RIS309077 bijlage 3

Jaarrapportage 2020

Jeugd en Wmo

Inhoud 1. Participatie

5

Meepraten Meedoen Ontmoeten

5 7 9

2. Preventie

10

Jeugdgezondheidszorg (Vroeg)signalering Service en ondersteuning Informatievoorziening

10 12 14 18

3. Hulp

21

Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Toegang tot de Wmo Inzet (gespecialiseerde) hulp Cliëntervaring Klachten en bezwaren

21 23 25 38 39

Bijlage

42

Resultaten aanpak Eenzaamheid

42

Staat dit kader bij een onderdeel? Dan bevat deze aanvullende informatie over het desbetreffende onderwerp.

jeugd

wmo

Dit label geeft aan of een onderwerp over Jeugd of Wmo gaat.

2 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Inleiding Voor u ligt de “Jaarrapportage 2020 Jeugd en Wmo.” Wij doen hierin verslag van de behaalde resultaten in 2020.

Een jaar met corona De coronacrisis drukt sinds maart 2020 een groot stempel op onze Haagse samenleving. Iedereen kreeg te maken met maatregelen zoals 1,5 meter afstand houden, handen wassen en een lockdown. De coronamaatregelen hebben ook grote impact gehad op onze wijze van dienstverlening. U kon daarover lezen in de periodieke raadsmededelingen.1 Kavita Parbhudayal

Initiatieven in coronatijd

Wethouder Zorg,

Gelukkig ging in 2020 veel ondersteuning wel door. Soms wat minder intensief of op een andere

Jeugd en

manier dan gewend. Als het niet op de reguliere manier kon, werd een alternatief bedacht.

Volksgezondheid

Bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van beeldbellen, of door “wandelafspraken” in de buitenlucht. Het aantal deelnemers aan het Jongerenstadslab ‘Jongeren in coronatijd’ en aan The Hague Youth Factory liet zien dat de betrokkenheid van jongeren groot is. Dat is, zeker in een tijd waarin de zorgen over het welzijn van jongeren toenemen, een positieve ontwikkeling. Vaccineren biedt een weg uit de coronapandemie. Om onnodige belemmeringen te voorkomen biedt de gemeente diverse vervoersdiensten kosteloos aan inwoners aan. Zo kunnen Hagenaars van 75 jaar en ouder gebruik maken van het AV070-vervoer. Ook als zij geen AV070-pas hebben. Ook zorgmedewerkers kunnen sinds medio 2020 voor ritten van en naar werk gebruik maken van het AV070-vervoer. En Firma Noot verzorgt sinds januari 2021 een pendeldienst naar de vaccinatielocatie in het ADO-stadion. Die rijdt vanaf station Ypenburg en Randstadrailhalte Forepark heen en weer naar het stadion.

Ten slotte Ik ben trots op iedereen in de stad die met flexibiliteit, veerkracht en vindingrijkheid eraan heeft bijgedragen dat Hagenaars konden blijven rekenen op de zorg en ondersteuning die zij nodig hadden. Bijvoorbeeld de vele initiatieven die zijn ontstaan door corona en de organisaties die zich flexibel hebben opgesteld. Het einde van corona is in zicht en ik heb vertrouwen in de toekomst, waarin we er samen in zullen slagen inwoners van Den Haag de zorg en ondersteuning te bieden die zij nodig hebben. Hierna kunt u (de ene keer op hoofdlijnen, de andere keer op microniveau) nog veel meer lezen over de uitkomsten van onze aanpak, activiteiten en dienstverlening in 2020.

1 Raadsmededeling “16e stand van zaken maatregelen in aanpak coronavirus”, RIS308510, 23 april 2021.

3 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Demografische gegevens Algemeen

