RIS309273 Notulen van de raad van 20 mei 2021 (dag)

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 20 mei 2021 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Commissie geloofsbrieven (fractievertegenwoordiger D66) C. Beëdiging fractievertegenwoordiger D66 D. Stad in de raad (digitaal, aanmelden 24 uur van te voren zie bij spreektijd) E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de Notulen van 25 maart 2021 G. Vaststelling van de Besluitenlijst G.1 Voorstel van het college inzake Beschikbaarstelling investeringskrediet ten behoeve van realisatie van het CJG in het voorzieningencluster Beeklaan 184 (RIS308440) G.2 Voorstel van het college inzake zienswijze procedure Programmabegroting 2022 en begrotingswijziging 2021 Bedrijvenschap HarnaschPolder alsmede kennisname van de jaarrekening 2020 (RIS308402) G.3 Voorstel van het college inzake Erfpacht: verkoop bloot eigendom (RIS308492) G.4 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS308743) G.5 Voorstel van het presidium inzake instelling en benoeming leden voorbereidingscommissie raadsonderzoek Amare (schriftelijke stemming over personen volgt) G.6 Gewijzigd initiatiefvoorstel “Maak het duurzaam, Inspiratie voor een duurzame infrastructuur” (RIS303945) H. Datumbepaling: H.1 Initiatiefvoorstel NIDA 0.0 % Alcoholreclame (RIS308637) H.2 Initiatiefvoorstel Rotondes: hoe groener, hoe mooier, maak het adopteren van rotondes mogelijk (RIS308676) I.

Voorstel van het college inzake Zienswijze ontwerpbegroting MRDH 2022 (RIS308397) J. Actualiteit: Huisvesting van daklozen in het Willem Dreeshuis Gezamenlijke beraadslaging K en L K. Voorstel van het college inzake Nota voorraadbeleid 2020 (RIS307195) L. Voorstel van het college inzake vaststellen Verordening tot derde wijziging van de Huisvestingsverordening Den Haag 2019 (RIS308451) M. Voorstel van het college inzake Grondexploitatie Eenheidsbureau Politie Binckhorst (RIS308355) - wordt niet in stemming gebracht N. GEWIJZIGD Initiatiefvoorstel “Actieve afvalvoorlichting, wijs mensen naar de prullenbak!” (RIS306514) O. Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS308491) P. Voorstel van het college inzake RES 1.0 Rotterdam Den Haag (RIS308458) - niet aan de orde geweest Afronding debat commissie Q. Raadsmededeling: Stand van zaken ondersteuning gedupeerden toeslagenaffaire (RIS308154) R. Voedselinitiatief faciliteren, niet belemmeren (RIS307242) S. Raadsmededeling Inzake plan van aanpak Veilige Hondenlosloopgebieden (RIS306986) T. Brief wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte inzake update aanpak Rattenoverlast (RIS307238) 1

U. Brief wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte inzake Voortgangsbericht openbare toiletten (RIS307464) V. Raadsmededeling: Ontwerp-uitwerkingsplan Erasmusveld Midden (RIS308041) W. Raadsmededeling: Voortgangsrapportage huisvesting arbeidsmigranten (RIS307302) X. Vervolgvragen SMI-regeling kinderopvangtoeslag (RIS307505) Y. Beantwoording schriftelijke vragen: ruim baan voor de deelscooter (RIS307164) Z. Brief wethouder van Financiën en Stadsontwikkeling met nadere informatie over aanvraag Zeesluisweg 44 t/m 76 i.h.k.v de Algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS308009) AA. Schoolkeuze AB. Aanbiedingsbrief wethouder Financiën en Stadsontwikkeling inzake Verkooplijst gemeentelijk vastgoed (exclusief bijlage) (RIS307529) AC. Brief van wethouder Zorg, Jeugd en Volksgezondheid inzake Seniorvriendelijk Den Haag; actieprogramma 2020-2022 AD. Raadsmededeling Programma Toekomst Scheveningen Badplaats (niet aan de orde geweest) AE. Binckhorst (niet aan de orde geweest) AF. Commissiebrief: Ontwerp Verklaring van geen bedenking (Wabo) ten aanzien van aanvraag om omgevingsvergunning voor het bouwen van een hotel ter plaatse van het te slopen kantoor Bleijenburg 1 (RIS307967) AG. De situatie van de heer Sabri AH. Enquête afsluiting Haagse Schilderswijk AI. Vrijstelling L2e bromfietsen AJ. Pollerpech? (niet aan de orde geweest) De voorzitter.

Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst mevr. Arp (SP), Barker (PvdD), Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), Çetinkaya (ID), mevr. Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevrouw Faïd (HSP), De Graaf (VVD), Groenewold (D66), Van der Helm (VVD), mevr. Holman (PvdA), Kapteijns (GroenLinks), Klokkenburg (ChristenUnie/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (NIDA), De Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Mostert (D66), Partiman (CDA), Pluimgraaff (CDA), Pronk (VVD), Scheper (D66), mevr. Tseggai (PvdA), mevrouw Vavier (GroenLinks). En aanwezig: de overige woordvoerders bij de diverse agendapunten. De voorzitter. Ik stel vast dat er een quorum in de raadzaal aanwezig is, waarmee een formele vergadering kan worden gestart. Geachte leden. Vannacht begon er een grote brand in de Wouwermanstraat. De brand breidde zich snel uit naar omliggende woningen. Tientallen huizen zijn ontruimd. Voor de bewoners verzorgen we opvang. Ik ben er vannacht geweest. Ik ben natuurlijk door de hulpdiensten bijgepraat hoe het ging. Ik heb het ook gezien. Ik heb echt grote bewondering voor die vrouwen en mannen die dat werk doen. Maar ik heb ook ontredderde mensen gezien. Dat waren er natuurlijk velen, maar die zijn goed opgevangen. Het gaat ook goed, maar de brand is nog niet meester. Er wordt nog keihard gewerkt. De oorzaak van de brand is nog niet bekend.

Het leek me goed daar toch maar mee te beginnen, want we hebben allemaal die beelden gezien. Het is echt … zowel aan de voorkant als aan de achterkant. Mijn hemel. Hoe dat dan van boven en beneden gaat en die mensen in een bus werden opgevangen. Nou ja, goed. Toch gaan we vandaag over tot de orde van de dag. Van hier wens ik namens u iedereen sterkte die hierdoor getroffen is en zich rot geschrokken is et cetera, et cetera. Dit nieuwe begin na een lange periode van digitale vergaderingen maakt ook weer een politiek debat live mogelijk, waarbij we elkaar weer echt ontmoeten. Daar verheug ik me op en ik weet zeker dat u dat ook doet. De mensen thuis en op de tribune ongetwijfeld ook. 2

De digitale stemvergadering waarbij alle raadsleden hun stem kunnen uitbrengen, is vanavond om 21.00 uur. Dan is er ook gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen. Wees alstublieft een beetje op tijd, zodat we niet op elkaar hoeven gaan zitten wachten. Bericht van verhindering is ontvangen van meneer Van Doorn en van mevrouw Gerbrands. Dan wil ik nu kort stilstaan bij het overlijden van de oud-voorzitter van de Rekenkamer Den Haag, de heer Watze de Boer. We zijn hem als gemeentebestuur en als raad veel dank verschuldigd voor zijn werkzaamheden voor de Rekenkamer. Het was een betrokken en zeer karakteristiek persoon; ik kende hem al van voor hij hier werkte. Bovendien was hij een trouw bezoeker van onze vergaderingen. Onze gedachten gaan uit naar zijn nabestaanden. Dag, Watze.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Geachte leden van de raad, kunt u instemmen met de agenda? Meneer Kruis, punt van orde? Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Ik zou willen verzoeken om punt O van de agenda af te halen. Dat gaat over de verhoging van de parkeertarieven op Scheveningen. Onderdeel van dat beleidsvoorstel is dat er afspraken zouden zijn met de parkeergarages dat zij de tarieven niet zouden verhogen. Nu is afgelopen week bij de commissievergadering toegezegd dat die stukken naar de raad gestuurd zouden worden. Dat is echter nog steeds niet gebeurd. De vergadering is zojuist geopend. Als we als raad ons werk goed willen kunnen doen en stukken moeten kunnen controleren, dan moeten die stukken er ook gewoon zijn voordat de raadsvergadering begint. De voorzitter. Uw punt van orde is om punt O van de agenda af te halen. Ik kijk naar de collega's. Meneer De Graaf. Frans de Graaf (VVD). Voorzitter. Ik ben geen voorstander van het voorstel van de heer Kruis, omdat ik denk dat we met de nu beschikbare informatie een goed oordeel over het voorliggende raadsvoorstel kunnen vellen. De voorzitter. Ik kijk even de kring rond. Mevrouw Ateş, niet akkoord? Nee. Mevrouw Van Doorn. Meneer Pluimgraaff. Cees Pluimgraaff (CDA). Voorzitter. Het CDA is niet echt voor uitstellen. Wel zouden we het stuk waar onze collega van de PVV op hint, voor het moment van behandelen in willen zien.

