RIS310657 Notulen van de raad van 7 oktober 2021 (dag)

Deze motie dien ik in samen met collega's Tseggai, Barker en Groenewold. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb een beetje het idee dat partijen hier denken dat op het moment dat je de coffeeshop verplaatst, je dan ook de overlast aanpakt. Maar die verplaatst zich gewoon mee, als je er niet daadwerkelijk korte metten mee maakt. Ziet GroenLinks ook dat we daar gewoon werk van moeten maken? Dan zou het in principe niet uitmaken waar die coffeeshop zich bevindt. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Dank voor deze vraag, want die geeft me de gelegenheid om aan te geven dat de overlast met name wordt veroorzaakt door de overconcentratie, niet per se door één individuele coffeeshop. Een van de belangrijke dingen bij de verplaatsing is dat er ook echt gekeken wordt naar een geschikte locatie, waar mensen ook naartoe kunnen rijden om snel even hun jointje te halen. Als er ergens een enkele coffeeshop staat, veroorzaakt die lang niet zoveel overlast als in een overconcentratiegebied. Daar gaat het om. Sebastian Kruis (PVV). Daar kan ik deels in meegaan. Aan de andere kant: kijk bijvoorbeeld naar shishalounges. Daar word ik bijvoorbeeld knettergek van. Maar het punt is dat we die overlast moeten aanpakken. Mensen wordt een soort van worst voorgehouden, van: we gaan de overconcentratie te lijf en dan wordt het beter.

Maar als je op alle plekken gewoon zero tolerance hebt voor de overlast, kan je net zo goed drie coffeeshops naast elkaar hebben, of drie snackbars of drie shishalounges. Je kan aanpakken waar mensen last van hebben. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik kan in zoverre meegaan met de heer Kruis dat je inderdaad overlast moet aanpakken. Maar we weten ook, en dat hebben we hier in de raadzaal ook al vaker gehoord, dat met name de coffeeshophouders zelf daar ook al heel veel moeite voor doen, door verkeersregelaars aan te stellen, dubbel parkeren tegen te gaan en dat soort zaken. Dan nog zie je dat met name die overconcentratie de grootste problemen veroorzaakt. Die aardbeienlucht die uit shishalounges komt is dan weer een ander verhaal, denk ik. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Een paar jaar terug hebben wij moties ingediend tegen de komst van een coffeeshop aan de Boerenstraat, waar ook heel veel kinderen wonen, 2.500, en veel 84

scholen in de buurt zijn. Toen heeft GroenLinks tegengestemd. Nu komt u met een motie over de Weimarstraat. Geldt die motie ook voor de Boerenstraat? Mariëlle Vavier (GroenLinks). Nee, de motie gaat in op de overconcentratiegebieden Zeehelden en rondom de Weimarstraat. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Ik begrijp dan niet waarom u voor de ene buurt zo'n motie indient en voor een andere buurt tegen zo'n motie gestemd heeft. Ik kan niet begrijpen dat u in de Weimarstraat de overconcentratie wilt aanpakken en tegen de motie over de Boerenstraat, waar veel gezinnen met kinderen wonen, gestemd heeft. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Ik denk dat dat appels en peren zijn. We hebben het hier echt over het verlichten van een overconcentratiegebied. Voor de komst van een coffeeshop zijn er criteria vastgesteld, onder andere dat het niet binnen een bepaalde straal op afstand van scholen mag. Dat zijn twee verschillende dingen. De voorzitter. De heer Çetinkaya, tot slot. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). We weten allemaal dat coffeeshops geen appels en peren verkopen, dus wat dat betreft vind ik het antwoord niet gepast. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik was benieuwd wat de motie van mevrouw Vavier toevoegt aan het bestaande gedoogbeleid, waar we in de commissie over gesproken hebben. Mariëlle Vavier (GroenLinks).

We zijn teleurgesteld dat er zo veel weerstand was tegen de nieuwe locatie die de burgemeester had gevonden. Daarom willen we met deze motie het college en de burgemeester oproepen om echt even de regie te pakken op de verhuizing. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Maar is GroenLinks met mij eens dat dit eigenlijk ondersteuning van beleid is? De motie is een beetje overbodig. Of ziet GroenLinks er echt meerwaarde in? Mariëlle Vavier (GroenLinks). Nee, dit is vooral een oproep om echt eventjes voor het einde van het jaar ervoor te zorgen dat er verschillende locaties echt beschikbaar zijn. De voorzitter. Ik zie nu ook nog een vraag van de heer Kruis. Ik wil wel opmerken dat dit een afrondingsdebat is. U mag natuurlijk alle vragen stellen over een motie, maar ik kijk wel naar de klok. We hebben nog een enorme lijst met afrondingsdebatten. Ik wil toch even doorgaan naar de volgende spreker. Meneer Kruis, één laatste vraag. Sebastian Kruis (PVV). Het valt me wel op dat altijd als ik een vraag wil stellen, dit soort punten wordt gemaakt. Ik zit hier vijf uur lang naar linkse praatjes te luisteren en dan wil ik een vraag stellen en dan zitten we opeens naar de klok te kijken met z'n allen; twee maten, voorzitter. Maar ik wil nog even meneer Çetinkaya bijvallen, want hij maakt natuurlijk wel een terecht punt als het gaat om de coffeeshop die hij bedoelt.

Het is wel zo dat GroenLinks vaak erg goed zorgt voor de wijken waar haar eigen bakfietskliek is gevestigd. Ziet mevrouw Vavier dan ook niet de dubbele maat naar de heer Çetinkaya toe? Mariëlle Vavier (GroenLinks). Nee, die dubbele maat zie ik niet. De voorzitter. Door mevrouw Vavier, daartoe gesteund door mevrouw Tseggai, de heer Barker en de heer Groenewold, wordt de volgende motie (V.6 GL) ingediend:

85

Motie V.6 GL Pak de regie op verplaatsing coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van de brief burgemeester inzake gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205). Constaterende, dat: • er al jaren sprake is van een overconcentratie van coffeeshops in het Zeeheldenkwartier en rondom de Weimarstraat; • ondanks eerder aangenomen moties (oa motie Aanpak overconcentratie koffieshops Zeeheldenkwartier en Weimarstraat (RIS302896) van juni 2019) het verplaatsen van coffeeshops naar andere delen van de stad niet van de grond komt. Overwegende, dat: • er zowel bij coffeeshophouders als bij bewoners en ondernemers die last hebben van aan overconcentratie gerelateerde overlast een grote bereidwilligheid is om mee te werken aan verplaatsing; • om verplaatsing daadwerkelijk te realiseren meer regie en bestuurlijke inzet vanuit het college essentieel is. Verzoekt het college: • zich maximaal in te spannen om voor het eind van het jaar voor twee coffeeshops uit het overconcentratiegebieden Zeehelden en omgeving Weimarstraat een geschikte alternatieve locatie elders in de stad gevonden te hebben; • dit in nauwe samenspraak te doen met de coffeeshophouders, omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen; • de raad voor het eind van het jaar over de voortgang te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP vindt het belangrijk dat er een doorbraak komt in de slepende discussie over de overconcentratie. Daarom doen we twee concrete voorstellen. Allereerst de motie Aanpassen criteria voor vestiging coffeeshop. Die roept het college op de nabijheid van cafés, disco's en wijkwinkelcentra niet meer te hanteren als zwaarwegende redenen tegen de vestiging van een coffeeshop. Ten tweede de motie Scan naar mogelijke locaties verplaatsing coffeeshops. Ik zie een interruptie. Kavish Partiman (CDA). Is mevrouw Arp bekend met de problemen in de Weimarstraat, waar mensen rondhangen naast de coffeeshops? Ze kopen die joints, ze gaan naar een café, ze gaan naar de winkels en blijven in de straat hangen: overlast. Is mevrouw Arp daarmee bekend? Lesley Arp (SP). Ja, wij zijn er absoluut mee bekend. Dat is eigenlijk precies de reden waarom wij deze motie indienen. We zien nu dat heel veel coffeeshops muurvast zitten door de grote hoeveelheid criteria die men ooit heeft vastgesteld om coffeeshops te verplaatsen. Een aantal van die criteria zijn compleet terecht, bijvoorbeeld als het gaat om vestiging nabij kwetsbare mensen. Daar willen we ook absoluut niet aan tornen. Maar wij kennen een voorbeeld van een coffeeshop die zich niet kon verplaatsen, omdat die nabij een wijkwinkelcentrum wilde zitten.

