RIS309998 bijlage definitief eindrapport SEA
Tekst van het document
Hoe de SEA aankijkt tegen de tegemoetkoming van maximaal € 250.000,-
•
Hoe en of de SEA aan de slag gaat met het restant
•
Welk perspectief de SEA ziet
•
Op welke termijn de gevraagde verantwoording over 2020 kan worden gegeven
•
Op welke termijn de SEA inzicht kan geven in wat zij in 2021 kan leveren en voor welk bedrag.
‘Als we daar gezamenlijk niet uitkomen dan neigt de situatie dat we naar een subsidievaststellingsproces moeten gaan.’, aldus het verslag van dit gesprek. Dit betekent volgens de gemeente dat hiermee voor het eerst de eventuele mogelijkheid van het beëindigen van de subsidierelatie ter tafel komt.
Brief RvT SEA aan wethouder (10 december 2020) Naar aanleiding van het gesprek tussen de gemeente en SEA vindt een vergadering plaats van de RvT van SEA. Vervolgens volgt die avond een brief van de RvT gericht aan de wethouder. Daarin wordt aangegeven de vragen niet op zo’n korte termijn te kunnen beantwoorden en wordt verzocht om uitstel van het gesprek. Verder geeft de RvT aan met de wethouder in gesprek te willen over de rol van de RVT voordat over de financiële toekomst van SEA wordt verder gepraat.
SEA stuurt gemeente aanvullende verantwoordingsinformatie (tussentijdse rapport t/m Q3) (11 december 2020) SEA stuurt de tussentijdse rapportage 2020 (tot en met het derde kwartaal 2020) naar de gemeente. In de rapportage is een overzicht opgenomen van baten en lasten van SEA in 2020. Ook zijn de baten en lasten gerelateerd aan de oorspronkelijke begroting.
65432 – Openbaar
58
Brief RvT aan gemeente in reactie op gesprek d.d. 10 december 2020 (16 december 2020) Op 15 december vindt een vergadering plaats van de RvT waarin vijf scenario’s worden besproken voor SEA. In vier van de vijf scenario’s wordt gerekend met een verlaging van de huur en/of heronderhandelingen met Traub Stuc waarbij laatstgenoemde inlevert. De conclusie van de interim directeur en de RvT is dat in elk van de scenario’s de geboden € 250.000,- onvoldoende is om de SEA de komende zes maanden financieel en organisatorisch op de rit te krijgen. Op 16 december stuurt de RvT vervolgens een brief aan de wethouder. Daarin is opgenomen dat op basis van de doorgerekende scenario’s het liquiditeitsprobleem van SEA niet wordt opgelost en er derhalve geen toekomst is voor SEA. Verder wordt aangegeven dat de RvT graag met de gemeente in overleg treedt hoe zij op een juridisch gepaste zorgvuldige wijze, samen met de gemeente Den Haag, de SEA kan doorontwikkelen, dan wel afwikkelen. Verder wordt verzocht om een directe overboeking van € 55.000,- om de salarissen van haar medewerkers te kunnen voldoen.
2.5 Faillissementsfase Gesprek RvT en interim-directeur SEA met wethouder Van Alphen over toekomst SEA (18 december 2020) Er vindt een gesprek plaats tussen de wethouder, ambtenaren, de interim directeur en een afvaardiging van de RvT. Tijdens dit gesprek geeft de RvT aan dat ze dacht aan € 500.000 genoeg te hebben maar dat blijkt niet het geval. Volgens de RvT ben je met dat bedrag nog niet van de foute ballast af. Besproken wordt dat partijen (gemeente en SEA) het voornemen hebben om te zoeken naar een goede afwikkeling van SEA. Verder wordt gesproken over de doorontwikkeling van het ‘concept’. De RvT wil graag meewerken aan deze doorontwikkeling, samen met de wethouder. Met het oog op een eventuele doorontwikkeling van het concept geeft de RvT alvast mee dat het van belang is om de tijd te nemen voor de voorbereiding van instroom en uitstroom van kandidaten en dan pas weer te starten. De wethouder geeft aan dat BDO dat meeneemt in zijn onderzoek naar de doorontwikkeling. Voor nu is de conclusie dat de RvT de stichting moet afwikkelen. De wens is niet failliet te gaan, maar om te komen tot een crediteurenakkoord om vervolgens de stichting te liquideren. De gemeente vraagt tijdens het gesprek aan de RvT om na te denken over wat ze nodig hebben in het kader van de afwikkeling.
Verder wordt besproken dat er € 55.000,- nodig is op korte termijn voor de salarissen en het betalen van zzp’ers.
Commissiebrief ontwikkelingen Stichting Energie Academie (21 december 2020) Wethouder Van Alphen informeert de commissie Samenleving over de stand van zaken bij SEA. Daarover is op 18 december 2020 ambtelijk gesproken met de directeur-bestuurder en de RvT van SEA. In de brief is onder andere opgenomen dat: •
de gemeente een toets heeft laten uitvoeren op de financiële verantwoording en dat hieruit blijkt dat SEA een substantieel deel van de subsidie van de gemeente niet conform de ingediende begroting heeft ingezet
•
uit het onderzoek van BDO naar voren is gekomen dat SEA, zoals deze er nu voor staat, niet toekomstbestendig is (het onderzoeksrapport is als bijlage opgenomen bij de commissiebrief)
•
naar aanleiding van het rapport van BDO, opdracht is gegeven om te komen tot een doorontwikkeling van het concept van de Energieacademie waarbij een geactualiseerde businesscase gemaakt zal worden. En dat SEA de vraag is gesteld of en zo ja, op welke wijze en op welk niveau zij in staat is om de komende periode ontwikkeltrajecten te bieden en uitplaatsingen te bewerkstelligen voor jongeren en werkzoekenden en welke additionele financiering daarvoor nodig is.
65432 – Openbaar
•
59
SEA geen toekomstperspectief ziet. Dit heeft te maken met het financiële tekort bij de SEA en het standpunt van de gemeente dat zij niet in het geheel voor dit tekort op wil draaien
•
het op de huidige manier doorgaan met de SEA voor de gemeente Den Haag geen optie is en de wethouder op dit moment met het bestuur van SEA bespreekt wat dit precies betekent voor de afwikkeling met de SEA.
Uitbetaling voorschot van € 55.000,- (22 december 2020) Onder verwijzing naar het overleg van 18 december 2020 verstrekt de gemeente een voorschot op de te verlenen subsidie ad € 55.000-. ‘Zoals u reeds vernomen heeft, is voorwaardelijk voor dit voorschot dat dit gebruikt wordt om de direct noodzakelijke kosten te betalen zoals besproken in het overleg van 18 december 2020.’
Uitvoering opdracht tot crediteurenakkoord te komen (eind december 2020 - 4 januari 2021) In samenspraak met de gemeente heeft SEA advocatenkantoor Scheer en Sanders de opdracht gegeven de mogelijkheid van een buitengerechtelijk liquidatieakkoord te onderzoeken. De gemeente zou hiervoor een budget ter beschikking willen stellen (dit was bij de crediteuren niet bekend, zo hebben zij verklaard). De advocaat heeft een akkoordvoorstel ontworpen en gesprekken gevoerd met de belangrijkste crediteuren. Tevens is gesproken over de voortijdige beëindiging van enkele duurverplichtingen (met verhuurder, een werknemer en leasemaatschappijen). Een van de grotere schudeisers en een SEA-werknemer wilden niet meewerken aan het crediteurenakkoord.
Vergadering commissie Samenleving (14 januari 2021) Op 14 januari is er een commissievergadering waar de situatie van SEA aan bod komt. Hierin worden enkele toezeggingen gedaan door de wethouder. 1.
Binnen drie weken een tijdlijn inclusief feitenrelaas en schriftelijk beantwoording van alle vragen van de commissieleden.
2.
Bemiddelingspoging door middel van een gesprek tussen de RvT en de schuldeisers die niet akkoord zijn gegaan met het aangeboden crediteurenakkoord teneinde een faillissement te voorkomen.
3.
In gesprek te gaan met de firma Traub Stuc over de voortzetting van hun werkzaamheden ten behoeve van de aldaar geplaatste kandidaten.