Als het college dat kan realiseren, hoeft het debat voor het CDA niet uitgesteld te worden. De voorzitter. Ik ga daarvan uit. Door dit nu te zeggen, ga ik ervan uit dat mensen dat regelen. Meneer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Meneer Meinesz heeft er ook om gevraagd. Aan de ene kant zou ik zeggen dat ik meneer Kruis steun, maar ik vind het voorstel van meneer Pluimgraaff ook wel aardig. De voorzitter. We gaan er heel hard aan werken. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik kan me aansluiten bij het voorstel van de heer Pluimgraaff. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. In principe kan ik me wel aansluiten bij het voorstel van meneer Pluimgraaff. Voor ons is het wel belangrijk dat we zeker weten dat die garages vol komen te staan. Dus als we dat stuk niet krijgen, dan steun ik het voorstel van meneer Kruis.

3

De voorzitter. Alsnog. Ja, dat kan, want een punt van orde kun je steeds indienen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Ik wil me graag aansluiten bij het punt van de heer Pluimgraaff. Ik hoop dat het stuk zo snel mogelijk kan komen en dat er ook desnoods, als fracties dat nodig hebben, even geschorst kan worden om ernaar te kijken. De voorzitter. Zeker. Dat lijkt me een redelijk verzoek. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Het is wel heel slordig dat er één toezegging wordt gedaan en dan niet geleverd wordt. Ik steun wel het idee om het toch te behandelen als het er is, maar het zou dan wel logisch zijn om het agendapunt naar achter te schuiven, anders moeten we schorsen en we hebben al een lange agenda. Dus dan zou ik het liefst hebben dat het zo ver mogelijk naar achter wordt geschoven. De voorzitter. We gaan er inderdaad logistiek zo slim mogelijk mee om. We moeten alles kunnen doen. We moeten het kunnen lezen en we moeten geen tijd verliezen. Maar ik durf nu nog niet te voorspellen hoe laat we eraan toe zijn. Ik wil ook zo even een tussenstand horen van hoe laat we dat stuk hebben, want dat is ook relevante informatie. Het punt van orde is afgewezen, maar u krijgt toch bijna uw zin, meneer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Ja, ik was wel heel dichtbij, had ik het gevoel. Maar hoe vindt u zelf als voorzitter van het college dan hoe dit gaat? De voorzitter.

Als voorzitter van het college vind ik hier niets van. Als voorzitter van u, uw raad, vind ik het niet goed. Als we een toezegging doen, dan moet die nagekomen worden, tenzij het niet anders kan. Dat kan, hè? Maar dan bericht je dat even. Dat laat je dat even weten. Dan ben je nog evengoed zuur. Dan had u nog steeds uw punt van orde kunnen maken, meneer Kruis. Dit moet gewoon uitgelegd worden. Ik word hier niet blij van. Wij moeten er als raad op kunnen rekenen dat een toezegging op tijd wordt nagekomen. Ook het college weet wanneer de raad van Den Haag vergadert en dat dit vanaf 10.00 uur 's ochtends is. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B.

Commissie geloofsbrieven (fractievertegenwoordiger D66).

De voorzitter. De fractie van D66 heeft verzocht een fractievertegenwoordiger te kunnen benoemen. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, meneer Dubbelaar. Hij doet verslag van de bevindingen van de commissie ten aanzien van de voorgedragen fractievertegenwoordiger, de heer Fekkes. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. De commissie onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening raadscommissies, als fractievertegenwoordiger wordt voorgedragen: de heer Anno Fekkes. De commissie verklaart dat de betrokkene aan de gestelde eisen voldoet en mitsdien op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kan worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. De voorzitter. Dank u wel.

4

Aan de orde is: C.

Beëdiging fractievertegenwoordiger D66.

De voorzitter. Ik verzoek iedereen te gaan staan. Welkom, meneer Fekkes. Ik lees de belofte voor en u gaat de belofte doen. De tekst van de belofte luidt als volgt: 'Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Fekkes. 'Dat verklaar en beloof ik!' De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes! Dank aan de voorzitter van de commissie van de geloofsbrieven. (Applaus) De voorzitter. Hier horen bloemen bij, maar voor alle zekerheid ook de gedragscode! Ik schors een enkel ogenblik voor felicitaties. De vergadering wordt van 10.15 uur tot 10.17 uur geschorst. De voorzitter. Ik meld dat ik er vanmiddag niet zal zijn vanwege de VNG. Vanavond bij de stemmingen weer wel. Meneer Sluijs of meneer Van der Helm zal het voorzitterschap op zich nemen, tenzij natuurlijk de actualiteit mij ook al vanochtend weer zou wegroepen, maar daar heeft u begrip voor. Maar dat is tot nu toe niet het geval.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Inspreken kan alleen digitaal. Er zijn 29 insprekers aangemeld. Met de insprekers is contact gelegd over hun digitale bijdrage. Ik heb daar een lijst van. De eerste dertien insprekers willen iets zeggen over de huisvesting van daklozen in het Willem Dreeshuis. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Boenders. Gaat uw gang, mevrouw Boenders. Mevrouw Boenders (J). Mijn naam is Selma Boenders. Ik spreek namens de Vereniging Het Dreeskwartier. Op 28 april ontvingen de bewoners in de directe omgeving van het Dreeshuis een brief dat het Dreeshuis rondom 1 juni zal worden bewoond. Deze plek heeft ongeveer honderd jaar lang als bejaardentehuis c.q. verzorgingstehuis gediend, een compleet andere functie en een andere bestemming. Nooit is het ontworpen of gebouwd voor bewoning van - ik citeer - 'mensen zoals jij en ik'. Het bericht sloeg in als een bom. Er waren heel erg veel vragen. De buurtapps ontploften. In allerijl is er een vereniging opgericht om de belangen van de omwonenden te behartigen: Vereniging Het Dreeskwartier. De directe omgeving van het Dreeshuis is een zeer sociaal begaande wijk. Zo hebben de bewoners uit het Dreeskwartier vele jaren met het straatkoor in het Dreeshuis op kerstavond gezongen en hebben we straatbankjes geplaatst zodat de ouderen uit het Dreeshuis konden uitrusten als ze een keer een wandelingetje maakten in de buurt.

Zo is ook iedereen in de wijk zich bewust van de krapte 5

op de woningmarkt en de grote moeite die het kost, in bijna alle lagen van de bevolking, om een passende woning te vinden. Iedereen in de wijk is zich terdege bewust van de noodzaak om meer goede en permanente woningen te realiseren. Daarom voelt het ook zo logisch om een leegstaand pand hiervoor aan te wenden. Echter, het aanwenden van panden tot een nieuwe functie en het realiseren van nieuwe woningen in een bestaande wijk, moeten natuurlijk wel zorgvuldig gebeuren. Dit om ervoor te zorgen dat er draagvlak is in de wijk en, niet te vergeten, om ervoor te zorgen dat de nieuwe bewoners op een prettige manier opgenomen worden in de wijk. In de directe omgeving van het Dreeshuis zijn er ongeveer honderd huishoudens. Het is een kinderrijke buurt. In de buurt staan ook twee grote scholen: het Heldring College en de Europese School. Het plaatsen van uiteindelijk 119 woonunits in deze omgeving zal een grote verschuiving van het profiel van de buurt betekenen, een verdubbeling van het aantal huishoudens binnen een aantal vierkante meters. Dit vraagt om een onmogelijke draagkracht van de omgeving, met als gevolg enorme risico's dat de leefbaarheid voor de bestaande én voor de nieuwe bewoners ernstig wordt aangetast. Het huidige voorstel biedt wellicht een oplossing voor de zeer korte termijn, maar zorgt voor problemen op de langere termijn. De voorzitter.