Dan vraag ik me toch af of we dit soort verhuizingen dan niet aan het blokkeren zijn, waardoor juist die overconcentratiegebieden in stand blijven. De voorzitter. Meneer Partiman, kort. 86

Kavish Partiman (CDA). Volgens mij is het doel van het beleid om overlast tegen te gaan. We weten dat het niet alleen de coffeeshop is, maar de combinatie van de coffeeshop, het café, de supermarkt, waar er drank wordt verkocht, en het hangen in de buurt, die voor die overlast zorgt. Bent u het niet met mij eens dat als u deze criteria loslaat, u meerdere locaties openmaakt voor deze overlast, mocht een verplaatsing daarnaartoe gerealiseerd worden? Lesley Arp (SP). Deze criteria zijn in 2009, als ik het goed heb, vastgesteld onder het motto 'kwaliteitsbeleid'. Dat was bedoeld om de overconcentratie tegen te gaan. We kunnen alleen maar constateren dat dit niet is gelukt met deze criteria. Daarom gooien we deze steen in de vijver. Misschien moeten we daar toch naar kijken. Kavish Partiman (CDA). Dan kan ik dus alleen maar constateren dat de SP door deze motie in te dienen ervoor pleit om coffeeshops te verplaatsen over de gehele stad en daarbij ook nog extra overlast wil faciliteren. Lesley Arp (SP). Ik kan alleen maar constateren dat er partijen bij een demonstratie tegen overconcentratie staan en dan weer gaan demonstreren tegen de verplaatsing van coffeeshops. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Eigenlijk heb ik er echt geen zin in om een vraag te stellen, maar dan vallen de woorden 'kwetsbare mensen'.

Ik heb er echt een hekel aan als die 2.500 kinderen rond de Boerenstraat niet tot kwetsbaren gerekend worden. Toen heeft uw partij ook tegengestemd. Ik begrijp dat niet. Lesley Arp (SP). Wij vinden het onordentelijk om in een motie te zeggen 'sluit een onderneming', niet op basis van criteria. Daarom hebben wij niet voor die motie gestemd. Maar zoals de heer Çetinkaya kan lezen, willen wij niet tornen aan criteria zoals nabijheid van jongerencentra en kwetsbare groepen. Dit gaat over cafés, disco's en wijkwinkelcentra. Ik moest nog een motie indienen. Die heet Scan naar mogelijke locaties verplaatsing coffeeshops. Die verzoekt het college een scan uit te voeren naar locaties waarvan het binnen de vastgestelde criteria passend is om een coffeeshop naartoe te verplaatsen; te beginnen bij stadsdelen en wijken waar nu nog geen coffeeshop is. Ik dien beide moties trouwens in met de heer Barker van de Partij voor de Dieren en de heer Bos van de Haagse Stadspartij. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker en de heer Bos, worden de volgende moties (V.4 SP en V.5 SP) ingediend:

Motie V.4 SP Scan naar mogelijke locaties verplaatsing coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van Brief burgemeester inzake gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205). Constaterende, dat: • om de overconcentratie van coffeeshops in de Weimarstraat en het Zeeheldenkwartier tegen te gaan de gemeenteraad het zogenaamde ‘kwaliteitsbeleid’ heeft vastgesteld; • in dit kwaliteitsbeleid een veelvoud aan aanvullende criteria is vastgesteld die de verplaatsing van coffeeshops juist bemoeilijken; • er hierbinnen ook is vastgelegd dat de verantwoordelijk voor het zoeken naar alternatieve locaties berust bij de eigenaar van de coffeeshop; • coffeeshop eigenaren zich suf zoeken maar vaak te horen krijgen dat hun beoogde locatie toch niet passend is.

87

Overwegende, dat: • de gemeente voor reguliere ondernemers lange tijd de dienstverlening van Steenworp beschikbaar stelde om hen te helpen met het zoeken naar geschikte bedrijfsruimte; • hier bij coffeeshop eigenaren bovenop komt dat het de gemeente is die strenge aanvullende eisen stelt; • er veel wijken en zelfs hele stadsdelen zijn zonder coffeeshop. Verzoekt het college: • een scan uit te voeren naar locaties waarvan het binnen de vastgestelde criteria passend is om een coffeeshop naartoe te verplaatsen; • te beginnen bij stadsdelen/wijken waar nu nog geen coffeeshop is. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie V.5 SP aanpassen criteria voor vestiging coffeeshop De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van Brief burgemeester inzake gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205). Constaterende, dat: • binnen het door de raad vastgesteld kader een locatie voor de verplaatsing van een coffeeshop passend is, als het bestemmingsplan op die plek horeca toestaat en er geen zwaarwegende redenen zijn tegen de vestiging van een coffeeshop; • deze zwaarwegende redenen kunnen zijn dat de nieuwe locatie zich bevindt in de directe nabijheid van een andere coffeeshop of andere overlastgevoelige ondernemingen/voorzieningen, zoals cafés, disco’s, jongerencentra of voorzieningen voor kwetsbare groepen. Andere voorbeelden zijn dat de nieuwe locatie zich in een woonstraat, een kinderrijke buurt of een wijkwinkelcentrum bevindt; • het door deze veelvoud aan criteria welhaast onmogelijk is om in Den Haag een passende locatie te vinden. Overwegende, dat: • deze criteria in 2009 zijn vastgesteld met het zogenaamde ‘kwaliteitsbeleid’ waarbij het het doel was om door middel van zeer strenge eisen de overconcentratie tegen te gaan; • het de vraag is of het kwaliteitsbeleid met haar strenge voorwaarden het oplossen van de overconcentratie niet juist heeft bemoeilijkt.

Van mening, dat: • hoewel een aantal van de criteria logisch is in het licht van overlastbestrijding en de bescherming van kwetsbare groepen, het criterium dat een coffeeshop niet naar een locatie in de nabijheid van cafés, disco's en wijkwinkelcentra mag worden verplaatst buitenproportioneel is. Roept het college op: • de nabijheid van cafés, disco’s en wijkwinkelcentra niet meer te hanteren als zwaarwegende redenen tegen de vestiging van een coffeeshop. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Dankzij het initiatiefvoorstel van de ChristenUnie/SGP is er een stevig lachgasverbod in onze stad, maar helaas krijgen inwoners nog 88

massaal flyers in hun bus met de aanbieding om lachgas aan huis te bezorgen en de lachgaskoeriers scheuren nog steeds door onze stad. Wat onze fractie betreft wordt er harder opgetreden tegen deze lachgaskoeriers en gaat het college kijken of mysteryshoppers ingezet kunnen worden om dit tegen te gaan. Daarom een motie, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college om in samenspraak met handhaving te onderzoeken of mysteryshoppers kunnen worden ingezet om actief te handhaven op overlast door het vervoer van lachgas, alsmede het ventverbod, en de raad hierover te informeren. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Volgens mij hebben we het over coffeeshops, het gedoogbeleid coffeeshops en de afdoening van een motie over een onderzoek naar coffeeshops. Nu hoor ik iets over lachgasbezorging. Dan heb ik ook nog wel een paar moties in te dienen. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Ik hoor hier geen vraag in. De voorzitter. Die opmerking is gehoord. Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (V.3 CU/SGP) ingediend:

Motie V.3 CU/SGP Pak lachgaskoeriers aan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van de Brief van de burgemeester inzake gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205), constaterende, dat: • gebruik en bezit van lachgas voor recreatief gebruik in de openbare ruimte, evenals het venten met lachgas sinds 1 mei 2021 verboden is in heel Den Haag; overwegende, dat: • vervoer van lachgas voor zover dat bestemd of bedoeld is voor recreatief gebruik als roesmiddel door lachgaskoeriers onder het verbod valt; • er ondanks dit verbod nog steeds met huis-aan-huis flyers geadverteerd wordt voor de verkoop en thuisbezorging van lachgas; • de burgemeester in de commissievergadering van 8 september j.1. heeft gezegd dat er "zal en kan [...] worden gehandhaafd" op het vervoeren van lachgas door koeriers; • de minister van J&V op 4 oktober 2021 heeft aangekondigd dat er € 14 miljoen beschikbaar komt voor het handhaven van het lachgasverbod (14 miljoen voor handhaving van lachgasverbod | Het Parool ); verzoekt het college, om: • in samenspraak met handhaving te onderzoeken of mysteryshoppers kunnen worden ingezet om actief te handhaven op overlast door het vervoer van lachgas, alsmede het ventverbod en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Peter Bos (HSP).

Voorzitter. Ik heb één motie. De burgemeester heeft, toen wij onlangs in de commissie uitgebreid hebben gesproken over de coffeeshops, de raad om een mandaat gevraagd voordat hij potentiële locaties al dan niet verder zou gaan onderzoeken. Met deze motie wordt het college, inclusief de burgemeester natuurlijk, verzocht om de potentiële locaties voor verplaatsing van coffeeshops verder te onderzoeken, waarbij draagvlak en draagkracht een belangrijk onderwerp van onderzoek zijn. Deze motie dien ik in samen met mevrouw Arp van de SP.

89

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Interessant verhaal, echt. Hart voor Den Haag/Groep de Mos is enthousiast. Maar wat staat er precies in die motie dan? Gaat u het dictum nog voorlezen? De voorzitter. Daar heeft u gelijk in. Het dictum moet wel worden voorgelezen. Dat is waar. Peter Bos (HSP). Ik heb het dictum wel voorgelezen, maar ik wil het nog wel even herhalen. Het was misschien wat onduidelijk. Het dictum luidt: verzoekt het college de potentiële locaties voor verplaatsing van coffeeshops verder te onderzoeken, waarbij draagvlak en draagkracht een belangrijk onderwerp van onderzoek zijn. De voorzitter. Door de heer Bos wordt de volgende motie (V.2 HSP) ingediend:

Motie V.2 HSP Verder onderzoek naar verplaatsen coffeeshops De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 7 oktober 2021, ter bespreking van de Brief burgemeester inzake Gedoogbeleid coffeeshops Den Haag (RIS308205). Constaterende, dat: • in het coalitieakkoord het volgende is opgenomen: “Overconcentratie van coffeeshops zorgt in de Weimarstraat en in het Zeeheldenkwartier voor overlast. Deze overlast willen we verminderen door de verplaatsing van coffeeshops te vergemakkelijken”; • het college heeft aangegeven dat de potentiële locaties op de Oude Haagweg en de bedrijventerreinen passend zijn binnen de eerder gestelde wensen en kaders van de gemeenteraad; • de burgemeester in de commissie de raad om mandaat van de raad heeft gevraagd voordat hij de potentiële locaties al dan niet verder gaat onderzoeken. Overwegende, dat: • er overal in de stad bezwaren rijzen tegen de komst van coffeeshops als dat aan de orde is; • in grote delen van de stad geen coffeeshop te vinden is en in sommige delen heel veel; • draagvlak en draagkracht voor de komst van coffeeshops van belang zijn. Verzoekt het college: • de potentiële locaties voor verplaatsing van coffeeshops verder te onderzoeken, waarbij draagvlak en draagkracht een belangrijk onderwerp van onderzoek is. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

De heer Van Zanen. Voorzitter. Motie V.1 van het CDA, Geen coffeeshop aan de Oude Haagweg: mijn advies zou zijn oordeel raad. In de commissie Bestuur hebben we eindelijk - ik zeg nadrukkelijk 'eindelijk' - uitgebreid stil kunnen staan bij mijn voorstel om coffeeshops uit de overconcentratiegebieden te verplaatsen naar onder andere de Oude Haagweg. Zoals u weet, wil ik, maar dat wil het college ook, de overconcentratie in de Weimarstraat en het Zeeheldenkwartier aanpakken door coffeeshops te verplaatsen naar andere plekken in de stad; daarom ook de voorstellen. Ik heb de raad om mandaat gevraagd, zou je kunnen zeggen, om de voorstellen nader uit te werken. Tijdens de commissievergadering is echter gebleken dat een groot deel van uw raad bezwaar heeft tegen de verplaatsing naar de Oude Haagweg. Natuurlijk begrijp ik de zorgen van bewoners en ondernemers over de vestiging van een coffeeshop in hun buurt, maar voor álle bewoners en ondernemers in Den Haag zal gelden dat zij de vestiging van een coffeeshop liever op een andere plek 90

in de stad zien dan in hun eigen omgeving. Als draagvlak leidend zou moeten zijn voor de verplaatsing van een coffeeshop, is de kans op verplaatsing uit een overconcentratiegebied nihil. Tegelijkertijd maak ik me hard voor de bewoners in de Weimarstraat, die nu dagelijks te maken hebben met de overlast die voortkomt uit de overconcentratie van coffeeshops. Ook zij zijn een petitie gestart, die inmiddels 800 keer is ondertekend. In mijn ogen wordt verplaatsing alleen realistisch als de bereidheid bij ú bestaat om in een voorkomend geval, ook bij weinig of geen draagvlak, het belang van het oplossen van de overconcentratie zwaarder te laten wegen. Oordeel raad! Voorzitter. Dan motie V.7. Dat is de motie Onderteken Manifest Ondermijnende Criminaliteit. Ook hier is het advies oordeel raad. Den Haag zet op dit moment op verschillende manieren in op de aanpak van ondermijnende criminaliteit. In het manifest van de verschillende burgemeesters zitten uitstekende punten om die aanpak gezamenlijk verder te versterken, zoals het realiseren van een integrale aanpak, waarbij de focus ligt op het voorkomen van jonge aanwas, inzet op jeugd. Ik heb het al dan niet ondertekenen van dit manifest ook twee keer besproken in de driehoek. De twee andere leden van de driehoek hebben grote bedenkingen bij de ondertekening, niet vanwege drie pijlers, maar wel vanwege de ene pijler over legalisering.