Jeugd

Totaal aantal inwoners

Totaal aantal jeugdigen

546.335

145.589

inwoners

0 tot 23 jarigen

Peildatum: 1 januari 2020 Bron: DHIC/GDH/DPZ

2019

2020

Totaal Den Haag

539.040

546.335

0 tot 23 jarigen

144.014

145.589

0 tot 4 jarigen

25.194

24.939

4 tot 12 jarigen

49.725

49.768

12 tot 18 jarigen

35.132

35.486

18 tot 23 jarigen

33.963

35.396

65 jaar en ouder

78.073

79.890

Aantal 0 tot 23 jarigen naar leeftijdsgroep en geslacht

24.383 17.311

18.015 meisjes

12.153 25.385

Bron: Den Haag in Cijfers/ BRP

18.175

17.381

12-18 jaar

18-23 jaar

12.786 0-4 jaar

4-12 jaar

jongens

Wmo Aandeel senioren (65 jaar en ouder) naar stadsdeel

Aandeel 0 tot 23 jarigen naar stadsdeel

Scheveningen

14.169

Scheveningen

11.376 19,5%

Segbroek

9.241

14,8%

Loosduinen

13.859 27,9%

24,3%

9.397

12.027

Escamp

10.855

Haagse Hout

Centrum

Segbroek

3.605 7,9%

12,7%

Centrum

15.000 28.790

20,1%

11,3% Laak

16.223

Haagse Hout

24%

LeidschenveenYpenburg

4.162 8,6%

Loosduinen

10.450 21,1%

Escamp

36.612 28,6%

Peildatum: 1 januari 2020

Peildatum: 1 januari 2020

Bron: DHIC/GDH/DPZ

Bron: Den Haag in Cijfers/ BRP

4 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

27%

23,1% Laak

13.139 28,6%

LeidschenveenYpenburg

16.574 34,2%

1. Participatie Meepraten

Kinderrechten In Den Haag worden jeugdigen gestimuleerd om zelf hun

jeugdigen die juridische vragen aan de Kinder- en Jongeren­

rechten te kennen en zich bewust te zijn van de mogelijkheden

rechtswinkel hebben gesteld. Dat zijn 30 adviezen meer dan in

om voor deze rechten op te komen. In 2020 hebben 3 Haagse

2019. Het kinderrechtenvoorleesboekje “Omdat alle kindjes

kinderen de kinderrechtenkrant gemaakt. De kinderrechten-

rechten hebben” is ook in 2020 via Dienst Publieke Zaken

krant is aan nagenoeg alle Haagse basisscholen geleverd.

uitgereikt bij aangifte van geboorte. Door middel van de

Verder vond op 19 november, online, het jaarlijkse kinder­

QR-code op de achterzijde kan het boekje voorgelezen worden.

rechtendebat plaats. Hier hebben 9 Voortgezet Onderwijs-

Hiermee is het boekje ook toegankelijk voor kinderen met een

scholen voor verschillende opleidingsniveaus aan meegedaan.

visuele beperking.

Daarnaast zijn in 2020 maar liefst 739 adviezen verstrekt aan

3

Haagse kinderen

164

Haagse basisscholen

9

VO-scholen

739 adviezen

Meedenken over beleid Het Jongerenstadslab in maart 2020 over ‘Racisme en

handhaving zijn verwerkt in een

discriminatie’ is niet doorgegaan vanwege corona. In juli

innovatieve en integrale

2020 heeft er een groot Jongerenstadslab over ‘Jongeren in

jongeren­aanpak rond corona.

coronatijd’ plaatsgevonden. Er is gekozen voor een hybride

Zo is er vanuit de gemeente,

vorm. Ruim 60 jongeren in de leeftijdsgroep tussen de

aanvullend op het bestaande

12 en 23 jaar hebben fysiek meegedaan en daarnaast

aanbod, een divers programma

waren er ongeveer 100 online deelnemers. Mede vanwege

met tal van activiteiten georganiseerd door en voor diverse

de mogelijkheid online deel te nemen, ligt het aantal

groepen jongeren. Enerzijds gericht op vermaak, anderzijds

bereikte jongeren aanmerkelijk hoger dan in 2019, toen

gericht op het welzijn van de jongeren. Voor al deze activi-

19 jongeren deelnamen. De adviezen van jongeren op het

teiten geldt dat jongeren een actieve rol vervullen bij het

gebied van sociale contacten, mentale gezondheid,

bedenken, uitvoeren en beoordelen ervan.

vaccineren, school en werk, financiën, communicatie en

5 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Haagse Jongerenambassadeurs De Haagse jongerenambassadeurs zijn jongeren in de leeftijd

heeft, met steun van wethouder Balster, geleid tot een online

van 15 t/m 24 jaar. Zij ondersteunen de gemeente bij het

magazine rondom dit thema. De Haagse jongerenambassa-

bereiken van de Haagse jeugd en geven adviezen om het

deurs zijn daarnaast in gesprek met wethouder Balster en Van

gemeente­beleid, én de uitvoering daarvan, beter af te stemmen

Alphen over de implementatie van de adviezen ‘Armoede onder

op de wensen en behoeften van de jeugd van Den Haag.