Wilt u afronden? Mevrouw Boenders. Ga in gesprek met ons zodat wij gezamenlijk tot een goede oplossing komen voor de korte én lange termijn. Heb vertrouwen in ons! De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Boenders. Ik geef het woord aan mevrouw Gorter. Ook zij heeft drie minuten. Gaat uw gang, mevrouw Gorter. Mevrouw Gorter (J). Voorzitter. Ook ik spreek namens de Vereniging Het Dreeskwartier. Ja, heb vertrouwen in ons! Allereerst wil ik benadrukken dat iedereen begrijpt dat huisvesting van een grote groep voormalige daklozen niet van een leien dakje gaat en dat de gemeente daarvoor oplossingen moet vinden. Ook wij begrijpen dat heel goed. En ik kan u verzekeren dat de reacties in de wijk niet gericht zijn tegen de nieuwe bewoners in het Dreeshuis. Die zijn echt welkom. Maar dan wel in de juiste aantallen. Aantallen die in deze kleine, kinderrijke wijk passen en in kwalitatief goede en veilige woningen kunnen wonen. Daar hadden wij graag over willen meedenken, en dat willen wij nog steeds. Dat meedenken is tot nu toe niet gebeurd. Wij zijn begin mei door de gemeente geïnformeerd, nooit geconsulteerd. Geen enkele vorm van overleg, geen inspraak. U hebt inmiddels in de media kunnen lezen dat dit flitsbesluit voor nogal wat tumult heeft gezorgd. U heeft kunnen lezen in de vele brieven die bewoners, maar ook bewonersorganisaties u hebben gestuurd, dat dit het geval is.

Want hoe je het wendt of keert, het besluit heeft alles van een oekaze die ons wordt opgelegd. En dat voelt niet goed. De vorige spreker sprak over de risico's die het huisvesten van een grote groep mensen in een gebouw dat daarvoor niet was bestemd, met zich meebrengen. Wat betekent dat voor de leefbaarheid in de wijk, zowel voor de bestaande als de nieuwe bewoners? Nog steeds hebben we niet gehoord hoe de opvang is georganiseerd. Als er dan zorg nodig is, hoe wordt die geregeld? Hoe zal het gebouw, dat echt een slechte reputatie heeft wat betreft onderhoud, worden beheerd? Het uitblijven van antwoorden op deze vragen is zorgwekkend. De vraag is hier: wat denkt u dat deze manier van handelen van de gemeente doet met het vertrouwen of, beter gezegd, met het slinkende vertrouwen van de burger in de overheid? Een thema dat helaas heel actueel is. Wij willen erop kunnen vertrouwen dat de huisvesting van de nieuwe bewoners goed is geregeld. Want hoe kunnen wij er anders op vertrouwen dat eventuele problemen die hieruit voortvloeien, wel goed worden opgepakt? Hoe geringer het vertrouwen is, des te groter lijken de risico's. De gemeente hoort ingrijpende maatregelen goed te overdenken en uit te voeren. De voorzitter. Wilt u afronden? 6

Mevrouw Gorter. Wij verwachten dat zij alsnog haar verantwoordelijkheid neemt met gedegen voorbereiding, planning, afweging en adequate communicatie. Dat kost wat tijd, maar het levert ook resultaat. Daar zullen de wijk en ook zeker de nieuwe bewoners baat bij hebben. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Gorter. Ik geef het woord, ook voor drie minuten, aan de heer Haver. Gaat uw gang, meneer Haver. De heer Haver (J). Geachte dames en heren. Ik ben Erik Haver en ik woon op de Beeklaan 58, tegenover het Willem Dreeshuis. Ik spreek hier op persoonlijke titel. Allereerst wil ik Hart voor Den Haag/Groep de Mos danken voor hun inspanning, in het bijzonder Janice Roopram en William de Blok. Jullie inspanningen hebben geleid tot de eerste spreektijd voor de omwonenden, een verademing na de poppenkast van de afgelopen drie weken. Waarom een poppenkast? De gemeente heeft gehandeld vanuit de bouwkundige opzet van het Willem Dreeshuis - 120 appartementen - niet vanuit de draagkracht in de wijk. De gemeente zegt eerst 'nee, het wordt zelfstandig wonen', dan 'nee, het wordt toch zorg', 'o nee, er is toezicht op afstand, u kunt bellen bij calamiteiten'. Wij als inwoners mogen dus bellen. De bewoners hebben twee brieven gekregen. Niet iedereen was op de hoogte van de informatieavonden. De ene informatieavond werd er dit gezegd en de andere informatie werd er dat gezegd.

Allemaal handigheidjes om uw eigen inwoners te passeren. Het is minachting van de gemeente richting ons als inwoners in het proces en nog meer tijdens de informatieavond. De opvang Schenkweg is een chaos. Een steekpartij in april en een inval met meer dan tien politiebusjes. De gemeente zegt dan doodleuk: ik hoop dat dit niet gebeurt bij het Willem Dreeshuis. Hier wonen 44 jonge kinderen. Honderden vragen en bezwaren, zowel mondeling als schriftelijk, zijn onbeantwoord gebleven. Waar is de zorgplicht richting ons als inwoners? Wij zijn immers ook inwoners van Den Haag. Maar genoeg gezegd. Ik wil graag een impressie geven vanuit de bewoners. Ik heb één minuut de tijd. Waar praten wij nu eigenlijk over? Dit is het Willem Dreeshuis nu en zoals het vroeger was. Het is het er echt op vooruitgegaan. Ik weet niet wie in de welstandscommissie zat eind jaren zeventig, maar ik vind dit mooier. Dit is mijn gezin: mijn huisje, mijn vrouw, mijn kinderen. En wat gebeurt er? 120 appartementen met allerlei soorten mensen worden midden in dit woonwijkje neergeplopt. Zeg maar 'plop'! Dit is de afstand van het raam in mijn werkkamer tot de erfgrens van het Willem Dreeshuis: elf meter. De afstand tot de erfgrens vanuit een andere invalshoek: elf meter. De voorzitter. Meneer Haver, wilt u afronden? De heer Haver. Ja, ik ben bijna klaar. Het mooiste terras van Den Haag.

Dat wordt straks gebruikt door 120 units met misschien wel 240 of 360 mensen die daar een feestje vieren. 120 appartementen tegenover 30 herenhuizen in de frontlinie. Dat is buitenproportioneel. Het geluid resoneert; kakofonie, klankkast. Die mensen hebben een ander leefritme. De voorzitter. Dank u wel, meneer Haver, voor uw bijdrage. Dan is het woord aan meneer Spiegeler. Meneer Spiegeler is niet bereikbaar. Dan sla ik meneer Spiegeler nu even over. Ik geef het woord aan mevrouw Van Overbeke. Mevrouw Van Overbeke (J). Geachte raadsleden. Ik ben Gwen van Overbeeke. Ik woon aan de Ieplaan in Den Haag. Via een brief die verstuurd is op 28 april jongsleden vanuit de gemeente Den Haag vernam ik dat de gemeente voornemens is om in het Willem Dreeshuis 60 dak- en thuislozen te huisvesten en aansluitend 59 sociale huurwoningen toe te voegen. Dit nieuws was erg onverwachts. Tijdens de digitale bijeenkomst op 12 mei werd mij duidelijk dat de gemeente de buurt voor een voldongen feit wil stellen. Ik voel mij overvallen door een plan voor een radicale bestemmingswijziging. Het lijkt een erg overhaast plan waarin de impact op de omgeving onvoldoende is meegenomen en waar nog een boel onduidelijkheden over zijn.