Uiteraard heb ik begrip voor het standpunt van de overige driehoeksleden. Het OM en de politie zijn nu eenmaal partners met wie wij dit moeten uitvoeren. Tegelijkertijd zal ik een uitspraak van de raad niet negeren. Daarom zal ik, als de motie wordt aangenomen, het manifest alsnog ondertekenen, maar wel met de opmerking dat legalisering van softdrugs pas op langere termijn en alleen landelijk geregeld kan worden. Er is immers aanpassing van wetgeving nodig. Wat mij betreft zullen de uitkomsten van het nu lopende experiment - maar dat schiet nog niet erg op, zoals we ook in de commissie hebben gewisseld - naar een gesloten coffeeshopketen als basis moeten dienen voor deze wetgeving. Wie weet waar het nieuwe kabinet mee komt. Dan de moties V.6 en V.2. Dat zijn de moties van mevrouw Vavier over regie op de verplaatsing van coffeeshops en de motie Verder onderzoek naar verplaatsen coffeeshops van de HSP. Van beide kan ik zeggen: oordeel raad. We hebben op 8 september erover gesproken. U weet wat onze inzet is. Ik heb inderdaad om een mandaat gevraagd. Ik ga dus verder, sowieso. Ik ga u voor het eind van het jaar infomeren. Ik heb net iets gezegd over het draagvlak. Als dat het criterium blijft, is het kansloos.

Ik zeg tegen mevrouw Vavier: ik ga mijn best doen, het college gaat ook zijn best doen, maar om het voor het eind van het jaar voor twee coffeeshops te realiseren … Mevrouw Vavier, als we niet in staat zijn om dit sneller dan binnen zes maanden te bespreken, kan ik in twee maanden niet regelen wat al twintig jaar speelt. Ik zeg het maar zoals het is. Het is oordeel raad. Dank voor de steun van de HSP. Oordeel raad, maar het is eigenlijk staand beleid. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik hoor de burgemeester echt een aantal keren iets zeggen, waardoor het bijna een feit lijkt. Waar is op gebaseerd dat de kans op een verhuizing bij het ontbreken van draagvlak nihil is? Waar blijkt dat uit? Waar kan ik dat terugvinden? De heer Van Zanen. Wij zaten samen bij de commissie. Volgens mij was ik na de bijdragen van de twee grootste fracties meteen klaar, omdat daarvoor draagvlak het enige criterium was. Dan kun je vinden, en dat is een heel respectabel standpunt, maar als draagvlak het enige criterium is, dan acht ik de kans bijna nihil, want niemand zit erop te wachten. Dan is het heel simpel om te zeggen 'er is geen draagvlak' en dan bent u tegen. Ik kan het niet mooier maken. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Nu doet de burgemeester het weer. Hij zegt dat de kans nihil is, hij acht het niet mogelijk.

Waar blijkt dat dan precies uit? Want dat lees ik nergens, zie ik nergens. De heer Van Zanen. Er is een raadscommissie geweest. Ik voorspel u: u bent voor en ik ook, en het college ook. We gaan serieus kijken of er een mogelijkheid is om het op bedrijventerreinen te doen. Daar gaan we serieus naar kijken. Dat is uw initiatief geweest. Dat vind ik harstikke goed. Maar ik kan nu al zeggen dat niet de slingers zullen worden opgehangen; mag ik het dan zo zeggen? Als u dan zegt 'Ja, er is geen draagvlak; Jan, terug met je handel', dan eh … Ik zeg dit gewoon maar. Trouwens, dat heb ik in de commissie ook gedaan. Dat doe ik weer. Ik ga mijn best doen, maar ik weet niet zeker of

91

ik overal draagvlak kan leveren. Dus ik hoop dat de fracties die meteen 'draagvlak' riepen, de volgende keer serieus willen wegen. Anders komt er aan de overconcentratie nooit een eind. Lesley Arp (SP). Ik kan me vinden in de laatste constatering van de burgemeester, maar tegelijkertijd hoor ik heel veel 'oordeel raad'. Hoe gaan we nou voorkomen dat er straks weer een mogelijke verplaatsing is, dat er straks weer mensen worden gemobiliseerd om wellicht een motie in te dienen, en dat we dan weer in deze situatie zitten? Daar maak ik me echt wel een beetje zorgen over, eerlijk gezegd. De heer Van Zanen. Ik ook. Ik ben het eens met mevrouw Arp. Sebastian Kruis (PVV). Zou het niet een mooie oplossing zijn voor onze burgemeester als hij naar het Westland afreist om daar met de raad eens te gaan zitten en te zeggen: 'Er komen heel veel klanten uit het Westland naar Den Haag om daar overlast te veroorzaken. Daar zijn we in Den Haag een beetje klaar mee, want we hebben al zo veel ellende hier van andere vormen en soorten.'? De heer Van Zanen. Ik reis graag af naar het Westland, maar over de suggestie die daarin besloten ligt, zeg ik niets in het openbaar, want dat brengt de oplossing niet dichterbij. Dat is ongeveer de zin die ik elke keer dat dit thema langskomt, uitspreek. Voorzitter. Ik kom bij motie V.4 van de SP: Scan naar mogelijke locaties verplaatsing coffeeshops.

Bij de afdoening van de motie-Yilmaz, Aanpak overconcentratie, RIS302896, is als uitgangspunt genomen dat de gemeente niet zelf op zoek gaat naar passende locaties voor de verplaatsing. Want in het geval dat de gemeente dit zelf zou doen, gaat de gemeente als een soort van makelaar fungeren voor locaties, waarop gegadigden zich moeten aanmelden. Als de gemeente locaties gaat aanbieden, moet op voorhand honderd procent zeker zijn dat deze passend zijn. Maar dat hangt ook bijvoorbeeld van een aantal civielrechtelijke factoren af waar de gemeente geen invloed op heeft. Bovendien is het eindoordeel natuurlijk altijd nog aan de rechter. Wat we wel doen, en dat blijf ik ook doen, dat heb ik ook gedaan…; daarom heb ik de voorstellen heb gedaan die ik heb gedaan. Want juist de motie-Yilmaz stelde: het is zo ingewikkeld, het duurt zo lang, u doet er zo lang over, college, om een voorstel te doen; doe een voorprocedure. Dat heb ik gedaan, voor drie locaties. Dan is er een voorprocedure. Dan leg ik het u aan de voorkant voor. Nou, het effect heeft u gezien. Dan ontstaat er opstand en dan zegt de raad … nou ja, u was erbij. Maar makelaar kan ik niet zijn. We blijven dus wel de coffeeshophouders zo goed mogelijk faciliteren bij hun zoektocht naar passende locaties, bijvoorbeeld door hen binnen acht weken uitsluitsel te geven of een beoogde locatie kansrijk is of niet.

Die lijn zou ik graag willen voortzetten. Lesley Arp (SP). Het punt voor ons is natuurlijk dat de gemeente die criteria, waar ik een andere motie over heb ingediend, heeft vastgesteld. Daardoor maakt de gemeente het in feite ook wel lastig voor deze ondernemers om te verhuizen. Ik kan me dan voorstellen dat je bijvoorbeeld die scan doet, niet op adresniveau, maar dat je misschien cirkels in wijken of zo gaat aangeven, van: dit zijn in ieder geval gebieden die niet in de buurt zijn van een zorginstelling of wat dan ook. Hoe kijkt de burgemeester daar tegenaan? De heer Van Zanen. De motie plaatst ons in een rol die we niet moeten willen. Wij moeten niet als makelaar gaan optreden. Het is echt aan de ondernemers. Het is niet zo dat we met onze armen achterover zitten en ze helemaal niet helpen. Nee, integendeel, wij zoeken met hen mee. Dus dat doen we. Maar als je het nu zo opschrijft, dan lijkt het net of wij in de rol komen van makelaar. Dat moet je niet willen. Bovendien ga ik ook niet op de stoel van de ondernemer zitten en zeggen: jij wel en jij niet. Begrijpt u wat ik daarmee bedoel? Dat kan ik niet doen. Daarom moet ik de motie afwijzen. De motie Aanpassen criteria voor vestiging coffeeshop, V.5, van de SP, zou ik willen omarmen. Het loslaten van dit criterium zou uiteraard kunnen bijdragen aan het vinden van een passende locatie.

