RIS310217 bijlage 2 VO Lichtontwerp Spuiplein

Toelichting VO lichtplan Spuiplein

27 juli 2021

Analyse: Avondbeleving uitvraag opgave Spuiplein ontwerp

Zowel functioneel als esthetisch , draagt bij aan de identiteit van de plek

2

Analyse: lichtvisie Den Haag De ‘Visie op Licht’ geeft een toekomstbeeld voor de openbare verlichting in de stad. Hierbij gaat het om hoe de lichtmasten en armaturen er overdag uitzien en de lichtkwaliteit en het lichtniveau als het donker is. Vier lichtbeelden Om een herkenbare Haagse signatuur in de verlichting te krijgen, wordt in de visie het aantal verschillende armatuurtypen en lichtmasten in de stad teruggebracht van ruim 250 naar 4 hoofdtypen. Met daarbij 4 soorten licht: 1. Eco Light/No Light wordt toegepast in groengebieden. Uitgangspunt is dat daar geen verlichting is behalve op hoofdfietspaden. 2. Road Light is functionele verlichting op hoofdwegen en hoofdfietsroutes. Waarbij veiligheid van weggebruikers voorop staat. 3. Living Light is ‘een warme kleur licht’ die wordt toegepast in woon- en werkgebieden. 4. In toeristische gebieden wordt ‘de levendigheid van de stad versterkt’ met City Light: een warme, lichte kleur zoals op het Plein.

Veiligheid en leefbaarheid Beeldkwaliteit, identiteit stad en plek Duurzaam : ecologie Duurzaam : onderhoud en beheer

3

Analyse: omgeving Spuiplein > stadhuis Canvas en message board van de stad

4

Analyse: Spuiplein > evenementen evenementen

5

Analyse: omgeving Spuiplein

6

Analyse: foto's uitvoering lichtconcept Amare

licht van binnenuit: transparantie , leesbaarheid van de gevel en architectuur

Up&down armaturen gevel

Analyse: huidige avondbeleving Spuiplein Spuiplein

8

Spuiplein inrichtingsontwerp

9

Presentatie ontwerp Spuiplein

Ontwerp voor een levendig Spuiplein Het Spuiplein krijgt een nieuwe inrichting. Daarvoor is een ontwerp gemaakt. In het ontwerp is veel ruimte voor groen en water en er komen zitjes en banken. Ook zijn er open plekken die ruimte bieden voor kleine evenementen. De . Turfmarkt zoals die er nu ligt wordt doorgetrokken tot aan het Spui. Dit wordt de overgang van het gebied rondom het stadhuis naar het Spuiplein. Het waterbassin op het Spuiplein komt op een rechte lijn met de Nieuwe Kerk te staan. Ontmoeten Het Spuiplein ligt tussen een aantal culturele gebouwen, zoals Amare, de Nieuwe Kerk, Theater aan het Spui en het Filmhuis. De nieuwe inrichting sluit daar goed op aan. Vanuit verschillende plekken zijn de culturele instellingen en buitenruimtes te zien. Bomen en planten versterken het uitzicht. Zo kijk je bijvoorbeeld vanaf de ingang van Amare uit op Theater aan het Spui. Daardoor wordt het plein een echte ontmoetingsplaats.

10

Buitenzaal van theaters Het hart van het Spuiplein is een open ruimte met gravel met groen eromheen. Dit kan dienstdoen als een buitenzaal van de culturele instellingen. Mensen kunnen elkaar hier ontmoeten en er is ruimte om kleine evenementen te organiseren. Op het plein zijn meerdere plekken waar dit kan. In deze ‘buitenzaal’ kan iedereen op een makkelijke manier cultuur ervaren. Zo is er ook plek voor straattheater, muziekvoorstellingen van conservatoriumstudenten, ballet of een bioscoop in de openlucht. De binnenkant van het Spuiplein krijgt een vriendelijke inrichting, met veel groen en open plekken met gravel. Daaromheen komt een bestrating van klinkers, zodat er ruimte is voor terrassen

11

Groene inrichting Het nieuwe Spuiplein wordt een fijne plek om te verblijven en om even tot rust te komen in de stad. Er is veel ruimte voor groen en er komen zitjes en banken. In het midden komt een langwerpig waterbassin met groen. Tussen het groen en water zijn open plekken, half verhard met gravel. Het groen, de bomen en de open plekken met gravel zorgen dat het niet snel te warm wordt op het plein en dat regenwater goed weg kan lopen. Dat is nodig door de klimaatverandering. De bomen en planten hebben het hele jaar door kleur. Op de randen van de plantvakken komen banken met houten leuningen .

