RIS310160 Notulen raad 16 september 2021

91

Lesley Arp (SP). Toch nog één prangende vraag. We krijgen dankzij Frans de Graaf die menukaart, die bepaalt hoe wij zouden kunnen bezuinigen. Maar hoe kijkt u voor de komende jaren puur als wethouder Financiën aan tegen het scenario van lastenverlichting? Is dat niet een beetje een sprookje? De voorzitter. Leuk verzonnen. Wethouder Mulder (VVD). Mevrouw Arp vraagt: hoe kijkt de wethouder Financiën daartegen aan? Maar de 'sluipvraag' is natuurlijk: hoe kijkt de lijsttrekker van de VVD daartegen aan? Die staat hier nu niet. Hier staat nu de wethouder Financiën, maar ik denk dat wat er net is opgebracht, ook door de heer De Graaf, en de reacties daarop aangeven dat dit wel degelijk een thema kan zijn in de verkiezingscampagne, zonder dat ik daarover een oordeel uitspreek als wethouder Financiën. U kunt daar op enig moment wel een antwoord op krijgen van mij als lijsttrekker van de VVD, maar ik sta hier vooral als vertegenwoordiger van dat logo en nog niet met mijn oranje-blauwe petje. Maar wordt vervolgd. Ik zie geen interruptie van Groep de Mos, maar hoe gaat het nou met de VNG? De voorzitter. Nee, dat is uitlokking. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Toch nog even een vraag over die € 32 mln., over de cadeautjes, want ik zie daar ook best wel dingen tussen staan, waarvan ik denk: dat is eigenlijk een structureel probleem, dat we nu incidenteel voor een jaartje oplossen.

Maar eigenlijk is het probleem dat we doorschuiven naar een volgend college groter dan die € 19 mln. Is de wethouder dat met mij eens? Wethouder Mulder (VVD). Ja, formeel kun je zeggen dat een aantal punten die een structurele doorwerking kunnen hebben, nu incidenteel worden opgelost. Een nieuw college moet daar dus alert op zijn. Dat ben ik helemaal met mevrouw Klokkenburg eens. Ik zal niet uitlokken. Ik kom bij de motie van Groep de Mos over lobbyen bij het Rijk. Ik heb al gezegd: dat doen we. We hebben contact met de minister van Binnenlandse Zaken, we doen eigen onderzoek, we trekken op in de G4 en we trekken op in de VNG. Deze motie is dus eigenlijk overbodig. De heer Scheper van D66 had voor het zomerreces eigenlijk een soortgelijke motie. We zijn daar dus al druk mee aan de slag. De motie van Groep de Mos om dat te doen, is eigenlijk overbodig. We zijn hier vol mee bezig. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb er een paar ingediend. Misschien is het handig om te zeggen om welke motie het gaat, om welk dictum of om welke titel. Wethouder Mulder (VVD). Dan moet ik de motie er even bij pakken. Het is de motie Steun college in strijd naar rijksgelden, ingediend door Richard de Mos, met als dictum: spreekt uit het college te steunen in zijn strijd voor het loskrijgen van rijksgelden. Dat zijn we al aan het doen.

De heer Scheper van D66 heeft een soortgelijke motie ingediend. De motie is dus overbodig; we zijn haar eigenlijk al aan het uitvoeren. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan is het misschien wel handig om onze raad een korte update te doen toekomen: wat zijn dan de resultaten? Want gezien uw bewoordingen in de media en uw oproepen in de zin van 'kom op, Rijk, maak vaart' - de burgemeester heeft u daar ook bij geholpen met 'parlement, zit niet stil' - loopt het niet zo lekker. Ik heb niet het idee dat het formatieproces aan de overkant lekker loopt en dat die gelden met bakken tegelijk deze kant opkomen. Ik heb hier in de raad ook gemerkt dat sommige partijen er een beetje lacherig over gedaan hebben om u te steunen. U heeft dus ook nog niet echt unanieme steun van de raad. Ik vind het dus jammer dat u de handreiking voor steun niet oppakt en omarmt, want met een unanieme raad staat u als wethouder sterker dan in uw eentje. De raad is immers het hoogste orgaan; dat weet u ook. Wethouder Mulder (VVD). Het college voelt zich ook zeer gesteund door de raad. Eerst door opmerkingen in debatten en ook door de motie van de heer Scheper voelen wij ons gesteund. Ik heb 92

ook gezegd dat wij menen resultaten te behalen. Onze korting van € 60 mln. op het Gemeentefonds is inmiddels bijna gehalveerd. Dat noem ik dus een resultaat. Natuurlijk willen we naar nul, maar we kunnen wel zien dat het gehalveerd is. We zien dat de minister van Binnenlandse Zaken de grootstedelijke kosten, de kosten van de G4, op het netvlies heeft; daar komt ook een onderzoek naar. We zien dat de lobby die wij op het punt van jeugdzorg en Wmo doen, ook in VNG-verband, in ieder geval eenmalig al iets heeft opgeleverd. We zien dat de arbitragezaak tegen het Rijk over de bijstand ook iets heeft opgeleverd. Ik zie dus wel degelijk resultaten van die lobby, maar natuurlijk moeten we daarmee doorgaan, want we zijn nog niet klaar. De voorzitter. Meneer De Mos, de laatste keer op dit punt. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan ga ik toch wel een beetje mee met de heer Barker, want dan had u ook geen beleidsarme begroting in hoeven te dienen. Als het allemaal crescendo gaat, zoals u het nu toch een beetje probeert over te laten komen - 'het gaat allemaal crescendo richting het Rijk en het geld komt met bakken deze kant op' - heeft u tegenover de pers uitingen gedaan in de zin van 'het Rijk moet over de brug komen', terwijl u juist tevreden bent met hoe het Rijk over de brug komt.

