RIS310555 Reactie op rapport rekeningencommissie jaarrekening 2020 en voortgangsbericht versterking interne beheersing

Het versterken van risicomanagement De ambitie bij dit project is om risicomanagement gemeentebreed te versterken en te borgen. De focus heeft de afgelopen periode gelegen op het in kaart brengen wat er aan risicomanagement al binnen de gemeente gebeurt (de analyse) en waar behoefte (ambitie) aan is. Daarnaast is er breed in het land onderzocht hoe binnen verschillende gemeentes en overheden aan risicomanagement wordt gewerkt en wat daarvan goed past bij onze gemeente. Hierbij is gebruik gemaakt van kennis en ervaringen bij de G3, 100.000+ gemeenten, Rijk en provincies. Op basis daarvan is een voorstel opgesteld voor de mogelijke inrichting van het risicomanagement in Den Haag. Voor dit voorstel is met verschillende interne stakeholders gesproken om draagvlak en commitment te organiseren. De voorgestelde aanpak richt zich op interne bewustwording, betere beheersing van risico’s en ondersteuning van de rechtmatigheidscontrole. Kern van de aanpak is het werken met risicodialogen bij en met de collega’s in de uitvoering. Bijvoorbeeld bij de Bestuursdienst gaan dialogen georganiseerd worden met vertegenwoordigers alle belangrijke processen die daar plaatsvinden, zoals o.a. veiligheid, vastgoed en internationale zaken.

Onder begeleiding van deskundige collega’s wordt stil gestaan bij welke risico’s er zijn en welke preventieve en door impact beperkende maatregelen kunnen worden genomen. De voorgestelde aanpak zorgt ervoor dat de kans dat risico’s over het hoofd worden gezien wordt verkleind en het bevordert dat de medewerkers (waaronder ook managers, controllers en auditors) zich bewust bezighouden met de risico’s die het meeste aandacht nodig hebben. De voorgestelde aanpak bestaat uit drie onderdelen: uitgangspunten, risicoraamwerk (de PlanDoCheckAct-cyclus) en het proces van identificeren, beheersen en rapporteren. Mijlpalen 2e kwartaal 2021 Eind 2021 1e kwartaal 2022

Analyse naar bestaand risicomanagement is afgerond Inrichtingsvoorstel risicomanagement gereed Start fasegewijze implementatie inrichtingsvoorstel

Bredere bewustwording risicomanagement De gemeentebrede versterking van risicomanagement maakt onderdeel van een in het algemeen grote aandacht binnen de gemeente voor risicomanagement. We willen we hierbij kortheidshalve verwijzen

19/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

naar enkele berichten aan de Raad op dit punt zoals de berichten over de aanscherping van projectbeheersing (RIS308178) en de ontwikkelingen op het gebied van de GRIP-rapportages (RIS 309058). Frauderisicoanalyse Onderdeel van het programma is ook het uitvoeren van een gemeentebrede frauderisico-analyse. Als gemeente doen we dit voor het eerst. Het doel van de analyse is tweeledig: 1. Inzicht geven in de mate van volwassenheid van de wijze waarop de gemeente met frauderisicomanagement omgaat. 2. Inzicht geven in de frauderisico’s van de gemeente. De analyse nadert haar afronding. Op moment van schrijven van deze brief vindt de laatste afstemming plaats. Hierbij wordt ook gelijk nagedacht over de follow-up van de aanbevelingen. Het college zal u nog voor het eind van het jaar informeren over de uitkomsten van de analyse en de followup. Mijlpalen Eind 2021 1e kwartaal 2022

Rapportage over frauderisicoanalyse en follow up Start implementatie follow up frauderisicoanalyse

De doorontwikkeling van de Internal Audit Functie (IAF) Het doel van het project is om een volwassen auditfunctie (IAF) voor de gemeente Den Haag te ontwerpen en te realiseren. In het zogenaamde Three Lines model vormt de Internal Audit Functie de derde lijn. De derde lijn is na de eerste en de tweede lijn een extra slot op de deur en vormt samen met die andere twee lijnen een volwaardige inrichting van de interne beheersing. Een volwassen IAF toetst het totale systeem van interne beheersing en steunt op de eerste en tweede lijn. Audits geven het management inzicht in de vraag in hoeverre de beheersing “in control” is, en geven daarnaast aan waar verdere verbetering mogelijk is. Voorbeelden hiervan zijn de risicoanalyses op het autorisatiebeheer van belangrijke gemeentelijke systemen en de samenwerking in het proces van het groenbeheer. Hierbij worden kwetsbaarheden inzichtelijk gemaakt en worden verbetermogelijkheden aangereikt Een goede IAF is dus ook belangrijk voor het leren en ontwikkelen van de organisatie. Een volwassen IAF is hiernaast van belang voor de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording. Analyse huidige Internal Audit en advies voor toekomstige inrichting Ten opzichte van de laatste raadsbrief (RIS 308052) zijn belangrijke mijlpalen door het project bereikt. De analyse- en de ambitiefase van het project zijn afgerond.