12

Kernwoorden : Levendig , Groen , Buitenkamer, Fijne plek Rust , Ontmoeten , Sfeervol , Verkoeling 13

VO Lichtontwerp Spuiplein

14

Stedelijke context

Het project gebied wordt begrenst door stedelijk structuren die gerespecteerd worden. De verlichting op hartlijn blijft ongewijzigd, de lichtprincipes van de Turfmarkt worden door gestempeld tot aan het Spui

Hartlijn Spui

Haagse lopen, Ooievaarsmast lph 9m , grondspots bomen

15

Sfeergebieden nieuwe Spuiplein

16

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting Het doel is om in de avond sfeervolle plekken te creëren. Onder de bomen, rondom de waterpartij, worden in het groen lage masten (6m) geplaats . • Warme lichtkleur, comfortabele armaturen , basis lichtniveau met accenten • Lichtmasten worden in de groen perken geplaatst om de loopruimtes zoveel mogelijk vrij te houden van obstakels. Bovendien verminderd het de kans op schade door aanrijdingen of dat er fietsen aan vast gemaakt worden

Om de buitenkamer , de ruimte voor Amare, zo open mogelijk te houden wordt deze verlicht vanaf 2 hoge masten met meerdere richtbare spots. Ook deze masten worden in de groenperken opgenomen. De hoogte van de mast wordt mede bepaald door de afstand tot de gevel

20m

17

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting Buitenkamer : Hoge masten 20m Groen : lagere masten 6 m

• 2 hoge masten zorgen voor sfeervol warm licht in buitenkamer, masten zijn voorzien van 9 richtbare spots • Onder de bomen zorgen 7 lagere masten, voorzien van 3 richtbare lichtmodules , voor voldoende en sfeervolle verlichting

City Light: een warme, lichte kleur 3000K

18

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting De hoogte van de 2 grote masten houd verband met de afstand tot de gevel vaan Amare. Uit het oogpunt van comfort is het gewenst om de spots niet verder kantelen dan 45 graden. oe hoger de mast des te groter het bereik van het licht en des te comfortabeler de spots gericht kunnen worden.

Voorgesteld masthoogtes in verhouding tot omgeving

37 m

20m

Amare Nieuwe kerk

20-22 m

Lage mast groen tot 6m

Spuimast 12m lph= 9m

Haagse loper mast 11,5m lph= 9m

19

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting Buitenkamer : Hoge masten 20m Geen overdreven vormgeving, maar wel anders dan standaard • • •

Eenvoudige conische mast Theater achtige, richtbare spots (led ip65): snoot, barndoors Kleur > lichte kleur, passend bij kleur van de gevel van Amare en materialisatie van het plein.

Vormreferentie > theater spot

Vormverfijning basis van de mast

20

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting Groen : lage masten 6m Geen overdreven vormgeving, maar wel anders dan standaard Bijvoorbeeld: Flindt Plaza – Louis Poulsen • 3 lichtmodules= 4,5 + 1,5 = 6m Mast hoogte afstemmen met kruinhoogte bomen • 3000K • Richtbare modules

Custom kleur afgestemd met materialisatie plein en gevel Amare

https://www.louispoulsen.com/nl-nl/professional/nieuws/flindt-plaza

21

Lichtontwerp Spuiplein – Aanlichten groen Doel is beleefbaar maken van het groen in de avond. Sfeervol aanlichten van het groen in de avond, creëren van plekken en natuurlijke schaduw patronen.

