RIS309875 Notulen raad 14 juli 2021(dag)

Het moet me van het hart dat hier ook een belangrijke wederkerigheid zit. Jazeker, je hebt in Nederland het recht om te demonstreren tegen de coronamaatregelen. Maar alsjeblieft, doe dat met respect voor de mensen die voor ons in het publieke domein actief zijn en onthoud welke verantwoordelijkheid zij tot nu toe juist ook voor jou hebben genomen. Dan het financiële gedeelte. Als we kijken naar onze inkomsten en uitgaven, merken we dat er een structureel verschil is tussen beide en helaas niet in positieve zin. Vanwege corona hebben we het afgelopen jaar wellicht hier en daar wat kruimels overgehouden, maar wat het CDA betreft is dat geld dat zijn oorspronkelijke bestemming dient te vinden. Dit haalt ook niet weg dat we ons grote zorgen moeten maken over onze geslonken reserves en hoe die aangevuld gaan worden. Kan het college al een tipje van de sluier lichten hierover of schuiven we dit probleem voor ons uit? Met wat creativiteit hebben we in de achter ons liggende jaren zo goed en zo slecht als mogelijk toch de begroting op de zorg sluitend weten te maken. Het is echter geen geheim dat dit kunst -en vliegwerk vereist en dat deze situatie op termijn niet houdbaar is. Goede zorg voor kwetsbaren, of het nu ouderen of jongeren zijn, is heel belangrijk. Laten we omzien naar elkaar, juist ook naar kwetsbare kinderen en jongeren.

In de Tweede Kamer is op 8 juli een motie aangenomen waarmee de continuïteit van de zorg voor kwetsbare kinderen en jongeren in de jeugdbescherming geborgd zal kunnen worden. Daarom onze motie 'Omzien naar elkaar, juist ook naar kwetsbare kinderen en jongeren', die het college ertoe oproept om dit in het gemeentelijk beleid op jeugdzorg te verwerken, met het volgende dictum: roept het college op uit te werken wat dit minimumtarief en deze verantwoordingsvorm voor het gemeentelijk beleid op het gebied van jeugdzorg gaat betekenen, en deze uitwerking nog dit kalenderjaar de raad te doen toekomen. Eenzaamheid is een belangrijk maatschappelijk probleem dat met de coronacrisis nieuwe bijzondere uitdagingen heeft gegeven. Nu we in een nieuwe periode komen, zijn er nieuwe verschijningsvormen van eenzaamheid. Meer mensen raken eenzaam, ook op een andere manier. We willen het college er dan ook toe oproepen de samenleving te helpen bij het bestrijden van die eenzaamheid, juist bij nieuwe verschijningsvormen.

Daarom de motie 'Eenzaamheid tijdens het nieuwe normaal' met het volgende dictum: roept het college op zo snel mogelijk, maar uiterlijk voor het einde van 2021 met een update te komen van een visie op, en de aanpak van, eenzaamheid in de Haagse samenleving, in deze update op een rij te zetten welke veranderingen, nieuwe uitdagingen en verschijningsvormen er plaatsvinden op het gebied van eenzaamheid in de Haagse samenleving, en daarbij aan te geven welke concrete acties worden gekoppeld aan deze nieuwe inzichten. Ook de wijze waarop bepaalde delen van onze stad erbij staan baart ons zorgen. Het is ook geen geheim dat we niet genoeg middelen hebben om deze stad te tillen naar en te houden op een gewenst kwaliteitsniveau. We zijn blij met de impuls die is gegeven aan bijvoorbeeld de wijken Kraayenstein, Houtwijk, Nieuw Waldeck en Mariahoeve. Zo heeft dit college met resultaat stevig ingezet op leefbaarheid, zodat gezinnen daar prettig kunnen leven. Toch zijn er nog heel veel plekken in Den Haag die deze aandacht ook verdienen. Ik ben dan ook benieuwd hoe dit zich in de komende begroting zal gaan vertalen. Ook op het gebied van duurzaamheid hadden wij hele grote ambities. Als ik de programmarekening lees, mogen we gezien de doelen die we hadden gesteld niet heel ontevreden zijn. Toch maken wij ons grote zorgen over de cijfers met betrekking tot woningen met een laag energielabel.

Er zijn meer dan 50.000 woningen in onze stad met een G-label. We weten dat veel mensen in coronatijd hun woningen aan het opknappen zijn. College, hoe hebben we hierop ingespeeld? De beschikbare subsidies voor bijvoorbeeld de VvE's zijn niet volledig verbruikt. Hoe benutten we de kansen die zich nu voordoen om onze stad sneller duurzamer te krijgen? Graag dien ik een motie in om ervoor te zorgen dat de samenleving meer aan zet komt bij duurzaamheidsambities. Ga als gemeente vooral de inwoners helpen die hun woning willen verduurzamen. Dit is immers de belangrijkste en effectiefste stap op weg naar een duurzamer Den Haag. Graag dien ik de motie 'Ondersteun de duurzame ambities van onze samenleving' in, medeondertekend door Peter Bos van de Haagse Stadspartij, met het volgende dictum: roept het college op inzichtelijk te maken welke concrete plannen het college gaat leveren om eigenaren van woningen met een E-, F- of G-energielabel te helpen bij het verduurzamen van hun woning, en deze informatie nog dit kalenderjaar de raad te doen toekomen. Als laatste over de eensgezindheid waar ik het net al over had. Er breekt na de zomer een bijzondere periode aan op weg naar de verkiezingen. Het CDA staat voor een samenleving waar wij 83

samen zoeken en samenwerken naar wat het beste is voor onze stad. Duidelijk zeggen wat je wilt als partij is heel goed, net als een stevige ideeënstrijd. Maar het CDA Den Haag zal nooit vergeten dat keiharde polarisatie wellicht stoer klinkt, maar onze inwoners niets oplevert. Tegen je buurman of buurvrouw polariseer je ook niet, maar je zet samen de schouders onder de problemen in jullie wijk. Op die manier willen we ook in onze stad politiek bedrijven: niet polariseren, maar samen zoeken en samenwerken. Voorzitter: de heer Van Zanen. De voorzitter. Door de heer Partiman worden de volgende moties (F.31 CDA, F.32 CDA en F.33 CDA) ingediend:

Motie F.31 CDA Omzien naar elkaar, juist ook naar kwetsbare kinderen en jongeren De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening Constaterende, dat: • de Tweede Kamer recentelijk een motie (2021 D27675) heeft aangenomen van de leden Peters (CDA) en Kuiken (PvdA) die ervoor moet zorgen dat er een eenduidig minimumtarief en een eenduidige verantwoordingsvorm komt voor gemeenten op het gebied van de jeugdbescherming. Overwegende, dat: • omzien naar elkaar, juist ook naar kwetsbare kinderen en jongeren, heel belangrijk is; • de genoemde motie in de Tweede Kamer er op gericht is om te waarborgen dat iedereen die jeugdzorg nodig heeft deze zorg ook kan krijgen. Roept het college op: • uit te werken wat dit minimumtarief en deze verantwoordingsvorm voor het gemeentelijk beleid op het gebied van jeugdzorg gaat betekenen; • deze uitwerking nog dit kalenderjaar de raad te doen toekomen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.32 CDA Ondersteun de duurzame ambities van onze samenleving De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening. Constaterende, dat: • er in Den Haag nog veel woningen zijn met een energielabel boven de D; • het aantal woningen in Den Haag met een G-energielabel zelfs 54.253 is. Overwegende, dat: • als we onze stad willen verduurzamen, we het van de kracht van de samenleving moeten verwachten, en de gemeentelijke overheid hierbij de samenleving kan helpen door te ondersteunen wanneer inwoners hun duurzame ambities willen uitvoeren; • we op weg naar een duurzame stad het beste als eerste de stappen kunnen zetten die bewezen effectief zijn op het gebied van C02-reductie; • het verduurzamen van woningen een bewezen en effectieve stap is op weg naar een duurzame stad. 84

