RIS309850 Bijlage 2 - Begroting 2022-2025

Verhuisbox Naast de integrale aanpak van voorkoming dakloosheid door verhogen van het woningaanbod en voorkoming huisuitzettingen, zet Den Haag de Verhuisbox intensiever in door meer gezinnen en jongeren die dakloos zijn of dakloos dreigen te worden en willen verhuizen naar elders in het land, financieel te ondersteunen: de VerhuisboxPlus. We zijn ons ervan bewust dat de VerhuisboxPlus niet de oplossing is voor de daklozenproblematiek of de woningnood. De Verhuisbox is een stukje van de oplossing: elders in het land is in bepaalde regio’s wel woonruimte beschikbaar of ziet een persoon meer kansen voor het opbouwen van een bestaan. Deze woonplekken kunnen voor individuele mensen een uitkomst zijn: het biedt hen toekomstperspectief en nieuwe kansen. De individuele wens van de mensen zelf staat voorop. Na evaluatie van dit project in 2021 kijken we of en hoe we de VerhuisboxPlus in 2022 kunnen inzetten. 3.a Kinderopvang ivm sociaal/medische indicatie Wat gaan we daarvoor doen? Lasten De 4%-regeling bij deelname aan een traject gericht op uitstroom en vergoeding kinderopvangkosten bij deelname aan een medisch traject.

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 1.421

90

1.331

Kinderopvang 4% regeling Den Haag kent een 4%-regeling voor de bijstandsgerechtigde ouder die deelneemt aan een traject naar werk en daardoor kinderopvang nodig heeft. De ouder ontvangt van de belastingdienst een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. De Wet kinderopvang maakt een daarop aanvullende gemeentelijke tegemoetkoming mogelijk in Den Haag, net als in de andere G4-steden. Dit is vastgesteld op 4% van de totale kinderopvangrekening. Doel van de 4%-regeling is het zoveel mogelijk verlagen van de drempel om deel te nemen aan een re-integratietraject. Sociaal-medische regeling Daarnaast is er een regeling tegemoetkoming kosten kinderopvang voor ouders die als gevolg van een sociaalmedische situatie geen of beperkt recht hebben op kinderopvangtoeslag, omdat zij niet behoren tot de gedefinieerde doelgroepen. Deze regeling is een noodvoorziening en bedoeld als een tijdelijke ondersteuning voor ouders die, al dan niet spontaan, in een sociaal-medische crisissituatie terecht zijn gekomen en waarbij de ontwikkeling van het kind in het geding is komen te staan. SMI wordt dan als overbrugging ingezet om te komen tot stabilisatie van de situatie of voor het vinden van een structurele oplossing.

Voorwaarde is dat de ouder deelneemt aan een medisch traject wegens ernstige lichamelijke, psychische of sociale beperkingen, waardoor opvang van het kind of de kinderen noodzakelijk is en/of wanneer kinderopvang in het belang is van een goede en gezonde ontwikkeling van het kind of kinderen als gevolg van de thuissituatie. Cluster 3b Gemeentelijk schuldenbeleid 3.b Schuldhulpverlening Wat gaan we daarvoor doen? Lasten Verlenen van preventieve en curatieve schuldhulpverlening nazorg, innovatie (Schuldenlab070)

81

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 14.000

234

13.766

Preventie bij schulden De gemeente wil voorkomen dat mensen in de schulden terecht komen. Dit vloeit voort uit de gemeentelijke ambitie om Den Haag schulden(zorg)vrij te maken. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) helpt hierbij. De gemeente is verplicht om in een vroeg stadium te reageren op signalen van betalingsachterstanden. Daarom zetten wij in op preventie en vroegsignalering. Wij hebben gekozen voor een mix van maatregelen en samenwerking zodat inwoners financieel vaardig worden en tijdig ondersteuning weten te vinden. Schuldhulproute Den Haag is aangesloten bij de Nederlandse Schuldhulproute. Door deze samenwerking kunnen inwoners laagdrempelig en snel inzicht krijgen in hun financiële situatie via een eenvoudige online test en komen ze uit bij passende hulp. Helpdesk Geldzaken In het steeds groter groeiende netwerk van de Helpdesk Geldzaken en financieel trainers wordt nauw samengewerkt in de wijken met buurthuizen, gezondheidscentra en maatschappelijke organisaties. Daarmee bieden we laagdrempelige directe financiële dienstverlening, voorlichting en workshops over geldzaken. Door middel van vroegsignalering komen we snel na het ontstaan van betalingsachterstanden bij vaste lastenleveranciers in contact met mensen om hen een passend hulpaanbod te doen. in 2022 wordt samen met SchuldZero070 gewerkt aan preventie van schulden in het onderwijs.

Ook start een online campagne voor jongeren. Er komt een sociale kaart ontwikkeld voor jongeren zodat zij altijd de juiste organisaties of professionals kunnen vinden. Vroegsignalering De gemeente kan snel hulp bieden voordat schulden problematisch worden. Om er op tijd bij te zijn, krijgen wij al vroeg meldingen over betalingsachterstanden, bijvoorbeeld van woningcorporaties. In het eerste kwartaal 2021 heeft de gemeente 5.882 meldingen ontvangen. De verwachting is dat dit oploopt tot 5.000 meldingen per maand op het moment dat alle partijen rondom vaste lasten meldingen doorgeven. samen met zorgverzekeraars benaderen we actief Hagenaars die achterstanden hebben bij het betalen van hun zorgpremie. We bieden aan hen uit het boeteregime te halen waar de betalingsachterstanden toe hebben geleid. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is ten behoeve van de uitwisseling van persoonsgegevens met op 1 januari 2021 gewijzigd. Hierdoor zijn gemeenten verplicht om in een vroeg stadium op alle signalen van woningcorporaties, zorgverzekeraars en nutsbedrijven in te gaan. Het systeem van vroegsignalering zal de komende jaren verder uitbreiden. Vroegsignalering helpt ook Hagenaars die getroffen zijn door de coronacrisis als zij in de schulden dreigen te komen.

Curatieve schuldhulpverlening Mensen die toch problematische schulden krijgen, helpt de gemeente op korte termijn om schuldenzorgenvrij te worden. Hierbij heeft een saneringskrediet de voorkeur boven een schuldbemiddeling. Dat biedt sneller schuldenrust. We gaan met de klantreismethodiek uit van de behoeften en mogelijkheden van de hulpvrager en bieden een vast aanspreekpunt. Door middel van budgetondersteuning en trainingen leren mensen hun huishoudboekje weer op orde te krijgen en te houden. Cijfers De extra middelen uit het coalitie-akkoord voor schuldhulpverlening zorgen ervoor dat we 2.000 inwoners met schulden via de klantreismethodiek kunnen begeleiden naar een schuldenzorgenvrij bestaan. Aanvullend hierop regelen we voor de gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire dat zij, indien hier aanleiding toe bestaat, geholpen worden met hun schulden. Zowel publiek als privaat. Schuldenknooppunt De verwachting is dat door de impact van corona ook de vraag naar curatieve schuldhulpverlening toeneemt. Daarom willen we schulden sneller afhandelen door het digitaliseren en automatiseren van administratieve processen. Met de meest voorkomende schuldeisers maken we afspraken via collectief schuldregelen, wat de onderhandelingen bespoedigt. Zo krijgt iemand eerder duidelijkheid en is er meer ruimte voor begeleiding en coaching.

De schuldhulpverlening gaat sneller nu we als gemeente aansluiten op het landelijke schuldenknooppunt. Via het schuldknooppunt kan de gemeente laagdrempelig gegevens met schuldeisers uitwisselen. Buddy app In 2022 gaat Den Haag door met de ontwikkeling van de buddy app een internetbankierenapp om te helpen bij financiële administratie. Ook werkt Den Haag mee aan de pilot de Rode knop, waarbij technologie is ontwikkeld om tot een adempauze te komen aan het begin van het schuldhulptraject.