7

Natuurlijk begrijp ik dat deze mensen ergens een nieuwe start moeten maken en ik wil daar graag over meedenken. Het aantal mensen dat men wil huisvesten in het Willem Dreeshuis is echter veel te groot. Dit kan deze kinderrijke buurt niet aan. Ik heb zelf ook twee kinderen rondlopen hier. Er is al overlast op de Ieplaan en de omgeving door de scholieren van het Heldring College en het parkeren door ouders van leerlingen van de Europese School. Samen met een aantal buren op de Ieplaan heb ik daarom op 19 mei een e-mail gestuurd aan wethouder Van Alphen om aan te geven dat de plannen op deze wijze niet haalbaar zijn wat ons betreft en dat we graag willen meedenken over een betere oplossing, ook voor deze wijk. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Van Overbeke. Dan ga ik nu naar mevrouw Keuls, of is meneer Spiegeler inmiddels aan boord? Nee? Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Keuls, ook voor drie minuten. Mevrouw Keuls (J). Goedemorgen. Als wij geconfronteerd worden met het voldongen feit dat het Dreeshuis een andere bestemming krijgt middels een brief die drie dagen voor de informatieavond in onze bus valt, dan zijn wij overdonderd. Wij vinden het gedrag van de gemeente stuitend. Wij protesteren tegenover de minachtende wijze waarop de gemeente omgaat met de aardige Beeklaners.

Wij gunnen nieuwe bewoners een goede start en wij willen betrokken worden bij de ontwikkeling van de plannen van de gemeente. De gemeente zit in haar maag met de dak- en thuislozen, die per 1 juni uit de hotels worden gezet. De gemeente wist al geruime tijd dat dat zou gebeuren en had eerder maatregelen moeten nemen, en niet zoals nu van haar probleem het probleem van de buurt maken. De dak- en thuislozen moeten door een fout van de gemeente acuut onder dak gebracht worden, per 1 juni, zonder het verwaarloosde Dreeshuis op te knappen. 'Ach, dat komt later wel', zegt de gemeente. De gemeente belooft begeleiding. Men kan helaas niet zeggen wie de begeleiding op zich neemt, en op welke manier. Wij geloven dan ook niet in het regelen van begeleiding op zo'n korte termijn. Wij willen meer bewonersoverleg en inspraak. We hebben vragen die wij eerst beantwoord willen hebben. Houdt u ook rekening ermee dat de dak- en thuislozen ook een nieuwe relatie willen aangaan en hun nieuwe partner huisvesting willen geven in hun kleine kamertjes. We mogen ze niet tegenhouden. De gemeente denkt in totaal 120 … De voorzitter. Wilt u afronden, mevrouw Keuls? Mevrouw Keuls. ... nieuwe bewoners te huisvesten in het Dreeshuis.

Maar binnen korte tijd zullen daar 240 nieuwe bewoners in een kleine ruimte zitten, in een buurt waar al drie scholen gevestigd zijn, inclusief De Populier, en één kinderopvang, en het dagelijks verkeer nu al ... De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Keuls. Uw tijd zit erop. Althans, uw spreektijd. Mevrouw Keuls. … een oplossing te hebben … De voorzitter. Mevrouw Keuls, uw tijd is op. Ik geef nu het woord aan de heer Van Lier. Dank u wel, mevrouw Keuls. Ook meneer Van Lier heeft drie minuten. Gaat uw gang. De heer Van Lier (J). Goedemorgen. Ik ben meneer Van Lier van de Beeklaan 500. Het ene probleem, woningzoekenden, is opgelost door dak- en thuislozen in het Dreeshuis te plaatsen. Daarmee dient het volgende probleem zich direct aan. Zo veel mensen met een andere achtergrond permanent geconcentreerd bij elkaar plaatsen, gaat onzes inziens niet goedkomen. Binnen een straal van 300 meter ontstaat een groot overlastprobleem door concentratie van de Europese School, het Heldring College, twee kinderdagverblijven en de Populierschool, die ook nog eens gaat uitbreiden. Ze zijn al uitgebreid, met een tijdelijke vergunning. En dan moet er nog een geschikte locatie komen voor deze mensen.

8

Als we denken in oplossingen, wat de gemeente over het algemeen niet doet, neem dan de locatie van het Rode Kruisziekenhuis in overweging, want de belasting is hoog in onze wijk. Dit kan niet zonder moeilijkheden. Het zou wenselijk zijn om geen permanente vergunning af te geven, maar een tijdelijke vergunning, en een jaarlijkse evaluatie met Vereniging Het Dreeskwartier aan te gaan. Dit is conform een motie die de gemeenteraad zelf heeft aangenomen over de participatie. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van Lier. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Prins. Gaat uw gang, mevrouw Prins. Mevrouw Prins-Jacobs (J). Geachte burgemeester, geachte raadsleden. 15 april 2021 is door u een motie aangenomen die stelt dat inwoners van Den Haag meer moeten kunnen participeren. In het proces dat we hier vandaag bespreken is er op geen enkele manier participatie van de omwonenden en buurt geweest en zijn wij als omwonenden niet serieus betrokken bij de ontwikkeling. We hebben dus ook geen kans gekregen een alternatief plan op maat voor te leggen. Als omwonenden kregen wij pas een brief nadat er besloten was dat het Dreeshuis een maand later een nieuwe bestemming kreeg. Een geliefde plek voor ouderen uit onze buurt gaat voorgoed tot het verleden behoren, omdat er ex-dak- en thuislozen in gehuisvest gaan worden.

Waar moeten de ouderen nu naar toe? De betrokken wethouder formuleerde het als volgt bij de bijeenkomst van 10 mei: 'U bent bewust pas na onze beslissing ingelicht om problemen te voorkomen. Mijn ervaring van anderhalf jaar in dit ambt heeft me geleerd dat dit namelijk altijd zo is.' Op de vraag wanneer er besloten is om de bestemming van het Dreeshuis te wijzigen, kwam het antwoord: twee weken geleden. Dat zal dus rond 20 april geweest zijn. Er werd overigens door de wethouder bevestigend geantwoord op de vraag of het echt kan om binnen een maand dit soort grootschalige projecten in Den Haag te realiseren. Ik weet niet of u ermee bekend bent - burgemeester Van Zanen absoluut - maar in Utrecht loopt een vijfjarig onderzoek om de terugval van ex-dak- en thuislozen te voorkomen. Uit dit onderzoek blijkt dat ex-dak- en thuislozen nog steeds intensieve begeleiding nodig hebben op meerdere vlakken. Een dak boven hun hoofd is niet genoeg. Ook is het beter om ze in kleinere, zorgvuldig geselecteerde groepen te plaatsen en ze werk te bieden vlak bij hun woonomgeving. Groot was aldus mijn verbazing dat er een groep van maar liefst 60 ex-dak- en thuislozen in het Dreeshuis komt wonen, met slechts summiere begeleiding.

Waar onderzoeken in Nederland laten zien dat deze groep minder terugval heeft in kleinschalige woonvormen en een intensieve begeleiding nodig heeft, zou dat volgens de wethouders niet voor deze groep die in het Dreeshuis komt wonen, gelden. Binnen een paar maanden zouden zij al zelfstandig kunnen wonen en dan komen er nog eens 59 sociale huurders bij in het pand. Er zou een omgevingsonderzoek uitgevoerd zijn, maar dat blijkt ineens geheim. Op onze vraag of er een nulmeting heeft plaatsgevonden om de omgeving te evalueren, werd gezegd dat dat men dat nog niet gedaan heeft. Wij wonen hier in de directe omgeving van het Dreeshuis met circa 30 gezinnen. Van ons wordt verwacht dat we deze 60 mensen helpen integreren in de buurt. Hoe kan dat van ons verwacht worden als er vooraf totaal geen plan met betrekking tot de randvoorwaarden van de buurt ligt? Waar is het begeleidings- en omgevingsplan voor zo'n grootschalige onderneming, die zeer veel impact op de hele buurt gaat hebben? Ik heb jarenlang samengewerkt met Stichting Anton Constandse en de Kessler Stichting, dus ik ken de doelgroep. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Prins-Jacobs. Kortom, het plan is naar mijn mening nog niet half uitgewerkt en wordt zonder te voldoen aan de randvoorwaarden, gehaast doorgevoerd.