Voor beide is ook gebruik gemaakt van externe expertise. Het beeld uit de analyse is dat in het huidige kwaliteitssysteem van de Internal Audit verdere verbetering én versterking nodig is om de Internal Audit echt als volwaardige interne spiegel te laten functioneren zoals dat past bij een organisatie als de gemeente Den Haag. Daarbij is in beeld gebracht wat daarvoor nodig is en welke stappen moeten worden gezet. Vervolg De eerste stappen kunnen we al maken en daar zijn we al mee gestart. We noemen drie concrete zaken: 1. auditcharter 2. auditprogrammering 3. datagestuurd werken. Audit charter en auditprogrammamering De gemeente kent nog geen Audit Charter. In een Audit Charter wordt de rol en verantwoordelijkheid van de Internal Audit wordt bekrachtigd. Ook pakken we fasegewijs de auditprogrammering aan. Die willen we voortaan baseren op een gemeentebrede risicoanalyse. Hier ligt een directe link met het project risicomanagement.

20/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

Datagestuurd werken De ambitie is om datagestuurd werken op termijn in het hart te laten staan van de versterkte auditfunctie en auditaanpak. De kennis die hiermee ontwikkeld wordt, kan ook worden ingezet ter ondersteuning van andere onderdelen van de interne beheersorganisatie. Door middel van analyses, proces mines en dashboards kan de organisatie inzicht krijgen in de stand van zaken op verschillende terreinen. Eerder dit jaar zijn bijvoorbeeld de mandateringsmogelijkheden door authorisatieaanpassingen beperkt, waardoor het risico op misbruik is teruggebracht. Aanvullend hierop worden door Internal Audit dashboards ontwikkeld op het terrein van mandateringen en kasgelden (denk hierbij aan loketten, maar ook bibliotheken, zwembaden en het Pandhuis). Mijlpalen 2e kwartaal 2021 2e kwartaal 2021 3e kwartaal 2021

Volwassenheidsmeeting huidige Internal Audit Advies voor toekomstige inrichting en taakopvatting Internal Audit gereed Start stapsgewijs versterken bestaande Internal Auditfunctie door oppakken audit charter, auditprogrammmering en start datagestuurd werken

De implementatie van de Rechtmatigheidsverantwoording In de brief van 16 maart 2021 berichtte ik u over de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2021. Kort daarna hoorden we van het ministerie van Binnenlandse Zaken dat de invoering minimaal 1 jaar wordt uitgesteld naar boekjaar 2022. Hierdoor zal de Gemeentelijke accountantsdienst over 2021 nog een oordeel afgeven over de rechtmatigheid. De vertraging van deze wetgeving betekent niet dat wij dit project vertragen, maar dat wij deze extra tijd gebruiken om de organisatie voor te bereiden op de invoering van deze wetswijziging. In de periode eind 2020 tot en met eerste kwartaal 2021 is een eerste proeftuin in het kader van de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording uitgevoerd. De ambitie bij de proeftuin was om de situatie van na de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording te simuleren, en dus te handelen alsof er al een rechtmatigheidsverantwoording zou moeten worden afgegeven. Om zo lessen te leren voor het moment dat gemeente de rechtmatigheidscontrole zelf moet uitvoeren. Dat doel is behaald. Evaluatie proeftuin 2021 Een belangrijk onderdeel hiervan is een door Internal Audit uitgevoerde audit op Europese aanbestedingen, een van de grootste relevante processen. Deze audit is aangemerkt als proeftuin die in samenwerking met de GAD is uitgevoerd.