82

Voor doelgroepen die extra aandacht verdienen binnen de schuldhulpverlening zoals jongeren, ondernemers en dak/thuislozen bieden we een schuldaanpak die goed aansluit op de mogelijkheden en beperkingen. Daarbij staat altijd, zoals bij het Jongeren Perspectief Fonds, de ontwikkeling en het perspectief centraal in onze aanpak. Samenwerking met maatschappelijke partners Het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid is niet alleen een zaak van de gemeente. Samen met onze vele maatschappelijke partners werken wij aan een schuldenzorgenvrij Den Haag. Zo werken wij samen met de Alliantie Financiële Ondersteuning. Deze alliantie bestaat uit verschillende vrijwilligersorganisaties en het domein financiële hulpverlening van de gemeente. Daar waar nodig bieden wij ondersteuning aan vrijwilligersorganisaties. Dit doen wij bijvoorbeeld in de vorm van trainingen en opleidingen, maar ook in de vorm van subsidieverstrekking. In 2021 is in kaart gebracht hoe het aanbod van de verschillende organisaties eruitziet en waar mogelijke verbeteringen doorgevoerd kunnen worden. Het doel hiervan is de onderlinge samenwerking te bevorderen en het overzicht te behouden. Schuldenlab070 Voor een schuldenzorgenvrij Den Haag is iedereen nodig. Daarom bestaat Schuldenlab070 uit een netwerk van 27 publiek en private partners.

Een van de partners is de gemeente Den Haag, waar Schuldenlab070 als buitenboordmotor fungeert. Wij ontwikkelen nieuwe aanpakken in onze innovatie-, leer- en ontwikkelomgeving. Er lopen in 2022 verschillende initiatieven over thema’s als ‘jeugd en schulden’ het digitaliseren van de financiële hulpverlening. Methodieken die bewezen effect hebben, worden in 2022 waar mogelijk structureel voortgezet, zoals het Jongeren Perspectief Fonds, Collectief Schuldregelen en Sociaal Hospitaal. Ook houden we landelijke initiatieven goed in de gaten en sluiten we waar mogelijk hierbij aan. Voor 2022 zullen we vooral daar de innovatiekracht inzetten, waar de kans op impactvolle systeemdoorbraken het grootst is. Schuldenrechter Als gemeente werken we in de pilot Schuldenrechter samen met de rechtbank om mensen met problematische schulden zo goed mogelijk te helpen. Het doel van de pilot is om het schuldhulpverleningstraject daar waar mogelijk te vereenvoudigen en te versterken. Onderdeel van de pilot is de invoering van een nieuwe functie binnen de rechtspraak: de schuldenfunctionaris. Deze functionaris informeert mensen met problematische schulden over de mogelijkheden van schuldhulpverlening en verwijst hen door naar gemeente Den Haag. De gemeente start vervolgens met het hulpverleningstraject.

Adviesrecht Binnen de pilot kijken we naar het zo effectief mogelijk inzetten van wettelijke instrumenten (bijvoorbeeld de toepassing van het dwangakkoord) en het werken aan verlaging van de drempel naar het wettelijke traject. De aanvraagprocedure is hierdoor sterk versimpeld wat drempelverlagend heeft gewerkt. Daarnaast wordt zoveel mogelijk ervaring opgedaan met het adviesrecht. Binnen dit adviesrecht beoordeelt de gemeente of het uitgesproken schuldenbewind de meest passende vorm van financiële ondersteuning is. De rechtbank maakt vervolgens de overweging om dit advies wel of niet over te nemen. Dit adviesrecht is aanleiding geweest om in 2020 de contacten met diverse bewindvoerders te intensiveren. Begin 2021 is de intentie uitgesproken om tot een samenwerkingsconvenant te komen tussen gemeente en bewindvoerders. Begin 2022 willen we van start met een pilotgroep aan bewindvoerders en een conceptconvenant. Het convenant wordt gedurende de looptijd van de pilot aangescherpt en uitgebreid mocht hiertoe aanleiding zijn. De pilot loopt tot 2025 en zal tussentijds worden geëvalueerd.

3.b Financiele hulpverlening Wat gaan we daarvoor doen? Verstrekken van advies in het kader van preventieve schuldhulp

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 3.333

520

2.813

Dienstverlening aan zelfstandigen In 2021 zijn we specifiek gestart met het onder de aandacht brengen van dienstverlening aan zelfstandigen. Hier gaan we in 2022 mee door. Om de bestaanszekerheid voor alle Haagse inwoners te garanderen is de gemeentelijke dienstverlening (schuldhulpverlening, armoederegelingen, financieel en juridische ondersteuning etc.) ook voor zelfstandigen beschikbaar. Via de Heroriëntatie Tozo hebben we onderzocht waar ondernemers behoefte aan hebben. De focus ligt bij het versterken en voortzetten van het ondernemerschap. Deze input heeft bijgedragen aan het verbeteren van de ondersteuning die wij bieden aan ondernemers. Een integrale aanpak binnen de gemeentelijke organisatie, in samenwerking met partijen in de stad, zorgt voor een beter bereik, betere ondersteuning en een gerichtere aanpak voor deze groep inwoners.

83

Helpdesk Geldzaken In steeds meer stadsdelen is de Helpdesk Geldzaken actief. Hier krijgen mensen laagdrempelig individueel advies en hulp. De gemeente wil in 2022 minstens 5.000 mensen op de Helpdesk Geldzaken spreken. Er wordt nauw samengewerkt met vele partners in de wijken, die (beginnende) financiële problemen signaleren. In de stadsdelen werken veel aanbieders met ondersteuning op financiële vragen. Door samen te werken, is het mogelijk om meer mensen beter te helpen (meer meldingen én sneller het juiste aanbod). Geldzaken070 Het centraal aanmeldpunt Geldzaken070 draagt bij aan een betere samenhang en samenwerking tussen begeleidende partijen en organisaties die al in een vroeg stadium schulden-gerelateerd contact hebben met inwoners. Hierdoor kunnen er meer mensen eerder en beter geholpen worden. De begeleidende partijen hebben zich geformeerd in de Alliantie Financiële Ondersteuning Den Haag, waarin de samenwerking en expertise wordt versterkt. De gemeente steunt ook werkgevers die problemen ervaren met de schulden van hun medewerkers, bijvoorbeeld met workshops. Tijdens deze workshops wordt o.a. ingegaan op de risico's van schulden bij werknemers en het herkennen daarvan. 3.b Kredietfaciliteiten GKB Wat gaan we daarvoor doen? Verstrekken van krediet in het kader van preventieve schuldhulp, rentebaten en lasten

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 567

4.941

-4.374

Sociale kredietverlening en het Pandhuis De Gemeentelijke Kredietbank (GKB) helpt bewoners die elders geen krediet kunnen krijgen vanwege hun leeftijd, inkomen of een beschadigd kredietverleden. Zij kunnen een sociaal krediet krijgen voor noodzakelijke vervangingsuitgaven of voor het inlossen van betalingsachterstanden, waardoor het opbouwen van problematische schulden kan worden afgewend. Daarnaast is de GKB een instrument in de preventieve schuldhulp. Aan de ene kant herfinancieren we zo meerdere kleinere schulden zodat rust en overzicht ontstaat. Aan de andere kant wordt krediet verstrekt voor noodzakelijke uitgaven in een huishouden. Daarbij kijken we naar de hele schuldensituatie in een huishouden en verwijzen we zo nodig door naar curatieve schuldhulp. Voor Hagenaars met een eigen woning is er ondersteuning in de vorm van hypotheek en advies. Ze kunnen hier een beroep op doen als de woning onbetaalbaar dreigt te worden of voor onderhoud of verduurzaming van de woning. Ook het Haagse Pandhuis speelt een belangrijke rol om problematische schulden zo vroeg mogelijk in beeld te krijgen. In 2022 kijkt de gemeente naar de ontwikkelingen in de kredietbehoefte van Haagse inwoners. Waar nodig wordt het aanbod van kredieten hierop aangepast.