In het kort is mijn vraag of u voor de begroting even een update zou kunnen sturen van uw successen, wat er nou nog precies nodig is aan miljoenen of miljarden en wat u binnen heeft gehaald. Wethouder Mulder (VVD). Ik heb daar net een betoog over gehouden. Als dit letterlijk wordt genotuleerd, staat dat ook op papier. Maar ik zeg ook dat we er nog niet zijn, want die gelden voor de jeugdzorg en de Wmo zijn incidenteel. Ook de kosten voor de bijstand zijn incidenteel. Onze initiële korting van € 60 mln. bij het Gemeentefonds is bijna gehalveerd, maar die discussie loopt nog. Voor een deel halen wij dus punten binnen en voor een deel moeten wij doorgaan met deze lobby. Dat zijn we ook van plan. Met of zonder de motie van de heer De Mos gaan we daar gewoon met het hele college met volle kracht mee door. De voorzitter. Meneer De Mos kan ook tellen. Hij is drie keer aan de beurt geweest. Jawel, drie keer. Nu meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Ik ben eigenlijk helemaal niet zo'n fan van die lobby bij het Rijk, want als je bij het Rijk aanklopt, zijn het uiteindelijk de Nederlandse belastingbetalers die moeten opdraaien voor de tekorten in Den Haag. Natuurlijk, ook ik zie die tekorten wel, maar het is ook aan deze wethouder Financiën om ervoor te zorgen dat die uitgaven hier omlaaggaan.

Waarom moet de Nederlandse belastingbetaler opdraaien voor het draaiende houden van het hele linkse rariteitenkabinet dat hier in Den Haag draait? Wethouder Mulder (VVD). Dat is retorisch gesteld. Het is heel simpel: als het Rijk taken geeft of overhevelt naar de gemeenten, hoort daar geld bij; boter bij de vis. Wij constateren dat dat bij de bijstand niet is gebeurd. Wij willen niet voor niks een arbitragezaak. Er is ook arbitrage geweest over de jeugdzorg. Daar hebben we incidenteel geld gekregen. Als het Rijk zegt 'hier heeft een gemeente een extra taak', moet het Rijk daar ook bij leveren. Dat is hier dus aan de hand. Het gaat niet over belastingbetalers. Het gaat gewoon om boter bij de vis, een faire deal: als je een taak krijgt, hoort daar geld bij. Niets meer en niets minder. Sebastian Kruis (PVV). Dat klopt; dat is natuurlijk ook zo. Maar wat ik toch zou willen zien van deze VVD-wethouder, is dat we gewoon stoppen met het niet-activerende armoedebeleid, zoals de heer De Graaf eigenlijk al zei. We geven in deze stad € 600 mln. per jaar uit aan allerhande armoedevoorzieningen. Dat is gewoon te veel voor een stad van deze omvang, met dit aantal inwoners. Daar moet wat aan gebeuren. Dat moet deze VVD-wethouder eigenlijk gewoon uit zichzelf doen. Daartoe moet hij niet worden aangespoord door een PVV-oppositieraadslid. Een VVD'er zou dat van nature zelf moeten doen.

93

Wethouder Mulder (VVD). Dit is niet zozeer een aansporing van de wethouder Financiën, maar een aansporing aan de lijsttrekker van de VVD om dat te zeggen. Ik zei al dat we daarmee langzaam bezig met de campagne. De term 'nieuw coalitieakkoord' viel al, net als 'verkiezingen', 'lijsttrekker' en 'nieuwe periode'. Dat is het moment, zeg ik tegen de PVV, om die besluiten te nemen. Wat we doen maar dan herhaal ik mezelf - is het neerleggen van die menukaart. Er is een debat geweest over een rem op de bevolkingsgroei. Daar ben ik ook verantwoordelijk voor. Nou, niet zozeer voor die bevolkingsgroei zelf; ik heb al één dochter en daar blijft het bij. Wat de politieke discussie over dit thema betreft: er is vorige week een werkbespreking geweest. Daarover vindt, zoals iemand van u ook heeft gezegd, volgende week in deze raad een politieke discussie plaats. Dat is dan ook het moment om hier verder over door te praten. Ik ben dan benieuwd aan welke concrete maatregelen de heer De Mos denkt om die bevolkingsgroei te remmen. Ik ben zeer benieuwd met welke maatregelen hij dan komt. Dan kan ik ook veel beter ingaan op deze motie, want nu is zij niet heel helder. Ja, het is een oproep. Het is niet eens een motie om de bevolkingsgroei te remmen; het is vooral een oproep aan het Rijk. Ik zou zeggen: word iets concreter; dan kunnen we deze motie alsdan beter beoordelen. De voorzitter.