Roept het college op: • inzichtelijk te maken welke concrete inspanningen het college gaat leveren om eigenaren van woningen met een E, F of G-energielabel te helpen bij het verduurzamen van hun woning; • deze informatie nog dit kalenderjaar de raad te doen toekomen. En gaat over tot de orde van de dag. Motie F.33 CDA Eenzaamheid tijdens het ‘nieuwe normaal’ De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van de programmarekening. Constaterende, dat: • eenzaamheid een belangrijk probleem is in de Haagse samenleving; • de gemeente vooral niet de ambitie moet hebben om alle eenzaamheid op te lossen, maar dat de gemeente wel een belangrijke verantwoordelijkheid heeft om de samenleving te helpen bij de aanpak van eenzaamheid. Overwegende, dat: • er weliswaar een actieplan uit 2019 is gericht op de aanpak van eenzaamheid, maar dat zowel in het ‘coronatijdperk’ als in het tijdperk waarin er een ‘nieuw normaal’ ontstaat, er nieuwe en andere uitdagingen en verschijningsvormen van het maatschappelijke probleem eenzaamheid zich voor (zullen) doen; • een update van het actieplan met de aanpak van eenzaamheid, gezien deze veranderingen en uitdagingen, hoogst urgent is.

Roept het college op: • zo snel mogelijk, maar uiterlijk voor het einde van 2021 met een update te komen van een visie op, en de aanpak van, eenzaamheid in de Haagse samenleving; • in deze update op een rij te zetten welke veranderingen, nieuwe uitdagingen en verschijningsvormen er plaatsvinden op het gebied van eenzaamheid in de Haagse samenleving; • daarbij aan te geven welke concrete acties worden gekoppeld aan deze nieuwe inzichten. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voorzitter. We hebben het afgelopen jaar met veel problemen moeten kampen. De coronacrisis heeft veel meer gevraagd dan normaal. Zoals eerder collega De Graaf zei: 1% moet overbrugbaar kunnen zijn. We hopen dat we geen crowdfunding hoeven te starten voor onze mooie stad, maar de standaardproblemen die ik al in meerdere raadsvergaderingen heb benoemd, bestaan nog steeds en moeten binnen de bestaande middelen opgelost kunnen worden. Ik zal dit blijven benoemen tot dit opgelost is. Er bestaan nog steeds integriteitskwesties, jammer genoeg. De kwetsbare wijken worden nog steeds aan hun lot overgelaten. Wanneer worden de problemen rondom de Vaillantlaan opgepakt en verholpen? Moties van Islam Democraten als het gaat om een integrale aanpak en vergroening van de Vaillantlaan worden nog steeds niet uitgevoerd.

Recente auto-ongelukken baren ons zorgen. Ik zou graag weten welke rol de afsluitingen op de Parallelweg en de Hoefkade hebben gespeeld bij deze auto-incidenten. Ik ben het met collega Schepers eens dat iedereen in de stad gelijke kansen en gelijke rechten moet hebben. Geldt dit ook voor de kwetsbare wijken? De ondernemers en bewoners zijn aan hun lot overgelaten en zelfs gepest. Gepest door straten af te zetten, gepest door intensieve controles en 85

boetes. In deze kwetsbare wijken wordt er dagelijks vier keer meer gecontroleerd ten opzichte van andere wijken, als het om parkeren gaat. De straten in deze wijken zijn nog steeds niet schoon, ondanks dat acht maanden geleden ons initiatiefvoorstel unaniem is aangenomen. Als de wethouder onze actiepunten had doorgevoerd, dan was een heleboel ellende al opgelost. Daarnaast wist de gemeente vijf maanden ervoor al dat er overbewoning was bij huizen op de Wouwermanstraat, waar brand uitbrak. Dit is nou het echte probleem: heel veel praten over kwetsbare wijken, maar nooit met concrete oplossingen komen. De bezoeken van onze wethouders, de burgemeester en ministers en zelfs een bezoek van onze koning hebben weinig opgeleverd. We willen dat dit verandert. Daarom wil ik met een zestal moties enigszins beweging brengen. Mikal Tseggai (PvdA). Ik hoor de heer Çetinkaya zeggen dat de gemeente al maanden wist van de situatie aan de Wouwermanstraat. Ik vind dat best wel harde woorden, want we hebben juist begrepen dat er geen meldingen waren binnengekomen over die panden. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Vandaag is er een artikel verschenen. Ook mijn collega van de SP is daarop ingegaan. Lesley Arp (SP). Ter verduidelijking: dat gaat over een ander pand. Het gaat ook over een brand, maar wel over een ander pand, zeg ik meer ter kennisname. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten).

We weten al heel lang dat Transvaal en de Schilderswijk overbevolkt en overbewoond zijn. We weten dat bij diverse controles van de Haagse Pandbrigade - de laatste controlecijfers zijn van 2021 - allemaal misstanden zijn geconstateerd. Wat dat betreft zijn het geen nieuwe feiten. Mikal Tseggai (PvdA). Het klopt wel wat de heer Çetinkaya zegt. Maar ik vind het iets anders om te beweren dat de brand aan de Wouwermanstraat is ontstaan omdat de gemeente de ogen gesloten hield voor de situatie, want dat is gewoon niet waar. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Dat kan zijn, maar we hebben ook met de bewoners rondom de Wouwermanstraat gesproken en ik heb een persoonlijk gesprek gevoerd. Bewoners vertellen hetzelfde verhaal dat ik nu verwoord heb. Maar goed, ik heb zes moties die ik graag wil indienen. Het leek nog zo'n goed idee om de jeugdzorg toe te vertrouwen aan de gemeente, maar het gaat niet goed. Er liggen al tientallen brandbrieven over de problemen in de jeugdzorg. Wat is er toch aan de hand met de jeugdzorg en komt het ooit weer goed, vraag ik me af. Kinderen en gezinnen moeten te lang wachten op zorg. Jeugdprofessionals hebben te maken met een te hoge werkdruk, veel regels, baanonzekerheid en hoge lasten. Daarnaast kampen werkgevers met zowel financiële als personele tekorten en kan de gemeente op haar beurt geen grip krijgen op de uitgaven voor deze zorg.