Er is extra aandacht voor inwoners die inkomen genereren uit een eigen onderneming of werkzaam zijn als ZZP’er met een kredietbehoefte in de privésfeer. Wat mag het kosten (€1.000) 3.b Advies, informatie en sociaal juridische diensten Wat gaan we daarvoor doen? Lasten Baten Saldo Sociaal raadslieden helpen bewoners bij de beantwoording van vragen op sociaal-juridisch vlak 6.635 0

6.635

Advies, Informatie en sociaal-juridische diensten Elk jaar behandelen de sociaal raadslieden van de gemeente ruim 16.000 hulpvragen. Deze vragen van inwoners gaan voornamelijk over wonen, financiën, werk, sociale zekerheid en zorg. Hierbij hoort ook het begeleiden van ex-gedetineerden bij hun terugkeer in de samenleving. Er zijn ongeveer 1.800 Haagse bewoners gedetineerd, waarvan er jaarlijks 800 begeleid worden in de laatste fase van hun detentie. Dit ter voorbereiding op hun terugkeer naar de maatschappij. Toeslagaffaire De sociaal raadslieden zetten hun kennis en expertise in bij de hersteloperatie voor de gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire. Als Hagenaars door de belastingdienst als gedupeerde worden erkend, dan kunnen ze rekenen op dienstverlening met extra inzet. Aan de hand van de doorbraakmethode en met het instellen van een doorbaak-commissie ondersteunen we hen. Met een maatwerkbudget kunnen oplossingen worden gezocht die niet binnen de reguliere dienstverlening vallen. Hagenaars die niet als gedupeerde worden aangemerkt door de belastingdienst kunnen uiteraard gebruik maken van reguliere dienstverlening van o.a. de Helpdesk Geldzaken en de sociaal raadslieden.

84

Verbonden partijen Er is één partij binnen dit programma waarin de gemeente Den Haag een bestuurlijk en financieel belang heeft: Wigo4it. Dit is een coöperatie die in dienst van en samen met de G4 de ontwikkeling en het beheer van de ICT-oplossingen voor Werk en Inkomen realiseert. Aangezien de G4 besloten hebben om vanaf 2023 per gemeente zelfstandig in hun systemen voor Werk te gaan voorzien ligt de ontwikkeling vooral op de verdere ontwikkeling van de Inkomensvoorziening. Daarbij ondergaat de samenwerking met Wigo4it een transitie gericht op het verzakelijken van de relatie met als doel om verbeterde en marktconforme dienstverlening te gaan leveren.

Financiële overzichten bedragen x € 1.000 2024 2025

2021

2022

2023

626.161

623.133

616.776

616.704

0

5.745

190

0

0

0

631.906

623.323

616.776

616.704

0

Voorjaarsnota 2021

0

0

0

0

0

Maatregelen taakstelling

0

0

0

0

0

Ruimte

0

0

0

0

0

Knelpunten en noodzakelijke intensiveringen

0

0

0

0

0

Overige (neutrale) mutaties

123.770

47.940

35.739

20.696

636.531

Lasten Ontwerpbegroting 2022-2025

755.676

671.263

652.515

637.400

636.531

Lasten (incl. reserves) Lasten Vastgestelde begroting 2021-2024 Reeds goedgekeurde mutaties* Subtotaal actuele begroting 2021-2024

*RIS307129 RV Begrotingsactualisatie effecten Coronacrisis en inzet Eneco-reserves

bedragen x € 1.000 2024 2025

2021

2022

2023

403.316

410.854

413.195

413.195

0

4.800

0

0

0

0

408.116

410.854

413.195

413.195

0

0

0

0

0

0

22.000

0

0

0

0

Ruimte

0

0

0

0

0

Knelpunten en noodzakelijke intensiveringen

0

0

0

0

0

Overige (neutrale) mutaties

101.058

43.015

34.254

21.884

432.848

Baten Ontwerpbegroting 2022-2025

531.173

453.869

447.448

435.079

432.848

Baten (incl. reserves) Baten Vastgestelde begroting 2021-2024 Reeds goedgekeurde mutaties* Subtotaal actuele begroting 2021-2024 Voorjaarsnota 2021 Maatregelen taakstelling

*RIS307129 RV Begrotingsactualisatie effecten Coronacrisis en inzet Eneco-reserves

Reserve

bedragen x € 1.000 Beginsaldo Toevoegingen Onttrekkingen Eindsaldo 2022 2022

Bestemmingsreserve werkgelegenheidseffecten Bestemmingsreserve Werkoffensief +500 Bestemmingsreserve STiP 2.0 Bestemmingsreserve Vernieuwing ICT werk, inkomen en armoede Bestemmingsreserve Armoede, Inkomen en Werk

85

6.250 771 5.000

0 0 5.000

4.100 771 5.000

2.150 0 5.000

500

6.600

6.300

800

30.500 43.021

0 11.600

14.500 30.671

16.000 23.950

bedragen x € 1.000 Investeringen

Dak Haeghe Groep Totaal

Totaal

Begroting 2022 en verder Nog te Bijdragen Aandeel Investerings- Jaar van realiseren Waarvan derden/ gemeente bedrag oplevering vanaf in 2022 voorz. in 2022 2022 130 2026 130 0 0 0 130 130 0 0 0

Indicatoren Prestatie-indicatoren

Realisatie 2018

Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022 2023

Het aantal personen waarvan reintegratie heeft geleid tot een 3.119 3.115 2.684 3.200 3.100 3.100 beëindigde uitkering. * Het aantal personen dat uitstroomt en binnen een jaar 476 151 149 475 475 475 weer in de bijstand komt** * Deze indicator geeft inzicht in de effectiviteit van het re-integratiebeleid voor uitstroom uit de BUIG. Deze bestaat uit reguliere uitstroom en gedurende de collegeperiode 500 extra uit intensivering uitstroom bijstand (Werkoffensief +500). ** Deze indicator geeft inzicht in hoeverre de inzet van re-integratie-instrumenten tot een duurzame werkhervatting van ex-uitkeringsgerechtigden heeft geleid. Effectindicator

Realisatie 2018

Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022 2023

Het aantal uitkeringsontvangers dat 328 503 285** 330 330 330 gesanctioneerd wordt* * Het totaal aantal beëindigde en verlaagde uitkeringen als gevolg van opgelegde sancties. (Let op: dit is exclusief opgelegde maatregelen vanwege de verzuimaanpak TVA) **Het verschil tussen realisatie 2019 en 2020 is te verklaren omdat door beperking van het fysieke contact in de coronacrisis huisbezoeken en confrontatiegesprekken beperkt konden worden uitgevoerd. Kengetallen Het bijstandsvolume als percentage van de huishoudens in Den Haag Percentage huishoudens/mensen met inkomen van 110% van het wettelijk sociaal minimum (Wsm).

Actuele peildatum

Waarde

Eerste halfjaar 2020

9,6%

31-12-2018

10,0%

De bovenstaande indicatoren geven een indicatie van de relatieve sociale problematiek in de gemeente Den Haag. Beleidsindicatoren (Rijk)

Eenheid

Actuele peildatum Waarde

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2019

11,0%

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking

2019

64,9%

% 16 t/m 22-jarigen

2019

2,00%

Aantal per 10.000 inwoners

Eerste halfjaar 2020

793,1

Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar

2019

625,4

Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopend re-integratievoorzieningen

86

2.8 Zorg, welzijn, jeugd en volksgezondheid Coördinerend portefeuillehouder: Kavita Parbhudayal/Bert van Alphen/ Martijn Balster Beoogd maatschappelijk effect: Wat willen we bereiken? Iedereen in Den Haag verdient goede, menselijke en betaalbare zorg en indien nodig opvang. Jong of oud, rijk of arm, gezond of ziek: Hagenaars kunnen rekenen op de zorg of ondersteuning die ze nodig hebben. De inwoner staat centraal. Binnen dit programma werken we aan verbetering van uitvoering en beleid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en jeugdhulp. We willen jeugdhulp, zorg en ondersteuning laagdrempelig en dichtbij inwoners thuis aanbieden met een gezinsgerichte aanpak. Insteek: algemene voorzieningen verbinden met maatwerkvoorzieningen en formele zorgstructuren. Zo zorgen we voor passende zorg voor iedereen die dat nodig heeft. Corona De afgelopen 2 jaar stond in het teken van de coronacrisis. Deze grote volksgezondheidscrisis heeft diep ingegrepen in onze samenleving op alle mogelijke vlakken. Vergaande maatregelen waren nodig om de gevolgen van het corona-virus te beperken. Zorgverleners hebben onder moeilijke omstandigheden uitzonderlijke inspanningen verricht. Dat doen zij nog steeds, want de gevolgen van de coronacrisis zijn nog steeds merkbaar. In dit kader dient ook de groep van vrijwilligers, die ons stad rijk is, apart genoemd te worden.