Haagse jongeren’ en ‘Corona en jongeren’. Het vierde advies

De Haagse Jongerenambassadeurs hebben in 2020 vier

“Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt” is eind 2020 uitge-

uitgebreide adviezen uitgebracht, één meer dan in 2019.

bracht en moet in 2021 nog gepresenteerd worden. Naast deze

De adviezen ‘Actief Burgerschap’, ‘Armoede onder Haagse

grote adviezen zijn er meerdere kleine adviezen uitgebracht

jongeren’ en ‘Corona en jongeren’ waarin zowel ingegaan

over onder andere: jongeren en mantelzorgers, studenten en

wordt op de sociaal-emotionele als de financiële impact van

wonen, online onderwijs, de inrichting van het Spuiplein,

corona op jongeren, zijn aan diverse wethouders en stadsdeel-

jongeren­participatie en jongeren en schulden.

directeuren gepresenteerd. Het advies “Actief burgerschap”

JONG doet mee! JONG doet mee!, het platform van jongerenraden uit de

JONG doet mee! is in gesprek met de

specialistische jeugdzorg en jongeren die ervaring hebben met

gemeenten en de aanbieders van

jeugdhulp, geeft advies aan de H10-gemeenten over de

jeugdhulp over de implementatie van

jeugdhulp in Haaglanden. In 2020 heeft JONG doet mee! vier

deze adviezen.

adviezen uitgebracht. Het eerste advies heeft betrekking op de

JONG doet mee! levert doorlopend input

impact van corona op jongeren. Deze is in samenwerking met

via de Cliëntenraad Sociaal Domein.

de Haagse Jongerenambassadeurs en Centrum 16-22 opge-

Zij neemt actief deel aan de agenda­

steld. In het tweede advies staat een aantal voorstellen om

commissie, het overleg van de deelraden dat betrekking heeft

problemen rondom huisvesting van jongeren in de jeugdhulp

op jongeren, is actief in de drie werkgroepen Huisvesting,

aan te pakken. Het derde advies betreft de aanpak van uithuis-

Toegang en Communicatie, neemt deel aan de bijeenkomsten

plaatsing van jongeren. Het vierde advies gaat over de diverse

van de Brede Raad en stemt regelmatig af met de Haagse

aspecten van het verbeteren van veiligheid in de hulp.

Oudersraad.

ExpEx

Haagse Oudersraad

ExpEx zijn ervaringsdeskundige jongeren die na het volgen van

De Haagse Oudersraad is sinds 2019

een training ingezet kunnen worden als maatje voor jongeren

het platform voor ouders die ervaring

in de jeugdhulp en als adviseur of voorlichter voor professio-

hebben in de jeugdhulp en die

nals. De eigen ervaring in de jeugdhulp vormt daarbij de basis

gevraagd en ongevraagd advies geven.

en de training draagt bij aan de persoonlijke groei van de

In de Haagse Oudersraad zitten ouders

jongere. Het delen van de eigen (kwetsbare) ervaringsverhalen

die zelf ervaring hebben in de jeugdhulp én vertrouwens­

is een belangrijk onderdeel van de training. Vanwege de

personen die signalen ophalen uit hun wijk. De Oudersraad

coronamaatregelen is de training gedeeltelijk fysiek en

vormt samen met JONG doet mee! de deelraad jeugd.

4

adviezen

gedeeltelijk digitaal gegeven. Twaalf jongeren hebben meegedaan aan

In 2020 is de voorzitter gestopt en is de Oudersraad vanwege

deze training in 2020, wat vergelijkbaar

corona weinig samengekomen. Gesprekken voor een nieuwe

is met het aantal deelnemers in 2019.

voorzitter en over de doorontwikkeling van de Oudersraad zijn gaande. De Oudersraad wil in 2021 graag met de gemeente in contact komen over drie thema’s: onafhankelijke cliënt­

12

jongeren

6 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

ondersteuning, jeugdhulp en onderwijs en woningtekorten. Dit wordt opgepakt. Ook wordt onderzocht wat er nodig is aan toekomstige ondersteuning van de Oudersraad.