Daarnaast wil het kabinet nog meer korten op Den Haag. Zal dit weer ten koste gaan van de jeugdzorg? Ik hoop het niet. Om de problemen in de jeugdzorg enigszins op te lossen, wil ik twee moties indienen. De eerste is de motie 'Kleinschalige voorzieningen jeugdhulp' met het volgende dictum: verzoekt het college om onderzoek te doen naar het aantal kleinschalige voorzieningen voor jeugdhulp, en de raad hierover te informeren. De tweede is de motie 'Meldingsbereidheid jeugdzorg' met het volgende dictum: verzoekt het college om een verkennend onderzoek te starten naar de ervaren veiligheid om een melding te doen bij de instanties met het oog op de doelmatigheid van de meldingsmogelijkheid bij de instanties, bij een lage ervaren veiligheid te werken aan het verhogen van deze veiligheid door in gesprek te gaan met deze instanties over de mogelijkheid om anoniem te melden en tevens in gesprek te gaan met cliëntondersteuners over het verhogen van deze veiligheid, en de raad hierover te informeren. Sinds de uitbraak van het coronavirus is buiten sporten steeds aantrekkelijker geworden. Jongeren maar ook ouderen zijn vaak te vinden bij sporttoestellen in het Zuiderpark en elders in de stad. Door de enorme toename van de belangstelling voor buiten sporten is het aanbod helaas te weinig gebleken. Er is vraag naar meer buitenfitnessplekken in de stad.

Bovendien is buiten sporten ideaal voor Hagenaars die zich geen fitnessabonnement kunnen veroorloven. Het is daarom een goed 86

idee om aan de wensen van de Hagenaars tegemoet te komen. Om dit te bewerkstelligen wil ik de motie 'Meer buitenfitnessplekken' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college om meer buitenfitnessplekken te realiseren in de stad, en de raad hierover te informeren. Op veel plekken in de stad is er sprake van ondermaatse speelplaatsen of ontbreken deze geheel. Sommige speelplaatsen lijken verlaten terreinen met kapotte toestellen en gevaarlijke objecten op de grond. Kinderen kunnen hierdoor geen gebruik maken van de speelplaatsen. Ze kunnen hun energie en creativiteit niet kwijtraken en ze vervelen zich thuis of hangen op straat. Dit is niet gewenst. Spelen in een veilige en aantrekkelijke speeltuin levert een bijdrage aan de gezondheid en de sociale contacten van kinderen. Dit mogen we derhalve niet verwaarlozen. Daarom wil ik de motie 'Onderhoud speelplaatsen' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college om een inventarisatie te doen voor geschikte locaties voor nieuwe speelvoorzieningen en locaties waar investeringen in speelvoorzieningen het hardst nodig zijn, en de raad hierover te informeren. We hebben als stad belangrijke doelstellingen gesteld wat betreft duurzaamheid. Helaas worden nog steeds wegwerpplastictasjes gebruikt die ook in het milieu terechtkomen en bijdragen aan de zwerfafvalproblematiek in Den Haag.

Het is evident dat dat schadelijk is voor het milieu en het beeld op straat verslechtert. De plastic tassen zwerven immers overal op straat. Dit gebeurt voornamelijk op of nabij markten. Marktlieden dienen ondersteund te worden om af te komen van plastic tassen. Derhalve de motie 'Reduceer wegwerpplastictasjes' met het volgende dictum: verzoekt het college om te onderzoeken hoe wegwerpplastictasjes gereduceerd kunnen worden in de ambulante handel zoals de markten, en de raad hierover te informeren. Afrondend. In oktober 2020 is ons initiatiefvoorstel unaniem aangenomen in de raad. Iedereen was enthousiast over de actiepunten in het voorstel. Er zitten immers heel simpele maar concrete en innovatieve oplossingen in. Tot op heden hebben wij echter weinig verandering gezien. De wethouder heeft meer dan genoeg tijd gehad om werk te maken van ons initiatiefvoorstel. Wij gaan ervan uit dat aangenomen moties en initiatiefvoorstellen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Wij als democratisch verkozen raadsleden hebben de functie om het college te controleren op deze taken.

Ik wil graag weten wat er tot nu toe is gedaan met het initiatiefvoorstel en dien hierbij de motie 'Evaluatie initiatiefvoorstel Schoon Den Haag' in met het volgende dictum: verzoekt het college om met een evaluatie te komen over de voortgang van de actiepunten in het initiatiefvoorstel, en de raad hierover te informeren. Voorzitter. Dit was mijn inbreng. De voorzitter. Door de heer Çetinkaya worden de volgende moties (F.34 ID, F.35 ID, F.36 ID, F.37 ID, F.38 ID en F.39 ID) ingediend:

Motie F.34 ID Evaluatie initiatiefvoorstel Schoon Den Haag De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • ons initiatiefvoorstel Schoon Den Haag in oktober 2020 unaniem is aangenomen; • in dit initiatiefvoorstel hele simpele en concrete oplossingen zijn opgenomen om het afvalprobleem op te lossen; • tot op heden weinig verandering te zien is m.b.t. afvalproblematiek; • de wethouder meer dan genoeg tijd heeft gehad om werk te maken van ons initiatiefvoorstel. Verzoekt het college: • om met een evaluatie te komen over de voortgang van de actiepunten in het initiatiefvoorstel; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

87

Motie F.35 ID Meer buitenfitnessplekken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • sinds de uitbraak van het Coronavirus buitensporten steeds aantrekkelijker is geworden; • buitenfitnessplekken ook ideaal zijn voor Hagenaars die geen fitnessabonnement kunnen veroorloven; • er echter te weinig buitenfitnessplekken zijn om te voldoen aan de vraag ernaar. Overwegende, dat: • bewegen en sport een positieve invloed hebben op de gezondheid, fitheid en weerbaarheid van mensen, die gedurende de lockdown achteruit is gegaan bij veel mensen. Verzoekt het college: • om meer buitenfitnessplekken te realiseren in de stad; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.36 ID Kleinschalige voorzieningen jeugdhulp De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • het overzicht op aantallen kleinschalige voorzieningen en gezinshuizen nu ontbreekt. Overwegende, dat: • het voor de meeste kinderen beter is om dicht bij huis in een kleinschalige voorziening, zoals een gezinshuis, hulp te ontvangen. Verzoekt het college: • om onderzoek te doen naar het aantal kleinschalige voorzieningen voor jeugdhulp; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.37 ID Meldingsbereidheid jeugdzorg De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • al jaren problemen worden ervaren in de jeugdzorg; • veel jongeren met urgente hulpbehoefte te lang moeten wachten op zorg; • de bereidheid om een klacht in te dienen echter laag is; • dit voornamelijk wordt veroorzaakt door taferelen zoals de toeslagenaffaire; de angst om te belanden in risicosystemen en zwarte lijsten. 88

Overwegende, dat: • ouders en jongeren hun ervaringen en kritiek over de jeugdzorg pas delen met instanties als zij zich veilig en vertrouwd voelen bij deze instanties. Verzoekt het college: • om een verkennend onderzoek te starten naar de ervaren veiligheid om een melding te doen bij de instanties met het oog op de doelmatigheid van de meldingsmogelijkheid bij de instanties; • bij een lage ervaren veiligheid te werken aan het verhogen van deze veiligheid door in gesprek te gaan met deze instanties over de mogelijkheid om anoniem te melden, en tevens in gesprek te gaan met cliëntondersteuners over het verhogen van deze veiligheid; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.38 ID Reduceer wegwerpplastictasjes De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • we als stad belangrijke doelstellingen hebben gezet wat betreft duurzaamheid; • nog steeds wegwerpplastictasjes worden gebruikt die ook in het milieu terechtkomen en bijdragen aan de zwerfafvalproblematiek; • dit voornamelijk wordt gebruikt op markten. Overwegende, dat: • het reduceren van wegwerpplastictasjes een profijtvolle zet zal zijn voor meer verduurzaming in de stad. Verzoekt het college: • om te onderzoeken hoe wegwerpplastictasjes gereduceerd kunnen worden in de ambulante handel, zoals de markten; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.39 ID Onderhoud speelplaatsen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op woensdag 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • op vele plekken in de stad er sprake is van ondermaatse speelplaatsen of deze geheel ontbreken; • kinderen hierdoor geen gebruik kunnen maken van speeltoestellen. Overwegende, dat: • spelen in een veilige en aantrekkelijke speeltuin een bijdrage levert aan de gezondheid en de sociale contacten van kinderen.