Een groot aantal vrijwilligers heeft de afgelopen periode een waardevolle bijdrage geleverd. Zowel zorgverleners als vrijwilligers verdienen veel respect en waardering voor hun inzet. Preventie Het college vindt preventie en vroegtijdig signaleren belangrijk. In 2022 blijven we inzetten op versterking van het informele netwerk van vrijwillige inzet en mantelzorg. JMO teams en welzijnswerk werken hierbij goed samen. Met professioneel ouderenwerk, maatschappelijk werk, opbouwwerk en jeugdwerk werken we samen met bewoners en ondernemers aan een omgeving waarin iedereen mee kan doen. Samen versterken we sociale netwerken, bieden we ruimte voor eigen initiatief, brengen we mensen bij elkaar en faciliteren we vrijwilligerswerk. In het Actieprogramma Preventie 2020-2023 beschrijven we hoe de gemeente volksgezondheidspreventie de komende jaren vorm zal geven. Sterke sociale samenhang De gemeente versterkt de weerbaarheid en de sociale leefbaarheid in onze stad. Tegelijkertijd signaleren we vroegtijdig sociale problematiek en voorkomen we grotere problemen door er vroeg bij te zijn en ondersteuning te bieden. Of we voorkomen latere vraag naar zorg, schuldhulpverlening of andere vormen van ondersteuning. We werken aan het versterken van sociale samenhang in wijken en buurten waarmee eenzaamheid en isolement kan worden voorkomen.

In 2022 blijft het aanpakken van eenzaamheid een belangrijk thema. Programma op hoofdlijnen bedragen x € 1.000 Begroting 2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

692.622

586.317

560.787

558.778

558.900

Baten

136.965

67.219

66.562

66.562

66.562

Saldo exclusief reserves

555.657

519.098

494.225

492.216

492.338

Toevoegingen

11.867

0

0

0

0

Onttrekkingen

39.499

12.003

656

0

0

528.025

507.095

493.569

492.216

492.338

Saldo inclusief reserves

87

Meer zorg en hogere zorgkosten Wmo en jeugdhulp De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de Wmo en de jeugdhulp. De totale lasten op dit programma bedragen jaarlijks ongeveer € 0,6 mld., waarvan ongeveer € 0,4 mld. voor rekening komt van de Wmo en de jeugdhulp. Binnen bijna alle Nederlandse gemeenten is zowel het gebruik van de Wmo als het beroep op de jeugdhulp fors toegenomen. Ook Den Haag staat sinds een aantal jaren voor een grote uitdaging door de meerkosten. Compensatie van het Rijk Na uitspraak van de arbitragecommissie stelt het Rijk voor 2022 incidenteel een bedrag van € 1,314 mld. extra beschikbaar. Den Haag ontvangt hiervan € 50 mln. De extra middelen moeten deels worden geïnvesteerd om uitvoering te kunnen geven aan de afgesproken maatregelen die moeten leiden tot lagere uitgaven en voor het oplossen van bestaande knelpunten. Maatschappelijke opvang Den Haag gaat in 2022 bij het Rijk aandringen op structurele middelen om de druk op de maatschappelijke opvang te verlichten. Ambitie: een toekomst begint met een thuis. Programma Maatwerk & Regie Het programma Maatwerk & Regie werkt domeinoverstijgend samen met als doel dat huishoudens in één keer goed worden geholpen.

Daarbij zetten we in op het herkennen en afwegen door uitvoerende professionals wanneer standaard of maatwerk nodig is en het leveren van maatwerk eenvoudiger maken / faciliteren. Wat doet de gemeente in 2022? • We verankeren het doorbraaklab in onze gemeentelijke organisatie. Een doorbraak betreft het wegnemen van belemmeringen in een casus die de grootste sta-in-de-weg vormen, zodat er ruimte ontstaat om de problemen in samenhang op te lossen. Hiervoor is het soms nodig om uitzonderingen te maken op de (beleids)regels en werkprocessen. • We scholen 60 uitvoerende professionals met het Leeratelier Maatwerk & Regie. • Tot slot, door te reflecteren op het herkennen, het afwegen en het toepassen van maatwerk zorgen we voor een lerende organisatie. Zo maken we mogelijke hobbels in benodigde randvoorwaarden, procedures en/of beleid zichtbaar en lossen we deze waar mogelijk op. Zorg en innovatie In 2022 investeren we in kwalitatieve verbeteringen in de zorg met innovaties. Innovatie in de zorg is belangrijk om de kwaliteit van de zorg te kunnen continueren zodat Haagse inwoners langer gezond en zelfstandig kunnen blijven wonen. De inzet van technologie kan tevens het leven van zorgbehoefenden en mantelzorgers vergemakkelijken, maar ook zorg voorkomen, zorgtaken verlichten en werkprocessen slimmer organiseren.

Dit doen we als gemeente in samenwerking met zorgaanbieders, zorgverzekeraars, kennisinstituten en andere maatschappelijke partners. Actieprogramma Zorg en Innovatie In het actieprogramma Zorg en Innovatie (RIS 303214) en de bijbehorende voortgangsrapportage (RIS 307771) staat hoe technologie kan bijdragen aan het betaalbaar houden van de zorg. Innovatie binnen de 88

gemeente gaat hand in hand met innovatie in de hele zorgketen. Daarom is de gemeente partner in het netwerk Gezond en Gelukkig Den Haag, samen met de GGD Haaglanden, huisartsen, thuiszorg, ziekenhuizen, zorgverzekeraars, revalidatie en welzijn. We richten ons op preventie, het oplossen van knelpunten in de zorgketen en arbeidsmarkttekorten en op innovatie met behulp van technologie. Wat doet de gemeente in 2022? • We maken technologie voor zorg- en ondersteuning thuis toegankelijk en laagdrempelig voor Hagenaars met de vernieuwde iZi woning, het platform voor onafhankelijk advies en matching, de uitleenservices en via de communities. We werken samen met partijen zoals de Haagse Hogeschool, Voorall en het HMC en introduceren nieuwe technologie gericht op het sociaal en medisch domein. • In de Living Labs testen we welke technologie werkt voor welke ondersteuningsvragen. Het betreft 9 living labs van organisaties zoals Schroeder, Saffier,T-zorg, Wolk en Stichting Eykenburg. We testen bijvoorbeeld een heupairbag in de extramurale setting. Met de uitkomsten hiervan zetten we een business case op om oa zorgverzekeraars te stimuleren om bij te dragen ketenoverstijgende hulpmiddelen. • Met de Haagse zorgketen bouwen we gezamenlijke businesscases voor technologie die over de verschillende zorgdomeinen heen kan zorgen voor betere gezondheid, minder zorg en ondersteuning.

• We zorgen er met verschillende projecten zoals de e-health marktplaats en de uitleenservice ervoor dat het voor inwoners, zorgaanbieders, maatschappelijke partners, ondernemers, onderwijsinstellingen en de gemeente gemeengoed wordt om zorg- en ondersteuning thuis te combineren met technologie. • We werken regionaal samen met de gemeenten uit de Metropoolregio Rotterdam Den Haag om de technologische innovaties zoveel mogelijk te laten aansluiten op de vraagstukken van het sociaal domein. We willen ook samen optrekken bij de implementatie. • We introduceren een investeringsfonds met als doel om ondernemers te stimuleren te investeren in het sociaal domein zodoende het gemeentelijke sociaal domein slimmer en beter te organiseren d.m.v. innovaties. • Wat gaan we doen en wat gaat het kosten in 2022?

1. Participatie, welzijn en emancipatie Participatie en informele hulp Participatie zorg en welzijn Wat gaan we daarvoor doen?