De groep die komt is te groot, het beoogde pand en de omgeving zijn niet op orde en de begeleiding van de doelgroep is niet afdoende geborgd. Het plan wordt echter doorgedrukt door de wethouders, want zoals er gezegd werd, de hotels in Scheveningen moeten leeg. Tot slot valt het voor mij erg moeilijk te rijmen dat een raad die 15 april een motie voor participatie van inwoners aanneemt, dat 20 mei alweer is vergeten. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Prins. 9

Mevrouw Prins-Jacobs. Wanneer u als gemeenteraadslid achter uw motie van 15 april staat en u het dak- en thuislozenprobleem echt aan wilt pakken, stem dan voor de motie van vandaag en stel het inhuizen uit totdat er een goed onderbouwd, uitvoerbaar plan ligt, dat samen met de buurt tot stand is gekomen. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Prins! Mevrouw Prins-Jacobs. Met het huidige plan wordt er slechts een pleister op een wond geplakt, maar de wond blijft open en wordt het probleem … De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Prins! Ik wil nu het woord geven aan mevrouw E. Haver. En alsjeblieft, iedereen drie minuten. Ik waarschuw 30 seconden van tevoren. We doen niet moeilijk over enkele seconden meer, maar alsjeblieft, er zijn nog 21 insprekers te gaan. Mevrouw Haver is er niet. Dan geef ik het woord aan mevrouw Claus. Mevrouw Claus (J). Dank u, burgemeester. Ik spreek als bezorgde bewoner van Duinoord en zeker als voormalig docent Engels. Ik ben 29 jaar werkzaam geweest in het vmbo. B en W stellen dat zij een verantwoordelijkheid voelen voor het opvangen van zwakke groepen. Ik hoop dat zij dezelfde verantwoordelijkheid voelen voor het in bescherming nemen van de kwetsbare jeugd. Even verderop staat het Heldring College, een vmbo-school met een kwetsbare en beïnvloedbare populatie.

Heeft de gemeente erover nagedacht wat het eventuele effect kan zijn als beide kwetsbare groepen met elkaar in contact komen en is de gemeente daarover in gesprek gegaan met de school? Als voormalig docent met een ervaring van 29 jaar in het vmbo maak ik me ernstig zorgen over de nieuwe situatie. Op het vmbo lever je een voorhoedegevecht om kinderen binnen de veilige marges van de maatschappij te houden en om afglijden naar criminaliteit en verslaving te voorkomen. Waar leerlingen van moeilijker niveaus veelal een vangnet hebben, ontbreekt dat voor de doelgroep van het vmbo veelal. Dit gevecht ga je aan ten behoeve van allereerst de leerling, maar zeker ook ter bescherming van de maatschappij. Het zou te betreuren zijn als B en W vol goede bedoelingen voor de ene groep de andere groep in de kou laat staan, met alle gevolgen van dien voor zowel de jeugd als voor onze stad. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Claus. Dan geef ik nu het woord aan de heer Birza. Gaat uw gang, meneer Birza. De heer Birza (J). Beste burgemeester, wethouders en raadsleden. Mijn naam is Wolter Birza. Ik woon recht tegenover het Dreeshuis. Als begin wil ik toch even de titel van de afstudeerscriptie van wethouder Balster noemen: Controle is goed, vertrouwen is beter. Als u dit dossier een beetje hebt gevolgd, dan weet u dat hier sprake is van het omgekeerde.

Een zeer beperkt aantal omwonenden van het voormalige Willem Dreeshuis ontving een schrijven van onze gemeente. Daarin wordt een besluit medegedeeld over de plannen betreffende toekomstige bewoning van dit pand. Wij zijn uitgenodigd voor twee informatieavonden om in gesprek te gaan. Er was echter helemaal geen gesprek. Er werd medegedeeld. Vragen werden nauwelijks beantwoord. Er was ook nog een digitale informatiebijeenkomst. Ik heb daar negentien vragen gesteld. Er is er niet één beantwoord. De antwoorden zijn toegezegd voor 24 mei. Daar kunnen we dus helemaal niets mee. Wederom, dat is geen gesprek. Ik heb die laatste presentatie overigens ervaren als een tenenkrommende Decupré-imitatie. Wij als omwonenden willen dat de toekomstige bewoners van het Dreeshuis een kans krijgen een goede nieuwe start te maken. Ik neem zonder meer aan dat u dat allen ook wilt. Wij zullen ons dan als gemeenschap, en dan doel ik op de gemeente, de omwonenden en met name de kennelijk reeds geselecteerde toekomstige bewoners, gezamenlijk moeten inzetten om dit mogelijk te maken. Dat kost tijd, veel overleg en ja, ook sturing. De gemeente maakt echter met dit besluit een grote fout door de tijd niet te nemen en geen overleg te plegen. De wethouders doen aan wensdenken. Ze denken dat het 10

zo moet, ze besluiten het en dan komt het allemaal goed. Niemand krijgt een kans om mee te denken. De doelgroep niet, de omwonenden niet, de verantwoordelijke medewerkers van de gemeente niet, andere betrokkenen niet. Ik denk dan aan zorgverleners, wijkagent, straatconsulaat, schuldhulpverlening, et cetera. Er is gesuggereerd door de wethouders, en daar ben ik eigenlijk heel boos over, dat wij bang zijn. Wij zijn helemaal niet bang. Wij zijn sociale weldenkende mensen, die iedereen een kans willen geven en daarbij ook steun willen bieden waar dit nodig is en waar wij dit kunnen. We zijn echter maar een heel klein wijkje met honderd woningen. Dat betekent dat onze mogelijkheden beperkt zijn, niet als het gaat om kwaliteit, wel als het gaat om kwantiteit. De voorzitter. Wilt u afronden, meneer Birza? De heer Birza. Het zo'n grote groep in deze kleine wijk plaatsen zal niet leiden tot de gewenste zelfredzaamheid en zelfstandigheid. Ik wil u dan ook allen zeer dringend verzoeken om het ten uitvoer brengen van dit plan voor het Willem Dreeshuis zo niet te stoppen, dan toch op zijn minst geruime tijd uit te stellen. Dan krijgt iedereen een kans om mee te denken. Dan kunnen we alsnog participeren. Dan kan er sprake zijn van Haags samenspel. Dan kan de gemeente laten zien dat ze ook op een verstandige manier sturing kan geven. De voorzitter. Dank u wel, meneer Birza.

Dan geef ik het woord aan meneer Bos. Gaat uw gang, meneer Bos. De heer Bos (J). Goedemorgen. Mijn naam is Pepijn Bos. Ik woon ook op de Beeklaan en ik spreek hier op persoonlijke titel. Er is al veel gezegd door de voorgaande sprekers, maar één element wordt niet echt benoemd en dat is crisis. Daar wilde ik het graag over hebben. Ik neem u graag mee naar midden vorig jaar. Toen stond in alle kranten en kwam op het nieuws dat dak- en thuislozen zouden worden opgevangen in hotels. In een interview met een aantal van hen kon je zien hoe groot hun dankbaarheid was. Je voelde je eigenlijk alleen al door het zien van deze nieuwsitems en het lezen van de berichten, een beetje een beter mens. Het was een tijdelijke oplossing. De maatregel was genomen in verband met corona en zou gelden tot 1 juni 2021. Dit was eind 2020 al bekend. Dat geeft best wel wat tijd om een goede oplossing te verzinnen. Naar gelang de einddatum naderde, werd geen oplossing gevonden en werd de situatie steeds meer urgent. Deze situatie lijkt nu aanwezig voor het project Dreeshuis. Ik kan dit dus een crisis noemen. Crises hebben de nare eigenschap dat je in een korte tijd veel beslissingen moet nemen die lang effect kunnen hebben. Een van de middelen om dit te voorkomen is om beslissingen te nemen die niet van permanente aard zijn, of omkeerbaar of aanpasbaar.

Dus wat nou als we het element crisis uit de situatie rond het Dreeshuis weghalen? Hoe zou dan de besluitvorming eruit zien? Zou dan het profiel van de huidige wijk beter in ogenschouw zijn genomen? En hoe zit het met de nieuwe bewoners? Hebben die genoeg middelen en genoeg tijd om in deze nieuwe omgeving succesvol te aarden, met zo'n grote groep? Of wordt het misschien een enclave op zichzelf, met een eigen dynamiek, met alle gevolgen van dien? Als we het element crisis eruit halen, had de gemeente dan de brief eerder verstuurd? Wellicht waren de bijeenkomsten dan wat minder gespannen, in een betere sfeer gelopen, met minder beladen opmerkingen. Wellicht had het plan dan andere vormen aangenomen. Het gaat mij er niet om dat er geen huisvesting van deze doelgroep in de wijk mag komen. Het gaat mij erom dat er een beslissing is genomen die niet goed lijkt voor waarschijnlijk twee partijen en misschien zelf drie, met als gevolg dat men nu van alle kanten de hakken in het zand zet. Met een slecht begin is het halve werk mislukt. Maar gelukkig is de helft maar de helft. Het is niet te laat. We kunnen nog met elkaar overleggen. Dus mijn verzoek is: geef meer tijd en maak Den Haag een prettige leefomgeving voor iedereen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Bos, voor uw bijdrage. Dan kijk ik naar mevrouw Birza. Gaat uw gang, mevrouw Birza.