In samenwerking met de GAD omdat de accountant in de nieuwe situatie gebruik moet kunnen maken van de uitkomsten. De proeftuin is in juni samen met de GAD geëvalueerd. Hieruit kwam de volgende lessen: -

-

Voor de definitieve rechtmatigheidsverantwoording moet nog invulling worden gegeven aan de rol- en taakverdeling tussen de GAD en de gemeentelijke organisatie. We zijn de tevreden over de korte lijnen tussen GAD en organisatie tijdens het traject. Bij de organisatie is veel kennis en ervaring opgedaan over aanbestedingsrechtmatigheid. De procesafspraken kunnen scherper. Dit voorkomt lange doorlooptijden, zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van de GAD. Eerder beginnen helpt ook. Eventuele (vaktechnische) verschillen van inzicht gaan we in het vervolg eerder bespreken, daarmee kan het proces nog soepeler verlopen. GAD en organisatie waren beide erg tevreden over de kwaliteit van de dossiervorming.

Het uiteindelijke resultaat was dat de audit langer geduurd heeft dan gepland, en ook meer capaciteit heeft gekost dan gepland. Wel heeft dit uiteindelijk geresulteerd een gedegen controle van de rechtmatigheid. Ook is er een goede stap gemaakt in de samenwerking tussen accountant en Internal Audit.

21/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

Vervolg Rechtmatigheidsverantwoording Op dit moment is opnieuw een start gemaakt met de proeftuin Europese Aanbestedingen; nu over het jaar 2021. In het plan van aanpak zijn de lessons learned uit de evaluatie meegenomen en de planning is om deze proeftuin in het eerste kwartaal van 2022 af te ronden. Een belangrijke les uit het traject van 2020 is eerder beginnen. Dit jaar zijn we dan ook in september al begonnen met de controle van de aanbestedingen. Naast deze proeftuin zijn we ook gestart met een proeftuin personeelslasten en een proeftuin sociale uitkeringen. Externe kaders nog steeds in beweging, aanpassing interne kaders wordt voorbereid De inrichting van proeftuinen met rechtmatigheidscontroles zijn primair gericht op de organisatie te laten oefenen met het zelf uitvoeren van de rechtmatigheidscontroles. Naast het inrichten van proeftuinen, bestaat de voorbereiding op de rechtmatigheidsverantwoording ook uit het aanpassen van interne procedures en afspraken en de verordeningen die daarbij horen. Dit gebeurt op basis van regelgeving zoals bijvoorbeeld het BBV. De regelgeving is overigens nog steeds in ontwikkeling. Eind augustus is er een kadernota verschenen van de commissie BBV. Over de interpretatie van deze kadernota is landelijk nog discussie.

We volgen die ontwikkelingen op de voet en passen onze voorbereiding waar nodig aan op eventuele veranderingen in startdatum en regelgeving. Daarbij werken we nauw samen met de GAD. Als gemeenteraad dient u een besluit te nemen over de te hanteren verantwoordingsgrens en rapporteringstolerantie. De GAD refereerde ook aan dit punt in het rapport bij de jaarrekening 2020 (RIS 308965). Tot en met 2021 is er voor de verantwoordingsgrens sprake van een voorgeschreven percentage van 1% van de totale lasten inclusief reservemutaties uit de begroting, die zowel voor de rechtmatigheid als de getrouwheid geldt (voor 2021 is dat ongeveer € 33 mln.). Voor 2022 kunt u als gemeenteraad kiezen voor een afwijkend percentage tussen de 1-3% voor de rechtmatigheid. Voor de getrouwheid blijft dit percentage gehandhaafd op 1%, zoals is voorgeschreven. Het college zal u begin 2022 een voorstel doen over welk percentage wij u adviseren en kan worden gehanteerd voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023. Daarnaast hebben we in de gemeente Den Haag een relatief lage rapporteringsgrens in vergelijking met andere gemeenten en organisaties (€ 100.000). Dat is het grensbedrag waarboven afwijkingen moeten worden gerapporteerd. De GAD heeft geadviseerd daar nog eens naar te kijken.