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 42.145 1.500 40.645

Vrijwilligers en mantelzorgers De gemeente Den Haag bevordert de participatie van mensen in de stad en ondersteunt informele netwerken. Met het actieprogramma Vrijwilligers 2020-2023 werken we aan een stevig, stabiel en flexibel bestand van Haagse vrijwilligers. We willen dat minder Haagse mantelzorgers overbelast zijn en meer mantelzorgers zich gewaardeerd voelen. Wat doet de gemeente in 2022? • De website www.denhaagmantelzorg.nl is vernieuwd. Het informatieaanbod gaan we uitbreiden en toegankelijker maken. • De webshop voor de waardering van mantelzorgers en vrijwilligers wordt beter: het aanbod sluit beter aan op de wensen van mantelzorgers. Ook wordt het aanvragen makkelijker gemaakt. • Het platform van jonge mantelzorgambassadeurs breiden we uit met een jongere doelgroep (12-18) om meer jonge mantelzorgers actief bij het beleid te betrekken. • In het kader van het project Mantelzorg Werkt! investeren we in de bewustwording en ondersteuning van werkende mantelzorgers. • Jaarlijks organiseren we voor alle mantelzorgers een dag om ze te waarderen en te informeren. Seniorvriendelijke stad Het college voert ook in 2022 het actieprogramma Seniorvriendelijk Den Haag uit (RIS 307178). Met dit actieprogramma maken we het senioren mogelijk om op hun eigen manier mee te kunnen blijven doen en van betekenis te zijn voor de stad.

Er zijn 3 thema’s: meedoen en leefplezier, gezond en veerkrachtig en prettig wonen in je wijk.

89

Wat doet de gemeente in 2022? • De gemeente biedt subsidieregelingen voor organisaties voor het ontwikkelen van sociale, sportieve en culturele activiteiten voor senioren, voor het behartigen van de belangen van senioren, voor Haags ontmoeten en voor het faciliteren van de ontwikkeling van collectieve woonvormen voor senioren. • Haags ontmoeten wordt uitgebreid: vooral in de stadsdelen Loosduinen en Leidschenveen-Ypenburg is er een grote behoefte aan plekken. Daarom stelt de gemeente voor 2022 en 2023 jaarlijks € 0,3 mln. beschikbaar. • Er komen extra valpreventietrainingen, zodat in 2021 en 2022 in totaal minimaal 500 senioren deelnemen aan deze trainingen. • Op verschillende locaties wordt een bankje geplaatst of wordt een bestaand bankje van armleuningen voorzien, waarmee het totaal aantal op 50 komt. Dit gebeurt in samenwerking met de Stedelijke Ouderen Commissie (SOC) en Voorall. • We stimuleren zorginstellingen om het Roze Loper-keurmerk te behalen om een veilige omgeving te creëren voor alle senioren, ongeacht hun seksuele geaardheid of identiteit. • We stimuleren het contact tussen jong en oud door het organiseren van interactieve college reeksen, waarbij studenten college geven aan senioren. • We starten i.s.m. St. Transmurale Zorg een preventiecampagne dementie in regio Haaglanden gestart.

De boodschap van de campagne is dat het risico op dementie met 30% vermindert kan worden door voldoende te bewegen, gezond te eten en de hersenen te prikkelen • We stimuleren de Participatie keuken met het ontwikkelen van buurtkeukens. In buurtkeukens worden met en voor senioren gezonde maaltijden gekookt. • We stimuleren senioren om goed voor hun gebit te zorgen en voor controle en klachten naar de tandarts te gaan. Dit doen we door thuiszorgmedewerkers te trainen op het signaleren van – en handelen bij - een verslechterde mondgezondheid. • Er wordt een lokaal hitteplan ontwikkeld ter bescherming van senioren, dak- en thuislozen en mensen met een chronische ziekte tegen extreme hitte. Toegankelijkheid Iedereen die in Den Haag woont, moet kunnen meedoen in de samenleving. Of het nu gaat om wonen, recreëren, leren, werken of sporten. Voor de gemeente is toegankelijkheid de norm en ontoegankelijkheid de uitzondering. Wij stellen alles in het werk om onze dienstverlening en gebouwen drempelvrij te maken voor iedereen. Wat doet de gemeente in 2022? • We reiken de Onbeperkt 070-prijs uit om positieve beeldvorming en bejegening van mensen met een beperking te stimuleren. • De bewustwordingscampagne van 2021 loopt tot eind 2022 door. Met deze campagne willen we bewoners, bedrijven en organisaties bewust maken van het thema toegankelijkheid als norm.

• De Alliantie Toegankelijk Den Haag verbindt ondernemers, organisaties, scholen, werkgevers en de gemeente en brengt toegankelijkheid onder de aandacht. • Met de subsidieregeling Toegankelijke stad voor iedereen kunnen ondernemers en organisaties een beroep doen op financiële ondersteuning bij activiteiten en aanpassingen op het gebied van toegankelijkheid. Eenzaamheid In de jaren 2022-2025 blijft het actieplan Met z’n allen niet alleen (RIS 301657) belangrijk als basis voor een duurzame aanpak van eenzaamheid in Den Haag. Het blijft nodig om Haagse inwoners en organisaties te betrekken bij deze aanpak. Gelukkig hebben we in 2020 en 2021 al veel en vaak samen mogen optrekken. De gemeente Den Haag investeert per wijk in verbinding en sociale netwerken. Wat doet de gemeente in 2022? • We gaan door met de effectieve en integrale aanpak op wijkniveau om de stijgende lijn in eenzaamheid om te buigen. In 2022 ligt de focus op eenzaamheidspreventie bij jongeren. We geven een vervolg aan de Jongerencampagne van 2021 • We intensiveren de Lief en Leedstraatjes in Zuidwest en breiden deze aanpak in de andere stadsdelen uit (uitbreiding met 50 tot 350 straatjes). • We gaan door met de aanpak Vraag Elkaar, Open je Hart en School voor Eenzijn.

• We stimuleren de groei van de Haagse Community tegen Eenzaamheid, waarin ondernemers binnen hun eigen bedrijfsvoering lokale eenzaamheid op een concrete en actieve wijze bestrijden. • De stedelijke bewustwordingscampagne ‘Eenzaamheid kent veel gezichten. Wie ken jij?’ wordt herhaald om aandacht te blijven vragen voor eenzaamheid.

90

• • •

We gaan verder met de ontwikkeling van de website Eerste Hulp bij Eenzaamheid naar dé digitale plek over eenzaamheid in Den Haag. In 2021 is er specifiek aandacht voor jongeren. We gaan door met het ontwikkelen en aanbieden van trainingen over eenzaamheid voor o.a. vrijwilligers, ondernemers en zorgverleners (met minimaal in het voor- en najaar een trainingssessie). Inbedding van diverse activiteiten in reguliere activiteiten en wijkagenda’s. De regeling eindigt in 2022.

Welzijn en Servicepunten XL Welzijnswerk Vanuit de 17 Servicepunten XL in de stad bieden welzijnswerkers en vrijwilligershulp en ondersteuning. Er kan gebruik gemaakt worden van onafhankelijke clientondersteuning en vrijwilligersdiensten. De ouderenconsulenten doen signalerende huisbezoeken. De onafhankelijke clientondersteuning gebeurt door professionals. Zij bieden informatie en advies en kortdurende praktische en psychosociale ondersteuning. Waar nodig wordt opgeschaald naar zwaardere hulp en ondersteuning in de zorgketen of afgeschaald naar algemene, collectieve voorzieningen. Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 implementeren we in samenhang met de welzijnsmiddelen- en activiteiten in programma 14 het beleidsplan professioneel welzijnswerk dat in het derde kwartaal van 2021 is vastgesteld door de gemeenteraad. We doen dit in samenspel met de professionele welzijnsorganisaties. We werken aan de ontwikkeling van de dienstverlening, rapportagesystematiek en een betere aansluiting in de keten van zorg en ondersteuning. • We gaan de financiële middelen voor de Servicepunten XL herverdelen op basis van de behoefte per Servicepunt XL. We zetten hiervoor ook het Wmo voorspelmodel in. Waar nodig worden specifieke capaciteitsknelpunten per Servicepunt XL structureel opgelost.