89

Verzoekt het college: • om een inventarisatie te doen voor geschikte locaties voor nieuwe speelvoorzieningen en locaties waar investeringen in speelvoorzieningen het hardst nodig zijn; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. We kijken vandaag terug op het jaar 2020, inmiddels een jaar met bijna een beruchte status, met lockdowns, testen, mondkapjes en heel veel meetings in Teams. Maar het was ook een jaar waarin mensen extra naar elkaar omkeken. Er werden laptops gerepareerd of geleverd, zodat ieder kind online thuisonderwijs kon volgen. Er werden maaltijden bezorgd aan ouderen die het moeilijk hadden. En er werden voedselpakketten gedoneerd aan mensen die door de coronacrisis geen inkomsten meer hadden. Hoe trots ik ook ben op hoe onze stad zich door de crisis heen heeft geknokt, er hangen nu toch - ook ik ga dit metafoor weer gebruiken - donkere wolken boven de stad, vandaag trouwens ook in vrij letterlijke zin. We hopen dat het weer gauw meer zomers wordt. Er hangen donkere wolken boven de stad, vooral in financiële zin. De voorjaarsnota laat zien dat er een structureel tekort van € 20 mln. dreigt. Van het Gemeentefonds en wat daarmee gaat gebeuren, hebben we geloof ik allemaal slapeloze nachten.

In het AD van gisteren las ik een berichtje van partijen in deze raad die al zeggen geen lasten te willen verhogen of op bepaalde zaken te willen bezuinigen. Mijn fractie wil ook graag alvast een duit in het zakje doen. Daarom dienen wij graag de motie 'Geen bezuinigingen op onze kwetsbare stadsgenoten' in met het volgende dictum: spreekt uit dat de financiële tekorten die op de begroting dreigen, niet ten koste mogen gaan van kwetsbare en minder draagkrachtige groepen in de stad. Daniël Scheper (D66). Ik vind het een hele nobele motie, maar ik zou graag een toelichting hebben over de reikwijdte van de motie van mevrouw Tseggai. Wat bedoelt u met 'bezuinigen op kwetsbare groepen'? Is dat individuele begeleiding? Hoe moet ik dat zien? Kunt u dat duiden? Mikal Tseggai (PvdA). Ik denk dat het erg belangrijk is dat we niet gaan bezuinigen op bijvoorbeeld de jeugdzorg, de aanpak van onderwijsachterstanden, de voorschool, de begeleiding van mensen naar werk. Mensen die hulp nodig hebben, moeten die kunnen krijgen van de gemeente, ook in crisistijd. Ik zou er dan liever voor kiezen om mensen die wat meer inkomen of vermogen hebben iets meer lasten op te leggen. Daniël Scheper (D66). Dus als ik hem even platsla: we gaan niet bezuinigen op het verkiezingsprogramma van de Partij van de Arbeid? Mikal Tseggai (PvdA).

Ons nieuwe verkiezingsprogramma er nog niet, dus dan weet de heer Scheper dan ik. Daniël Scheper (D66). Misschien was het wat kort door de bocht, maar eigenlijk gaat het erom dat u nu al een motie neerlegt, een soort hypotheek op de mogelijke onderhandelingen in de toekomst, om niet op te bezuinigen op alle punten waar u voor strijdt en die we altijd terugzien in de verkiezingsprogramma's van de Partij van de Arbeid door de jaren heen. Lees ik de motie zo goed? Mikal Tseggai (PvdA). Nee, dat is niet waar het om gaat. Waar het om gaat, is dat we ons in een crisistijd bevinden en dat het belangrijk is dat mensen die kwetsbaar zijn daar niet de dupe van worden. Ik vraag een uitspraak van deze raad. Over driekwart jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Een nieuwe raad kan weer iets anders besluiten. Als u daar nog in mag zitten, kunt u een nieuwe motie indienen waarin u oproept om wel te bezuinigen. Maar ik wil niet bezuinigen op mensen die kwetsbaar zijn. Daarom heb ik deze motie ingediend.

90

Robert Barker (PvdD). Ik vroeg me af of de PvdA signalen heeft dat het huidige college daar flink wil bezuinigen op die kwetsbare groepen. Mikal Tseggai (PvdA). Nee hoor, die heb ik niet, maar ik wil graag een schot voor de boeg geven. Robert Barker (PvdD). De reden was dat ik een beetje aan het twijfelen was of dit een sympathieke motie was of een meer gratuite motie vanwege het feit dat de PvdA in het college zit en ik niet echt het idee heb dat er heel duidelijke signalen zijn dat we extra gaan bezuinigen op die kwetsbare groepen. Maar misschien ziet mevrouw Tseggai het anders en heeft ze een grote aanleiding om nu die motie in te dienen. Mikal Tseggai (PvdA). Het waardeoordeel of een motie gratuit of sympathiek is, laat ik aan de heer Barker zelf. Ik wil alleen zeggen dat ik het belangrijk vind dat wij als gemeentebestuur, als stadsbestuur het signaal geven dat wij er staan voor kwetsbare groepen. Ik heb uiteraard geen signalen dat dat niet het geval is, maar ik vind het wel belangrijk om deze uitspraak te doen over financiële tekorten die dreigen voor de stad. We hebben het er net al even over gehad. Ik ben natuurlijk ook blij verrast dat mijn collega van D66 een motie heeft ingediend over dit onderwerp.

Maar zoals ik net al een beetje zei, zou ik ook graag een beroep willen doen op de collega's van D66 en de VVD om dit signaal met klem door te geven aan hun landelijke partijleiders, die deze zomer aan een akkoord op hoofdlijnen gaan schrijven. Ik heb inmiddels het idee dat die boodschap is overgekomen. Ik wil nog even ingaan op de bevindingen van de accountant, maar ook het verhaal van mijn collega Scheper als voorzitter van de Rekeningencommissie. Kan de wethouder misschien reflecteren op de zorgen die door de Rekeningencommissie namens de raad zijn geuit over het hele proces rondom deze jaarrekening? Ik maak me daar ook wel een beetje zorgen over. Het verdient niet de schoonheidsprijs, dus ik zou daar graag van de wethouder Financiën een korte reflectie op willen horen. Ik wil het vandaag graag ook even over wonen hebben. Ik ben trots op de stijging van 2% sociale huurwoningen in 2018 naar waarschijnlijk over de 30% dit jaar. Hetzelfde geldt voor de € 80 mln. die we binnengehaald hebben voor betaalbare woningbouw voor de stad; dat heeft het college gedaan. Maar ik zou mijn rol als jongste raadslid in deze stad geen recht doen, als ik het niet ook even zou hebben over de starters op de woningmarkt. We weten allemaal hoe slecht hun positie op de woningmarkt is en het wordt alleen maar erger.