Mijlpalen 2e kwartaal 2021 2e kwartaal 2021 2e kwartaal 2021 3e kwartaal 2021 3e kwartaal 2021 Eind 2021/1e kwartaal 1e kwartaal 2022 1e kwartaal 2022

Afronding eerste proeftuin (controle aanbestedingsrechtmatigheid) Evaluatie eerste proeftuin Bekend worden uitstel invoering met minimaal 1 jaar naar boekjaar 2022 Bekend worden nadere regelgeving (kadernota BBV) over toekomstige scope rechtmatigheidscontrole Start drie proeftuinen voor controle 2022 (aanbestedingen, salarisbetalingen en uitkeringen) Aangepast plan van aanpak rechtmatigheidsverantwoording naar aanleiding van de nieuwe kadernota Voorstel aan de raad voor verantwoordingsgrens rechtmatigheidsrapportage Afronding proeftuinen jaarrekening 2021

Three Lines Bij het spreken over de interne beheersorganisatie kan ook gebruik worden gemaakt van het zogenaamde Three Lines model. (Vroeger heette dit model het Three Lines of Defence model, soms worden de termen nog door elkaar gebruikt). U heeft het college verzocht hier ook op in te gaan in de communicatie aan de raad. We lichten het model op hoofdlijnen toe.

22/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

De drie lijnen staan voor drie rollen binnen een organisatie. Soms vallen die rollen één op één samen met een organisatieonderdeel, maar zeker niet altijd. Het idee achter het model is dat een organisatie de zaken op orde heeft indien alle drie de lijnen goed zijn ingericht en goed werken. De eerste lijn wordt daarbij gevormd door het primair proces. Daar waar de eigenlijke activiteit van de organisatie plaatsvinden. Bij de gemeente is dat bijvoorbeeld: de afdeling vergunningen, de uitkeringsverstrekking, de Belastingdienst, het veeg- en straatbedrijf etc. De tweede lijn wordt gevormd door de ondersteunde- en kwaliteitsfuncties. Hierbij moet u denken aan controllers, interne kwaliteitsmedewerkers, onderzoekers en adviseurs in diverse expertises. Eerste en tweede lijn staan onder leiding van het management. In de gemeente is dat het GMT. Een volwaardige derde lijn wordt gevormd door een onafhankelijke gepositioneerde en gecertificeerde Internal Audit Functie. Onze gemeente kent sinds 2017 wel een Internal Audit afdeling, maar die is op dit moment niet zodanig ingericht dat er sprake is van een volwaardige derde lijn. Zie hiervoor ook de paragraaf over de doorontwikkeling van de Interne Audit Functie. Vervolg aanpak interne beheersing Zoals u aan de mijlpalen kunt zien, is er veel inzet gepleegd op het gebied van de interne beheersing.

Met concernbrede kaders en afspraken willen we de verantwoordelijkheid voor de uitvoering hiervan beleggen in de gemeentelijke organisatie en dan gaat het om de eerste, tweede en derde lijn conform het Three Lines model. Dat betekent dat de verbetering doorgaat, en de taken vanuit het programma aan het eind van het jaar worden overdragen aan de plekken in de organisatie waar deze thuishoren. De voorbereiding van de implementatie rechtmatigheidsverantwoording zal projectmatig worden voortgezet. Uiteraard zullen we u blijven informeren over de voortgang van de mijlpalen van alle onderdelen op de geëigende momenten zoals bij de planning en controlproducten.

23/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

C: Rapportage prognosticerende waarde tussentijdse informatievoorziening Inleiding Bij de behandeling van de Programmarekening 2020 benoemt de Rekeningencommissie (RC 7 juli 2021) dat het jaar 2020 is afgesloten met een onverwacht voordelig resultaat van meer dan € 80 miljoen. Het onverwachte verschil wordt onder meer veroorzaakt door de coronapandemie. Onzekerheden rondom de pandemie bemoeilijkte het opstellen van de prognose in de 8maandsrapportage (RIS306618). Tegelijktijdig speelt de vraag hoe de prognosticerende waarde van de tussentijdse informatievoorziening kan worden verbeterd. De wethouder Financiën en Stadsontwikkeling zegt in het gesprek met de commissie toe de oorzaken van verschillen in prognoses van de tussentijdse informatievoorziening en rekeninguitkomsten nader te onderzoeken voor de afgelopen drie jaar. Bij dit onderzoek wordt ook een vergelijking gemaakt met de andere G4-steden. Deze rapportage ligt hierbij voor. N.B. De accountant heeft eveneens aangeboden een G4-vergelijking aangeboden voor 2020. Deze is als bijlage bij het verslag van RC 7 juli 2021 toegevoegd. In de onderstaande analyse wordt deze G4vergelijking van de accountant uitgebreid met voorliggende jaren. Prognose en rekening Den Haag Een kwalitatieve analyse van het resultaat ten opzichte van de prognose is in den Haag een vast onderdeel van het raadsbesluit bij de jaarrekening.