Vergadering raad van toezicht SEA (14 januari 2021) Na afloop van de commissie Samenleving komt de RvT van SEA bijeen. De wethouder heeft na de commissievergadering de voorzitter van de RvT gevraagd om nog een keer om tafel te gaan met Traub Stuc en een medewerker van SEA om te polsen of er een crediteurenakkoord kan worden gesloten om een faillissement af te wenden. De wethouder heeft volgens het verslag aangegeven geen extra geld beschikbaar te hebben dan de reeds toegezegde € 190.000,-. Het crediteurenakkoord richt zich op 150.000 euro. Tijdens de vergadering van de RvT wordt besloten dat de voorzitter van de RvT onder leiding van de gemeente om tafel gaat met beide schuldeisers. Tijdens de vergadering wordt verder besproken dat voor de uitvoering van het indienen van de faillissementsaanvraag een bestuurder moet worden aangewezen. De per 1 januari 2021 vertrokken interim directeur is hiervoor gevraagd, maar heeft geweigerd. Ook de leden van de RvT willen dit niet doen. Aan de advocaat wordt gevraagd een oplossing te bedenken.
65432 – Openbaar
60
Gesprek tussen gemeente en crediteuren (15 januari 2021) In gesprek tussen de wethouder, ambtenaren, voorzitter van de RvT en Traub Stuc wordt met name gesproken over de problemen met de huisvesting voor Traub Stuc in verband met een faillissement van SEA. Ook wordt gesproken over huidige en toekomstige kandidaten van Traub Stuc. De conclusie is dat er behoefte is om daarover afspraken te maken. Zowel wat betreft de (huidige en toekomstige) kandidaten als de huisvesting. Door ambtenaren en de voorzitter van RvT is ook gesproken met de medewerker van SEA. Beide gesprekken hebben niet geleid tot een overeenkomst omdat in de ogen van de crediteuren onvoldoende tegemoet werd gekomen aan hun (financiële) eisen.
Commissiebrief stand van zaken Stichting Energie Academie (19 januari 2021) Op 19 januari 2021 informeert wethouder Van Alphen de commissie Samenleving over de stand van zaken met betrekking tot de gedane toezeggingen. •
De gemeente heeft geprobeerd te bemiddelen tussen SEA en schuldeisers door gesprekken met de betrokken partijen te organiseren om te kijken of men nader tot elkaar kon komen. Dit is niet gelukt. De RVT heeft daarop aangegeven dat zij voornemens is deze week faillissement aan te vragen.
•
De gemeente heeft gesproken met Traub Stuc onder andere over continuering van de huur. De gemeente heeft aangegeven Traub daarbij zo nodig te ondersteunen.
De wethouder geeft aan dat de eerste prioriteit is dat alle kandidaten worden doorbemiddeld naar werk of een goede ontwikkelplek krijgen. Hij zegt toe binnen enkele weken bij de commissie terug te komen met de overige informatie. In de tussentijd werkt BDO door aan de doorontwikkeling van het concept, aldus de wethouder.
Laatste vergadering raad van toezicht SEA (20 januari 2021) Vastgesteld wordt dat de wethouder aan de raad heeft gemeld dat de bemiddelingspoging tussen Traub Stuc en SEA mislukt is. De RvT besluit formeel tot een faillissement. Dit besluit is niet herroepbaar. Er komt geen doorstart van de stichting. ‘Door een niet meebewegen van partijen (in kosten en baten) in de contracten met ons zijn wij genoodzaakt te stoppen- door schuldeisers een molensteen om de nek’. De advocaat adviseert wat betreft het indienen van de faillissementsaanvraag dat zijn kantoor te laten doen. Alle leden van de RvT dienen deze marsroute aan hem te bevestigen en doen dit ook, zo is aan ons verklaard.
Gesprek gemeente en verhuurder (28 januari 2021) Door de gemeente wordt gesproken met de verhuurder van het pand aan de Kerketuinenweg over een transitiescenario waarbij Traub Stuc gebruik mag blijven maken van de ruimte die ze in gebruik hebben tot 1 mei 2021. Doel hiervan is om voor Traub Stuc een overgang te creëren naar een andere locatie waarbij de gemeente tot 1 mei 2021 de huur doorbetaalt. In februari wordt vervolgens een overeenkomst gesloten tussen de gemeente Den Haag, de verhuurder en Traub Stuc. Daarin is opgenomen dat Traub Stuc twee maanden langer, tot 1 mei 2021, in het pand mag blijven mits dit leeg wordt opgeleverd en de schade vanwege wanbetaling van de huurder (SEA) wordt vergoed. In de overeenkomst wordt afgesproken dat de gemeente deze kosten (€ 33.750,-) voor haar rekening neemt.
Brief van de wethouder inzake stand van zaken Stichting Energie Academie, inclusief tijdlijn aan de voorzitter van de commissie Samenleving (6 februari 2021) De wethouder stuurt een brief aan de commissie Samenleving met daarin een uitgebreide beschrijving van de stand van zaken inzake de Energieacademie. Verder bevat de brief twee tijdlijnen met betrekking tot de informatie en documenten die horen bij de subsidierelatie tussen de gemeente en de SEA.
61
65432 – Openbaar
SEA besproken in de commissie Samenleving (10 februari 2021) De stand van zaken omtrent de SEA wordt in de commissie Samenleving besproken. Tijdens deze bespreking doet wethouder van Alphen de volgende toezeggingen: •
De input van de commissie wat betreft de onderzoeksvragen voor de start van het onderzoek mee te nemen.
•
Na de commissievergadering van 10 februari 2021 en uiterlijk voor de start van de raadsvergadering van 11 februari 2021 de raad een brief te doen toekomen met daarin: -
alle stukken omtrent de Energie Academie van de Gemeentelijke Accountantsdienst (GAD)
-
terug te komen op de afspraken van Den Haag Werkt met Stichting Energie Academie over het aantal te leveren kandidaten
-
informatie over het aantal opleiders in relatie met de energietransitie opgave.
Raadsvergadering: diverse moties SEA aangenomen (11 februari 2021) Tijdens de raadsvergadering worden de volgende moties aangenomen:
Nummer
Titel
Strekking
Status
1
Behoud pand Kerketuinenweg voor Energie Academie
Verzoekt het college:
Afgedaan op 30 maart 2021
Quick scan naar kosten ‘on hold’ vs faillissement
Verzoekt het college:
2
3
4
•
te zorgen dat het pand aan de Kerketuinenweg beschikbaar en geschikt blijft voor (een vervolg van) de Energie Academie, ten minste totdat het onderzoeksrapport van BDO is verschenen en een besluit valt over een vervolg,
•
De GAD een quick scan te laten uitvoeren waarbij de totale kosten en verloren investeringen die gepaard gaan met het faillissement van de energieacademie afgezet worden tegenover het door BDO aangedragen on hold scenario;
•
Tot de raad deze quick scan heeft kunnen bespreken in te zetten op behoud Kerketuinenweg locatie en de voorzieningen die nodig zijn om de Energieacademie op basisniveau door te laten werken in stand te houden.
Wat kost stoppen, wat kost doorgaan van de Stichting Energie Academie!
Verzoekt het college:
Neem geen overhaaste stappen bij eventuele doorstart Energie Academie
Roept het college op:
•
Afgedaan op 30 maart 2021
Tussenbericht op 30 maart 2021
de raad te voorzien van een overzicht van financiële scenario’s, waaronder het failliet verklaren en de kostenpost hierbij en een doorstart maken met de Stichting Energie Academie en ook hierbij de behorende kosten en baten
•
geen overhaaste stappen te nemen met een eventuele opvolger van, of variant op, de Energie Academie voordat alle onderzoeken naar de Energie Academie zijn afgerond en met de raad gedeeld;
•
Geen overhaaste stappen te nemen met een eventuele opvolger van, of variant op, de Energie Academie voordat alle onduidelijkheden die tijdens de verschillende besprekingen in de commissie Samenleving en het raadsdebat van 11 februari 2021 over de Energie Academie aan het licht kwamen, zijn opgehelderd.