Een nieuw punt, meneer De Mos. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan heeft de wethouder de motie niet goed gelezen. Het eerste deel is namelijk om de gevolgen van de bevolkingsgroei voor Den Haag inzichtelijk te maken. Dat zou al een eerste toezegging kunnen zijn. Dan kunnen we dat tweede deel even parkeren. Dat is het eerste wat ik vraag. En het is niet de eerste keer dat Hart voor Den Haag hier in deze raad zijn zorgen uit over de bevolkingsgroei. Daar hebben we debatten over gevoerd, vorig jaar nog met een hoop poeha naar aanleiding van de PVV-motie. Het valt me op dat de VVD - u bent zelf iedere keer met die petten aan het wisselen en daar raak ik van in de war - in de media altijd een grote broek aantrekt over de gevolgen van de bevolkingsgroei, maar als hier dan naar man en paard wordt gevraagd, geeft u niet thuis. Welke pet heeft u nu op en wat gaat u nou doen met die motie? Wethouder Mulder (VVD). De heer De Mos moet geen verwarring creëren als ik hier een vraag krijg die vooral bedoeld is om mij uit de tent te lokken als lijsttrekker. Als ik daar een opmerking over maak, gaat de heer De Mos doen alsof hij in verwarring is. Ik ken hem iets beter, maar we hebben als college de bevolkingsprognose naar de raad gestuurd. Er is een werkbespreking geweest. Dat is het moment, dat debat, om daar verder over door te praten.

Dan ben ik echt benieuwd naar de concrete invulling van die motie om de bevolkingsgroei te remmen. Dat moet echt concreter. Hier kunnen we als college op dit moment niet mee uit de voeten. Dan kunnen we ook een debat hebben over al dan niet een onderzoek. Dat doen we in een speciaal debat over de bevolkingsgroei. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan laat ik het eerste deel van het dictum staan: u gaat onderzoeken wat de gevolgen van de bevolkingsgroei zijn voor de stad Den Haag. Het tweede deel laat ik bij dezen vervallen. Dat is dus bij dezen een gewijzigde motie. Dan ben ik de komende zeven maanden benieuwd wat die gevolgen zijn. Dat kunt u dan mooi onderzoeken, want als u helemaal niks doet, klopt uw typering in de media dat het allemaal beleidsarm is, want dan heeft u daar gewoon geen zin in. Dan zit u nog zeven maanden op de winkel te passen, een beetje in uw neus te peuteren en dat was het. Wethouder Mulder (VVD). Ik vraag u of u deze motie even wil aanhouden tot volgende week. Dan hebben we hier een uitvoerig debat over. Dat gaat alleen over dit onderwerp. Dan kunnen we het helemaal uitdiepen en kijken wie nog behoefte heeft aan welke motie. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Mos. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Er wordt pas op 7 oktober over deze motie gestemd. Wat dat betreft heeft u dus nog een beetje lucht.

Dan hoop ik toch een beetje op wat meer visie van uw kant, maar het komt allemaal goed.

94

De voorzitter. Motie G.7 HvDH/GdM is in die zin gewijzigd dat zij thans luidt:

Motie G.7 HvDH/GdM Maak beleid op remmen bevolkingsgroei De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 16 september bij de bespreking van agendapunt I Algemene politieke Beschouwingen. Constaterende, dat: • onze stad tot 2040 met ruim 80.000 mensen groeit; • het absorptievermogen is bereikt en ons voorzieningenniveau nu al ernstig onder druk staat, getuige o.a de druk op de leefbaar- en bereikbaarheid, ons onderwijs, onze sociale voorzieningen, onze economie en onze woningvoorraad; • dit (ernstige) gevolgen heeft voor de huidige inwoners, zowel autochtoon als allochtoon. Verzoekt het college: • de gevolgen van bevolkingsgroei op lokaal niveau inzichtelijk te maken; • de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Dan de moties over extra ambtenaren in verband met bouwprojecten. Daarvoor hebben we extra vaste en tijdelijke contracten. We hebben dus extra mensen in dienst. We hebben ook regelmatig contact met de stakeholders. Dat doen we in de Haagse Tafel Wonen en via regelmatig contact met corporaties. Als dan blijkt dat capaciteit het probleem is, horen we dat aan die tafels en dan kunnen we dat oplossen. Dat geldt ook voor de contacten met Binnenlandse Zaken.