Er wordt gekeken naar de majeure afwijkingen. Hieronder volgt een beknopt overzicht. Programmarekening 2020 (RIS308436) Het jaarrekeningresultaat is ruim € 81 mln. voordeliger dan de prognose in de 8-maandsrapportage. De prognose van de corona-effecten uit de 8-maandsrapportage is verwerkt in de begrotingsactualisatie van december. Daarbij is voor begrote tekorten als gevolg van corona, dekking beschikbaar gesteld uit de reserve buffer impact coronacrisis. Het overgrote deel van het voordelige resultaat is ontstaan door afwijkingen in de realisatie als gevolg van corona. Van de € 83 mln. extra toegekende coronamiddelen in de begroting is € 28 mln. niet gerealiseerd. Daarnaast zijn niet alle rijksvergoedingen die de gemeente had verwacht (reeds) ontvangen (bijna € 15 mln. nadelig). Tot slot is er een effect van ruim € 29 mln. voordelig op overige jaarrekeningresultaten die samenhangen met de coronacrisis. Het betreft voornamelijk onderbestedingen. Als gevolg van de beperkende maatregelen zijn geplande activiteiten, werkzaamheden en projecten uitgesteld. Een deel van het resultaat kan aangemerkt worden als ‘(verslaggevings-)technisch’. Extra ontvangen geld van het Rijk uit de decembercirculaire kon niet meer in het boekjaar 2020 worden besteed, maar moest verslaggevings-technisch wel in 2020 worden verantwoord.

Ook de vrijval van een aantal risicovoorzieningen hebben geleid tot een incidenteel voordeel in de jaarrekening, maar deze middelen blijven wel voor desbetreffende doelen beschikbaar. Programmarekening 2019 (RIS305159) Het jaarrekeningresultaat is circa € 16 mln. gunstiger dan de prognose in de 8-maandsrapportage. Dit is opgebouwd uit een groot aantal verschillen. Het wordt deels verklaard door het resultaat Grondbedrijf (programma Stadsontwikkeling en wonen). Het resultaat van het grondbedrijf wordt gezien de dynamiek eindejaars bepaald. Na de 8-maandsrapportage maakte het Rijk het definitieve budget voor de bijstandsverlening bekend, dit zorgde voor een gunstig effect. Bij de programma’s Mobiliteit en Financiën (KJ-plein) was geen rekening gehouden met het effect van een andere wijze van verantwoorden. Het resultaat op deze begrotingsprogramma’s week hierdoor € 14 mln. Het effect was gemeentebreed neutraal.

24/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

Programmarekening 2018 (RIS302204) De prognose in het Halfjaarbericht was € 8 mln. nadelig terwijl het resultaat van € 9 mln. voordelig afgerond € 17 mln. hoger uitkwam. Dit komt door een paar een paar majeure afwijkingen. Op het programma Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid is voorzichtigheidshalve bij het Halfjaarbericht een bandbreedte gepresenteerd en toegelicht, terwijl alleen het meest gunstige scenario zichtbaar is gemaakt. Parkeerbaten komen hoger uit (programma Mobiliteit) en is te verklaren door betere betaalmoraal, hoger aantal naheffingen (inzet van de scanauto’s) en gemiddeld langer parkeren. Taakmutaties (programma Financiën) uit de decembercirculaire van het gemeentefonds konden bij het opstellen van het Halfjaarbericht nog niet bekend zijn. Programmarekening 2017 (RIS299506) Bij het Halfjaarbericht bedroeg de prognose ongeveer € 33 mln. nadelig. Het uiteindelijke resultaat is €19 mln. minder nadelig door ontwikkelingen tussen het Halfjaarbericht en de rekening. Het hogere tekort op het programma Jeugd van € 14,4 mln. wordt met name veroorzaakt door toename van de verleende jeugdhulp, nagekomen declaraties uit eerdere jaren en een ander ritme op uitvoering van werkgelegenheidsprojecten en ontvangst van middelen.