Eenvoudige eengezinswoningen gaan voor een half miljoen over de toonbank, een voormalige fietsenstalling op de Beeklaan met een golfplaat als dak voor ruim twee ton en beleggers overbieden € 50.000 op huizen. Het is daarom belangrijk dat we niet alleen maar betaalbare huurwoningen bij bouwen, maar ook betaalbare koopwoningen. Ik dien daarom de motie 'Vergeet betaalbare koop niet' in met het volgende dictum: verzoekt het college te onderzoeken welke stappen het college kan ondernemen om meer betaalbare koopwoningen bij te bouwen, en de raad hierover voor het einde van dit jaar te informeren. Door de coronacrisis lijkt de klimaatcrisis soms een beetje op de achtergrond te raken, maar dat kan natuurlijk niet. We willen in 2030 klimaatneutraal zijn, dus moeten we alles op alles zetten om de stad te verduurzamen, straat voor straat. Door corona is de straataanpak duurzaamheid een beetje vertraagd, terwijl deze straataanpak essentieel is voor het verduurzamen van de stad op een kleinschalige manier. Mijn collega Holman heeft daarom een motie hierover geschreven.

Mede namens haar dien ik graag de motie 'Versnellen duurzame straataanpak' in met het volgende dictum: verzoekt het college te bezien of het mogelijk is om een extra impuls te geven aan de straataanpak door tenminste de opgelopen vertraging in 2020 in te halen, maar ook door mogelijk meer straataanpakken te starten, en de raad hierover in de Programmabrief duurzaamheid 2022 te informeren. Ik wil het ook even hebben over de zorg. Zonder de mannen en de vrouwen die zich iedere dag in de ziekenhuizen, verpleeghuizen en de thuiszorg de benen uit het lijf liepen, was het leed in deze pandemie nog veel en veel groter geweest. Ook het welzijnswerk heeft het afgelopen jaar bergen verzet. Door de financiële problemen die voor onze stad dreigen, mag de goede zorg niet in gevaar komen. Maar die financiële problemen worden ook deels veroorzaakt door het feit dat mensen met hoge inkomens erg weinig betalen voor de Wmo-zorg die zij ontvangen en doordat dit een 91

aanzuigende werking heeft. Veel gemeenten voeren daarom nu een Wmo-inkomenstoets in. Dit lijkt mijn fractie ook voor Den Haag een goed idee. Daarom dien ik opnieuw mede namens mijn collega Holman de motie 'Inkomensdraagkracht-toets Wmo' in met het volgende dictum: verzoekt het college ook in Den Haag de invoering van een inkomensdraagkrachttoets in de Wmo voor te bereiden, en richting de kabinetsformatie onverminderd te blijven aandringen op ofwel compensatie voor, ofwel afschaffing van het abonnementstarief Wmo. De Partij van de Arbeid zou de Partij van de Arbeid niet zijn, als ik niet ook even het thema 'werk' zou aanstippen in mijn inbreng vandaag. Met het sociaal-economisch herstelplan heeft het college goede stappen gezet om inwoners en bedrijven te helpen in deze crisistijd. Maar het is belangrijk dat alle economische activiteiten binnen het programma Economie erop gericht zijn om de economie te versterken voor zo veel mogelijk mensen, zodat iedereen sterk deze crisis uit komt. Wij steunen daarom de motie hierover die de SP straks gaat indienen. Om mevrouw Arp niet het gras voor de voeten weg te maaien, laat ik het graag aan haar om die motie straks even toe te lichten. Als laatste een van de grootste uitdagingen voor de kinderen, de toekomst van onze stad: het onderwijs.

Ik begon mijn week afgelopen maandag met een gastles met collega Smit op een basisschool in Mariahoeve over de gemeenteraad. Het was erg leuk. Voor de klas stond een gepassioneerde juf die als zijinstromer aan de slag was gegaan, juist op een school met kinderen met onderwijsachterstanden. Ik gun iedere klas zo'n juf, maar de cijfers stemmen droevig. In sommige wijken is het lerarentekort disproportioneel groot in vergelijking met andere wijken. Zonder een goede leraar voor de klas krijgen onze Haagse kinderen geen eerlijke kans op een goede toekomst. Ik zie dat de wethouder zijn best doet en ik help hem natuurlijk graag op weg met een paar voorstellen. Allereerst wil ik, om specifiek aandacht te besteden aan lesgeven in wijken met onderwijsachterstanden en de campagnes die al lopen, graag de motie 'Word leraar in alle Haagse wijken' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college de communicatie over het vak van leraar in Den Haag, bijvoorbeeld via de 'ik word leraar in Den Haag'-campagne, uit te breiden met aandacht en activiteiten die erop gericht zijn het imago van de leerkracht in wijken met uitdagende onderwijsvraagstukken te verbeteren, en de raad hierover te informeren. Daarnaast heb ik nog een motie. Er zijn in het onderwijs veel gepassioneerde mensen werkzaam die nog niet voor de klas staan, zoals bijvoorbeeld onderwijsassistenten en vakleerkrachten.

Ik bedoel daarmee dat ze zelf niet voor een eigen klas staan. Maar ook andere mbo'ers die niet makkelijk in kunnen stromen, balen daarvan omdat ze graag in het onderwijs zouden willen werken. Daarom wil ik hierover de motie 'Help onderwijspersoneel aan een opleidingstraject' indienen met het volgende dictum: verzoekt het college te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente heeft om opleidingen voor ondersteunend personeel in het onderwijs te faciliteren en te financieren, en de raad hierover te informeren. Ik rond af. Het afgelopen jaar hebben we gezien dat de solidariteit in onze samenleving nog springlevend is. Het was het jaar van corona, maar ook het jaar van solidariteit tussen jong en oud, bijvoorbeeld de klimaatmarsen, van solidariteit tussen zwart en wit, Black Lives Matter, en van omkijken naar elkaar met al die voorbeelden die ik net al noemde. Ik hoop dat we dat vasthouden voor de komende jaren, want alleen samen kunnen we als stad vooruit en de crisis uit. De voorzitter. Door mevrouw Tseggai, daartoe gesteund door mevrouw Holman en mevrouw Wenink, wordt de volgende motie (F.40 PvdA) ingediend:

Motie F.40 PvdA Inkomensdraagkracht-toets Wmo De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake de programmarekening 2020. Overwegende, dat: • de gemeente grote tekorten heeft op de Wmo en dit mede komt door de invoering van het abonnementstarief, waardoor meer mensen met een hoog inkomen die voorheen zelf hulp in huis betaalden nu terecht komen bij de gemeente, en het Rijk deze kosten door de aanzuigende werking niet compenseert; 92

• •

meerdere gemeentes nu in actie komen door de randen van de Wmo op te zoeken door een (vorm van een) inkomensdraagkracht-toets in te voeren, zoals in Kaag en Braassem, Voorschoten, Krimpen en Leusden; dergelijke ingrepen nodig zijn om als gemeente te kunnen waarborgen dat kwetsbare bewoners die Wmo-zorg nodig hebben, hierop kunnen blijven rekenen.