Het vinden van passende locaties is ingewikkeld, maar wel essentieel om de overconcentratie aan te pakken. De zwaarwegende redenen om te bepalen of een alternatieve locatie passend is, zijn door uzelf, door de raad, vastgesteld. Als ik de motie zo mag lezen dat de nabijheid op zich geen harde belemmering meer inhoudt, dan kan ik de motie omarmen. De nabijheid van cafés, 92

disco's en wijkwinkelcentra blijven natuurlijk wel factoren die meewegen bij de integrale afweging om te bepalen of op een specifieke locatie een coffeeshop niet leidt tot een te grote aantasting van de leefbaarheid. Maar dat is al zo. Dat staat in uw eigen criterium. Ik zou de motie willen omarmen. Dan ten slotte motie V.3 van de ChristenUnie/SGP: Pak lachgaskoeriers aan. Ook die zou ik willen omarmen. In de commissie Bestuur hebben we kort gesproken over lachgaskoeriers. Met u ben ik van mening dat de eventuele overlast die ontstaat door het vervoer van lachgas bestemd of bedoeld voor recreatief gebruik, zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Daarom heb ik ook tijdens de commissie Bestuur gezegd dat handhavend zal worden opgetreden. Graag kijk ik samen met wethouder Bredemeijer welke mogelijkheden er zijn om op te treden tegen overlast. Ik kan de motie daarom omarmen. Kort wil ik ook nog zeggen dat ik blij ben dat deze week duidelijk is geworden dat er middelen zijn gereserveerd voor handhaving door de politie, met name als het gaat om de opslag en het vervoer van in beslag genomen lachgas. Daarom kunnen nu de volgende stappen worden gezet in het wetgevingstraject waar we al enige tijd voor pleiten. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De burgemeester reageert positief op de motie van de SP. Daar ben ik een klein beetje verbaasd om.

Want wat betekent dit in de praktijk? Krijgen we dan straks coffeeshops in winkelcentra, op de boulevard van Kijkduin? Ik vraag me even af wat het betekent in de praktijk. De heer Van Zanen. Ik heb niet nu al een kaart waarvan ik zeg: als we dit criterium loslaten, leidt dat meteen tot tien of achttien voorstellen. Mevrouw Arp omschrijft haar motie ook zeer genuanceerd. Bovendien is het enige wat we doen, is dat we loslaten dat het geen harde belemmering meer inhoudt. Dat is een lichte vorm van verruiming. Tegelijkertijd realiseer ik me heel goed dat als er én een discotheek, meerdere cafés en wijkwinkelcentra zijn, het ook zo zou kunnen zijn dat echt de leefbaarheid op het spel staat, en dat is ook weer een criterium. Maar wie weet is het niet zo. Zo is het. Ik vind het dus redelijk en ook logisch, gelet op het debat. Kavish Partiman (CDA). Dus de burgemeester is er een voorstander van dat we in de toekomst coffeeshops gaan plaatsen nabij of naast cafés, discotheken et cetera, waar er wellicht ook mensen in die wijken wonen, om er gewoon nog een groter potje van te maken in deze stad? Begrijp ik dat goed? De heer Van Zanen. Nee, meneer Partiman, dat weet u zelf ook. Dat gaan we niet doen. We hebben het leefbaarheidscriterium en nog veel meer criteria. Maar stel je voor dat er een situatie is waarin er één café is of één discotheek of één winkel.

Als je nu de criteria leest, is het uitgesloten, punt uit. Misschien is er een situatie denkbaar waarin dat wel is te doen en het toch de leefbaarheid niet schendt. Maar het omgekeerde ga ik niet doen. Dat is een omdraaiing van feiten en u snapt hoe genuanceerd niet alleen de burgemeester, maar het hele college in dit dossier is. De voorzitter. Meneer Partiman met nog een korte vraag. Kavish Partiman (CDA). Maar nu hebben we dus al die criteria. Als u zegt dat u het niet gaat doen, waarom gaat u dit dan laten wijzigen, waarom gaat u dit toestaan? Dan gaat u het dus wel doen. U praat een beetje in bochten en probeert het een beetje te verhullen, maar eigenlijk komt het erop neer dat u het dus wel gaat toestaan. De heer Van Zanen. We hebben gesproken over de overconcentratie die we moeten aanpakken. Dat staat in het collegeakkoord. Daar zijn zeer stevige en duidelijke zinnen over afgesproken. Het allereerste debat waarin ik als portefeuillehouder aan de slag moest, ben ik bedolven onder het leed van bewoners, onder de moties van 'doe er wat aan, college, zet 'm op!'. Heel precies, omdat er heel strenge - dat snap ik ook - criteria door de raad vastgesteld zijn, proberen we daarmee om te gaan. Wij hadden een plek gevonden waarvan wij dachten: dat zou moeten kunnen, ondanks die heel strenge criteria. U ziet dat anders. Ik weet dat.

Vervolgens heb ik in het debat gevraagd - want daar ging het om: 'Ziet u dat ook zo? We denken ook één of twee bedrijventerreinen te hebben.' Maar ja, dat is dan weer in strijd met het bestemmingsplan. U heeft de ondernemers daarover gehoord. Wat is het? Het is één van tweeën. Of we kijken naar de mogelijkheden, of we doen het niet. Ik kan niet op weg gestuurd 93

worden, het college ook niet, om de overconcentratie aan te pakken, terwijl ze nergens mogen staan. I'm very sorry. De beraadslaging wordt gesloten. De vergadering wordt van 16.37 uur tot 16.43 uur geschorst.

Aan de orde is: T.

Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Bellevue (RIS309865).

De voorzitter. De heer Scheper staat wat verder onderaan de sprekerslijst, maar wegens een onvoorziene omstandigheid heeft hij zojuist aan mij gevraagd of hij als eerste zou mogen spreken. Ik heb ook begrepen dat er in de schorsing alvast een beetje rondgevraagd is of dat mogelijk is en dat daar geen bezwaar tegen is. Ik zou dus willen voorstellen om de heer Scheper als eerste het woord te geven. Daarna lopen we gewoon de lijst af in de volgorde zoals die is. De beraadslaging wordt geopend. Daniël Scheper (D66). Voorzitter. Dank u wel, collega's, dat u mij de gelegenheid biedt om nu alvast het woord te kunnen voeren. En wat fijn om hier weer op deze plek te zijn na zo'n lange tijd. Het voelt vertrouwd. Leuk om hier weer te mogen staan en u allen in de zaal te kunnen spreken. Voorzitter. Over dit onderwerp wil ik niet al te lang spreken. In de commissie is het uitgebreid aan de orde geweest. Er is een werkbespreking geweest. Kortom, er zijn heel veel redenen waarom we nu weer bij elkaar zijn om dit project te bespreken. Of het nu gaat om de participatie, waar straks mijn collega mevrouw Vavier mee komt en waarvan we kunnen vaststellen dat die wederom niet helemaal was zoals de raad al jaren vroeg, of om de bouwhoogte, de bezonningsstudie, de windhinder: ik kan alles afvinken met u wat we al eerder in de commissie hebben gewisseld, maar al die punten blijven punten van zorg.