Afgedaan op 6 april 2021
62
65432 – Openbaar
Nummer
Titel
Strekking
Status
5
Borging lessons learned in verkenning dóórontwikkeling Energie Academie
Verzoekt het college:
Tussenbericht op 6 april 2021
6
7
8
•
te streven naar een zo breed mogelijke, onafhankelijke, verkenning naar de dóórontwikkeling van het concept van de Energie Academie met opleiders, onderwijs en het bedrijfsleven
•
hierbij best practices uit andere gemeentes te betrekken
•
de raad zo spoedig mogelijk te informeren over de uitkomsten van deze verkenning.
Betrokken ambtenaren gedurende het onderzoek op de reservebank
Verzoekt het college:
Ondersteun gedupeerde ondernemers SEA fiasco met spoed!
Roept het college op:
Inzage in de stukken omtrent Stedelijke Energie Academie’
Verzoekt het college:
•
•
•
Afgedaan op 23 maart 2021
de betrokken ambtenaren gedurende het onderzoek geen werkzaamheden te laten verrichten binnen de dienst SZW of als zzp’er geen gemeentelijke opdrachten en/of projecten op het gebied van werkgelegenheid uit te voeren en de raad hierover te informeren, Afgedaan op 18 mei 2021
een garantiefonds (bijvoorbeeld voor extra huurkosten of kosten voor opslag te vergoeden) in te stellen om faillissement bij ondernemers die aantoonbaar hebben bijgedragen aan de doelstelling van de Stichting Energie Academie te voorkomen. Afgedaan op 19 maart 2021
om de raad volledige inzage te geven in onderstaande en de raad dit binnen vier weken toe te sturen: (samenvatting) stukken van de raad van toezicht, tussentijdse verslagen, jaarverslagen, jaarrekeningen, financiële overzichten, correspondentie tussen met de GAD, e-mailverkeer betrokkenen, Whatsapp en telefoonberichten betrokkenen, offertes, contracten, verschillende onderzoeken, etc.
9
Onderzoek naar alle vormen van reïntegratie om toekomstige debacles in aanpak van werkloosheid te voorkomen
Verzoekt het college om: •
een opdracht te geven om een breed onderzoek te starten naar de verschillende vormen van reïntegratie projecten in de stad van de afgelopen drie jaar
•
Hoeveel succesvolle duurzame uitstroom er de afgelopen drie jaar is geweest?
•
aan te geven welke vormen van re-integratie wel en welke vormen van reïntegratie niet succesvol zijn
•
te komen tot een voorstel waaraan succesvolle reïntegratie trajecten moeten voldoen
•
de raad te informeren over de opdrachtformulering.
Tussenbericht op 11 mei 2021
Burgemeester start onderzoek SEA (11 februari 2021) Tijdens het raadsdebat van 11 februari 2021 is afgesproken dat onder bestuurlijke aansturing van de burgemeester de voorbereiding van een onafhankelijk verdiepend onderzoek naar het proces rond de Stichting Energie Academie gestart.
65432 – Openbaar
63
Gesprek voorzitter RvT met de Rechtbank (25 februari 2021) De voorzitter van de RvT heeft een gesprek met de rechtbank omdat de behandeling van de faillissementsaanvraag uitblijft. De rechtbank adviseert een verkorte procedure waarbij er geen bestuurder wordt aangewezen voor de financiële afwikkeling. Kern van deze procedure is dat een van de schuldeisers het verzoek ondertekent waarna de rechtbank in dit geval zonder hoorzitting tot een beslissing kan komen. Vervolgens is door de RvT voorzitter verschillende schuldeisers gevraagd de faillissementsaanvraag mede te ondertekenen. Allen hebben geweigerd. Uiteindelijk is de advocaat gelegitimeerd bij beschikking door de rechtbank de bestuurstaak ad interim van SEA op zich te nemen uitsluitend om de opdracht om het faillissement aan te vragen.
Brief van de wethouder van Sociale zaken en Werk inzake Voortgang dienstverlening aan kandidaten Energieacademie aan de voorzitter van de commissie Samenleving (4 maart 2021) Met betrekking tot de groep van zeventig kandidaten van de Energieacademie wordt aangegeven wat de stand van zaken is. Een deel heeft inmiddels een baan gevonden, een deel wordt bemiddeld en een deel volgt een opleidingstraject of werkfittraject. Ook hebben enkelen aangegeven geen ondersteuning van de gemeente nodig te hebben. De wethouder geeft aan: ‘Het blijft ook de komende periode onze hoogste prioriteit dat alle kandidaten worden doorbemiddeld naar werk, een goede ontwikkelplek, of een ander passend vervolgtraject krijgen.’
Faillissementsaanvraag wordt formeel ingediend (15 maart 2021) Dit wordt gedaan door de advocaat die op dat moment ook interim-bestuurder is.
Brief van het college aan de gemeenteraad inzake Afdoening motie: ‘Inzage in de stukken omtrent Stedelijke Energie Academie’ (19 maart 2021) In de brief wordt aangegeven dat de gemeenteraad inzage krijgt in het dossier van de Energieacademie voor zover de gemeente daar de beschikking over heeft.
Uitspraak faillissement SEA (23 maart 2021) De rechtbank Den Haag spreekt het faillissement uit over Stichting Energie Academie. Als curator wordt aangesteld mr L. Martens.
Brief van het college aan de gemeenteraad inzake Afdoening motie: ‘Betrokken ambtenaren gedurende het onderzoek op de reservebank’ (23 maart 2021) Het college deelt de raad mee dat de meest betrokken ambtenaren op dit moment geen activiteiten met betrekking tot de SEA verrichten.
Traub Stuc verlaat Energieacademie (maart 2021) Traub Stuc verlaat het pand aan de Kerketuinenweg. Zoals afgesproken met de verhuurder in het ontruimingsprotocol wordt het pand leeg opgeleverd aan de verhuurder.
Brief van het college aan de gemeenteraad inzake Afdoening motie: ‘Behoud pand Kerketuinenweg voor Energie Academie’ (30 maart 2021) Het college geeft aan dat in gesprekken met de verhuurder is gebleken dat de verhuurder al een nieuwe huurder voor het pand had gevonden en daar afspraken mee had gemaakt. 1 mei 2021 was hierdoor het uiterst haalbare, aldus het college. Verder wordt aangegeven dat bemiddeling tussen verhuurder en Traub Stuc ertoe heeft geleid dat Traub Stuc tot 1 mei in het pand kan blijven. ‘De gemeente neemt de kosten vanaf 1 maart op zich zodat Traub Stuc tot 1 mei huurvrij in het pand kan blijven.’
65432 – Openbaar
64
Brief van het college aan de gemeenteraad inzake Afdoening motie: ‘Quickscan naar kosten on hold vs faillissement” (30 maart 2021) Aan wordt gegeven dat de GAD niet de totale kosten en verloren investeringen die gepaard gaan met het faillissement in beeld kan brengen. Daarnaast is er bij de GAD in verband met de jaarrekeningcontrole 2020 beperkte capaciteit. Het college heeft BDO gevraagd de faillissementskosten en verloren investeringen van de Stichting Energieacademie te kwantificeren in het kader van de motie “Wat kost stoppen, wat kost doorgaan van de Stichting Energie Academie!”. Dit sluit aan bij het eerdere onderzoek dat BDO naar de Stichting Energieacademie heeft uitgevoerd. De GAD kan de uitgangspunten en bevindingen beoordelen van het onderzoek van BDO met betrekking tot de faillissementskosten.
65432 – Openbaar
65
3. Thematische bevindingen In hoofdstuk twee beschreven we in chronologische volgorde de gebeurtenissen die hebben geleid tot het faillissement van SEA. Dit hoofdstuk bevat een thematische verdieping op diverse onderwerpen. Daarmee ontstaat een beter beeld van de redenen van het faillissement en de context waarbinnen de gebeurtenissen zich hebben afgespeeld. Deze thematisch feitelijke bevindingen zijn onderverdeeld in de volgende paragrafen: •
Paragraaf 3.1. De Stichting Energie Academie (SEA). Thema’s die daarin aan de orde komen zijn het primair proces, de governance, de businesscase, financiën en contracten en organisatie en cultuur.
•
Paragraaf 3.2. De gemeente. Thema’s die daarin aan de orde komen zijn het college, informatievoorziening Raad en ambtelijke organisatie.
•
Paragraaf 3.3. De relatie tussen de gemeente en de Stichting Energie Academie. Thema’s die daarin aan de orde komen zijn de governance relatie, de inhoudelijke relatie, de financiële relatie en overige relaties.