Er zijn expertiseteams, een soort vliegende brigades, die helpen om de bouwproductie aan te jagen. Onze ervaring is dat we die expertise zelf in huis hebben. Deze motie is op dit moment dus niet nodig, nog los van de vraag of we extra geld hebben voor ambtenaren. We hebben het net gehad over de begroting, die niet rooskleurig is. Op dit moment zijn extra ambtenaren dus niet nodig. Wij menen dat we er voldoende hebben. Dat betreft dus de moties Flexpool wonen met deskundigen en Onderzoek of ambtelijke bezetting wonen toereikend is. Deze moties worden wat ons betreft dus ontraden. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). De wethouder ontraadt dus drie moties: over de fondsenwervers, de flexpool en ambtenaren op wonen. De wethouder vindt dus dat het ambtelijk apparaat op dit moment voldoende bij machte is om het aantal aanvragen om woningen te bouwen te behandelen en het aantal vergunningen voor die woningbouw te verlenen. U zegt dus dat het ambtelijk apparaat op orde is. Wethouder Mulder (VVD). We hebben op dit moment geen signalen dat dat niet zo is. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan raad ik u aan om eens met de ambtenaren te praten en ook eens te kijken binnen de branche naar hoe dat gevoeld wordt en hoe daarover gedacht wordt. Ik wens u daarbij heel veel succes. Wethouder Mulder (VVD). Dank daarvoor.

Ik zei al dat we die contacten hebben met de Haagse Tafel Wonen en dat we regelmatig contact met corporaties hebben. Daarmee ben ik door de moties en ook door de aan mij gestelde vragen heen. Wethouder Parbhudayal (VVD). Voorzitter. Dank voor de vragen en de moties die onder mijn hoede vallen. Ik begin met mijn eigen portefeuille, want u weet dat ik als plaatsvervanger van gewaardeerde collega Bert van Alphen ook zal reageren op 'zijn' vragen en motie. Ik begin met de vragen van de 95

ChristenUnie/SGP. U ziet dat de begroting van zorg en welzijn met een aantal tientallen miljoenen daalt en vraagt hoe dat komt, terwijl de impact van corona groot is. Dat klopt; hoe rijmt dat met elkaar? Misschien moeten we daar ook in de begrotingsbespreking goed naar kijken, maar ik kan benoemen dat er in 2021 veel geld voor de jeugdzorg is gekomen, € 613 mln. landelijk. Er is ook heel veel coronabudget gekomen. Dat staat nu begroot. Voor 2022 zitten die budgetten niet in de begroting. Dat moet allemaal dus nog verwerkt worden. Ik denk dat u daardoor een verschil ziet van een aantal tientallen miljoenen. Mensen krijgen nog steeds gewoon de zorg zoals ze die kregen. Bijvoorbeeld in de jeugdzorg en de ggz zien we een lichte stijging; we denken dat dat ook als gevolg van corona is. Die budgetten zitten gewoon in de begroting. U stelde ook een vraag over eenzaamheid in coronatijd. Wat hebben we gedaan? U weet dat we al vanaf het eerste begin alle organisaties die aangesloten en verbonden zijn met de gemeente, hebben opgeroepen om te helpen en om telefonisch, digitaal of op welke wijze dan ook, alles passend binnen de maatregelen, aandacht te blijven geven aan hun mensen, hun achterban, hun groepen die ze ineens niet meer konden en mochten zien.

Om een paar dingen te noemen: wij zagen een forse stijging op het punt van Lief en Leedstraten en wandelingen buiten, maar er popten overal ook maaltijdprojecten op. U bent daarover geïnformeerd in de raadsmededeling Corona. Daar moeten we even terug naar kijken. Dan ga ik naar de motie van Groep de Mos over mijn portefeuille. Mag ik de naam noemen? Ik heb het nummer namelijk niet. Het is de motie Openhouden broodnodig ziekenhuis. O, dat is motie G.5 HvDH/GdM. Het is in ons aller belang dat er te allen tijde goede zorg is voor mensen in deze stad, voor zover het mandaat van ons als gemeentebestuur gaat. Dat wil ik even benadrukken, want daar zetten wij ons echt volop voor in. Over ziekenhuiszorg in Bronovo - want dat is uw exacte vraag weet u dat wij contact hebben met de bestuurder van het HMC. Mevrouw Wolf heeft ons recentelijk geïnformeerd over de strategie. Ik benoem die toch even: de voortzetting van HMC Bronovo als weekziekenhuis voor planbare zorg tot 2024 blijft; over wat er daarna gaat gebeuren, is HMC uiteraard in gesprek met diverse partijen, maar ook landelijk, met het ministerie, over de nadere invulling. Want corona heeft ook het een en ander veranderd voor ziekenhuizen. Landelijk wordt nagedacht over de flexibele schil voor curatieve zorg. De komende maanden zal daar duidelijkheid over komen. Die berichten volgen wij en die volgt u.

Die moeten we ook blijven volgen. Daar komen we dan weer een keer over in gesprek. Ik ga naar de vragen over de portefeuille Sociale Zaken en Werk. Ik wil beginnen met de motie van Groep de Mos, de motie Pas open hiring als de wiedeweerga toe in het Haagse. Dat is motie G.4 HvDH/GdM. Niemand verdient een plaats aan de zijlijn van de arbeidsmarkt. We moeten echt alles op alles zetten om mensen aan een baan te krijgen. Dat ben ik helemaal met de heer De Mos eens. Het college staat dan ook positief tegenover dit idee van open hiring, waarbij we zeker willen gaan samenwerken met branches die hiervoor openstaan. Het is een interessant middel om mensen aan het werk te krijgen. Corona heeft natuurlijk ook weer nieuwe werkloosheid veroorzaakt. Die banen, die niet wij als overheid maar werkgevers en ondernemers maken, moeten we dus echt goed gaan opzoeken. Ik vind dit dus een hele sympathieke motie. Dan de vraag van D66 over straatintimidatie. Er is een actieplan van D66, Pak straatintimidatie bij de wortel aan. Dat plan is in ontvangst genomen door - zo moet ik het nu zeggen oud-wethouder Van Alphen. Daar is ook een commissiebrief op gevolgd met de contouren van de aanpak. Volgens mij is in die commissiebrief toegezegd om nog in het najaar te komen met een volledig plan, inclusief financiële onderbouwing. We kunnen dan ook de suggesties van het actieplan van D66 hierin meenemen.