Verzoekt het college: • ook in Den Haag de invoering van een inkomensdraagkracht-toets in de Wmo voor te bereiden; • richting de kabinetsformatie onverminderd te blijven aandringen op ofwel compensatie voor, ofwel afschaffing van het abonnementstarief Wmo. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Tseggai, daartoe gesteund door mevrouw Holman, wordt de volgende motie (F.41 PvdA) ingediend:

Motie F.41 PvdA Versnellen duurzame straataanpak De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake de programmarekening 2020. Constaterende, dat: • in 2020 twee straataanpakken actief waren, waarmee bewoners gezamenlijk aan de slag gaan met het transitie klaar maken van hun woningen; • door de corona maatregelen verschillende activiteiten rond de straataanpak zijn vertraagd of niet zijn uitgevoerd. Overwegende, dat: • de straataanpak een goede manier is om bewoners te stimuleren om samen aan de slag te gaan met het verduurzamen van hun woning en bewoners elkaar daarbij kunnen inspireren en helpen. Verzoekt het college: • te bezien of het mogelijk is om een extra impuls te geven aan de straataanpak door tenminste de opgelopen vertraging in 2020 in te halen, maar ook door mogelijk meer straataanpakken te starten; • de raad in de Programmabrief duurzaamheid 2022 hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Tseggai worden de volgende moties (F.42 PvdA, F.55 PvdA, F.56 PvdA en F.57 PvdA) ingediend:

Motie F.42 PvdA Geen bezuinigingen op onze kwetsbare stadsgenoten De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14-7-2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • de herijking van het gemeentefonds voor de gemeente Den Haag mogelijk negatief uit kan vallen; 93

•

de voorjaarsnota een structureel tekort laat zien van 20 miljoen.

Van mening, dat: • de coronacrisis de kwetsbaarste groepen in onze stad het hardst heeft geraakt, zoals bijvoorbeeld daklozen, kinderen met onderwijsachterstanden en mensen die in eenzaamheid leven. Spreekt uit dat: • de financiële tekorten die op de begroting dreigen, niet ten koste mogen gaan van kwetsbare en minder draagkrachtige groepen in de stad. en gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.55 PvdA Help onderwijspersoneel aan een opleidingstraject De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021 ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • er in het onderwijs veel ondersteunend personeel is dat zich met hart en ziel inzet voor Haagse schoolkinderen; • er onder hen ook veel geïnteresseerden zijn in het zij-instroomtraject; • het nu te moeilijk is om als MBO’er in te stromen in een opleiding tot leraar. Van mening, dat: • we alle mogelijkheden om het lerarentekort te bestrijden optimaal moeten benutten; • iedereen met een passie voor onderwijs mogelijkheden moet hebben om als leraar aan de slag te gaan. Verzoekt het college: • te onderzoeken welke mogelijkheden de gemeente heeft om (modulaire) opleidingen voor ondersteunend personeel in het onderwijs te faciliteren en te financieren; • de raad hierover te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. Motie F.56 PvdA ‘Word leraar in alle Haagse wijken’ De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021 ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436).

Constaterende, dat: • het college hard bezig is het lerarentekort in de stad tegen te gaan; • het lerarentekort erg oneerlijk verdeeld is over de stad, waarbij wijken met een minder goed imago er slechter vanaf komen. Van mening, dat: • het onwenselijk is dat de tekorten aan leraren het grootst zijn in de wijken waar de meeste kansenongelijkheid en onderwijsachterstand is. Verzoekt het college: • de communicatie over het vak van leraar in Den Haag (bijvoorbeeld via de ‘ik word leraar in 94

•

Den Haag’ campagne) uit te breiden met aandacht en activiteiten die er specifiek op gericht zijn het imago van leerkracht in wijken met uitdagende onderwijs vraagstukken, te verbeteren; en de raad hierover te informeren.

En gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.57 PvdA Vergeet betaalbare koop niet De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021 ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436). Constaterende, dat: • het college een voortvarende bouwagenda uitvoert op het gebied betaalbare huurwoningen; • er tevens een groot tekort is aan betaalbare koopwoningen, waardoor starters geen enkele kans meer maken op een betaalbare koopwoning aan het begin van hun wooncarrière. Van mening, dat: • een tekort aan betaalbare koopwoningen even goed onwenselijk is en het college ook hier een flinke bouwopgave geeft; • we de krapte op de lokale woningmarkt zoveel mogelijk willen bestrijden. Verzoekt het college: • te onderzoeken welke stappen het college kan ondernemen om meer betaalbare koopwoningen bij te bouwen; • en de raad hierover voor het einde van dit jaar te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Allereerst dank aan de wethouders, de ambtenaren, de gemeentelijke accountantsdienst en natuurlijk de leden van de Rekeningencommissie voor het opstellen en beoordelen van de programmarekening 2020. Dank ook voor het beantwoorden van al onze technische vragen. Het waren er niet weinig, maar ze brachten vaak wel veel opheldering. Dank daarvoor.

Ik begin met een aantal opmerkingen over het proces en de interne beheersing. Mijn fractie was niet zo gecharmeerd dat het college de programmarekening heeft gepubliceerd zonder het verslag van de accountant af te wachten. We gaan ervan uit dat dit eenmalig was en dat dit volgend jaar anders gaat, zodat we tijdig, goed en volledig het debat kunnen voeren. De conclusies van de accountant en de Rekeningencommissie waren niet mals. De interne beheersing moet beter. Diverse fraudezaken kwamen het afgelopen jaar aan het licht en bij de huidige stand van de interne beheersing zouden we zo nog een keer opgeschrikt kunnen worden door een fraudezaak. Het college belooft gelukkig beterschap en mijn fractie zal dat nauwlettend volgen. We zien uit naar de beloofde stukken die aan de commissie Bestuur en de Rekeningencommissie zijn toegezegd. Zo vlak voor het zomerreces een terugblik op 2020, een bewogen jaar dat grotendeels in het teken stond van de bestrijding van het coronavirus. Dat is ook te zien in de financiële verantwoording van dat jaar. De spaarpot is leeg. Veel geld is gegaan naar de noodzakelijke buffer die is aangelegd om de grootste klappen op te vangen, bijvoorbeeld de steunen in de rug van ondernemers, van onze jongeren en van hen die werkloos zijn.

Gelukkig blijkt ondertussen dat in sommige gevallen de klappen minder hard zullen zijn dan verwacht, zoals bijvoorbeeld in het aantal verstrekte uitkeringen. Het was niet alleen kommer en kwel. Juist de pandemie liet inwoners meer naar elkaar omzien en de meest kwetsbare inwoners helpen. Zo lukte het om iedereen een dak boven het hoofd te geven, 95

waren er veel mooie initiatieven - denk bijvoorbeeld aan het ontstaan van de Participatie Keuken maar zagen veel mensen ook buiten welk verband dan ook om naar buren, naar vrienden of naar familieleden die het moeilijk hadden. Laten we dat met elkaar vasthouden, ook nu de samenleving weer wat open leek te gaan en nu weer wat dichter lijkt te gaan. Laten we blijven omzien naar elkaar. De jaarrekening laat een positief resultaat zien, maar dat geeft een vertekend beeld zoals de wethouder zelf al aangaf in zijn inleiding op de programmarekening. Vanwege corona zijn werkzaamheden vertraagd, waardoor het geld niet uitgegeven is. Het afgelopen jaar hebben we de spaarpot flink geplunderd en als fractie hebben we meerdere keren onze zorgen geuit over het financiële herstelplan. Ik hoop dat de pot de komende jaren weer voldoende gevuld kan worden zonder dat dit ten koste gaat van bijvoorbeeld de zorg voor onze inwoners. De diensten van de gemeente kwamen in 2020 ook onder druk te staan. Zo gingen veel mensen thuis aan het opruimen met als gevolg dat de ophaaldiensten de hoeveelheid afval niet aankonden. Nu was hierbij natuurlijk ook sprake van een enorme piek, maar in zijn algemeenheid daar is vandaag al vaker aan gerefereerd - kunnen we wel constateren dat Den Haag een afvalprobleem kent. Wat onze fractie betreft valt er nog een flinke verbeterslag te maken. Daarom enkele moties.