3.1 De Stichting Energie Academie De belangrijkste doelstelling van de Energieacademie is om in drie jaar tijd (de oprichtingsakte heeft het over vier jaar) een duurzame instroom in werk of een BBL-baan van minstens 900 deelnemers in de sector Bouw & Techniek/Energietransitie (BT/ET) te realiseren. Hiervan komen 600 (2/3) deelnemers uit de bijstand, waardoor dit in belangrijke mate bijdraagt aan de doelstelling van het Werkoffensief +500 om jaarlijks 500 extra mensen uit de bijstand aan een baan te helpen. De overige deelnemers (200) zijn vroegtijdig schoolverlaters (VSV), nietuitkeringsgerechtigden (NUG), jongeren uit het praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs (PrO/VSO) en mensen uit de krimp-naar-groeisectoren. Het idee was om in de Energieacademie bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen binnen de sector BT/ET samen te brengen. Werkzoekenden maken op een fysieke plek kennis met de banen in de bouw en techniek/energietransitie en kunnen vervolgens op een laagdrempelige en praktijkgerichte manier een vak leren onder begeleiding van leermeesters. Bedrijven en werkzoekenden worden aan elkaar gekoppeld zodat er tijdens en/of na de opleiding een -waar nodig op maat gemaakte- baan beschikbaar is.
Verder was het idee dat op termijn een showroom in de Energieacademie zou worden ondergebracht waar buurtbewoners en bedrijven geïnformeerd én geïnspireerd konden worden over het verduurzamen van de eigen woning. Dit werd aangeduid als het totaalconcept: ‘De EnergieHUB’.
3.1.1 Primair proces Het primair proces van de Energieacademie bestond op papier uit vier fasen: 1.
Werving en intake kandidaten.
2.
Werkfit maken kandidaten (eventueel).
3.
Opleiding van kandidaten door middel van een Werkontwikkeltraject (WOT).
4.
Uitstroom van kandidaten.
Onderstaand wordt per fase beschreven wat de doelstellingen en de resultaten waren. Daarbij moet worden aangetekend dat exacte cijfers veelal ontbreken en/of niet door Berenschot geobjectiveerd konden worden. Bij de beschrijving van de doelstellingen gaan we uit van de projectplan van SEA en de subsidiebeschikking die op dit projectplan is gebaseerd.
65432 – Openbaar
66
Fase 1. Werving en intake kandidaten In het projectplan is opgenomen dat samen met het WSP het selecteren van kandidaten voor de sector Bouw en Techniek wordt uitgewerkt. In de samenwerkingsovereenkomst tussen SEA en de gemeente is ook een inspanningsverplichting voor DHW opgenomen voor wat betreft de instroom van voldoende kandidaten. Verder is in de subsidiebeschikking opgenomen dat SEA zich diende te houden aan procedures en protocollen bij de selectie en aanmelding van kandidaten. Een deel van de kandidaten is afkomstig van DHW. Verder is een deel van de kandidaten door de Energieacademie zelf geworven. Dat gebeurde via het eigen netwerk, via social media en door aanwezigheid op een banenmarkt. Tot slot heeft een deel van de werkzoekenden zichzelf bij de Energieacademie gemeld of zijn ze daarnaar doorverwezen via een andere gemeente. Bij elkaar ging dit volgens de Energieacademie om honderden kandidaten. Vervolgens werd er met de kandidaten een intakegesprek gevoerd. Tijdens deze intakegesprekken bleek volgens de Energieacademie dat een groot aantal kandidaten (onder andere veel van de kandidaten die waren aangeleverd door de gemeente) niet over voldoende kwalificaties beschikten om met succes in drie maanden een Werkontwikkeltraject te doorlopen. De kandidaten kenden de taal niet of hadden andere problematiek.
De gemeente herkent zich wel in de geschetste problematiek, maar is van mening dat juist een taalachterstand een belangrijk kenmerk is van het kandidatenbestand met een afstand tot de arbeidsmarkt en dus geen uitsluitingscriterium. Het was juist de doelstelling van het programma Werkoffensief +500 om hen weer aan werk te krijgen, aldus de gemeente. Na het succesvol doorlopen van de intake kon een kandidaat, afhankelijk van de status, instromen in een Werkfittraject of Werkontwikkeltraject. Het besluit hierover werd voor de zelf geworven kandidaten genomen door de stichting zelf, zonder dat de gemeente daarbij betrokken was. Er waren hier wel werkafspraken over in de maak tussen gemeente en SEA maar hier werden SEA en gemeente het niet over eens. Voor de gemeente was het van belang dat alle kandidaten, conform hun protocollen, werden aangemeld zodat kon worden nagegaan of ze bekend waren in de systemen van de gemeente en bijvoorbeeld een uitkering ontvingen. Pas in de loop van 2020 begon hier iets van een gezamenlijke werkwijze te ontstaan. Van deze intakegesprekken werd geen administratie bijgehouden, althans deze is ons niet overlegd.
Werkafspraken Conform de subsidiebeschikking van de gemeente, diende SEA zich te houden aan alle protocollen en/of procedures van de gemeente aangaande de selectie-, aanmeldings- en terugmelding van gemeentelijke kandidaten (voor zowel WOT, als Werkfittrajecten), verzuim- en afwezigheidsregistratie en de begeleiding van kandidaten (flankerende interventies/coaching). Nadere werkafspraken hierover tussen DHW en SEA zijn niet tot stand gekomen. Deze zouden moeten gaan over -onder meer- de selectiegesprekken, het format en de kwaliteit van de Persoonlijke Ontwikkel Plannen, de aanwezigheidsregistratie en de begeleiding. Door de gemeente is verschillende malen het initiatief genomen tot deze afspraken te komen maar het bleek lastig om echt afspraken met SEA te maken. Ook is door de gemeente doorlopend verzocht om gegevens over de kandidaten maar die kon SEA niet leveren. Op enig moment heeft DHW aangegeven dat alle kandidaten zich eerst bij de gemeente moesten melden om ervoor te zorgen dat diegenen bekend waren in de systemen van de gemeente, binnen de doelgroep vielen. Dit om de voortgang te kunnen monitoren.
65432 – Openbaar
67
Kandidaten DHW Een deel van de kandidaten van de Energieacademie is gekomen via de gemeente (WSP/DHW). DHW is in hun bestanden met werkzoekenden op zoek gegaan naar kandidaten met afstand tot de arbeidsmarkt en interesse in een baan in de sector Bouw en Techniek. DHW geeft aan dat in eerste instantie 43 kandidaten bij de Energieacademie zijn aangemeld voor een Werkontwikkeltraject. Hiervan lijken volgens DHW uiteindelijk 7 kandidaten daadwerkelijk deel te hebben genomen aan een WOT. DHW geeft aan nooit terugkoppeling te hebben ontvangen over de afwijzing van kandidaten. Vervolgens zijn volgens DHW na het opstarten na de eerste lockdown nog eens 39 kandidaten aangemeld voor een WOT. Daarvan zijn er uiteindelijk 8 gestart volgens de informatie van DHW. Drie van deze kandidaten ziet DHW vervolgens ook daadwerkelijk terug op de presentielijsten van de Energieacademie. Daarna zijn in september 2020 nog eens 31 kandidaten aangemeld door DHW. Van hen mochten er 9 starten. Dit betekent dat in totaal 113 kandidaten zijn aangemeld voor een WOT waarvan volgens DHW er uiteindelijk 19 mochten starten. Onduidelijk is hoeveel kandidaten de opleiding volledig hebben doorlopen of zijn uitgeplaatst.