Dank in ieder geval voor de waardevolle input. Ik ga naar de vragen van de PvdA over polarisatie in de stad. Hoe gaat het college hiermee om en wat gaan we eraan doen? Ik noem de nota Bouwen aan een verbonden stad, die voor het reces aan de stad is gepresenteerd. In die nota zet het college in op dialoog op allerlei plekken in de stad, ontmoetingen die moeten worden georganiseerd. Ik noem het met elkaar in gesprek brengen van mensen en het continueren van dat gesprek om daardoor veel meer begrip en verbinding te creëren. Dat moet dus allemaal in gang gezet worden, als dat al niet loopt. Ik ben nog niet zo diep ingewerkt in die nota, maar dat komt nog wel. Sebastian Kruis (PVV). Ik heb het idee dat mevrouw Parbhudayal verwijst naar de verbindingsnota van de heer Van Alphen. Hij had alleen al om die nota moeten aftreden, maar wie gaat u dan allemaal 96

met elkaar in verbinding brengen? Waar gaan die gesprekken over? Waar gaan ze plaatsvinden? Hoeveel gaat dat kosten? Wat gaat er precies gebeuren? De voorzitter. Dit is nauwelijks een interruptie. Maar goed, gaat uw gang, wethouder Parbhudayal. Wethouder Parbhudayal (VVD). Ik gaf net aan dat ik de zaken benoem die in de nota zijn benoemd. Daar moet ik nog achteraan. Ik moet me nog verdiepen in waar het staat en hoever het daarmee staat. Dan komen we daar weer op terug. Dus even geduld, meneer Kruis, dat komt helemaal goed. Is het college bereid extra te investeren in STiP-banen? Dat staat in ons coalitieakkoord. Er is ook extra geld uitgetrokken voor de STiP-regeling, die is verlengd tot en met 2022. Ik heb mij laten vertellen dat er voldoende geld beschikbaar is om dit jaar en tot en met eind 2022 de STiP-banen door te trekken en mensen dus te laten instromen in een STiP-baan. Dan de vragen van de ChristenUnie/SGP over de Helpdesk Geldzaken: hoe staat het ermee, ook met de betere openingstijden? Dat is een goede vraag. De Helpdesk Geldzaken is over de hele stad verspreid op ruim 30 locaties. Er is ook nog meer uitbreiding in aantocht. Daarmee zeg ik dus dat de helpdesk in allerlei wijken en op allerlei locaties bekend is. Er zal nu onderzocht worden of er ook behoefte is aan opening in de avonduren. Waarom? Het is natuurlijk lastig om telefonisch afspraken te maken.

Dat is in de afgelopen maanden uiteraard gebeurd vanwege corona. Zo'n gesprek duurt langer, want er wordt van alles en nog wat met de mensen doorgenomen, zodat inkomsten, uitgaven en adviezen besproken worden. Die uitbreiding in de avonduren is nu dus in onderzoek. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Voorzitter. Het was een hele goede dag om van alle verschillende politieke richtingen te horen hoe men erin zit en ernaar kijkt. Het is fijn dat we het fysiek mogen doen, hoewel de wethouders natuurlijk op de kamers tv zaten te kijken, maar het is in elk geval weer een stap in de richting van normale politieke debatten. Ik heb een paar korte vragen gekregen van verschillende leden. De eerste die op mijn lijstje staat, is de VVD. De heer Van der Helm en ook de heer Partiman vroegen hoe het zit met het isolatiefonds. De voorzitter. De heer De Graaf, denk ik. Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). O, sorry! Ik heb heerlijk zitten kijken naar de tv. Wat de uitwerking van het isolatiefonds betreft: het college is daar natuurlijk vanaf de start en ook al voor de start van dit college mee begonnen. Ten opzichte van 2018 hebben we 22.884 transitieklare woningen erbij. Die zijn dus voldoende geïsoleerd om aangesloten te kunnen worden op een schone energiebron. We hebben 40.000 grondgebonden woningen een aanbod gedaan voor isolatie.