• We gaan de algemene, collectieve voorzieningen in de stad uitbreiden en laten aansluiten op de individuele voorzieningen. Jeugdparticipatie Wat betreft de participatie van jeugd zijn de doelstellingen op de gebieden van kinderrechten, medezeggenschap/ co-creatie, talentontwikkeling en jeugdparticipatie verankerd in het beleidsplan 20182020: ‘Haagse jeugd, samen aan zet’ (RIS 298573). Dit beleidsplan is verlengd tot 2022 en wordt ieder jaar vertaald naar een concreet actieplan voor het nieuwe jaar. Ook in 2022 focussen we op hoe jeugdparticipatie effectief bijdraagt aan preventie van problemen. We willen dat de Haagse jeugd zonder of met lichte ondersteuning opgroeit tot zelfredzame volwassenen. Daarom steunt de gemeente initiatieven die gericht zijn op persoonlijke groei, het nemen van verantwoordelijkheid voor de eigen omgeving en het meedoen in de samenleving. Specifiek is er in 2022 extra aandacht voor de gevolgen van de coronacrisis voor kinderen en jongeren. Vanzelfsprekend doen we dit zoveel mogelijk samen met henzelf. Wat doet de gemeente in 2022? • We organiseren activiteiten rondom de dag van de Rechten van het Kind. • We gaan verder met de Jongerenstadslabs nieuwe stijl. • We faciliteren de activiteiten van de Jongerenambassadeurs en het platform JONG doet mee! • We stimuleren dat alle kinderen en jongeren ideeën en initiatieven kunnen ontwikkelen.

• We kijken naar mogelijkheden om activiteiten die gestart zijn in coronatijd en een positief effect hebben de komende jaren voort te zetten. Emancipatie Wat gaan we daarvoor doen?

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 1.408 0

1.408

Queer- en vrouwenemancipatie Hoewel het recht op gelijke behandeling wettelijk is vastgelegd, laat de realiteit zien dat er nog steeds een verschil is tussen vrouwen en mannen. Ook hebben queer personen regelmatig te maken met uitsluiting, discriminatie en geweld. Om de positie van vrouwen en queer personen te verbeteren, is er het actieprogramma Queer in Den Haag: veilig, zichtbaar & geaccepteerd (RIS 306190) en het uitvoeringsprogramma Vrouwenemancipatie: gelijke kansen voor Haagse vrouwen (RIS 307292). Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 stimuleert de gemeente via subsidies activiteiten die de economische zelfstandigheid, weerbaarheid, kansengelijkheid en maatschappelijke bewustwording bevorderen voor vrouwen. 91

• • • • • • • • •

Ook zijn er subsidies voor activiteiten die de sociale acceptatie, veiligheid en zichtbaarheid van queer personen bevorderen. We stimuleren scholings- en ontwikkelmogelijkheden van vrouwen. We organiseren in maart 2022 de Haagse Vrouwendagen met verschillende evenementen in de stad. Tijdens deze dagen informeren we jongeren over hun rechten en plichten op de arbeidsmarkt en over de gelijkheid van man en vrouw in Nederland. We voeren in november 2022 met Orange the World een campagne tegen geweld tegen vrouwen. We pakken straatintimidatie tegen vrouwen en queer personen aan. Samen met de verschillende hulpverlenende instanties en queer belangenorganisaties werken we aan meer veiligheid en minder discriminatie binnen de hulpverlening. Om de sociale acceptatie van queer personen te bevorderen, vieren we de Coming Out Day, de Paarse Vrijdag en organiseren we de John Blankenstein prijs (de Haagse queer emancipatieprijs). We stimuleren zorginstellingen om beleid specifiek voor queer ouderen te implementeren, onder andere via het Roze Loper-keurmerk. We starten samen met GGD Haaglanden de pilot Trans Health Clinic. Dit gaat over sociale en medische ondersteuning aan trans- en genderdiverse personen.

2. Toegang tot hulp en ondersteuning Jeugdgezondheidszorg en jeugdteams Wat gaan we daarvoor doen?

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 47.538 0 47.538

Dienstverlening Jeugd en Maatschappelijke Ondersteuning (JMO) In de dienstverlening stelt de gemeente de Haagse inwoner met een hulpvraag centraal. We helpen personen in één keer goed. We bieden onze dienstverlening wijkgericht, laagdrempelig en integraal aan, in een doorgaande lijn van 0 tot 100 jaar en ouder. Den Haag heeft één uitvoeringsorganisatie voor JGZ, Jeugdhulp en Wmo: de JMO oftewel Jeugd en Maatschappelijke Ondersteuning. Hiertoe behoren de Wmowijkteams, de jeugdteams en diverse stedelijke teams met een specifieke taak, zoals het daklozenloket en het persoonsgebonden budget-team. Wmo-wijkteams Den Haag heeft 15 Wmo-wijkteams. Zij pakken zowel enkelvoudige als meervoudige problemen op. Zij brengen in een persoonlijk gesprek de hulpvraag en de persoonlijke situatie in kaart en geven een passend advies. Er zijn 20 jeugdteams op stadsdeelniveau. In de jeugdteams werken gezinscoaches met verschillende expertises binnen het Centrum Jeugd en Gezin. Zij bieden ambulante hulp, zorgcoördinatie en leiden jongeren naar de gespecialiseerde jeugdhulp, de jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdgezondheidszorg De jeugdgezondheidszorg heeft 9 locaties. Jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen volgen de groei en ontwikkeling van alle kinderen in Den Haag en zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van het rijksvaccinatieprogramma.

Zij spelen een belangrijke rol in het normaliseren van de jeugdhulp. Vanuit preventie sluit de jeugdgezondheidszorg aan bij de jeugdteams. Voor complexe problemen of vastgelopen casuïstiek kunnen alle professionals in de wijk een beroep doen op een gemeentelijke regisseur. Wat doet de gemeente in 2022? • Den Haag blijft investeren in een optimale werkwijze van de JMO. Daarbij gaat het om integrale dienstverlening aan de inwoner en samenwerking in de keten. • Zo stimuleren we een integrale aanpak voor huishoudens en gezinnen met meervoudige problemen. De JMO levert ook een bijdrage aan de structurele inbedding van het Doorbraaklab. Ook draagt de JMO bij aan het programma Maatwerk & regie. Doel: toepassing van maatwerk structureel in de dienstverlening verankeren. Een van de trajecten is de pilot Integrale toegang JMO. • De uitkomsten van de evaluatie van de JMO-organisatie worden nader uitgewerkt en indien nodig geïmplementeerd; • In lijn van de verdere ontwikkeling van het jeugdhulpstelsel werken we de positionering en inrichting van de jeugdteams per 2022 nader uit.

92

3. Gespecialiseerde zorg en ondersteuning Maatwerkdienstverlening en geëscaleerde zorg 18Wat gaan we daarvoor doen? Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten 119.175

Saldo 0

119.175

Gespecialiseerde jeugdhulp De gespecialiseerde jeugdhulp wordt in 2022 verder verbeterd. Gaten in het hulpverleningsaanbod worden opgespoord en opgelost zodat er geen jeugdigen meer tussen wal en schip vallen. Iedereen die het nodig heeft, ontvangt tijdig hulp. Het doel is om de omslag te maken naar een duurzaam en versterkt jeugdhulpstelsel, inclusief kostenbeheersing. Aan diverse transformatiedoelen wordt momenteel al door de gemeente en jeugdhulpaanbieders gewerkt. Denk aan het ontwikkelen van lokale integrale gezinsarrangementen, een effectievere samenwerking met de jeugdbescherming en samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 worden de activiteiten uitgevoerd uit de Regiovisie Jeugdhulp Haaglanden 2021-2025. • We krijgen beter inzicht in wachtlijsten en we verkorten de wachttijden. In het kader van de wachtlijsten verbreden we de pilot Centrale plaatsingscoördinatie binnen de open residentiële jeugdhulp. • We stimuleren de samenwerking tussen scholen en de gemeente voor jeugdhulp in het onderwijs. Dat doen we met verbeteracties, experimenten en pilots. • De onderwijs-jeugdhulparrangementen worden ingevoerd en gemonitord. Kinderen op school met bestaande jeugdhulp krijgen een arrangement op basis van een individuele beoordeling. • We ontwikkelen een voorspelmodel Jeugd, vergelijkbaar met die van de Wmo.