11

Mevrouw Birza (J). Beste burgemeester, wethouders en raadsleden. Mijn naam is Elly Birza. Wellicht verval ik als laatste, of bijna laatste, in herhaling. Toch wil ik een aantal dingen over de plannen voor de bewoning van het Willem Dreeshuis benoemen. Allereerst wil ik Janice Roopram en Monique van Stuijvenberg van Hart voor Den Haag/Groep de Mos bedanken voor het op de agenda krijgen van dit probleem, waardoor wij ons als buurtbewoners in deze raad kunnen laten horen. Tijdens onze afspraak heb ik het luisterend oor en het meedenken met de bewoners als zeer prettig ervaren. Een mooi voorbeeld van het serieus nemen van burgers. Wat betreft de gang van zaken bij het informeren van de omwonenden wil ik aangeven dat het informeren en de gelegenheid geven tot het bijwonen van een bijeenkomst van mensen uit een kinderrijke wijk in de meivakantie, op zijn zachtst gezegd niet netjes is. Hierdoor was een aantal direct belanghebbenden zo laat geïnformeerd dat ze niet meer konden deelnemen. Op de informatieavond van 10 mei is heel duidelijk aangegeven dat het besluit is genomen. Participatie staat hoog op de huidige politieke agenda, ook in de gemeente Den Haag. Wij hebben daar echter niets van gemerkt. Wethouder Balster heeft gezegd dat participatie alleen wordt gedaan met de reguliere systemen, omdat het anders met deze doelgroep niet lukt. Het is niet eens geprobeerd. Heel jammer.

Voor een tijdelijke opvang in de Vogelwijk is zes maanden de tijd genomen om met de buurt te overleggen. In onze straat gaat het om definitieve bewoning. Dit wordt er in één maand zonder overleg doorheen gejast. Er is gesproken over een omgevingsonderzoek. Daar werd nogal schimmig over gedaan toen daarom werd gevraagd. Het zou mogelijk geheim zijn. Bijzonder. Uit een groot onderzoek naar dak- en thuislozen in zeven gemeenten, waaronder Den Haag, blijkt dat 98% psychische problematiek heeft, waarvan 72% ernstig. 78% heeft verslavingsproblematiek en 40% een verstandelijke beperking. Wethouder Van Alphen heeft gezegd dat er in Den Haag ongeveer vierhonderd dak- en thuislozen zijn. Het is dan toch volstrekt ongeloofwaardig dat onder deze 60 geselecteerden geen mensen zouden zitten met dergelijke problematiek, zoals door beide wethouders wordt beweerd? Daarnaast heb ik begrepen dat LIMOR de begeleiding op zich zal nemen. LIMOR heeft de filosofie 'opvangen, aanpakken, loslaten'. Ik begreep op de informatieavond dat het ook de bedoeling is om kortdurende begeleiding in te zetten. Uit onderzoek is bij herhaling gebleken dat langdurige ondersteuning nodig is voor mensen die dakloos zijn geweest. Dit heeft te maken met problemen op meerdere levensgebieden, waardoor het moeilijk is een stabiel leven op te bouwen.

Wij gunnen deze mensen allemaal een goede terugkeer in de maatschappij, waar van tevoren intensief over is nagedacht. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Birza. Ik heb bij het nadenken wel mijn vraagtekens als dit project er in een maand doorheen wordt gedrukt op een wijze die geen schoonheidsprijs verdient, los van het feit dat beschikbare middelen vanuit de gemeente vaak voor een beperkte periode zijn. En ook: hoe dan verder als dingen minder rooskleurig zijn dan op de informatieavonden is voorgesteld? Wij willen ons graag inzetten, maar ik stel voor dat jullie opnieuw beginnen. Dank voor de mogelijkheid tot inspreken. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Birza, voor uw bijdrage. Is meneer Spiegeler er al? Hij is er nog niet, maar hij moet wel opschieten nu. Mevrouw Haver is er nu. Mevrouw Haver en dan zijn we klaar. Mevrouw Haver, gaat uw gang. Mevrouw Haver (J). Goedemorgen. Mijn naam is Emilie van Romondt Vis en ik ben moeder van drie jonge kinderen, Sophie, Eline en Max. Ik woon recht tegenover de ingang van het Willem Dreeshuis. Ik vind het belangrijk om hier te spreken. Laat ik vooropstellen dat ik me ervan bewust ben dat de gemeente een heel moeilijke taak toebedeeld heeft gekregen. Voor 1.300 mensen een passend dak boven het hoofd vinden, zodat ze uiteindelijk weer kunnen re-integreren in de samenleving, ga er maar aan staan.

Wat in bovenstaand zinnetje heel belangrijk is voor alle partijen, is het woord 'passend'. Als iets past, dan klopt het en zorgt

12

het niet voor onnodige onrust. Iets waar de gemeente in dit geval compleet aan voorbij is gegaan. Het past namelijk niet. Het plan, dat je geen plan kunt noemen, is slecht, slecht voor alle betrokkenen. Ten eerste past het proces dat de gemeente hanteert, niet. Door de omwonenden voor een voldongen feit te plaatsen en hen niet te betrekken in de besluitvorming, heeft de gemeente een sfeer gecreëerd van wantrouwen, onbegrip en onveiligheid. Ten tweede past het gebouw niet voor de geplande nieuwe bewoners. Het is een oud, lelijk en gedateerd gebouw, waar vijf maanden geleden de senioren uit moesten vertrekken omdat het niet brandveilig meer was. Vestia wilde niet meer investeren. Er is in de tussentijd niets wezenlijks aan het gebouw veranderd. Hoe kun je dan met goed fatsoen deze kwetsbare mensen in dit gebouw plaatsen en zeggen dat ze een frisse start kunnen gaan maken? Bovendien passen op deze locatie geen 119 appartementen. Denk aan geluid, verkeer, aantal bewegingen en bijvoorbeeld afval. Het is een hoog gebouw van zes verdiepingen, met balkonnetjes. De nieuwe bewoners kun je moeilijk verbieden op het balkon te gaan zitten, hun raam te openen, een muziekje aan te zetten of een feestje te geven.

Echter, door de hoogte van het Willem Dreeshuis, de vorm van het gebouw en de rij herenhuizen op een afstand van slechts elf meter, resoneert ieder geluid en dit zorgt voor enorm veel geluidsoverlast. Bij de ouderen hadden we hier iets minder last van. Zij gingen op tijd naar bed en hadden 's avonds geen bezoek of feestjes. Zij hebben hetzelfde leefritme als de gezinnen die hier wonen. Ten derde past het aantal ex-dak- en thuislozen niet. Alle studies over re-integratie van ex-daken thuislozen geven aan dat het niet verstandig is om zulke grote groepen kwetsbare mensen bij elkaar te zetten. Veel beter is het om ze op te splitsen in kleine groepjes en ze op te nemen in bijvoorbeeld een bestaand verzorgingstehuis, zoals het Willem Dreeshuis eerst was. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Haver. Zo kunnen ze zich aan elkaar optrekken, kan aan elke bewoner een buddy worden toegewezen vanuit de buurt en is het vele malen makkelijker om een succesvolle re-integratie te realiseren. Ik wil graag afsluiten met het dringende verzoek aan u allen om te kiezen voor een passende invulling van het Willem Dreeshuis, zodat het klopt, voor de nieuwe bewoners en voor de omwonenden. Dat is pas sociaal beleid. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Haver, uw tijd is om. Dan kijk ik opnieuw naar de heer Spiegeler. Hij is er niet. Dan laten we het erbij. Als hij zich alsnog meldt, dan mag hij alsnog.