Er werd gevraagd of er rentevrij geleend kan worden door woningeigenaren. Er is een Nationaal Warmtefonds. Daar is helaas een wisseling geweest van fondsmanager; dat moet ook aanbesteed worden. Dat heeft een klein beetje vertraging opgeleverd, maar in Q4 kunnen we daarmee aan de slag in Den Haag en zal de rente vergoed worden zoals de raad wenst. De Partij voor de Dieren vroeg waarom het zolang duurt met de Transitievisie Warmte en of er niet een consultatieversie is. In maart, toen het voor het eerst doorgegeven werd door het Rijk in de VNG, waren er van de 352 gemeenten 20 met een transitievisie. De schatting op dit moment, in september, ligt ergens rond de 30% à 40%. Je kan aan de ene kant dus zeggen dat het langzaam loopt, maar aan de andere kant zitten we gewoon keurig in de middenmoot. Bij veel gemeenten die er inmiddels één hebben, lijkt de visie enorm op het Stedelijk Energieplan. Wij hebben het in de commissie besproken. Het komt naar uw raad voor behandeling op 2 december. Daar is een reservering voor en zo hebben we het ook gewisseld in de commissie. De laatste vraag die ik gekregen heb, gaat over het Burgerberaad Klimaat. Ja, zoals we ook in de Programmabrief aangegeven hebben, wordt dat voorbereid in 2021, maar de uitvoering zit in 2022. We begrijpen het belang van dit onderwerp.

Alles wordt dus op alles gezet om de uitvoering in het eerste kwartaal van 2022 daadwerkelijk te hebben. We kijken ook goed naar Amsterdam. Dat is hier ietsje verder dan wij. Dan kunnen wij daarvan leren en dat er direct bij betrekken. Dat waren de aan mij gestelde vragen.

97

Robert Barker (PvdD). De kern van mijn betoog was dat het eigenlijk vrij lang duurt en dat eigenlijk vrij onduidelijk is wat nou precies het proces is. Kan de wethouder aangeven wanneer er een consultatieversie komt van de Transitievisie, waar we al zo lang op wachten en hoe bewoners worden betrokken? Dat was de kern van de vraag. Een tweede vraag betreft de opzet van dat fonds: wanneer komt de opzet van het fonds, dat al in het coalitieakkoord stond en nu pas concreet lijkt te worden, naar de raad toe? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). De eerste vraag betreft het isolatiefonds: dat komt zo snel als wij met de nieuwe fondsmanager van het Warmtefonds overeenstemming hebben. Dus in Q4 kunnen onze bewoners daar zeker zonder rentebetalingen lenen. De tweede vraag betreft de Transitievisie Warmte. De heer Barker draait lang genoeg in deze gemeente mee om te weten hoe de processen werken. Er zijn een heleboel gesprekken gaande. Er komt eerst een versie naar het college en vervolgens naar de raad, met een uitgebreid voorstel voor een participatietraject. Als dat voldoet aan de wensen van de raad, gaat dat naar de stad, met dat uitgebreide participatietraject. Vervolgens komt de visie terug in de raad en wordt zij aan de raad voorgelegd om vast te stellen of hij de visie wel of niet zo wil vaststellen. Robert Barker (PvdD).

Als ik het goed begrijp, komt de eerste versie, die nog niet in consultatie is gegaan, dit jaar nog en komt volgend jaar de versie die we moeten vaststellen. Wat me een beetje zorgen baart over het Transitiefonds, is dat we nooit hebben gesproken over de invulling, terwijl er wel een Rekenkamerrapport is over dit soort dingen. Krijgen we wel enig zicht op wat we precies gaan afspreken met dat fonds voordat dat wordt besloten? Wethouder Van Tongeren (GroenLinks). Uiteraard krijgt de raad daar complete inzage in voordat er iets wordt vastgesteld. Het college voert moties van de raad uit. Verder is er op dit terrein een uitgebreide programmabrief voor het jaar 2021. Het college is met betrekking tot alle onderwerpen in die brief druk bezig om die tot uitvoering te brengen. Hiermee heb ik de paar vragen beantwoord die aan mij gesteld waren. De voorzitter. Wethouder Balster zal volgens mij ook de vragen over de portefeuille van wethouder Bredemeijer beantwoorden. Wethouder Balster (PvdA). Voorzitter. Er is over mijn portefeuille één vraag gesteld door mevrouw Tseggai, over de middeldure huur. Zij vroeg het college of er een rol weggelegd zou kunnen zijn voor woningcorporaties om middeldure huurwoningen te realiseren, ook met het oog op de lange instandhouding van die middeldure huurprijzen. Het college komt dit najaar nog met een brief aan uw raad over de middeldurehuurproductie.

Ik wil uw vraag en uw verzoek daar graag in meenemen. Weet alvast dat wij met woningcorporaties in gesprek zijn om te kijken of zij daar een rol in kunnen spelen, nu zij daar van het kabinet ook wat meer ruimte in hebben gekregen. Dan namens collega Bredemeijer, die hier op dit moment niet kon zijn. Er zijn vier vragen gesteld over onderwijs, in de eerste plaats een vraag van D66, met het verzoek om te kijken of we het lerarentekort kunnen terugdringen, onder andere door de toelatingseisen voor de pabo los te laten. Als het goed is, is vorige week bij de behandeling van het HEA-jaarplan met u gewisseld dat het college bereid is om te kijken naar die toelatingseisen en dat we daar wel te maken hebben met landelijk beleid maar in overleg, ook met de Haagse hogescholen, willen kijken of hier experimenteerruimte voor gevonden kan worden, ook in overleg met het Rijk. De Partij van de Arbeid heeft gevraagd naar de wijze waarop het college de helpende hand biedt bij leerlingen met onderwijsachterstanden. Ook hierbij verwijs ik naar het HEA-jaarplan, waarin een aantal elementen staan, onder andere het extra investeren in de buitenschoolse activiteiten, het sociaal-maatschappelijk werk en de laptops voor kinderen in kwetsbare situaties. U weet ook dat het college nog komt met de uitvoering van het plan voor interventies op basis van het Nationaal Programma Onderwijs.