Fase 2. Werkfit maken kandidaten (eventueel) Het Werkfittraject is erop gericht om een kandidaat in een werkritme te laten komen en diens basis werknemersvaardigheden te verbeteren.2 Het idee was dat (volgens de subsidiebeschikking gemeentelijke) kandidaten die dat nodig hadden, een Werkfittraject konden volgen bij de Energieacademie. Er was in de begroting rekening gehouden met 136 Werkfittrajecten voor de periode 2019 tot en met 2021. Daarbij moest volgens de subsidiebeschikking een beoordeling worden gemaakt op basis van het beoordelingskader Werkfit. Dit beoordelingskader wordt gebruikt door WSP/DHW om vast te stellen of een Werkfittraject aansluit op de behoeften van de werkzoekende om motivatie en gedrag te ontwikkelen. In het kader wordt onder andere de nadruk gelegd op het werken volgens een ontwikkelplan dat wordt afgestemd met WSP. Verder wordt aangegeven dat de maximale vergoeding voor een Werkfittraject € 1.000,- euro bedraagt. In de praktijk is eind 2019 gestart met Werkfittrajecten. DHW heeft aangegeven dat 59 kandidaten zijn aangemeld voor een Werkfittraject. Omdat de gemeente al goede ervaringen had met een aanbieder van Werkfittrajecten (WOA) en de Energieacademie deze niet zelf aanbood, zijn deze kandidaten door de gemeente aangemeld bij de WOA.
Het idee bij de gemeente was dat de kandidaten na een Werkfittraject bij WOA zouden doorstromen naar de Energieacademie. De Energieacademie zou dan deze facturen van de WOA moeten voldoen. Over de betaling van de facturen is onenigheid ontstaan tussen Energieacademie, WOA en gemeente. Ook was er ontevredenheid bij SEA en medewerkers van de gemeente over de kwaliteit van de Werkfittrajecten. Onder andere door het uitblijven van (deugdelijke en kloppende) persoonlijke ontwikkelplannen van de kandidaten zoals voorgeschreven in het Beoordelingskader Werkfit. Maar ook waren volgens SEA slechts enkele kandidaten echt Werkfit gemaakt. Uiteindelijk zijn de facturen door SEA (grotendeels) voldaan. Later is een beperkt aantal kandidaten (circa 12) gestart met een Werkfittraject bij Mytikas. Bij WOA waren dit blijkens de facturen 53 kandidaten. In totaal zijn er circa 65 Werkfittrajecten gevolgd. Het is onduidelijk of al deze kandidaten hun Werkfittraject hebben afgerond.
Werkfit beoordelingskader gemeente Den Haag: ‘Het werkfittraject sluit aan op de behoefte van de werkzoekende en richt zich op ontwikkeling van persoonlijke factoren die nodig zijn om bij een werkgever aan de slag te gaan. Dit betreft het verbeteren van de fysieke en mentale gesteldheid, als ook het versterken van het vertrouwen in eigen kunnen waardoor werkzoekenden gemotiveerd raken om te werken. […] Werkzoekenden verbeteren waar nodig hun werknemersvaardigheden (Stressbestendigheid en flexibiliteit; Communiceren; Gevoel voor arbeidsverhoudingen; Afspraken nakomen; Zelfstandigheid; Nauwkeurigheid; Samenwerken en collegialiteit; Doorzettingsvermogen; Leervermogen; en Werktempo. 2
65432 – Openbaar
68
VCA training VCA is een verplicht veiligheidscertificaat voor medewerkers in de bouw en essentieel voor uitplaatsing. Afhankelijk van welke vakopleiding de kandidaat volgde, was een veiligheidscertificaat (VCA) een vereiste. De VCA cursus werd gegeven door ‘Social Solutions’ en ‘Groen voor Veiligheid’, die in opdracht van de SEA werkten. Volgens de facturen hebben in totaal rond de negentig personen de opleiding gevolgd. Groen voor Veiligheid heeft verhoudingsgewijs de meeste kandidaten opgeleid. In het projectplan en -begroting staat het VCA traject niet opgenomen. Dit traject komt ook niet terug in de subsidiebeschikkingen. De gemeente had aangeboden om de VCA trajecten via DHW te laten lopen. Zij hadden al een contract hiervoor met VCA Nederland. Dit zou kosteloos zijn voor SEA. Hier heeft de stichting geen gebruik van gemaakt (met als gevolg dat zij het inkochten). Doordat de VCA cursus geen onderdeel was van de subsidiebeschikking, kon dit onderdeel niet via de subsidie bekostigd worden en waren er geen kaders waaraan het diende te voldoen.
Fase 3. Opleiding van kandidaten door middel van een Werkontwikkeltraject (WOT) De WOT-trajecten zijn de vakopleidingen van SEA, gericht op het ontwikkelen van specifieke werknemersvaardigheden binnen de bouw en techniek en energietransitie. Het idee zoals opgenomen in het projectplan was om in het tweede/derde kwartaal van 2019 klein te beginnen met enkele opleidingen (timmeren, schilderen, monteren zonnepanelen en laadpalen, ijzervlechten, tegelzetten) en in 2020 en 2021 het aantal opleidingen uit te breiden. Verder was het idee om kandidaten te laten snuffelen aan een aantal opleidingen/beroepen voordat ze een keuze zouden maken voor een specifiek traject. Kandidaten zouden daarna een vakopleiding van maximaal drie maanden volgen, waarbij ze begeleid werden door leermeesters. Een enkele opleiding zou langer duren (zes maanden). Gedurende deze trajecten kregen de deelnemers begeleiding op werkhouding en persoonlijk vlak door coaches en werkbegeleiders. De opleiding zou worden afgesloten met een praktijkverklaring of MBO-certificaat. Het doel was om tot en met 2021 560 deelnemers een WOT te laten doorlopen. In de praktijk zijn vanaf januari 2020 vijf Werkontwikkeltrajecten aangeboden door SEA. Deze werden verzorgd door leermeesters van twee leerwerkbedrijven. De volgende opleidingen zijn gegeven: stucadoor, ijzervlechter, loodgieter, zonnepanelenmonteur en elektricien.
Door een medewerker van SEA wordt verklaard dat de meeste kandidaten, voordat zij een keuze maakten, een korte tijd snuffelstages bij meerdere beroepen hebben gelopen. DHW geeft aan dat voor de eerste lockdown in totaal 113 kandidaten zijn aangemeld bij de Energieacademie door het team Bouw en Techniek van DHW. Daarvan heeft de Energieacademie volgens DHW 19 kandidaten in een WOT traject genomen. De overige kandidaten die in traject zijn genomen waren afkomstig uit andere kanalen (zie ook de beschrijving onder Fase 1. Werving en intake kandidaten). Op basis van diverse verklaringen komen wij tot de inschatting dat gedurende de gehele looptijd van SEA, circa 75 kandidaten aan een opleiding zijn begonnen bij ‘Traub Stuc’ en ‘De Beroepentuin’. Op basis van de interviews hebben wij begrepen dat een deel van de kandidaten de opleiding niet heeft afgerond; onduidelijk is hoeveel kandidaten de opleiding helemaal hebben afgemaakt. Naar opgave van de leerbedrijven zouden dit circa 50 kandidaten zijn. Ook hebben wij vernomen dat verschillende kandidaten langer in opleiding hebben gezeten dan de opleiding zou duren. Verder zijn geen erkende MBO certificaten verleend. De samenwerking die hiervoor opgezet zou worden met het ROC Mondriaan is niet van de grond gekomen.
65432 – Openbaar
69
Fase 4. Uitstroom van kandidaten Na het WOT zouden kandidaten uitstromen naar een baan, bij voorkeur met een vervolgopleiding. Het zou gaan om 900 kandidaten in drie jaar, die een baan zouden krijgen van tenminste zes maanden. Om dit te realiseren waren werkakkoorden afgesloten tussen gemeente en werkgevers. Een accountmanager zou namens de Energieacademie de contacten met deze werkgevers onderhouden en de intentieverklaringen, zoals opgenomen in de werkakkoorden, nader concretiseren waarna kandidaten uit zouden kunnen stromen. Daarbij werd rekening gehouden met een vergoeding vanuit de werkgever voor de kandidaat. In de praktijk is een beperkt aantal kandidaten uitgestroomd naar een baan. Onduidelijk is of deze kandidaten op dit moment nog steeds deze baan hebben. Ook is niet duidelijk of dit gekoppeld is aan een vervolgopleiding. Traub Stuc heeft verklaard dat 17 kandidaten zijn uitgestroomd naar een baan, dit hebben wij niet kunnen verifiëren. Verder hebben wij op basis van gesprekken en documentatie het beeld dat enkele andere kandidaten zijn geplaatst bij een bedrijf en nog enkele kandidaten zijn gedetacheerd via een detacheerder. Bij elkaar gaat het vermoedelijk om circa 20 kandidaten die zijn uitgestroomd of gedetacheerd.
