbeidsmarkt gaan meedoen en actief worden in hun eigen omgeving. VOORTGANG TOT JULI 2021