Het resterende verschil omvat meerdere positieve en negatieve resultaten op de overige programma’s Toelichting verschillen De prognose is een onderdeel van de informatievoorziening van het college aan de raad. Een prognose kan betrekking hebben op een zwak gekwantificeerd risico, op een harde onvermijdelijke afwijking en op alles tussen deze twee uitersten. Maatregelen om risico’s en afwijkingen te beperken worden betrokken in de prognose, maar gestuurd wordt op de begroting. De door de raad goedgekeurde begroting blijft leidend. Uit de jaarrekeninganalyses komt naar voren dat in de laatste paar maanden van het jaar majeure ontwikkelingen kunnen plaatsvinden die in de prognose van de 8-maandsrapportage nog niet zijn benoemd en dus tot verschillen kunnen leiden. Dit heeft diverse oorzaken zoals onvoorziene gebeurtenissen op projecten en processen, rijksbesluitvorming (o.a. decembercirculaire), nieuwe verslaggevingsregels en tussentijdse begrotingswijzigingen. In de 8-maandsprognose is hier beperkt op te anticiperen. De tijd tussen vaststellen en communiceren van de prognose vindt plaats binnen één maand en is daarmee een zeer actuele momentopname binnen de informatievoorziening, maar het blijft wel een momentopname. Uit de analyse komt naar voren dat vermijdbare tekortkomingen in de prognoses niet de overhand krijgen en ook niet systematisch zijn.

Afgezien van de afwijking in het coronajaar 2020, is de afwijking van de prognose t.o.v. de realisatie minder dan 1% van het begrotingstotaal. Benchmark prognoses G4 Hieronder treft u van de G4 gemeenten de successievelijke prognoses aan afgezet tegen de werkelijke realisatie in de jaarrekeningen. Belangrijk is het ijkmoment van de prognoseafgifte. Hierin verschillen de gemeenten. Naarmate prognose later in het jaar wordt afgegeven is het in beginsel eenvoudiger een doorkijk naar het einde van het jaar te maken, er is immers een kortere periode waarin nog afwijkingen kunnen plaatsvinden.

25/26

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10204633

Rekening

Verschil

Prognose

Rekening

Verschil

Prognose

Rekening

Verschil

2020

Prognose

2019

Verschil

2018

Rekening

Den Haag (HJB/8-maands per september) Amsterdam (Najaarsnota per oktober) Rotterdam (10-maands per november) Utrecht (2e Bestuursrapportage per juli)

2017

Prognose

Beeld G4

-33

-14

-19

-8

9

-17

-15

1

-16

3

84

-82

35

137

-102

-29

-36

7

-9

-90

81

-198

-182

-16

1

30

-29

3

57

-54

13

31

-18

5

86

-82

9

43

-34

-4

26

-30

12

82

-70

-11

57

-68

Bedragen x 1 mln.

Uit bovenstaande gegevens ontstaan een soortgelijk beeld tussen de G4 gemeenten, waarbij af is gezien van verschillen in de omvang van de begroting van de verschillende gemeenten. Bij alle gemeenten zijn verschillen tussen de prognose en de rekening waar te nemen. Gemeenten schatten over het algemeen de uitkomst lager in ten opzichte van werkelijke uitkomst, want de rekening komt over het algemeen voordeliger uit. Er zijn daarnaast geen specifieke patronen waar te nemen, noch tussen de jaarschijven, noch tussen de gemeenten. Waar in de ene jaarschijf een gemeente een verbetering in de voorspellingskracht laat zien, laat een andere gemeente weer een verslechtering zien. Het beeld verschilt per jaar en per gemeente. Conclusie Het college deelt de prognose van de 8-maandsrapportage met de raad in het kader van de bestuurlijke informatievoorziening. Het college stuurt op de begroting. De prognose is geen update van budgetten, maar een signaal waarop het college acteert om te voorkomen dat geprognosticeerde nadelen werkelijkheid worden. De prognose is tevens een momentopname en na publicatie doen zich ontwikkelingen voor die nog niet in de prognose zijn voorzien. Afgezien van het afwijkende coronajaar 2020, zijn de verschillen tussen prognose en resultaat lager dan 1% van de begrotingsomvang.

De afwijkingen in het coronajaar 2020 zijn ook bij overige gemeentes in Nederland zichtbaar. Uit de benchmark blijkt dat de prognoses van de gemeente Den Haag gelijkwaardig zijn aan de andere G4-gemeenten. Het blijft de opdracht voor Den Haag om zo goed als mogelijk te prognosticeren waarbij alle voorziene majeure afwijkingen worden meegenomen.

26/26