Een van de punten van zorg wat D66 betreft is ook de hittestress die daar bekend is. Het kan wel 5 graden warmer zijn in de zomer op de locatie waar we gaan bouwen. Ik hoop dat de wethouder en het college kunnen toezeggen dat, mochten de amendementen van meneer Pronk en meneer Barker later worden aangenomen en er opnieuw moeten worden gerekend, er ook wordt gekeken naar de hittestressoplossing en de afwatering en de wijze waarop we verkoeling kunnen bieden daar op de grond, in plaats van dat we dat stukje stad, dat al zo versteend is, in dezelfde toestand laten. Maak het ook een deel van de oplossing voor dit bouwplan. Een ander punt dat al vaker in commissies, ook rondom het CID, is gewisseld, is het punt van de affordable workspace. Het is een plek middenin het centrum van de stad, met best wel kostbare grond. Als we daar in de verhuur economische ruimte creëren, is het ook fijn als er een paar plekken komen waar straks wel een fietsenmaker tegen een fatsoenlijke huur kan blijven werken, waar zich straks wel een huisarts en andere voorzieningen kunnen vestigen. Eigenlijk is dat meteen ook de brug naar het grootste punt van zorg. Daar heb ik namens mijn fractie al jaren heel veel zorgen over. Dat zijn de voorzieningen an sich.

Als ik dit bouwplan erbij pak en het PUK lees, dan zie ik bij de voorzieningen staan: 'oplossing moet worden gevonden in de begroting', 'oplossing moet worden gevonden in programma x'. Kortom, de voorzieningen staan er wel in genoemd - dat maakt mij dan wel een stukje vrolijker - maar niet hoe we die gaan betalen. Dat zouden we wel doen. Dat zouden we nu doen of eventueel later. Om dat punt te onderstrepen - ik hoop dat het college er echt heel fier op is dat we daar een oplossing voor gaan vinden - heb ik samen met mijn collega's mevrouw Tseggai van de PvdA, meneer Pluimgraaff van het CDA en mevrouw Vavier van GroenLinks de volgende motie, om nog maar eens een keer, en ik hoop voor de laatste keer, aandacht te vragen voor het punt dat we steeds vergeten in de stad bij het bouwen: verzoekt het college tijdig, maar in ieder geval voorafgaand aan het definitieve besluit over de omgevingsvergunning, de raad een voorstel te doen voor de benodigde voorzieningen; dit voorstel te voorzien van concrete locaties, planning en dekking voor het realiseren van de voorzieningen, waaronder het groen; geen 94

omgevingsvergunning te verlenen zonder dat er financiële dekking is voor de voorzieningen middels geoormerkte bedragen die herleidbaar zijn voor de raad. Met name dit laatste is belangrijk, want dit mis ik steeds als ik kijk naar voorzieningen in bouwplannen. Het is heel mooi dat we het willen en op zoek gaan naar geld, maar het is natuurlijk nog mooier als je met een gesloten businesscase het geld scherp hebt en de voorzieningen weet te realiseren. De voorzitter. Door de heer Scheper, daartoe gesteund door mevrouw Tseggai, de heer Pluimgraaff en mevrouw Vavier, wordt de volgende motie (T.9 D66) ingediend:

Motie T.9 D66 Realiseer voorzieningen in het project Bellevue De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Bellevue (RIS309865). Constaterende dat: • in dit plan een behoefte-inventarisatie van voorzieningen is opgenomen; • de raad zich al jaren zorgen maakt over de hoeveelheid voorzieningen bij grote bouwplannen in het CID en de Binckhorst; • in het voorstel staat dat voor de voorzieningen of geen budget is, of die in de toekomstige begroting moet worden gevonden of naar andere programma’s wordt verwezen zonder duidelijke dekking. Van mening dat: • de overheid een betrouwbare partner moet zijn, niet alleen bij woord maar ook in daad; • het college de financiële dekking van het voorzieningenvraagstuk niet kan wegschrijven. Zeker niet gezien de grote zorgen in de raad op dit onderwerp; • de dekking voor de voorzieningen in dit plan onvoldoende concreet beschreven zijn; • de gemeente met dit plan wéér gaat bouwen zonder oog te hebben voor de voorzieningen.

Verzoekt het college: • tijdig, maar in ieder geval voorafgaand aan het definitieve besluit over de omgevingsvergunning, de raad een voorstel te doen voor de benodigde voorzieningen; • dit voorstel te voorzien van concrete locaties, planning en dekking voor het realiseren van de voorzieningen, waaronder het groen; • geen omgevingsvergunning te verlenen zonder dat er financiële dekking is voor de voorzieningen middels geoormerkte bedragen die herleidbaar zijn voor de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik wil in de beperkte tijd die ik heb, ingaan op twee thema's. Twee thema's die fysiek niets met het gebouw zelf te maken hebben, maar alles met de omgeving, namelijk de voorzieningen en de participatie. De Bellevue-locatie maakt onderdeel uit van het CID, maar de uitwerking wat voorzieningen betreft, ontbreekt. Dat geldt dus ook voor de uitwerking van de motie van Hart voor Den Haag Laat de realisatie van woningen en voorzieningen hand in hand gaan. Voorstellen voor de realisatie van voldoende voorzieningen zullen wij dan ook steunen. Dan de participatie. Ik moet zeggen dat ik niet goed weet of en hoe deze doorlopen is. Op bladzijde 60 van het PUK staat het op één pagina beschreven.

Volgens de wethouder en initiatiefnemers is en was er sprake van participatie. De verslagen in de bijlage bij het PUK beamen dat. Maar volgens diverse belanghebbenden die ik heb gesproken, was het een wassen neus, zijn de stappen in het proces afgevinkt, maar is het inhoudelijk gebakken lucht. Er is geen eenduidige 95

beleving van de participatie, zoveel is wel duidelijk. Voorstellen voor het verbeteren van die participatie zullen wij dan ook steunen. Bij omvangrijke projecten als de ontwikkeling van de Bellevue-locatie moet de participatie op orde zijn. De gemeente moet daarin meer een rol spelen. Daarom dienen wij de motie in met als dictum: verzoekt het college te onderzoeken of en hoe een gemeentelijke rol bij participatietrajecten van bouwontwikkelingen meerwaarde kan hebben. Deze is medeondertekend door de heer Pluimgraaff van het CDA. Tot slot. Het ontwerp en het programma kunnen op onze steun rekenen. Moties en amendementen die toezien op het herstellen en het verbeteren van de participatie en de realisatie van voldoende voorzieningen, zullen wij dan ook steunen. Jan Pronk (VVD). Die motie over participatie heeft een beetje het karakter van leren van wat hier is gebeurd. Bent u ook voor het repareren van die participatie in aanloop naar de volgende juridische planologische fase, zijnde het bestemmingsplan? William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ja. Zoals ik ook in mijn inbreng aangaf, zullen wij dat steunen. Jan Pronk (VVD).

Betekent dat dan ook steun voor waar al die omwonenden - dat weet u net zo goed als ik - en de bedrijven die eromheen liggen, zo stevig op drukken: steun voor de hoogte ingaan, maar niet hoog, hoger, hoogst, dus een kleine correctie daarop? William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Het belangrijkste voor ons is dat er ontwikkeld wordt, met dezelfde voorzieningen, met hetzelfde programma. Als de wethouder straks in zijn beantwoording kan aangeven dat dit inderdaad gaat gebeuren, dan nemen we dat zeker in overweging. Maar dat is voor ons een keihard uitgangspunt. De voorzitter. De heer Pronk tot slot. Jan Pronk (VVD). Voor ons ook. Daarom staat het ook stevig in het amendement. Beide zaken staan er als voorwaarde in. Ik ga ervan uit dat het daarmee op uw steun kan rekenen, vraagteken. William de Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik zie een kleine disclaimer in het amendement en dat is: 'zoveel mogelijk' aan het programma kan voldoen. Dat stemt ons een beetje … Het staat er zeker wel in: zoveel mogelijk aan het programma voldoen. Wij willen een keiharde toezegging van de wethouder dat dat programma gerealiseerd gaat worden. De voorzitter. Door de heer De Blok wordt de volgende motie (T.1 HvDH/GdM) ingediend:

Motie T.1 HvDH/GdM Geef gemeente rol in participatie bouwontwikkelingen De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 7 oktober ter bespreking van Voorstel van het college inzake Planuitwerkingskader Bellevue (RIS 309865). Constaterende, dat: • participatietrajecten bij faciliterende ontwikkelingen niet goed worden doorlopen. Overwegende, dat: • participatie bij alle ontwikkelingen in het verleden een gemeentelijke verantwoordelijkheid was. Verzoekt het college: • te onderzoeken of en hoe een gemeentelijke rol bij participatietrajecten van bouwontwikkelingen meerwaarde kan hebben. 96

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. In 2014 werd ik actief in de gemeenteraad en in de commissie Ruimte. Toen werd er elke keer door het college gezegd: participatie gaat niet zo goed, dat gaan we beter doen. Elke keer werd gezegd 'we gaan het beter doen'. Ondertussen zijn we zevenenhalf jaar verder en hebben we het er nog steeds over. We zien nog steeds plannen waarbij eigenlijk de participatie niet deugt. We zien het bij SoZa en we zien het bij Bellevue. We zien bij elk project dat de gemeente vergeet de bewoners te betrekken. Ik vraag me af: hoe moeilijk is het? Hoe moeilijk is het nou om even met een bewonersorganisatie, die je zelf vaak subsidie geeft, te gaan spreken als er zo'n plan komt? Dat is voor mijn fractie ook wel een reden om heel kritisch naar dit plan te kijken. Als zo'n elementair onderwerp niet goed wordt opgepakt, hoe zit het dan met de rest? Dat de wethouder niet vooraf met de VvE of bewonersorganisaties heeft gesproken, zegt wel wat. Het is treurig en geeft geen invulling aan het coalitieakkoord, waarin juist werd aangegeven dat dit zou worden verbeterd. Ik roep de wethouder op om echt tot inkeer op dit onderwerp te komen, ook voor de toekomst, zodat we in de toekomst niet meer dit soort debatten hebben, maar het over de inhoud hebben.

In april 2021 had ik hier een duidelijke motie over ingediend. Dat was de motie Eerlijk speelveld bij bouwprojecten. Ik vraag de wethouder: gaat hij die nu uitvoeren, ook voor de toekomst? Belooft hij beterschap? Gaat hij bijvoorbeeld zelf ook in gesprek met de VvE, in plaats van het aan de ontwikkelaar over te laten? Wat ons betreft zou het het beste zijn als het plan teruggetrokken wordt, zodat bewoners echt de kans hebben om mee te spreken. We zien meer redenen om dit te doen, want ook de structuurvisie wordt niet nageleefd. Voorgaande sprekers noemden dit al. Ook op andere punten zitten gaten in het plan. Dit zorgt er in elk geval voor dat de raad weer aan de slag moet. Dat doen we natuurlijk graag, als het nodig is. Met verschillende fracties hebben we meegewerkt om met amendementen te komen. Die over bouwhoogte en participatie gaan we van harte steunen. Dat verwachtte u natuurlijk al met deze inleiding. Zelf dienen we ook een amendement in om de instemming van de raad voorwaardelijk te maken voor het uitvoeren van de kaders van de uitgestelde Structuurvisie CID en de hoogbouwnota. Het heeft de titel Volg structuurvisie en hoogbouwnota. Met dit amendement leggen we vast dat in de fase van het bestemmingsplan concreet wordt aangegeven, op basis van de referentienormen, welke voorzieningen wanneer en waar gerealiseerd worden en hoe deze voorzieningen gefinancierd worden.

Het gaat daarbij ook om de invulling van de openbare groennorm en de norm voor de buitenruimte. De AVN zei het al: hoe zorg je voor voldoende groen? Het gaat ook over de GPR-norm die we met zijn allen hebben vastgelegd. Dit amendement dien ik mede in met VVD, SP, HSP, CDA en Islam Democraten. Met deze verschillende amendementen, ook die nog worden ingediend, zijn we volgens mij als raad duidelijk. Het huidige ontwerp is niet voldoende voor onze instemming. We roepen de gemeente en de ontwikkelaar op om met de punten van de raad hard aan de slag te gaan, voordat het plan in de vorm van een bestemmingsplanwijziging terugkomt. Op die manier kunnen we bijdragen aan een mooier en leefbaarder CID. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Pronk, mevrouw Arp, de heer Bos, de heer Çetinkaya en de heer Pluimgraaff, wordt het volgende amendement (T.A PvdD) voorgesteld:

Amendement T.A PvdD Volg structuurvisie en hoogbouwnota De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het Planuitwerkingskader Bellevue (RIS 309865). Besluit om het volgende nieuwe punt toe te voegen aan het dictum: • De genoemde instemming is voorwaardelijk aan het feit dat invulling gegeven wordt aan de vastgestelde Structuurvisie CID. Zo moet in de fase van het bestemmingsplan concreet worden aangegeven, op basis van de referentienormen, welke voorzieningen wanneer en waar 97

gerealiseerd worden en hoe deze voorzieningen gefinancierd worden. Het gaat daarbij ook om de invulling van de openbare groennorm waarbij hoogwaardige groene buitenruimte met een hoge gebruiks- en ecologische waarde wordt gerealiseerd. Daarnaast legt de raad vast dat niet zal worden afgeweken van de eisen zoals die zijn gesteld in de hoogbouwnota en Bouwbesluit betreffende de buitenruimte en de GPR-score Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Lekker metropolitaan wonen in een 'urban living concept' met young professional-uitstraling in het hartje van het Central Innovation District. Wie wil dat nou niet, moet het college hebben gedacht. Het stadsbestuur wil projectontwikkelaar Patricia en corporatie Staedion toestemming geven om maar liefst 40% kleine woningen te bouwen in de Bellevue-toren, in afwijking van het gangbare maximum van 20% kleine woningen, met als reden dat er hier sprake is van een bijzonder woonconcept, namelijk het 'urban living concept' voor young professionals en het 'best age living concept' voor de actieve senior. Voor de helderheid: het gaat hier om woningen van kleiner dan 40 m2! Uiteraard kunnen er goede redenen zijn om torens met veel kleine woningen te bouwen. Ik denk bijvoorbeeld aan de bouw van studentencomplexen van DUO.

De huidige Woonagenda biedt ook ruimte voor bouwprojecten met studenten en zorgwoningen, om af te wijken van deze norm. Daar wil de SP verder niet aan tornen, maar het project Bellevue toont in de ogen van de SP precies aan dat de uitzonderingscategorie voor bijzondere concepten kan leiden tot ongewenste ontwikkelingen. De boodschap die we met dit planuitwerkingskader aan projectontwikkelaars meegeven is: bedenk een leuk marketingpraatje, strooi met wat Engelse woorden en de gemeente geeft jou toestemming om huurders op te hokken. De SP vindt dat een onwenselijke stap en dient daarom een motie en een amendement in. Allereerst het amendement. Met dit amendement besluit de raad om aan het dictum toe te voegen: alleen in te stemmen met bijgevoegde planuitwerkingskader voor de herontwikkeling van de Bellevue-locatie, met dien verstande dat er niet zal worden afgeweken van het percentage van maximaal 20% kleine woningen en er hierbij aandacht aan te besteden om de kleine woningen zoveel mogelijk te gelijkmatig verdelen over de diverse categorieën woningen. Verder beoogt het amendement de verwijzingen naar die 40% kleine woningen uit het planuitwerkingskader te schrappen. Ik dien het in met de heer Barker van de Partij voor de Dieren, mevrouw Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en de heer Bos van de Haagse Stadspartij.