Tenminste, dat lijkt mij reëel. Dan zijn er een aantal insprekers bij het Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag. Ik zeg tegen de insprekers dat het waarschijnlijk is dat dat wat later aan de orde is vandaag. Dan weet u dat alvast. Het woord is aan S.C de Jong. Hij of zij is er niet. Dan de heer Bishof. Die is er ook niet? Dan geef ik het woord aan de heer Gulay. U heeft drie minuten, gaat uw gang. De heer Gulay (O). Goedemorgen. Ik spreek namens Koninklijke Horeca Nederland. Mijn naam is John Gulay. Goedemorgen, geachte raad en burgemeester. Koninklijke Horeca Nederland is uiteraard voor maatregelen om de jaarlijkse verkeersoverlast tegen te gaan. Dit samen met de eerder benoemde logische voorstellen die we met bewoners, ondernemers en de gemeente hebben doorgesproken en die hopelijk nog in de toekomst gaan gebeuren. Maar Koninklijke Horeca Nederland is fel tegen het parkeertientje zoals dat nu voorgesteld is. Eigenlijk om twee belangrijke redenen. Eén. Wij vrezen gigantische onomkeerbare imagoschade aan de gastvrije binnenstad en Scheveningen. Beide steden kunnen hier echt imagoschade door lijden: duurste parkeerstad van de wereld et cetera. Zo'n naam willen we niet hebben. Twee.

Er is natuurlijk een gigantische financiële verwoesting aangericht onder vooral de horecaondernemers door de coronacrisis. We zitten hopelijk snel in een hersteljaar. Dan kunnen we een maatregel als deze en haar eventuele negatieve effecten nu echt niet gebruiken. Ik hou het kort en bondig. Dat is het eigenlijk. Ik dank u voor uw tijd. De voorzitter. Dank u wel, meneer Gulay. Dan kijk ik naar de heer Venema. Gaat uw gang. 13

De heer Venema (O). Geachte burgemeester, college en leden van de raad. In de eerste plaats nog even geen Scheveningen, maar de Wouwermanstraat. Mijn gedachten gaan uit naar de bewoners aldaar. Ik wens ze heel veel sterkte! Gedurende de winterperiode is er samen met de bewoners en ondernemers op Scheveningen zeer hard en constructief aan de problematiek op Scheveningen gewerkt. Dit betreffende het constant terugvallen op het weekend van 7 en 8 augustus 2020. Dit heeft geresulteerd in tal van aanbevelingen vanuit de werkgroep. Wij vernamen onlangs dat het college heeft besloten de parkeertarieven van Scheveningen-kuststrook op te schroeven naar € 10 per uur. Nogmaals, tijdens mijn vorige inspraak vroeg ik of de wethouder wel doorheeft welke gevolgen dit heeft. In de eerste plaats en in mijn optiek ook het meest belangrijk: wat voor schade brengt dit de Werkgroep Veiligheid en Bereikbaarheid aan? Door deze zet zijn in een klap de bewoners en ondernemers lijnrecht tegenover gezet en uitgespeeld tegen elkaar. De € 10 is nimmer ter discussie gekomen. Het havengebied is naar wat ik hoor gelukkig van de baan. Dit zal de druk enigszins verlagen met betrekking tot de negatieve publiciteit. Maar dit als ondernemer. Nu ben ik ook bewoner.

Ik voel me in de Pellenaerstraat, de Harteveltstraat en de Jongeneelstraat zwaar gediscrimineerd, omdat het bij ons direct achter het duin twee uur parkeren is. Hiervoor zou je een value for money-gebied creëren, wat eigenlijk nu ook het geval is. Ik hou het vandaag kort, mede door mijn drukke agenda en mijn zaak. Mijn voorstel is nog steeds: geen verhoging naar € 10 in verband met toerisme en in de driehoek Harteveltstraat, Jongeneelstraat en Pellenaerstraat gewoon, net zoals in bijna heel Scheveningen, een parkeerduur van één uur, want daar is de druk echt het hoogst. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Venema. Dan kijk ik naar mevrouw Van Oudheusden. Gaat uw gang, mevrouw Van Oudheusden. Mevrouw Van Oudheusden (O). Geachte voorzitter, raadsleden. Dank voor de gelegenheid om te mogen inspreken op dit onderwerp. Ik ben Betsie van Oudheusden, eigenaresse van Bowling Scheveningen. Ik spreek namens de leden van de Vereniging Boulevardondernemers Scheveningen en alle ondernemers in shoppingcentrum Palace Promenade. Verhoog het parkeertarief niet naar € 10 per uur. Specifiek dit onderdeel van het voorstel van het college is absurd. De imagoschade voor Scheveningen is funest, onomkeerbaar en disproportioneel in vergelijking tot de maatregelen die wél het probleem van overlast oplossen.

Veel is al gezegd door diverse sprekers voor mij en in het kader van de korte inspreektijd zal ik mij beperken tot drie punten. De indruk die misschien gewekt is, is dat deze parkeertariefsverhoging voort is gekomen uit aanbevelingen van het participatietraject genaamd Veilig en Leefbaar Scheveningen. Maar dit is niet juist. VBS heeft de afgelopen wintermaanden ook aan dit participatietraject deelgenomen met zowel bewoners als ondernemers. Uit dit traject zijn diverse aanbevelingen gedaan om overlast te voorkomen. Op geen enkele wijze is gesproken, zelfs niet als een proefballon, om de parkeertarieven te verhogen naar een dergelijk absurd bedrag van € 10 per uur. Als dit wel besproken of voorgesteld was in het participatietraject, was dit uiteraard direct door diverse belanghebbenden, zoals de ondernemers en de parkeergarages, afgeschoten. Laat u dus niet wijsmaken dat deze verhoging is voortgekomen uit de aanbevelingen van dit traject. Mijn tweede punt. Is dat tientje dan echt zo erg? Ja, dat tientje is echt zo erg. De meest welwillende bezoekers van Scheveningen zijn namelijk net mensen, en mensen hebben een aantal key price points in hun hoofd, wat in grote mate de perceptie bepaalt van of iets wel of niet duur is. Als voorbeeld hiervan noem ik de prijs van een biertje of een kopje koffie in de horeca.

Iedereen weet dat de prijs van een kopje koffie in de horeca niet veel hoger dan € 3 of € 3,50 kan zijn. Kost de koffie € 5, dan is de perceptie van dat restaurant dat het een dure zaak is, onafhankelijk van wat de prijzen zijn van de rest van de menukaart. De voorzitter. Wilt u afronden?

14

Mevrouw Van Oudheusden. Parkeren is ook zoiets als een kopje koffie. Als je het parkeertarief € 10 maakt, dan is de perceptie: Scheveningen is te duur, alleen voor de elite, en we gaan de volgende keer naar een andere plek. Mijn derde punt. Veel belangrijke stakeholders uit Scheveningen zijn tegen dit voornemen. Ik heb de afgelopen dagen veel raadsleden en diverse betrokken partijen gesproken over dit onderwerp. De voorzitter. Mevrouw Van Oudheusden, uw tijd is op. Uw tijd is op, mevrouw Van Oudheusden. Ik heb u 30 seconden geleden ook gezegd dat dat zo was. Dank u wel. Ik geef het woord aan meneer Schram. Ook u heeft drie minuten en vlak voor tijd waarschuw ik u even. Ja, ik moet streng zijn, want we hebben er 29. Meneer Schram, gaat uw gang. Mevrouw Schram (O). Voorzitter. Over het tientje zelf heb ik als bewoner van Transvaal niet zoveel te zeggen. Daar wordt door anderen genoeg over gezegd. Ik wil weer het positieve aanhalen. Dat doe ik regelmatig. De gracht. Verdeel de parkeergelegenheden. Laat de mensen parkeren onder het Malieveld, onder het Plein, de Grote Marktstraat en Korte Voorhout. Maak dat ook kenbaar langs de snelweg en de toevoerwegen. Er zijn een heleboel parkeerplaatsen in de stad. Geef duidelijk aan dat dat een heel goed alternatief is. Dan is er de bus, de tram, de fiets, maar ook de boot. De boot wordt veel te weinig genoemd.