1 of enkele richtbare lichtmodules van zowel de lage als hoge masten worden gebruikt om de groen perken aan te lichten. Het aanlichten van de perken vanaf de lage masten geeft in de avond diepte aan de plek. Het aanlichten van de bomen en de groenperken vanaf de hoge masten geeft in de overgangszone tussen buitenkamer en groen levendig es schaduwpatronen. Bomen • Vanaf hoge masten: Licht “door” het bladerdek, creëren van schaduw patronen • Van onderaf: creëren van intieme plekken: vanaf lage masten / bolder

1 3

2

1

3 22

Aanlichten groen – vanaf de OV masten

Aanlichten perken vanaf masten

Creëren van schaduwpatronen licht vanaf hoge masten door de bomen heen

23

Aanlichten groen – van onder af

Door het van onderaf aanlichten van bomen creëren van intieme plekken rondom het waterbassin

Turfmarkt : doorzetten lichtprincipe Haagse Loper , aanlichten van bomen vanuit boomrooster

24

Verlichting – waterbassin SPECIAL Het voorstel is een lichtinstallatie te ontwerpen voor in het waterbassin. Deze installatie zal bestaan uit meerdere kleine lampjes net onder het wateroppervlakte. De lampjes worden afzonderlijk en ad random gedimd waardoor ze het beeld oproepen van de “schittering en twinkeling van maanlicht in water”. Het doel is een subtiel “verstillend” lichtbeeld te creëren dat “verwondering” oproept bij de bezoekers van het plein.

Afhankelijk van het taakstellend budget kan de hoeveelheid lampjes uitgebreid worden en is het wellicht mogelijk om ook installatie interactief uit te voeren > bijvoorbeeld hoe meer mensen op het plein > des te groter de dynamiek in het lichtbeeld

25

Visualisaties VO Lichtontwerp Spuiplein

26

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

Armaturen lay-out VO

36

Armaturen layout VO

bn210727

37

Armaturen legenda (inclusief groene tribune en kleine spuiplein)

* *

*

*

* Buiten scope • 2 x Go1 • 5 x M2

38

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting

De masten worden voorzien van het Citytouch Systeem (draadloze aansturing) : de lichtsterkte kan dus ingesteld worden. De spots aan de masten zijn dimbaar uitgevoerd (dali) en de lichtoutput kan dus ook na installatie op afstand ingesteld worden

39

Lichtontwerp Spuiplein - Functionele verlichting

P3

40

Armaturenboek VO

41

De kleur van de verlichting (kleurtemperatuur) is conform de lichtvisie van de gemeente Den Haag voor het centrum gebied: 3000K (warm wit)

De kleurstelling van de masten (M1 + Ov.1 + M2 ) wordt afgestemd op het kleurenpallet van de inrichting van het plein en de kleurstelling van de gevel van Amare . Deze kleur kan pas worden gekozen als de kleur van de half verharding en natuurstenen zitranden bekend is. De kleurstalen zijn al wel binnen. te denken is aan een warm / champagne / beige / grijs.

Keuze aan hand van material sample poedercoating

De masten worden voorzien van het Citytouch Systeem (draadloze aansturing) : de lichtsterkte kan dus ingesteld worden. De spots aan de masten zijn dimbaar uitgevoerd (dali) en de lichtoutput kan dus ook na installatie op afstand ingesteld worden

42

M.1 Hoge mast + Ov.1

M1 + 9 x Ov.1

M1 + 9 x Ov.1

43 43

M.1 Hoge mast Hoge mast voor Amare

Aantal = 2 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Armatuur

ECLATEC Colombus mast hoogte 20m ( 2delen) Conische mast 370mm naar 89mm Gietijzer + staal gepoedercoat / RAL ntb - Aansluiten op CityTouch systeem - Afzekeren spots

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

44

Ov.1b bevestiging spots aan M1 Individuele uithouders

Direct aan de mast

Gemeenschappelijk uithouder Ring/trus

Bevestiging van de spots aan masten, vormstudie Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Armatuur

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

45

Ov.1 Spots Spots voor hoge masten ( 9 stuks per mast)

Aantal = 18 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Lumenpulse Lumenbeam medium 2264 lm 28W 3000K 80 30˚ DALI dimbaar 165˚ NTB bv Ral 7044/1013 IP66, IK09 L80 B10 100,000 hrs (Ta 25 °C)