Dan heeft de fractie nog een motie getiteld Stop de bouw van conceptuele kippenhokken. Deze motie verzoekt het college met een voorstel te komen voor een aangepaste Woonagenda, dat erop toeziet dat bij gestapelde bouw, zowel in het centrumgebied als daarbuiten, de norm van maximaal 20% kleine woningen niet langer mag worden overschreden omdat er sprake is van een 'bijzonder concept'; en de aangepaste Woonagenda binnen een maand aan de raad te doen toekomen. Die dien ik in met de heer Barker van de Partij voor de Dieren en de heer Bos van de Haagse Stadspartij. Voorzitter. Afgelopen week kregen raadsleden een folder toegestuurd van projectontwikkelaar Patricia. De wethouder had de SP in de commissievergadering toegezegd dat er bij de toewijzing van woningen in de Bellevue-toren geen voorrang zou worden verleend op basis van opleidingsniveau. Maar nu lezen we in de toegestuurde brochure toch weer dat er woningen zullen worden gereserveerd voor academici en afgestudeerden. Wat de SP betreft moeten nieuwbouwwoningen in het centrum toegankelijk zijn voor iedereen die daar op basis van zijn of haar inkomen voor in aanmerking komt en gaan we niet actief segregatie aanmoedigen.

Daarom dienen wij de motie Geen selectie van huurders op basis van opleidingsniveau in, waarvan het dictum luidt: verzoekt het college projectontwikkelaars die actief zijn in het CID, duidelijk mee te geven dat er bij de toewijzing van nieuwbouwwoningen niet geselecteerd mag worden op basis van opleidingsniveau. Deze dien ik in samen met de heer Bos van de Haagse Stadspartij. Verder steunen wij een aantal goede voorstellen van de Partij voor de Dieren en de VVD. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker, mevrouw Klokkenburg en de heer Bos, wordt het volgende amendement (T.B SP) voorgesteld:

98

Amendement T.B. SP Maximaal 20 procent kleine woningen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake ‘Planuitwerkingskader Bellevue’ (RIS309865). A. Besluit om aan het dictum toe te voegen tussen punt I en II:

‘II. Alleen in te stemmen met bijgevoegde planuitwerkingskader voor de herontwikkeling van de locatie Bellevue met dien verstande dat er niet zal worden afgeweken van het percentage van maximaal 20% kleine woningen (<40 m2) en er hierbij aandacht aan te besteden om de kleine woningen zoveel mogelijk te gelijkmatig verdelen over de diverse categorieën woningen (sociaal, middenhuur en overig).’ B. Besluit de volgende tekst uit het raadsvoorstel te schrappen:

‘Een afwijking van het percentage woningen <40m2 naar max 40% in plaats van de gestelde 20% zal voldoen aan de uitzondering die de Woonagenda 2020-2023 mogelijk maakt, namelijk studentenwoningen, zorgwoningen en bijzondere concepten. Er wordt aandacht besteed om de kleine woningen (< 40 m2 GBO) zoveel mogelijk te gelijkmatig verdelen over de diverse categorieën woningen (sociaal, middenhuur en overig).’ C. Besluit de volgende passages uit het PUK te schrappen:

Uit hoofdstuk 5, p. 31: ‘Een afwijking van het percentage woningen <40m2 naar max 40% in plaats van de gestelde 20% zal voldoen aan de uitzondering die de Woonagenda 2020-2023 mogelijk maakt, namelijk studentenwoningen, zorgwoningen en bijzondere concepten. Er wordt aandacht besteed om de kleine woningen (< 40 m2 GBO) zoveel mogelijk te gelijkmatig verdelen over de diverse categorieën woningen (sociaal, middenhuur en overig).’ Uit hoofdstuk 6, p. 59: ‘Bij een te eenzijdig aanbod van kleine woningen bestaat het risico dat bewoners hier passanten worden zonder binding met de omgeving. Om dit te voorkomen geldt dat maximaal 20% van de woningen een kleine woning mag zijn met een woonoppervlak van maximaal 4om2 GBO (CID)). Een afwijking van het percentage woningen <40m2 naar max 40% in plaats van de gestelde 20% zal voldoen aan de uitzondering die de Woonagenda 2020-2023 mogelijk maakt, namelijk studentenwoningen, zorgwoningen en bijzondere concepten. Er wordt aandacht besteed om de kleine woningen (< 40 m2 GBO) zoveel mogelijk te gelijkmatig verdelen over de diverse categorieën woningen (sociaal, middenhuur en overig).’ En gaat over tot de orde van de dag. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Bos, wordt de volgende motie (T.2 SP) ingediend:

Motie T.2 SP Geen selectie van huurders op basis van opleidingsniveau De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake ‘Planuitwerkingskader Bellevue’ (RIS309865).

99

Constaterende, dat: • in reactie op technische vragen over het Planuitwerkingskader (PUK) Bellevue is aangegeven dat er onder de noemer ‘Urban Living Concept’ woningen in de woontoren Bellevue zullen worden gereserveerd voor afgestudeerden en academici; • tijdens de vergadering van de commissie Ruimte van 22 september 2021 door de wethouder Financiën en Stadsontwikkelingen is aangegeven dat er in het kader van dit project geen voorrang zal worden verleend op basis van opleidingsniveau; • gemeenteraadsleden voorafgaande aan de behandeling van het PUK Bellevue in de gemeenteraad een folder van projectontwikkelaar PATRIZIA hebben ontvangen waarin nog altijd gesproken wordt over woningen die gereserveerd worden voor afgestudeerden en academici. Overwegende, dat: • het onwenselijk is dat huurders op basis van hun opleidingsniveau een streepje voor krijgen bij de toewijzing van betaalbare woningbouw in de stad, omdat dit segregatie in de hand werkt en praktisch opgeleiden of ongeschoolden bovendien evenveel recht zouden moeten hebben op deze woningen zolang zij aan de inkomenseisen voldoen; • het met oog op de plannen van PATRIZIA voor de invulling van het project Bellevue wenselijk is dat het college paal en perk stelt aan het voortrekken van huurders op basis van hun opleidingsniveau.

Verzoekt het college: • projectontwikkelaars die actief zijn in het CID duidelijk mee te geven dat er bij de toewijzing van nieuwbouwwoningen niet geselecteerd mag worden op basis van opleidingsniveau. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Arp, daartoe gesteund door de heer Barker en de heer Bos, wordt de volgende motie (T.3 SP) ingediend:

Motie T.3 SP Stop de bouw van conceptuele kippenhokken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 7 oktober 2021, ter bespreking van het voorstel van het college inzake ‘Planuitwerkingskader Bellevue’ (RIS309865). Constaterende, dat: • het planuitwerkingskader (PUK) Bellevue zich beroept op een uitzonderingsmogelijkheid in de Woonagenda, namelijk dat meer dan 20 procent van de woningen in een bouwproject kleiner mag zijn dan 40 vierkante meter mits er sprake is van studentenwoningen, zorgwoningen en bijzondere concepten; • de initiatiefnemers van het plan Bellevue zich specifiek beroepen op de uitzonderingscategorie ‘bijzondere concepten’ omdat de kleine woningen - zoals de wethouder Financiën en Stadsontwikkeling in de vergadering van de commissie Ruimte van 22 september 2021 aangaf - een ‘young professional uitstraling’ zullen krijgen; • het raadsvoorstel daarnaast spreekt over een zogenaamd ‘Best Age Living’ concept voor senioren. Overwegende, dat: • uit het PUK Bellevue blijkt dat de uitzonderingscategorie voor ‘bijzondere concepten’ in de Woonagenda nu te veel ruimte laat voor projectontwikkelaars om meer dan 20 procent kleine woningen te bouwen op basis van holle marketingprietpraat; 100