Dat wordt zo langzamerhand een ergerpuntje, want ook op de website staat het gewoon niet. En het heeft niks met geld verdienen te maken. We doen het al en we vragen er helemaal niet veel centjes voor. Maar het is wel een heel goed alternatief, omdat er bruggen zijn waar je onderdoor gaat met een boot, dus het levert geen verkeersopstoppingen op. Er ontstaat dus ook geen file. Het is een van de vele alternatieven. Dat kunnen we met een heleboel boten, met meerdere maatschappijen, gewoon goed doen. Het is ook prettig als mensen naar de stad komen, hun auto in de stad parkeren en voordat ze naar het strand gaan, ook daar nog even wat drinken. Ook spreidt dat een beetje de inkomsten, want dan geven ze niet alleen geld uit op Scheveningen, maar doen ze dat wellicht ook op Plein, Plaats en dat soort locaties, wat weer prettig is voor de horeca aldaar, die het net zo goed zwaar heeft gehad de afgelopen maanden. Ik kan er een lang verhaal van maken. Ik heb maar drie minuten. Het is denk ik wel duidelijk en ik heb dit verhaal vaker verteld. Ik hoop echt, echt, echt op overleg met de gemeente over plaatsing op de website. Niet voor reclame, maar omdat het gewoon een heel goed alternatief is. Varen naar het strand - een dagje strand begint met de boot. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Schram. Dan kijk ik nu naar mevrouw Oedekerk. Gaat uw gang, mevrouw Oedekerk.

Mevrouw Oedekerk (O). Geachte burgemeester, leden van de raad. Ik ben Daphne Oedekerk. Ik ben eigenaar van Aloha. Aloha is een watersportpaviljoen in Scheveningen. Ik hoorde in het nieuws over een tientje voor parkeren. Echt onwerkelijk, onrealistisch en niet oké. Je bent dan de tweede duurste stad van de wereld, want New York staat op één. Wat ga je doen met de watersport? Wat willen jullie? Mensen met de tram? Willen jullie serieus dat mensen al hun windsurfspullen, longboards en al hun watersportspullen in de tram meenemen naar Scheveningen? Dat is niet te doen. Ga je ze laten parkeren voor € 10 per uur? Ga dan eerst zorgen dat de parkeergarage in het duin gerealiseerd en afgemaakt wordt, want die is nog steeds niet gerealiseerd. Je creëert daardoor toch echt meer parkeerplekken. Maar € 10 per uur daarnaast vragen is voor de watersporter een no go. Dan gaan ze sowieso naar Noordwijk, Kijkduin of een andere leuke stad waar ze heel erg veel plezier hebben om deze sport te kunnen beoefenen. Dus, alsjeblieft, met € 10 per uur jaag je niet alleen de toeristen weg, maar ook alle watersporters. Dat was het. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Oedekerk. Dan kijk ik naar de heer Wagter. Gaat uw gang, meneer Wagter.

15

De heer Wagter (O). Geachte burgemeester, geachte raadsleden. Mijn naam is Job Wagter en ik woon op de Vissershavenweg en ben eigenaar van strandpaviljoen FONK. Als bewoner vind ik dat iedereen naar het strand moet kunnen en met € 10 per uur is dit geen optie meer en wat betreft de overlast die het moet opheffen ook niet. Ik zie geen enkel bewijs dat de € 10 ook de overlast wegneemt. Als ondernemer kan ik net zo goed gelijk stoppen met mijn strandpaviljoen. Parkeren is al een ramp vanwege te weinig plekken bij de haven en rondom het havenhoofd en alle straatjes daarbij. Het zou beter zijn om het parkeerprobleem op te lossen met het bouwen van een parkeergarage aan het einde van de Vissershavenweg, dus in het duin, en het zorgen voor een goede ov-verbinding naar de haven. Ik ben heel erg kort en bondig. Dat was het eigenlijk. De voorzitter. Dank u wel, meneer Wagter. Is meneer of mevrouw S.C. de Jong inmiddels gearriveerd? Dat is niet het geval. Is de heer Bishof inmiddels gearriveerd? Nee? Nou ja, wie weet, als ze nog komen, dan geldt voor hen hetzelfde als we net met meneer Spiegeler hebben afgesproken. Dan komen ze aan het eind nog. Dan gaan we naar het derde voorstel waar insprekers voor zijn: het Voorstel van het college inzake RES 1.0 Rotterdam Den Haag. O, ik kan melden dat het stuk waar vanochtend naar gevraagd is, er inmiddels is. Ik geef het woord aan mevrouw Gidaly.

Gaat uw gang, mevrouw. Drie minuten. Mevrouw Gidaly (P). Voorzitter. Dank voor deze gelegenheid om in te spreken. Het college vraagt de raad om RES 1.0 Rotterdam Den Haag goed te keuren. Ik kan niet anders dan herhalen wat ik in de vergadering van de Provinciale Staten heb betoogd. Deze RES en zeker de warmteparagraaf daarin, is nog niet geschikt om goedgekeurd te worden. Het begint met de doelstelling. Die zou moeten zijn: een echte reductie van CO2-emissie, zonder perverse prikkels. Dat vind ik in de RES niet terug. Van het gas af is niet een doelstelling die helpt bij verduurzaming. Een belangrijk element van de warmtevisie is nog steeds de WarmtelinQ en dat is een perverse prikkel. Die maakt dat het voor bedrijven in de Rotterdamse haven financieel interessanter is om warmte 30 kilometer verderop aan Haagse huishoudens te leveren in plaats van aan een collega-bedrijf in de haven. Die leiding is dus overbodig en een verspilling van ons belastinggeld. Het is ook gebakken lucht, want de warmtevisie steunt sterk op de WarmtelinQ: een leiding die warmte naar Den Haag brengt, alwaar geen distributienetten zijn aangelegd om diezelfde warmte naar huishoudens te brengen. Het gaat dus nergens heen. De gemeente heeft ook geen financiële voorzieningen getroffen om distributienetten aan te leggen. Gebakken lucht, zouden wij dus zeggen in goed Haags. De burgers zijn genegeerd.

Dat is mijn derde bezwaar. Er is niet naar burgers geluisterd. Het participatieproces, waar ik aan deelgenomen heb, leek meer op een verplicht nummer afvinken. Mijn vierde punt. Doe nooit iets waarbij je een nutsvoorziening in commerciële monopoliehanden laat landen. Dat is wel wat er op dit moment dreigt te gaan gebeuren. Een groot commercieel bedrijf als Mitsubishi dreigt de essentiële nutsfunctie warmte in handen te krijgen. Wij hebben in Den Haag heel slechte ervaringen met Mitsubishi en haar dochter Eneco. Mijn vijfde bezwaar is dat diezelfde WarmtelinQ geen enkele oplossing biedt voor het echte probleem, namelijk de piekbelasting. Straks zijn we vele miljarden verder en hebben we ons wezenlijke probleem nog steeds niet opgelost. Ten slotte mijn zesde bezwaar: het dreigt een situatie te worden waarbij we niet voldoende klanten zullen hebben voor diezelfde warmte, omdat burgers zich liever niet uitleveren aan een monopolist, maar zullen kiezen voor een andere oplossing. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Gidaly. Ja. Ik pleit ervoor om in te zetten op datgene wat de doelstelling wel helpt te realiseren, namelijk isoleren en lokale initiatieven waaraan de Hagenees en de Hagenaar kunnen deelnemen, waardoor er meer draagvlak kan worden gecreëerd. Dank u wel.

16

De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Gidaly. Dan geef ik het woord aan de heer Otten. De heer Otten (P). Voorzitter. Het college vraagt de raad de RES 1.0 Rotterdam Den Haag goed te keuren. Ik vraag de raad dat niet te doen, op basis van ernstige tekortkomingen die schadelijk zijn voor Den Haag, met name op het gedeelte dat de warmtetransitie beschrijft, of ten minste de warmteparagraaf uit te zonderen van goedkeuring. Allereerst is er verwarring ontstaan over de doelstelling. De doelstelling is zo snel en zo veel mogelijk CO2-emissie reduceren. In de RES wordt tevens gesproken over de doelstelling van het gas af. Dit is onjuist en misleidend. Immers, de beoogde Botlek-warmteleiding brengt Den Haag dan misschien wel gasverbruikreductie, maar brengt ons niet dichter bij het doel. Het betreft fossiele warmte. Enerzijds stelt de RES dat we optimaal gebruik moeten maken van regionale warmte. Anderzijds stelt de RES 1.0 heel helder op pagina 100 dat inzet van lokale bronnen niet is onderzocht, terwijl daar juist de kracht van Den Haag ligt. 90% kunnen we lokaal vinden. Waarom zijn de lokale hernieuwbare bronnen, die de lokale economie versterken, expliciet buiten beschouwing gelaten? De warmteparagraaf van de RES 1.0 is zonder de vereiste burgerparticipatie tot stand gekomen. Dat werd eerder al gezegd. Ik zal daar niet verder over uitweiden.