Het model zorgt dat we sneller en beter kunnen inspelen op ontwikkelingen in het beroep op de jeugdhulp en sneller de juiste hulp kunnen bieden. • We ontwikkelen integrale gezinsgerichte arrangementen. Doel: de hulpvraag integraal aanpakken, dus samen met andere domeinen zoals wonen, onderwijs, armoedebeleid en schuldhulpverlening. • We onderzoeken in regionaal verband samen met pleegzorgaanbieders welke andere vernieuwende vormen van werving en matching mogelijk zijn. • We gaan verder met de leidraad Jeugdhulp. De leidraad helpt gezinscoaches en teammanagers aan een uniforme werkwijze met een breed gedragen groepsnorm over diverse aspecten vanuit kostenbeheersingsperspectief. Jeugdhulpplus Jeugdhulpplus, ook gesloten jeugdhulp genoemd, is er voor kinderen en jongeren die niet geholpen kunnen worden met lichtere vormen van hulpverlening. Zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of voor hun omgeving. In het kader van de landelijke ambitie om zo min mogelijk kinderen uit huis te plaatsen, is binnen deze hulpverlening een omslag nodig naar afbouw, kleinschaligheid en ambulantisering. Wat doet de gemeente in 2022? • We bouwen het aantal ‘gesloten bedden’ af, van 300 naar maximaal 100 in 2024 in de regio ZuidHolland. In 2022 zijn er nog maximaal 200 bedden. Het streven is om iedere jongere te helpen om succesvol terug te keren naar de samenleving.

• We gaan door met de opbouw van alternatieve vormen van jeugdhulpplus. Naast de gemeente Den Haag doen alle gemeenten van Zuid-Holland, de aanbieders van gesloten jeugdhulp en jeugdbescherming en jeugdreclassering hieraan mee. Bovenregionaal is er door het Rijk geld beschikbaar gesteld voor de transformatie van de gebouwen van aanbieders van gesloten jeugdhulp. • We starten met een ontwikkelingsgericht inkooptraject zodat we de ontwikkelde alternatieven medio 2022 kunnen inkopen. WMO voorzieningen Wat gaan we daarvoor doen?

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 150.460 4.391 146.069

Wmo maatwerkvoorzieningen De gemeente biedt maatwerkvoorzieningen voor huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Mensen met een minimuminkomen betalen geen eigen bijdrage voor de maatwerkvoorzieningen.

93

Wat doet de gemeente in 2022? • We werken wijkgericht en verbinden op een slimme manier algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen en formele en informele zorg met elkaar. We geven voorlichting aan externe professionals over hoe wij werken volgens de Wmo-leidraad. En maken daarover afspraken met bijvoorbeeld ergotherapeuten, casemanagers dementie en wijkverpleegkundigen. • We vergroten het inzicht in cliëntstromen door digitale gegevens te analyseren en te interpreteren. Ook oriënteren we ons op manieren om de tevredenheid te meten van cliënten. Uiteraard houden we daarbij rekening met de privacyregels. • Het abonnementstarief zorgt voor een aanzuigende werking: meer mensen doen bij de gemeente een aanvraag voor bijvoorbeeld huishoudelijke hulp. Verder dringen we bij het Rijk aan op een toereikend budget nu meer mensen er gebruik van maken. • We evalueren het gebruik en de cliëntwaardering van de 2 bestaande scootmobielpools. Daarnaast starten we met 2 onbemande scootmobielpools. Verder nemen we scootmobielen terug als ze niet meer worden gebruikt • Goede dienstverlening door AV070 vinden we belangrijk. Daarom zien we toe op stiptheid, aanrijtijden en klanttevredenheid. We zijn alert op het terugdringen van de loze ritten van AV070. Er wordt gestart met een Europese aanbesteding voor harmonisatie van het doelgroepenvervoer. Dit nieuwe contract gaat op 1 augustus 2022 in.

• Wij maken verhuurders zelf verantwoordelijk voor collectieve aanpassingen in gemeenschappelijke ruimten (hal, lift, galerij etc.) van wooncomplexen. Wij spreken corporaties op verschillende niveaus (management, beleid, uitvoering) aan op hun verantwoordelijkheid die ruimten naar algemeen aanvaarde (veiligheids)normen voor huurders in het dagelijks gebruik geschikt te maken en te houden.

Beschermd wonen Wat gaan we daarvoor doen?

Lasten

Wat mag het kosten (€1.000) Baten Saldo 83.703 1.252

82.451

Beschermd wonen en ambulante ggz Den Haag biedt een beschermende woonomgeving aan mensen die vanwege een psychische aandoening niet in staat zijn zelfstandig te wonen. Als centrumgemeente doen wij dit tot 2023 voor Den Haag en de regiogemeenten. In 2023 eindigt de rol van de gemeente Den Haag als centrumgemeente. Ons beleid is erop gericht verblijf in een beschermende woonvorm waar mogelijk te voorkomen. Met de beweging ‘van beschermd wonen naar beschermd thuis’ dragen wij bij aan de opbouw van adequate ambulante ondersteuning waardoor mensen zelfstandig kunnen blijven of gaan wonen. In het kader van de opbouw van een stevige ambulante zorg- en ondersteuningstructuur hebben wij de 14 bestaande ggz teams per 2016 in staat gesteld de gemeentelijke taak op het gebied van de openbare geestelijke gezondheidszorg (‘bemoeizorg’) door gespecialiseerde professionals te laten uitvoeren voor mensen met psychische aandoeningen die zorg nodig hebben, maar daar niet naar op zoek gaan of de zorg actief mijden. De ambulante geestelijke gezondheidszorg is verder verstrekt door het medische en het sociale domein te verbinden in de zorg voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Behandeling vanuit de Zorgverzekeringswet en ondersteuning vanuit de Wmo worden door de ggz wijkteams zo nodig gecoördineerd en onder één regie geboden.

Wij hebben de ggz wijkteams gemandateerd om voor de gemeente het verkennend onderzoek uit te voeren naar mensen die mogelijk verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig hebben. Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 geven wij in samenwerking met de betrokken regiogemeenten uitvoering aan de verdere decentralisatie van het beschermd wonen naar alle gemeenten op basis van de daarover met alle regiogemeenten gemaakte afspraken. • We versterken de wijkgerichte ggz die maximaal is geïntegreerd en maatschappelijk is ingebed. Dat wil zeggen dat zorg en ondersteuning plaatsvindt in samenwerking met ggz-professionals, met de mensen met psychische aandoeningen zelf, met hun sociale netwerken en met andere voorzieningen in de wijk. • Wij stimuleren zelfstandige huisvestingsmogelijkheden voor mensen met psychische aandoeningen en andere zorgdoelgroepen. Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten Saldo 32.240 6.482

Maatschappelijke opvang Wat gaan we daarvoor doen?

94

25.758

Maatschappelijke opvang De vraag naar maatschappelijke opvang blijft onverminderd groot. Door corona zijn nieuwe groepen dak- en thuislozen in beeld gekomen die een beroep doen op de opvang. Het Rijk heeft Den Haag € 16,2 mln. toegekend voor een periode van 2 jaar. Met de gemeenten in de Haagse zorgregio organiseren we tijdelijke projecten. We streven ernaar dat alle Haagse burgers een dak boven hun hoofd hebben. Primair in een eigen huis, dan wel in het eigen netwerk en in nood bij de Haagse Maatschappelijke Opvang. We doen dat door dak- en thuislozen binnen 6 maanden op weg te helpen naar een passend thuis. Er zijn 3 pijlers: het voorkomen van instroom, het verbeteren van opvang en het verhogen van uitstroom. Den Haag neemt ook deel aan het actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren van het ministerie van VWS. Het doel van deze aanpak is hoog: geen enkele jongere in de Haagse regio hoeft meer op straat te leven of langer dan 3 maanden in de daklozenopvang te verblijven. In 2022 gaan we verder met de afbouw van coronamaatregelen. Dit betekent dat we uitzoeken hoe we tijdelijke capaciteit in hotels vervangen door permanente locaties. Door de beperkte uitstroommogelijkheden naar zelfstandig wonen blijft de druk hoog.

Samen met de andere betrokkenen beleidsterreinen werken we aan uitvoering van het doorbraakplan Wonen voor kwetsbare groepen om op deze manier uitstroom uit de opvang mogelijk te maken. Wat doet de gemeente in 2022? • Verdere uitvoering van de ambitie ‘Een toekomst begint met een thuis’ en het programma Maatschappelijke opvang. • Uitvoering en afronding van de projecten vanuit de brede aanpak dakloosheid, waarvoor Den Haag € 16,2 mln. heeft ontvangen van het Rijk. • Realisatie en afronding van de projecten van het Haagse Actieprogramma dak- en thuisloze jongeren. • Uitvoering doorbraakplan Huisvesting zorgdoelgroepen voor de uitstroom uit instellingen naar zelfstandig wonen.