Allereerst de motie 'analyse bronscheiding en nascheiding van afval' met het volgende dictum: verzoekt het college een gedegen analyse te maken van de voor- en nadelen van inzetten op bronscheiding of nascheiding, met daarin ten minste aandacht voor de financiële en milieuaspecten, en de raad hierover te informeren. Ook neemt de overlast rondom scholen toe als het gaat om afval: ORAC's waar in het weekend naar hartenlust wordt bijgeplaatst, opengescheurde vuilniszakken waarvan de stank niet te harden is, en dat onder een klaslokaal waar de ramen niet open kunnen. Voor leraren wordt het ook niet aantrekkelijker om daar te werken. Wat mijn fractie betreft wordt er rond scholen vaker geleegd en schoongemaakt. Daarom de motie 'maak van ORAC's rond scholen een hotspot' met het volgende dictum: verzoekt het college van alle ORAC's bij Haagse basisscholen de overlastmeldingen in kaart te brengen en te bezien welke locaties als hotspot aangewezen moeten worden en zo nodig bij de programmabegroting 2022-2025 hiervoor voldoende middelen vrij te maken. Zoals ik al zei was het afvalprobleem in 2020 een terugkerend probleem en is het dat nog steeds. Het hielp en helpt daarbij niet mee dat we te maken hebben met twee wethouders. Het is van groot belang dat het oplossen van het afvalprobleem goed gecoördineerd wordt.

Daarom met collega Smit de motie 'één wethouder om het afvalprobleem aan te pakken' met het volgende dictum: spreekt uit dat bij een volgend college één wethouder verantwoordelijk moet worden voor zowel afvalinzameling en -verwerking als de handhaving op bijplaatsingen. De afgelopen weken hebben we het ook al meerdere keren gehad over de wachttijden bij de balie Publiekszaken. Uit de programmarekening bleek dat ook de wachttijd bij het bellen naar 14070 behoorlijk was gestegen. Dat is niet alleen merkbaar bij dit gemeentelijk telefoonnummer, maar bijvoorbeeld ook bij de sportlijn. Met het inzichtelijk maken van wachttijden krijgen bewoners de optie om op een rustiger moment te bellen. Daarom met collega Aydin de motie 'realtime inzicht voor klanten in wachttijd 14070' met het volgende dictum: verzoekt het college te bekijken hoe de wachttijd voor gemeentelijke telefoonlijnen, zoals 14070 en de sportlijn, inzichtelijk gemaakt kan worden, zodat inwoners ervoor kunnen kiezen op een rustiger moment te bellen. De kosten voor de jeugdhulp zijn de afgelopen jaren enorm gestegen. Naast dat het in financieel opzicht een uitdaging is voor de gemeente, is het natuurlijk ook niet fijn te weten dat zo veel kinderen in onze stad hulp nodig hebben.

Een van de doelen van de Jeugdwet was juist om de eigen kracht van gezinnen te benutten en te versterken en het eigen netwerk in te schakelen bij lichte problemen: niet gelijk doorgeleiden naar professionele en duurdere zorg. In Den Haag gebeurt dat echter nog heel weinig. In 2020 zijn er slechts 30 trajecten afgerond waarbij het zogenaamde familiegroepsplan werd ingezet, een manier om het eigen netwerk in te schakelen. Daarom de motie 'versterking eigen netwerk en inzet familiegroepsplan' met het volgende dictum: verzoekt het college het gebruik van netwerkversterkende interventies, zoals het familiegroepsplan, actiever bij hulpverleners onder de aandacht te brengen en deze instrumenten bij de nadere uitwerking van de regiovisie en het Haags toekomstperspectief expliciet mee te nemen. De gemeente Den Haag draait op voor veel maatschappelijke kosten van een vechtscheiding, tot wel € 18 mln. het afgelopen jaar. Wat de ChristenUnie/SGP betreft hebben we als gemeente dan ook een taak om goed voor onze kinderen te zorgen en hen dit leed zo veel mogelijk te besparen, maar 96

ook om de maatschappelijke kosten te reduceren. Daarom dien ik samen met collega De Mos van Hart voor Den Haag/Groep de Mos de motie 'inzet op preventie van (v)echtscheidingen' in met het volgende dictum: verzoekt het college in samenwerking met verloskundigen, kraamzorg, huisartsen en andere relevante partners een actieplan op te stellen waarin staat beschreven hoe aanstaande ouders beter begeleid kunnen worden in de psychische transitie naar het ouderschap, en hierbij in te zetten op tijdige signalering van relatiecrises en laagdrempelige hulp bij beginnende relatieproblemen. Het is het afgelopen jaar ook veel gegaan over wonen en het woningtekort in onze stad. Met de nieuwe Woonagenda is er gezorgd dat er specifiek gebouwd gaat worden voor onmisbare beroepsgroepen: agenten, leraren en zorgverleners. Dat zij onmisbaar zijn, hebben we het afgelopen jaar wel gemerkt, maar dan moeten ze ook wel weten waar ze terecht kunnen. Daarom de motie 'verbeter communicatie huisvesting onmisbare beroepsgroepen' met het volgende dictum: verzoekt het college op relevante bestaande en eventuele nog te ontwikkelen websites goed vindbare en duidelijke informatie weer te geven over het vinden van huisvesting en de specifieke bouwprojecten voor onmisbare beroepsgroepen.

Een laatste motie die ik graag wil indienen met de collega's Faïd en Smit en waar de wethouder welwillend tegenover stond in de commissie, maar het nog niet wilde toezeggen, is de motie 'fietsreparatie met ooievaarspas' met het volgende dictum: verzoekt het college te onderzoeken hoe ooievaarspashouders tegen een gereduceerd tarief hun fiets kunnen laten repareren op verschillende plekken in de stad. 2020, een roerig jaar voor onze stad en in de samenleving. Een roerig jaar waarvan we allemaal aan het bekomen zijn en iedereen op zijn eigen vlak bezig is met herstelwerkzaamheden. Want we zijn er nog niet en uitdagingen zijn er genoeg: voldoende betaalbare huisvesting, iedereen een dak boven het hoofd, schone straten, een leerkracht voor elke klas en ik kan nog wel even doorgaan. Ik wens dit college maar ook ons allen dan ook veel wijsheid en daadkracht bij ons werk toe. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg worden de volgende moties (F.43 CU/SGP, F.47 CU/SGP, F.49 CU/SGP en F.50 CU/SGP) ingediend:

Motie F.43 CU/SGP analyse bronscheiding en nascheiding van afval De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake programmarekening 2020 (RIS308436) constaterende, dat: • de gemeente op dit moment inzet op bronscheiding: het scheiden van afval door inwoners zelf; • nascheiding van plastic verpakkingen en drankenkartons in het restafval wel onderdeel van de contracten is, die per 1 maart 2020 zijn ingegaan; overwegende, dat: • nascheidingsinstallaties inmiddels goed kunnen omgaan met vervuiling van afval en de machines beter plastic kunnen scheiden dan inwoners zelf; • andere steden, waaronder Amsterdam, inmiddels inzetten op nascheiding, waarbij plastic afval niet langer apart hoeft te worden ingezameld; verzoekt het college: • een gedegen analyse te maken van de voor- en nadelen van inzetten op bronscheiding of nascheiding, met daarin ten minste aandacht voor de financiële- en milieuaspecten, en de raad hierover te informeren, en gaat over tot de orde van de dag.