Wethouder Bredemeijer heeft vorige week ook toegezegd nog in een aparte nota te komen met een uitwerking daarvan. De Partij van de Arbeid heeft ook gevraagd naar de wijze waarop het college werk maakt van de investeringen in meer en betere leerkrachten op scholen waar de meeste achterstandsleerlingen zijn. 98

Het college erkent deze problematiek en erkent ook dat de uitdagingen buitengewoon groot zijn. Via het zij-instroomtraject en de imagocampagne Word leraar in Den Haag proberen we daar zelf van alles aan te doen. Gelukkig is er nu ook de toelagemogelijkheid, de arbeidsmarkttoelage die het Rijk heeft geïntroduceerd en die we ook zo snel mogelijk in Den Haag willen implementeren. Maar het is voor het college een zeer urgente opgave om daar nog meer werk van te maken. Mikal Tseggai (PvdA). Misschien stel ik nu een te technische vraag aan de wethouder Wonen, maar is die arbeidsmarkttoelage hetzelfde als de grotestedenbonus? Klopt dat? Weet de wethouder dat toevallig? Anders vraag ik het aan wethouder Bredemeijer. Wethouder Balster (PvdA). Ja, ik denk dat u dat deze invalkracht even niet moet aandoen, om in onderwijstermen te spreken. Ik stel voor dat u die vraag bij de eerstkomende gelegenheid aan collega Bredemeijer stelt. Tot slot heeft u gevraagd hoe de komst van universitaire faculteiten de stad en ons onderwijs versterkt. Ze bieden nu en in de toekomst meer mogelijkheden voor Hagenaars om hun talenten te ontplooien. U zult ook niet onbekend zijn met de onderzoekscomponenten die universiteiten met zich meebrengen en ook met de relaties die daarmee gelegd worden met het bedrijfsleven, overheden en instellingen. Daarmee is dit van economische waarde.

Ik denk dat ik daarmee ook de aan collega Bredemeijer gestelde vragen heb beantwoord. Robert Barker (PvdD). Ik had gevraagd waarom het college nu, aan het eind, ineens gaat inzetten op het plastificeren van grasvelden. Hebben we niet al genoeg plastic in de stad? Waarom willen we daar budget voor regelen? De Partij voor de Dieren vindt het wel een fundamentele keuze om ineens kunstgras te maken van grasvelden. Ik heb daar geen antwoord op gekregen. Wethouder Balster (PvdA). Het antwoord op deze vraag moet ik schuldig blijven. Ik ga even proberen of een collega straks het antwoord op die vraag kan geven. U weet dat dit niet mijn portefeuille is, maar ik vind het wel van belang dat u antwoord krijgt op deze gestelde vraag. De voorzitter. Dat vind ik dan eigenlijk ook voor die andere vraag. Nee, dat is niet gelukt. De antwoorden komen zo snel mogelijk. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Wat heerlijk om weer hier te staan! Dat is gewoon even een beschouwing tussendoor. Er zijn mij drie vragen gesteld door de Haagse Stadspartij. Het was een beetje een dienstboekje, maar dat lopen we uiteraard keurig af. U begon eigenlijk met de vraag waarom de wethouder zo'n hekel heeft aan de Post 65-gebouwen. Ik kan u verzekeren dat deze wethouder dat absoluut niet heeft, maar volgens mij was die vraag meer retorisch. Laten we die dan ook maar zo houden.

De fractie van de Stadspartij vroeg naar het klankbordproces rondom Centrum-Zuid. U heeft in de ontwerpconceptbegroting kunnen zien dat daarvoor een goed bedrag is uitgetrokken. Dat gaan we dit najaar dus doen. Dan kunnen we begin 2022 daarmee gaan starten. U ziet aan de grootte van het bedrag eigenlijk ook dat we dat echt zeer serieus gaan doen, ook in lijn met aangenomen moties. De fractie van de Haagse Stadspartij vroeg eveneens naar de plannen voor de noodzetel. We moeten natuurlijk eerst wachten totdat u de begroting goedkeurt, want daarin is het bedrag opgenomen om van de Haagse noodzetel een plek te maken voor het Gemeentearchief van Den Haag alsmede voor een verdieping met ruimte voor bandjes. Het ziet er echt prachtig uit. Als u geïnteresseerd bent, bied ik u alvast graag een rondleiding aan, zelfs met de ouderwetse blikken macaroni uit de Koude Oorlog. Die gaan we bekijken, maar niet eten, zou ik willen voorstellen. Dat is dus het plan. De begroting moet worden goedgekeurd. In het voorjaar van 2022 heb ik dan het raadsvoorstel voor u gereed. Als u dat aanneemt, kan er daarna worden aanbesteed en in 2023 worden uitgevoerd. De fractie van de Haagse Stadspartij vroeg in lijn met wat we afgelopen vrijdag hebben afgesproken naar de voortgang van het Helena van Doeverenplantsoen. Daarover heb ik in oktober of begin november het voortgangsbericht voor u.