4. Veiligheid en bescherming Wat mag het kosten (€1.000) Lasten Baten Saldo 61.988 22.949 39.039

Kinderbescherming en huiselijk geweld Wat gaan we daarvoor doen?

Kinderbescherming Complexe scheidingen Circa 20% van de scheidingen verloopt problematisch. Het is onacceptabel dat kinderen de dupe worden van een scheiding en daarvan soms hun leven lang last hebben. Den Haag wil dat het belang en de stem van kinderen voorop staat. Wat doet de gemeente in 2022? • Passende producten verspreiden uit de regiolabs vanuit het landelijk programma Scheiden zonder Schade. • Themabijeenkomsten organiseren om professionals nog bewuster te maken van complexe scheidingen. Dit doen we samen met de regiegroep Complexe scheidingen. Hierin zitten: de advocatuur, de Jeugdbeschermingstafel, de Raad voor de Kinderbescherming, Jeugdbescherming West en het kenniscentrum Kind en Scheiding. Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel wordt ingezet bij een verzoek tot onderzoek aan de Raad voor de Kinderbescherming. Aan de Jeugdbeschermingstafel wordt gezamenlijk gezocht naar de laatste mogelijkheden voor jeugdhulp in het vrijwillig kader. Hierdoor is er minder vaak een rechter nodig. Als hulp in het vrijwillige kader niet mogelijk is of niet voldoende is om de veiligheid te verbeteren, kan de rechter een maatregel in het gedwongen kader opleggen. Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 voeren we circa 200 gesprekken met ouders en hun kinderen onder de 12 jaar, de betrokken hulpverlener en betrokkenen uit het hulpnetwerk.

• In het kader van de herziening van het stelsel van Jeugdbescherming bekijken we de verdere ontwikkeling van de Jeugdbeschermingstafel.

95

Jeugdbescherming en jeugdreclassering De gemeente blijft zich ook in 2022 richten op het verbeteren van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering. Samen met onze partners onderzoeken we de mogelijkheden om de veiligheidsketen simpeler te maken. Wat doet de gemeente in 2022? • Op 29 maart 2021 hebben de ministeries van VWS en J&V het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming gepubliceerd. We zien dit als een belangrijke stelselwijziging die van groot belang is om de bescherming van kind en gezin effectiever en sneller uit te voeren. We volgen deze ontwikkeling op de voet en willen er ook in investeren. Het toekomstscenario gaat over een fundamentele herziening van de veiligheidsketen en de komst van zogenaamde regionale veiligheidsteams. We onderzoeken of we met het Rijk en betrokken ketenpartners pilots kunnen starten om te leren hoe dit scenario in de praktijk functioneert. We betrekken daar partijen bij zoals de Raad voor de Kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis Haaglanden en Perspectief. • We gaan door met de verbeteraanpak om kinderen met een beschermingsmaatregel tijdig te helpen. • We willen uithuisplaatsingen zoveel mogelijk voorkomen. We blijven aangesloten bij het programma Zorg voor de jeugd van het ministerie van VWS. • De methodiek van Beter Samenspel wordt ingevoerd in de jeugdteams.

• We onderzoeken de mogelijkheden om kinderen en jongeren dichterbij hun natuurlijke leefomgeving op te vangen. Deze ontwikkeling speelt zowel in de jeugdhulpplus als in de strafrechtelijke sector. • We organiseren periodieke leer- en ontwikkeltafels over de verdere ontwikkeling van gecertificeerde instellingen. De gemeente Den Haag en de gecertificeerde instellingen werken gezamenlijk aan indicatoren om te rapporteren over de voortgang en resultaten. • We faciliteren de realisatie en implementatie van de kleinschalige voorziening justitiële jeugd in Den Haag. Dit is een landelijke pilot, gericht op het omvormen van residentiele justitiële jeugdinrichtingen naar kleinschalige woonvormen. Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Regiovisie aanpak Huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 De gemeente wil de spiraal van geweld duurzaam doorbreken. Dit kunnen we niet alleen, daar zijn veel verschillende ketenpartners voor nodig. Ketenpartners hebben afspraken gemaakt over preventie, vroegsignalering, advies en melding, ketensamenwerking, aanpakken en monitoring. De gezamenlijke ambities voor de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling staan in de regiovisie Aanpak huiselijk geweld 2019–2022 (RIS 302207).

In de regiovisie ligt de focus van de aanpak van huiselijk geweld op preventie en het aanpakken van risicofactoren en oorzaken van geweld om zo het geweld duurzaam te stoppen. Partnerschap in samenwerking is een belangrijke voorwaarde voor een effectieve aanpak. Gemeenschappelijke Regeling Veilig Thuis Haaglanden Veilig Thuis Haaglanden is spin in het web als het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Het wordt aangestuurd via de gemeenschappelijke regeling Veilig Thuis Haaglanden. Een team van deskundige maatschappelijk werkers, gedragswetenschappers en vertrouwensartsen biedt advies en ondersteuning. Zij beantwoorden vragen over huiselijk geweld en kindermishandeling, denken mee over de signalen, over wat je zelf kunt doen of hoe je een kind benadert of in gesprek kan gaan met ouders. Meldingen van vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling worden opgepakt. Veilig Thuis stelt veiligheidsvoorwaarden, waarmee de hulpverlenende partners vervolgens een plan van aanpak maken. Veilig Thuis werkt daarbij volgens het landelijk handelingsprotocol. Wat doet de gemeente in 2022? • In 2022 blijven we samen met onze ketenpartners werken aan de ontwikkelopgaven uit de regiovisie.

Dat doen we ook via samenwerking in de gemeenschappelijke regeling Veilig Thuis Haaglanden en de ketensamenwerking van ketenpartners, zoals de GGD Haaglanden en de uitvoeringsorganisatie JMO. • Vanaf 2022 zullen we samen met onze ketenpartners de regiovisie evalueren en de vervolgkoers bepalen. Dat doen we in verbinding met partners en ontwikkelingen rondom het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het zorg- en veiligheidshuis. • De aanscherping van de Wet meldcode en radarfunctie Veilig Thuis 2.0 blijft in 2022 belangrijk. Via training in het gebruik van de meldcode ondersteunen we professionals uit sectoren die verplicht de meldcode volgen. We vragen organisaties ook hun eigen verantwoordelijkheid hierin te nemen. Zodat professionals in het afwegingskader al dan niet te melden bij Veilig Thuis eerst een eigen interne meldstructuur kunnen doorlopen. • De radarfunctie geeft ons inzicht in wat speelt bij cliënten en wat wij kunnen doen. Met dat inzicht richten we zowel de cliëntgerichte aanpak als de keten effectiever en efficiënter in. De VTH-monitor geeft ons inzicht op cliëntstromen op organisatorisch niveau in de regio. Met dat inzicht kunnen we leren we van elkaar en samenwerkingsafspraken bijsturen. 96

•

•

•

Nadat Veilig Thuis bij de melding veiligheidsvoorwaarden heeft gesteld, zorgen we via ontwikkeltrajecten voor duidelijke rol- en taakverdeling bij het maken van veiligheids-, hulpverleningsen herstelplannen. Zo kunnen we voldoen aan het gezamenlijk effectief en efficiënt werken volgens de gefaseerde ketenzorg: eerst directe veiligheid realiseren, want pas daarna werkt risicogestuurde zorg en tenslotte traumaherstel. We investeren en versterken hiertoe zelf onze lokale teams zodat zij voldoen aan het kwaliteitskader Werken aan Veiligheid voor lokale teams. In 2022 gaat de gemeente door met een werkplaats om alle ontwikkelingen die op onze JMO afkomen – zoals het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het kwaliteitskader ‘Werken aan Veiligheid voor lokale teams’- te kanaliseren. Binnen de werkplaats wordt geoefend met het effectief en efficiënt (samen)werken voor de toekomst: met één vast gezicht voor gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Op basis van de ervaringen krijgen we inzicht in wat nodig is voor onze JMO-medewerkers en organisatie om binnen het toekomstige kind- en gezinsbeschermingssysteem te werken. In 2022 gaat de gemeente door met de bestrijding van schadelijke praktijken zoals meisjesbesnijdenis, huwelijksdwang en achterlating, eergerelateerd geweld en verborgen vrouwen.