Anti inkijk accessoire : custom “theater” snoot in zelfde kleur als spot

Accessoires apart bij te bestellen! Afzekeren van de armaturen in mastvoet (individueel of in groepen)

https://www.lumenpulse.com/products/1390/lumenbeam-medium Armatuur

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

Medium bundel

46

M.2 Lage masten

M2

M2

M2

M2 M2

M2

M2 47 47

M.2 Lage masten Lage masten voor contrastrijk licht

Aantal = 7 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Louis Poulsen Flindt Plaza 3 x 1844 lm 3 x 33 W 3000 K 80 35˚ + honeycomb DALI 5˚ Custom kleur poedercoating NTB bv Ral 7044/1013 IP 65, IK 10 2 spots gericht op voetgangersgebied. 1 spot gericht op groen. Honeycomb bij bestellen. Citytouch in top module Opnemen van (dimbare ) driver voor lichtlijn onder bankjes

https://www.louispoulsen.com/nl-nl/download-center?type=revitfiles&productId=91813&t=revitfiles Armatuur

Bemating armatuur + componenten

Hoogte mast = 4,5m + 3 x 0,5m + 0,15m = 6,15m Lichtverdelingsdiagram

48

M3. Haagse loper mast

M3

M3

M3

49 49

M3. Haagse loper mast Bestaande mast met lichtbron:

Aantal = 3 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

PMF V3753 (haagse loper) Armatuur SCHREDER MAYA MAXI 72 LED 70-78W 3000K - Blauw haagse loper - Aansluiten op CityTouch systeem

• •

Armatuur

Lichtpunthoogte = 9m Masthoogte =11.5m

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

50

Gi.1 Grond inbouw

Gi.1

Gi.1

51 51

Gi.1 Grond inbouw armatuur Haagse Loper Bestaande ingebouwde spots voor aanlichten bomen Turfmarkt

Aantal = 20 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Armatuur

WEEF ETC130-GB 2077 lm 18W 3000K 80 Medium Geïntegreerd, DALI 360˚ rotatie, 30˚ kantelen Stainless steel IP67, IK10+ Ta=25° L90B10 > 90000h Plaatsing in inbouwhuis BET13-II-250/400 AL Armatuur in boomrooster bestrating

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

52

Go.1 Grond opbouw armatuur

Go.1

Go.1

Go.1

53 53

Go.1 Grond opbouw armatuur Uplights voor de bomen

of vergelijkbaar armatuur RX lighting

Aantal = 13 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Armatuur

Fagerhult On Grond 303561-461 1004 lm 14 W 3000K 80 42˚/20˚ DALI 14˚ Standaard Anthracite grey (Gris 900 Sablé). IP 65, IK 10 L100 B50, h 100 000 Behuizing van thermisch verzinkt staal met beschermkap in stevig PMMA of in staal met lichte opening. Afzonderlijke ballastbox die beschermd in de stalen behuizing is gemonteerd. Acryl afdekplaat voor de stalen afdeklichtopening kan als accessoire besteld worden.

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

54

Sp.1 Special verlichting waterbassin

Sp.1

55 55

Sp.1 Special verlichting waterbassin Vijver licht element

- Dynamische verlichting in waterbassin “verwondering” - Laagspannings- armaturen in de vijver / driver - schakelkast buiten vijver

Aantal = 1 Merk: Type: Lichtbron - lumen: Systeemvermogen: Kleurtemperatuur: CRI: Optiek: Driver: Rotaties armatuur: Materiaal, kleur: Beschermingsklasse: Levensduur lichtbron: Montage: Opmerkingen:

Armatuur

NTB lichtpuntje net onder het wateropper vlakte 5W warm wit / optie = RGBW

DMX aanstuurbaar zodat scene geprogrammeerd kunnen worden Externe driver buiten waterbassin, laagspanning naar armaturen (24vdc) RVS IP 68 / IK09 RVS cilinder als basis voor armatuur Driver + DMX controller Eventueel sensoren voor interactie

24vdc Dmx controller Driver Multikanaals dimmer

Bemating armatuur + componenten

Lichtverdelingsdiagram

custom lichtinstallatie i.s.m. met bouwer

56

Geïnstalleerd Vermogen

Geïnstalleerd vermogen • • • • • •

M1 = 18 x 28W = 324W M2 = 7 x 3 x 33W = 693W M3 = 3 x 72W = 216W Go.1 = 13 x 14W = 182W G1.1 = 20 x 18W = 360W Sp.1 = 150W

• •

Totaal geïnstalleerd vermogen = 2000W Branduren 4200 uur per jaar

• •

Dimuren en dimpercentage ntb Kosten Kwh = 0,12 euro

•

2000W x 4200 uur x 0,12 euro = 1.008 euro (exclusief dimstanden en dimuren)

57