97

Motie F.47 CU/SGP maak van ORAC’s rond scholen een hotspot De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • er diverse scholen zijn die overlast ervaren van ORAC’s rond het schoolgebouw, zoals stankoverlast in lokalen en kapotgescheurde vuilniszakken op straat; • ORAC’s als zogenaamde ‘hotspot’ kunnen worden aangemerkt, wat betekent dat er vaker opgeruimd wordt op de locatie en de containers ook op zaterdag geleegd kunnen worden (https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/9527083/1/RIS307053_Bijlage); overwegende, dat: • Den Haag op dit moment kampt met een lerarentekort en losliggend vuilnis rond scholen niet bijdraagt aan een aantrekkelijk (werk)klimaat op de Haagse scholen; verzoekt het college: • van alle ORAC’s bij Haagse (basis)scholen de overlast(meldingen) in kaart te brengen en te bezien welke locaties als hotspot aangewezen moeten worden en zo nodig bij de Programmabegroting 2022-2025 hiervoor voldoende middelen vrij te maken, en gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.49 CU/SGP verbeter communicatie huisvesting onmisbare beroepsgroepen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • in de Woonagenda 2020-2023 (RIS305711) is opgenomen dat er geëxperimenteerd wordt met manieren om onmisbare beroepsgroepen zoals politieagenten, leraren en zorgpersoneel te helpen bij het vinden van huisvesting in de stad; • onder andere het project aan de Zeezwaluwstraat 4 voorziet in huisvesting voor deze doelgroepen (RIS305344); overwegende, dat: • er nieuwbouwprojecten zijn waar mensen met een cruciaal beroep voorrang krijgen op huisvesting; • de wethouder WWW in de commissie bestuur van 16 juni jl.

heeft aangegeven dat “het onder de aandacht brengen van deze projecten voor de doelgroepen [nog aandacht behoeft], want de inschrijvingen vallen helaas nog een beetje tegen”; • er wel informatie is te vinden over werken in deze beroepsgroepen, bijvoorbeeld www.wordleraarindenhaag.nl, maar informatie over hulp bij huisvesting voor deze cruciale beroepsgroepen niet goed vindbaar is; verzoekt het college: • te onderzoeken hoe informatie over het vinden van huisvesting en specifieke bouwprojecten beter onder de aandacht kan worden gebracht op bestaande en nog te ontwikkelen websites voor onmisbare deze onmisbare beroepsgroepen en websites over wonen in Den Haag in het algemeen en de betreffende websites hierop aan te passen;

98

•

een goed vindbare website te ontwikkelen voor mensen met een onmisbaar beroep, met duidelijke informatie over het vinden van huisvesting en de specifieke bouwprojecten voor deze beroepsgroepen,

en gaat over tot de orde van de dag.

Motie F.50 CU/SGP versterking eigen netwerk en inzet familiegroepsplan De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • een belangrijk doel van de Jeugdwet is dat de eigen kracht van gezinnen en hun netwerk versterkt en ingeschakeld wordt; • in de verordening Jeugdhulp Den Haag 2015 (https://lokaleregelgeving.overheid.nI/CVDR341733/l) daarom het familiegroepsplan (https://vng.nl/artikelen/familiegroepsplan) een eigen plek heeft gekregen; • in 2020 slechts 30 trajecten zijn afgerond waarbij er gewerkt werd met een familiegroepsplan; overwegende, dat: • het benutten van de kracht van gezinnen en hun netwerk bijdraagt aan zowel het vinden van de beste maatwerkoplossingen als aan het beperken van de inzet van professionele jeugdhulp; • Jeugdhulp gericht is op herstel van het normale leven en daarom zo dicht mogelijk bij het • gezin uitgevoerd moet worden; verzoekt het college: • het gebruik van netwerkversterkende interventies, zoals het familiegroepsplan, actiever bij hulpverleners onder de aandacht te brengen en deze instrumenten bij de nadere uitwerking van de Regiovisie en het ‘Haags toekomstperspectief expliciet mee te nemen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer Smit, wordt de volgende motie F.44 CU/SGP) ingediend:

Motie F.44 CU/SGP één wethouder om het afvalprobleem aan te pakken De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake Programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • het stadsbestuur op dit moment twee wethouders heeft die zich bezighouden met het afvalprobleem in de stad, te weten de wethouder Onderwijs, Sport en Buitenruimte, verantwoordelijk voor de handhaving en de buitenruimte, en de wethouder Duurzaamheid en Energietransitie, verantwoordelijk voor afvalinzameling en- verwerking; overwegende, dat: • er veel klachten binnenkomen over volle ORAC’s, bijplaatsingen en zwerfafval en het regelmatig voorkomt dat wethouders naar elkaar wijzen voor het oplossen van het probleem; • het van groot belang is dat het oplossen van het afvalprobleem goed gecoördineerd wordt;

99

spreekt uit dat: • bij een volgend college één wethouder verantwoordelijk moet worden voor zowel afvalinzameling- en verwerking als de handhaving op bijplaatsingen, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door mevrouw Faïd en de heer Smit, wordt de volgende motie (F.45 CU/SGP) ingediend:

Motie F.45 CU/SGP fietsreparatie met ooievaarspas De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • ooievaarspashouders voor een zacht prijsje een opgeknapte weesfiets kunnen kopen; overwegende, dat: • ooievaarspashouders op dit moment nergens tegen een gereduceerd tarief hun fiets kunnen laten repareren als deze kapot is of onderhoud nodig heeft; van mening, dat: • het belangrijk is dat iedereen de mogelijkheid heeft om te fietsen, omdat het gezond is en goed voor het milieu; verzoekt het college: • te onderzoeken hoe ooievaarspashouders tegen een gereduceerd tarief hun fiets kunnen laten repareren op verschillende plekken in de stad, en gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer De Mos, wordt de volgende motie (F.46 CU/SGP) ingediend:

Motie F.46 CU/SGP inzet op preventie van (v)echtscheidingen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 14 juli 2021, ter bespreking van Gewijzigd voorstel van het college inzake programmarekening 2020 (RIS308436), constaterende, dat: • in het arrondissement Den Haag in 2019 2762 echtscheidingen zijn uitgesproken en daarnaast ook paren die niet getrouwd waren uit elkaar zijn gegaan; • 20% van het totale aantal scheidingen in onze stad problematisch verloopt; • de maatschappelijke kosten van een vechtscheiding kunnen oplopen tot bijna € 45.000,-, waarvan zo’n € 33.000 voor kosten van de gemeente zijn (RIS306815); • Den Haag in 2019 bijna € 18 miljoen kosten had aan de gevolgen van vechtscheidingen; overwegende, dat: • de gemeente een regierol heeft als het gaat om prenatale voorlichting aan aanstaande ouders (Artikel 2 lid 2 sub h Wet Publieke Gezondheid); • de Jeugdwet gemeenten expliciet een taak geeft als het gaat om bijvoorbeeld het voorkomen van opvoedingsproblemen, het versterken van het opvoedkundig klimaat in gezinnen en het 100