Onduidelijk is of deze kandidaten ‘duurzaam’ zijn uitgestroomd, of ze momenteel een baan hebben en of ze een vervolgopleiding volgen en/of verdere begeleiding hebben (ontvangen). Wij weten niet of voor al deze kandidaten een vergoeding is ontvangen, voor een deel is dit wel het geval. Deze vergoeding is niet bij SEA terechtgekomen maar bij de uitplaatser/detacheerder. Verder is in de praktijk heel lang binnen SEA gepraat over het organiseren van de uitstroom en detachering. Deze gesprekken begonnen eind 2018 en eindigden in de loop van 2020 zonder dat er concrete afspraken waren gemaakt en/of sprake was van werkproces.
Afspraken over detachering In de loop van 2019 worden gesprekken gevoerd tussen de kwartiermakers van de Energieacademie over het opzetten van een Ambacht Centrum. Dit is een commerciële onderneming die de begeleiding en uitplaatsing/detachering moet gaan verzorgen in opdracht van de Energieacademie. Het idee is dat een deel van de inkomsten van dit Ambacht Centrum terugvloeit naar de stichting waardoor de Energieacademie ook zelf de benodigde inkomsten genereert. Op 22 juli 2019 vindt een ‘Directieoverleg Ambacht Centrum’ plaats. Bij dit overleg zijn drie van de vier kwartiermakers, waaronder een bestuurder van de stichting, aanwezig. In het verslag is opgenomen dat na de [subsidie]beschikking een overeenkomst wordt opgesteld tussen SEA en het Ambacht Centrum [met betrekking tot de uitplaatsing]. In de vergadering van 6 september 2019 waarbij alle vier de kwartiermakers aanwezig zijn wordt, volgens het verslag, vastgesteld dat het Ambacht Centrum zorgt voor de detachering en plaatsing van kandidaten van de Energieacademie. Ook wordt door de initiatiefnemers van het Ambacht Centrum aangegeven dat de oprichting daarvan bij de notaris ligt. Het idee is dat Come4work, een bestaande onderneming van een van de kwartiermakers, wordt omgezet naar Ambacht Centrum (BV) waarbij Social Solutions, De Beroepentuin en Nassauplein BV gezamenlijk aandeelhouder worden.
Social Solutions zal de meeste werkzaamheden gaan verrichten en het contact hierover onderhouden met de Energieacademie. In de maanden erna wordt vanuit Social Solutions meermaals contact gezocht met SEA om een en ander te concretiseren en formaliseren. In januari 2020 lijkt dit daadwerkelijk te gaan gebeuren. Op 13 januari 2020 wordt gesproken tussen Social Solutions en het bestuur van SEA. Kort daarna wordt gevraagd documenten aan te leveren ‘behorende bij jouw functioneren als detacheerder t.b.v. de uitplaatsing’ Ook zijn in de mail (financiële) afspraken opgenomen met betrekking tot het plaatsen en de afdracht en wordt aangegeven dat Social Solutions met concrete banenafspraken over de brug moet komen. Door Social Solutions wordt hierop gereageerd dat ze akkoord gaan met de afspraken maar dat gedetacheerd wordt via Come4work in verband met benodigde
65432 – Openbaar
70
certificaten. In de weken daaropvolgend gaat Social Solutions aan de slag met het, mede in opdracht van het bestuur, maken van deze banenafspraken en het benaderen van werkgevers. Ook neemt Social Solutions in januari op verzoek van de stichting contact op met de gemeente als aan de Energieacademie een vraag wordt gesteld over welke werkgevers aan hen verbonden zijn. Hierop mailt een bestuurder naar Social Solutions: ‘stuur jij t lijstje [naar de gemeente] door...weten ze gelijk dat jij t ben’. Social Solutions voerde deze werkzaamheden uit zonder dat hier een contract onder lag met de Energieacademie maar in de verwachting dat zij de uitplaatsing zouden gaan doen (via het Ambacht Centrum). Tegelijkertijd met het opstarten van de gesprekken over het Ambacht Centrum wordt in de eerste helft van 2019 door een ambtenaar van SZW gesproken met een andere detacheerder over detachering van kandidaten van de Energieacademie. Daarna volgen in de loop van 2019 gesprekken tussen deze andere detacheerder en de kwartiermakers. Enige tijd later verneemt deze detacheerder dat de keuze van de Energieacademie voor wat betreft de detachering op Social Solutions/Ambacht Centrum is gevallen zonder dat daar, volgens deze detacheerders, een nadere toelichting op komt.
Later in 2019 en begin 2020 raakt deze detacheerder weer in gesprek met een van de bestuurders van de Energieacademie en komt hij weer in beeld, terwijl het bestuur ook al ver is met Social Solutions. Binnen het bestuur van SEA wordt vervolgens besloten dat beide partijen een voorstel mogen doen waarna een besluit wordt genomen. Beide partijen ontvangen begin maart 2020 een uitnodiging vanuit de Energieacademie om een aanbieding te doen voor de rol van uitplaatser/detacheerder van kandidaten van de Energieacademie. In de uitvraag van de Energieacademie zijn onder andere de vermeende eerdere toezeggingen van beide partijen over de afdracht aan de Energieacademie opgenomen. Ook wordt daarin een aantal vragen gesteld aan beide partijen. In de uitvraag wordt aangegeven dat, nadat de aanbiedingen van beide partijen binnen zijn, een definitief besluit wordt genomen door het MT van de Energieacademie. Daarna wordt dit voorgelegd aan een directeur binnen de gemeente die een finaal besluit zal nemen. De betreffende directeur zegt dat deze procedure nooit met de gemeente is afgestemd en zegt niet op de hoogte te zijn geweest van deze uitvraag. Wij hebben ook geen documentatie gezien waaruit dit zou blijken. Eén van de partijen doet vervolgens een aanbieding en de andere partij niet.
Laatstgenoemde partij weigert op de aanvraag in te gaan, onder andere omdat de daarin opgenomen bedragen niet kloppen, de uitvraag enkel op prijs is gericht (minimumeisen waar partijen aan moeten voldoen ontbreken) en er geen sprake is van een level playing field met de andere partij waarmee de Energieacademie immers al tijden in gesprek is. Uiteindelijk wordt de opdracht aan geen van beide partijen gegund. De Energieacademie sluit kort daarop haar deuren in verband met corona en het proces om te komen tot gunning verzandt. In de loop van 2020 worden door beide partijen wel kandidaten geplaatst/gedetacheerd zonder dat hier een overeenkomst met de stichting aan ten grondslag ligt. De ene detacheerder doet rechtstreeks zaken met een van de leerwerkbedrijven en detacheert, naar eigen zeggen, twee tot drie kandidaten die niet direct uitgeplaatst konden worden. Tussen de Energieacademie en dit leerwerkbedrijf moesten, volgens hun onderlinge contract, nog afspraken gemaakt worden over de afdracht aan de Energieacademie maar dat is nooit gebeurd. De andere partij plaatst vijf kandidaten uit. Dit gebeurt met medeweten van een medewerker van de Energieacademie maar zonder dat hier een (contractuele) afspraak onder ligt. Op 2 juni 2020 rapporteert Social Solutions aan een medewerker van de Energieacademie over de ervaringen met de uitgeplaatste kandidaten.
Aangegeven wordt dat drie van de vijf kandidaten inmiddels om uiteenlopende redenen zijn uitgevallen bij de werkgever. Social Solutions is van mening dat er meer aandacht moet zijn voor intake en begeleiding om tot succesvolle plaatsingen te komen.
65432 – Openbaar
71
Met het uitplaatsen wilde Social Solutions naar eigen zeggen laten zien dat ze dit voor elkaar konden krijgen. Voor het uitplaatsen is een fee gerekend (€ 1.000,- naar eigen zeggen) die niet is afgedragen aan de Energieacademie.
Primaire proces in praktijk De algemene ervaring van leerlingen, opleiders en overige betrokkenen was dat het primaire proces niet goed liep. Dit verschilde wel van periode tot periode en ook per opleiding. Onderstaand kort samengevat de opvallendheden.