99

De voorzitter. Ik vraag de ondervoorzitter, de heer Van der Helm, om het voorzitterschap van me over te nemen. Voorzitter: de heer Van der Helm. De voorzitter. Tot slot is het woord aan de burgemeester voor de reactie op een motie. De heer Van Zanen. Voorzitter. Ik begon er vanochtend mee en ik zeg het nu ook maar aan het eind: ik heb hier nog nooit of bijna nooit gestaan, althans in een raadsvergadering. Het is mooi. Ik heb een vraag en ik heb de motie G.3 HvDH/GdM van de heer De Mos. Over dat handhaven is het volgende afgesproken. Het is ondenkbaar dat je bij deze maatregel een-op-een handhaaft of honderd procent kunt handhaven. Dat is echt onmogelijk. Dat hebben we met corona gedaan door op excessen en steekproefsgewijs te handhaven. Ik zeg daar wel iets bij. Ik heb deze week mijn inbreng geleverd in het Veiligheidsberaad. De horeca heeft heel veel te lijden gehad, net zoals heel veel andere sectoren, bijvoorbeeld ook de cultuur. Als je hier al toe besluit, vind ik dat dat van begeleidende maatregelen moet worden voorzien. We hebben inmiddels zicht op het volgende, zoals ook naar buiten is gebracht. Er zal worden gewerkt aan een vorm van een nieuw steunpakket of handreiking richting de horeca, ook na 1 oktober. Ik weet nog niet hoe dat eruit gaat zien, maar dat is ons wel toegezegd. Door de minister van Justitie en Veiligheid is aangegeven dat er € 45 mln.

beschikbaar is, niet zozeer om te handhaven maar juist om de horeca behulpzaam te zijn bij dat gastheerschap, dat toezien op die coronatest. Ook dat wordt uitgewerkt, want ik vind dat er iets moest met deze sectoren, terwijl ik me realiseer dat de anderhalve meter eraf is. Nu kom ik bij de motie. De crux is wat dit nu betekent. Ik vermoed dat de heer De Mos heeft gezien dat er in ieder geval is samengevat dat in Amsterdam niet actief wordt gehandhaafd. Ik weet niet wat dat is. Ik heb het debat van mijn geachte college natuurlijk even laten navragen en volgens mij heeft burgemeester Halsema veel meer gezegd: 'Handhaven bij excessen betekent dat we niet op alles kunnen handhaven.' Dat soort dingen. Met andere woorden, het is maar net hoe je 'actief handhaven' formuleert en wat je daaronder verstaat. Ik kan hier dus niet zeggen dat we niet gaan handhaven, want dat kan ik als burgemeester niet maken. Het kabinet kondigt maatregelen af. Daar kun je van alles van vinden, maar dan heb ik te handhaven. Als het kabinet met die handreiking komt en met die € 45 mln. - want dat zou nog gebeuren; ik heb hier gezeten en ik heb dus niet de resultaten, maar er zou ook nog met de horecasector worden gesproken - ga ik ervan uit dat we er uiteindelijk uit komen, zoals in de afgelopen anderhalf jaar, met vallen en opstaan, en dat we helemaal niet aan deze vraag toekomen.

De horeca heeft zich geweldig gedragen. Maar het is maar net hoe je 'actief handhaven' interpreteert. Ik kan daar ja op zeggen en ik kan daar nee op zeggen, maar handhaven zoals ik me dat voorstel, is zoals ik dat net heb verwoord. Betekent dat nou 'niet actief handhaven' of betekent het 'wel actief handhaven'? Het betekent niet 'niet handhaven' en het betekent ook niet dat ik een-op-een kan handhaven. Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Dan hebben we 'm toch gewoon? Dan kunt u toch gewoon, net als in Amsterdam, toezeggen om niet actief te handhaven maar alleen op excessen? Dan hebben we 'm toch rond? Dan doen we toch hetzelfde als wat Amsterdam doet? Ik denk dat de horecasector daar al heel erg mee geholpen is, want die gaat die excessen heus wel monitoren om die te voorkomen. Als we de motie zo kunnen interpreteren, hebben we samen toch iets moois gedaan voor de horeca? De heer Van Zanen. Ik heb meer gezegd. Ik heb gezegd 'steekproeven', ik heb gezegd 'niet een-opeen' en ik heb gezegd dat ik ervan uitga dat we verstandig zijn, dat we er nog uit komen en dat het dus gewoon goed gaat. Maar inderdaad, als u onder 'niet actief handhaven' verstaat wat ik hier net heb gezegd, ga ik niet zeggen dat ik deze motie ontraad. Sebastian Kruis (PVV).

Het kabinet heeft gelden beschikbaar gesteld om het handhaven of het controleren van die coronapas meer te faciliteren voor gemeenten. Mijn vraag aan de burgemeester is of hij aanspraak gaat maken op die gelden.

100