Organisatie en administratie: Op basis van de bestudeerde documentatie en gevoerde gesprekken blijkt dat de organisatie veelal niet op orde was. Leerlingen en opleiders wisten hierdoor niet waar ze aan toe waren. Voorbeelden die regelmatig voorbij komen zijn onder meer: de kandidatenadministratie was incompleet, de roosters waren niet op tijd of ontbraken, leerlingen hadden geen vaste contactpersoon of begeleider, gebrekkige informatievoorziening richting leerlingen en persoonlijk ontwikkelplannen ontbraken of waren niet compleet.
Opleiding: Volgens betrokkenen was de kwaliteit van de opleiding wisselend. Ook wordt aangegeven dat een duidelijk opleidingscurriculum soms ontbrak en dat niet systematisch werd toegewerkt naar afronding van de opleiding. Verder was er geregeld onvoldoende opleidingsmateriaal waardoor bepaalde opleidingen niet gegeven konden worden. Dit was overigens volgens het contract de verantwoordelijkheid van de opleiders zelf. De gang van zaken binnen de Energieacademie zorgde er volgens betrokkenen voor dat de kwaliteit van de opleidingen afnam in de loop van 2020. Dit had onder andere te maken met dit tekort aan materiaal, Covid en gebrek aan motivatie bij leermeesters en leerlingen. Ook waren er niet altijd begeleiders van DHW aanwezig, terwijl dit wel de bedoeling was. Verder wordt aangegeven door een betrokkene dat er nauwelijks kandidaten daadwerkelijk werkfit waren gemaakt. Niet wat betreft fysiek maar zeker niet wat betreft taalbeheersing.
Aantal leerlingen: De omvang van de groepen kandidaten verschilden sterk per opleiding. Soms was de groep heel groot (met name in het begin) daarna werden de groepen al snel kleiner dan 8-10 leerlingen. In de loop van het jaar nam de groepsomvang bij veel opleidingen sterk af tot, volgens betrokkenen, soms enkele leerlingen per groep.
Opleidingsduur: Hoewel in het begin de meeste leerlingen vijf dagen per week naar SEA gingen, duurde de opleidingen soms langer dan vooraf was aangegeven. Het was niet uitzonderlijk dat leerlingen twee tot drie maal langer in opleiding zaten, in plaats van drie maanden zoals aanvankelijk de bedoeling was. Dit had er vaak mee te maken dat SEA nog geen uitstroom voor hen had georganiseerd, dat er onduidelijkheid was over de examens en dat in het begin de lessen te vol zaten. Ook Covid speelde hierbij een rol.
Resultaten november 2019 – december 2020 SEA had het doel tot en met 2021 560 kandidaten een WOT-traject te laten doorlopen waarvan tenminste 392 zouden uitstromen naar een baan. Verder waren 136 Werkfittrajecten begroot en geen VCA-trajecten. De resultaten die SEA heeft behaald in de periode van november 2019 tot december 2020, voor zover wij die hebben kunnen opmaken uit verschillende bronnen, zijn als volgt:
72
65432 – Openbaar
Werkfit
VCA
WOT
Uitstroom
Circa 65 kandidaten personen door WOA en Mytikas.
Circa 90 kandidaten door Social Solutions en Groen voor Veiligheid.
Circa 75 kandidaten gestart via Traub Stuc en De Beroepentuin. Circa 50 kandidaten hebben opleiding afgerond.
Circa 20 kandidaten zijn uitgestroomd naar een baan. Onduidelijk is of deze banen van duurzame aard zijn.
3.1.2 Governance Wat is governance? Met de governance bedoelen wij het geheel aan gremia, structuren, processen en rollen binnen SEA waarmee wordt gestuurd op realisatie van de doelstellingen van de SEA. Praktisch gezien hebben we het dan over het bestuur en de directie, en in een later stadium ook een raad van toezicht.
Governance op papier In het projectvoorstel van de SEA op basis waarvan de subsidie is toegekend, is over de governance het nodige opgenomen (juli 2019). Er wordt onderscheid gemaakt tussen een ‘(onbezoldigd) hoofdbestuur’ en een ‘uitvoerende directie’. De uitvoerende directie functioneert als het dagelijks bestuur en legt verantwoording af aan het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur bestaat uit private personen die zitting hebben op persoonlijke titel en die werkzaam zijn in het bankwezen, onderwijs, woningbouwcorporatie, werkgeversorganisatie en ondernemerswereld, allen uit de regio Den Haag, aldus het projectvoorstel. De heer Bax is volgens het projectvoorstel dagelijks bestuurder (en daarmee dus uitvoerende directie). Verder is opgenomen dat het dagelijks bestuur in de toekomst aangevuld wordt met andere partners. Het dagelijks bestuur vergadert wekelijks en legt maandelijks verantwoording af aan het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur doet dit halfjaarlijks aan de raad van toezicht. Jaarlijks vindt er een ledenvergadering plaats met alle leden van de stichting, aldus het projectvoorstel. In de samenwerkingsovereenkomst tussen SEA en de gemeente (januari 2020) is over de interne governancestructuur van SEA opgenomen dat bij de Energieacademie een raad van advies, een algemeen bestuur (onbezoldigd) en een dagelijks bestuur ofwel directieteam wordt ingericht.
In de oprichtingsakte (maart 2019) zijn verschillende zaken opgenomen met betrekking tot de governance van de stichting. Ten eerste dat de stichting tenminste één bestuurder moet hebben, dat de stichting wordt vertegenwoordigd door het bestuur of twee gezamenlijk handelende bestuursleden. Verder is opgenomen dat het bestuur een raad van advies en een directeur aan kan stellen. Later (met terugwerkende kracht op 31 maart 2020) zijn de statuten aangepast. Vanaf dat moment is opgenomen dat de stichting één directeur-bestuurder heeft en een raad van toezicht. De directeur-bestuurder wordt aangesteld door de raad van toezicht en is bevoegd om de stichting te vertegenwoordigen. Verder is in de statuten opgenomen dat de directeur-bestuurder zich laat bijstaan door een raad van advies. Voor SEA is er geen specifieke governancecode van toepassing. Met betrekking tot good governance is in de statuten wel opgenomen: ‘De directeur kan -behoudens ontheffing door de raad van toezicht- geen directielid of bestuurslid zijn van of het lidmaatschap van een toezichthoudend orgaan bekleden van een instelling die een conflicterend en/of concurrent doel heeft als de stichting. Het principe van good governance geldt.’ Voor de (leden van de) raad van toezicht is in de statuten eenzelfde bepaling opgenomen. Deze bepaling was ontleend aan de governance code cultuur.
Een van de leden van de raad van toezicht had daar ervaring mee vanuit een andere functie als toezichthouder.
65432 – Openbaar
73
Governance in de praktijk - Wisselende bestuurssamenstelling De stichting is op 20 maart 2019 opgericht door twee bestuurders, de heer Bax (voorzitter) en de heer Verstappen (secretaris-penningmeester). Vanuit SZW was de gedachte dat er een stichting opgericht zou worden en dat daar vervolgens een subsidierelatie mee zou worden aangegaan ter realisatie van de Energieacademie. De reden voor oprichting van de stichting in maart 2019 was dat de EFRO-aanvraag ingediend moest worden. De heer Bax was tot op dat moment intensief betrokken bij het opzetten van de Energieacademie en stond hierover in contact met de gemeente. Hij toonde zich bereid om deze stichting op te richten en diende op de dag van de oprichting de EFRO-aanvraag in. De heer Verstappen werd bestuurder van de stichting op verzoek van de heer Bax. Zij kennen elkaar uit het bestuur van de stichting Made in Moerwijk. Toen hij hiervoor gevraagd werd, was nog onduidelijk wat zijn positie zou zijn binnen de stichting. Hij had op papier de functie van secretaris-penningmeester maar was dit in de praktijk niet. Hij heeft naar eigen zeggen nauwelijks werkzaamheden verricht voor SEA, het bestuur is nooit bijeengekomen en hij vervulde eigenlijk alleen op papier een functie bij SEA. Wel is hij later met zijn administratiekantoor een leverancier van de stichting geworden.
Vervolgens is daar medio augustus 2019 een derde bestuurder bij gekomen, de heer Feenstra. Ook hij werd lid van het bestuur op verzoek van de heer Bax. Zij kennen elkaar ook uit het bestuur van de stichting Made in Moerwijk. De reden daarvoor is dat door SEA werd aangegeven dat een penningsmeester nodig was omdat geldstromen richting de stichting op gang kwamen. Toen kort daarna de mogelijkheid zich voordeed dat het administratiekantoor van de heer Feenstra de administratie van SEA zou gaan doen, is de heer Feenstra gestopt als bestuurslid. Eind augustus 2019 zijn de heren Verstappen en Feenstra als bestuurders vervangen door twee nieuwe bestuurders. Dit waren de heren Van Loenen en Werlemann. In tegenstelling tot hun voorgangers waren zij niet alleen bestuurder op papier maar gingen zij ook een actieve rol spelen binnen de stichting en kregen zij daar ook voor betaald. Zij waren daarmee niet alleen lid van het bestuur, en in het geval van Van Loenen voorzitter, maar ook projectcoördinator (de heer Werlemann) en manager (de heer Van Loenen). De heer Werlemann is afkomstig uit het netwerk van de heer Bax. De twee kenden elkaar vanuit de Social Club Den Haag: een club voor sociaal ondernemers. De heer Werlemann is door de heer Bax in april gevraagd of hij een rol in de stichting wilde vervullen.
Hij heeft hem vervolgens op de hoogte gehouden van ontwikkelingen binnen de stichting. In augustus is de heer Werlemann al (onbetaald) werkzaamheden gaan verrichten voor de stichting en eind augustus is hij aangetreden als bestuurslid. Van Loenen is in augustus 2019 door Bax gevraagd of hij een rol in SEA wilde vervullen. Zijn naam was aangedragen door een ambtenaar van SZW. Ook wethouder Guernaoui kende hem. Van Loenen was op dat moment ook actief als jongerenambassadeur voor de gemeente Den Haag. De heer Van Loenen is vanaf 1 september 2019 betaald werkzaamheden gaan verrichten door SEA, de heer Werlemann vanaf 1 oktober 2019. De heren Werlemann en Van Loenen zijn eind maart 2020 ontheven van hun bestuursfuncties van de stichting. Beiden zijn na die tijd nog wel werkzaam gebleven voor de stichting. Hun periode als bestuurslid loopt dus niet parallel met hun werkzaamheden voor SEA. De heer Bax is uiteindelijk per 1 mei 2020 uitgeschreven als bestuurder van de Energieacademie. Op 11 april 2020 kondigt hij aan zijn werkzaamheden te stoppen per ingangsdatum van de reorganisatie. Hij is formeel één maand directeur-bestuurder geweest. Per 1 mei 2020 is de heer van Haagen directeur-bestuurder geworden van de stichting. Hij is aangesteld door de raad van toezicht van SEA.
Van Haagen werd hiervoor benaderd door de raad van toezicht die zijn naam had doorgekregen van wethouder Van Alphen. Zij kenden elkaar vanuit hun gezamenlijke tijd in het college van Pijnacker-Nootdorp. Van Haagen was niet de enige kandidaat in de procedure.
74
65432 – Openbaar
Aan het eind van 2020 heeft hij, conform de overeenkomst, zijn werkzaamheden neergelegd en is hij uitgeschreven als bestuurder. Dit betekent dat SEA vanaf 1 januari 2021 geen directeur-bestuurder meer had.
Naam
Functie
Van
Tot
Achtergrond betrokkenheid
Bax
Voorzitter
20-03-2019
28-8-2019
Mede-initiatiefnemer van de Energieacademie en oprichter van de stichting. Opereerde in de eerste fase als (officieuze) kwartiermaker.
Bax
Penningmeester
28-8-2019
31-03-2021
Na het aantreden van de heren Werlemann en Van Loenen werd de heer Bax penningmeester.
Bax
Bestuurder
31-03-2021
1-05-2020
Met de statutenwijziging per 31 maart 2020 werd de heer Bax directeur-bestuurder.
Verstappen
Secretaris penningmeester
20-03-2019
28-08-2019
Bestuurslid geworden op verzoek van de heer Bax. Afkomstig uit diens netwerk. Speelde geen actieve rol in SEA. Heeft later wel opdrachten gedaan voor SEA.
Feenstra
Bestuurder
13-08-2019
28-08-2019
Bestuurslid geworden op verzoek van de heer Bax. Afkomstig uit diens netwerk. Speelde geen actieve rol in SEA heeft later wel een opdracht gedaan voor SEA.
Werlemann
Secretaris
28-08-2019
31-03-2020
Bestuurslid geworden op verzoek van de heer Bax. Afkomstig uit diens netwerk. Per oktober 2019 bezoldigd aan de slag gegaan voor de stichting. Daarvoor onbezoldigd werkzaamheden verricht.
Van Loenen
Voorzitter
28-08-2019
31-03-2020
Bestuurslid geworden op verzoek van de heer Bax. De heer Bax had zijn naam doorgekregen vanuit de gemeente. Per september 2019 bezoldigd aan de slag gegaan voor de stichting.
Van Haagen
Directeur/ bestuurder
1-05-2020
1-1-2021
Door RvT benaderd om directeur-bestuurder te worden. Op voorspraak van de wethouder. Was één van de kandidaten. Per 1 mei 2020 bezoldigd aan de slag gegaan voor SEA.
Governance in de praktijk - Een bestuur, een raad van toezicht en geen raad van advies In de oprichtingsakte van SEA (daterend van 20 maart 2019) is opgenomen dat het bestuur een raad van advies kan instellen. In de oprichtingsakte is niets opgenomen over een raad van toezicht. In het projectvoorstel dat is ingediend voor de EFRO-subsidie (20 maart 2019) en de gemeentelijke subsidie (11 juli 2019) is daarentegen niets opgenomen over een raad van advies maar wel over een raad van toezicht. Gesproken wordt over een raad van toezicht die toezicht houdt op realisatie van het doel van de stichting, de maatschappelijke effecten, de financiële verslaglegging en al het andere dat noodzakelijk is voor het succesvol functioneren van de stichting. Ook is opgenomen dat de raad van toezicht bestaat uit een vertegenwoordiging van de leden van de Energieacademie (werkgevers, onderwijs en overheden). Tijdens het stafoverleg op 15 juli 2019 wordt met wethouder Guernaoui gesproken over de raad van advies/raad van toezicht. Het voorstel aan de wethouder is akkoord te gaan met deelname van de gemeente aan de raad van advies en (nadat statuten gewijzigd zijn) raad van toezicht waarin volgens de wethouder de gemeente duidelijke zeggenschap dient te krijgen over de stichting. Uit het verslag blijkt de wethouder akkoord gaat met deelname van de gemeente aan de raad van advies.
65432 – Openbaar
75
In augustus 2019 wordt vervolgens vanuit het bestuur van de stichting richting de notaris aangegeven dat de statuten gewijzigd moeten worden onder andere omdat er een RvT wordt ingesteld. Door het bestuur van de stichting wordt in december 2019 met de notaris gesproken over de governance met een raad van advies en raad van toezicht en de relatie met de gemeente.
Leden raad van toezicht In het najaar van 2019 worden de leden van de raad van toezicht benaderd. Drie leden van de raad van toezicht (de heren P. van Alphen, Simons en Kral) zijn benaderd door een ambtenaar van SZW met de vraag of ze interesse hebben deel te nemen aan de raad van toezicht en kennis te maken met het bestuur van SEA. De heer Van Alphen had vanuit zijn rol als CEO bij Techneco al eens op verzoek van de gemeente deelgenomen aan twee voorbereidende sessies over de Energieacademie. De heer Simons kende deze ambtenaar vanuit zijn netwerk. En ook de heer Kral was afkomstig uit het netwerk van de betreffende ambtenaar. Vervolgens is mevrouw Borsboom benaderd door de heer Simons die haar kende uit zijn netwerk. Hij wist dat ze net was gestopt als wethouder in Rijswijk. De heer Wols is benaderd door de heer Bax. Zij kennen elkaar van de Stichting Building Better People waar zij gezamenlijk het bestuur vormen. Mevrouw Ruiz is er later bijgekomen op voordracht van mevrouw Borsboom, zij kenden elkaar van een cursus. De eerste gesprekken tussen de bestuurders en enkele kandidaat-leden van de RvT vinden eind 2019 plaats. Doel van deze gesprekken is de nieuwe definitieve governancestructuur van de stichting vorm te geven waarbij uiteindelijk gekozen wordt voor een raad van toezichtmodel.