Meedoen

Vakantieactiviteiten Er wordt ingezet op activiteiten waarbij

01

alle Haagse jeugdigen hun kansen leren

JVA in de eerste drie weken van de zomervakantie

jeugd

benutten en hun talenten kunnen Aantal deelnemers

ontwikkelen. Vanwege de coronamaat­

903

regelen zijn in 2020 minder kinderen bereikt dan in 2019. Stichting Jeugd Vakantie Aktiviteiten (JVA) organiseert in

de eerste drie weken van de zomervakantie activiteiten voor de Haagse basisschooljeugd. In 2020 hebben 903 jeugdigen

800 700

2.241 vorig jaar. Daarnaast is in 2020 de Vakantiepas, met

500

aan alle Haagse kinderen tussen de 4 en 13 jaar. Het STiBkamp,

400

voor jongeren van 12 t/m 15 jaar die onder de armoedegrens

300

Rijswijk heeft ook in 2020 het Vakantiebos georganiseerd voor

200

jeugdigen in de leeftijd van 4 t/m 16 jaar, inclusief jeugdigen

100

met een zwaardere beperking. Vanuit Den Haag hebben

929

900

600

leven, heeft in 2020 niet plaatsgevonden. Stichting Don Bosco

994

1.000

deelgenomen aan de activiteiten van stichting JVA, tegenover daarin coronaproof-activiteiten, via de basisscholen uitgedeeld

Aantal kinderen dat deelnam aan activiteiten van

666

0

96 Haagse kinderen deelgenomen, tegenover 212 in 2019.

2019  

303

293

307

week 1

week 2

week 3

2020

The Hague Youth Factory The Hague Youth Factory (THYF) is een broedplaats waar

02

jeugd

Totaal aantal jongeren bereikt door THYF

initiatieven en ideeën van jongeren vorm en ruimte krijgen. Het is een plek waar verschillende culturen dichter bij elkaar worden gebracht en waar participatie en talentontwikkeling worden bevorderd. Het aantal jongeren dat bereikt wordt, is in twee jaar tijd bijna verdubbeld. In 2020 vonden veel activiteiten

110

2018

online plaats. Ook zijn jongeren betrokken bij het organiseren van verschillende projecten, waaronder het The Hague Film Festival en de Diversity Talks. Bij de Diversity Talks voeren jongeren een dialoog en brainstormen ze over diversiteit.

150

2019

200

2020

0

2018  

7 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

100

2019  

200

2020

300

400

500

Aantal lintjes

Haags Jeugdlintje

Escamp

Op 1 oktober 2020 vond, in twee groepen, de uitreiking van het Haags Jeugdlintje plaats in de Grote Kerk. De uitreiking was via livestream te volgen.

Leidschenveen-Ypenburg

Het Jeugdlintje is aan 26 jeugdigen uitgereikt. Dat is een toename van 8 ten opzichte van 2019.

Loosduinen

Centrum

Haagse Hout

Totaal aantal lintjes

Laak

26 Crownies

Checklist ‘Regel je Shit!’

Crownies is een spaarsysteem voor jongeren

In 2020 ontvingen net als in 2019 ongeveer

tussen 8 en 23 jaar waarbij ze meedoen aan

7.000 Haagse 17-jarigen en hun ouders en

activiteiten voor hun buurt of omgeving. Dit

1.000 zorgprofessionals de checklist ‘Regel je

leert ze spelenderwijs samen te werken en

shit’. In deze checklist staat wat jongeren moeten

te participeren in hun wijk.

regelen als zij 18 jaar worden zoals het afsluiten van een zorgverzekering. Zo zijn zij goed voorbereid op zelfstandigheid 2018

2019

2020

en weten zij wat zij moeten regelen. Aan de checklist is een

Activiteiten

636

897

574

QR-code toegevoegd. Deze brengt de lezer naar een website

Nieuwe unieke deelnemers

145

256

84

waarop de tekst wordt voorgelezen. Dit maakt de checklist ook

Uren ingezet/uitgevoerd

7.856

11.165

5.871

Deelnemers

485

577

456

Deelname

4.748

6.950

4.383

8 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

toegankelijk voor visueel beperkten.

Ontmoeten Haags Ontmoeten Haags Ontmoeten is een plek in de wijk waar

Periode

Unieke deelnemers

Unieke mantelzorgers

alle zelfstandig wonende Haagse senioren en

2019

11.166

2.729

hun mantelzorgers vrij binnen kunnen lopen.

2020

5.919

1.412

Het is een plek om te ontmoeten, ervaringen te delen en te ontspannen. Inwoners kunnen er samen iets drinken en/of meedoen aan allerlei activiteiten.

03

wmo

Aantal locaties Haags Ontmoeten

Ondanks corona zijn er 4 locaties van Haags Ontmoeten bijgekomen. Haags Ontmoeten organiseerde namelijk op 42 locaties onder­steuning en ontmoeting voor zelfstandig wonende senioren met regieverlies en hun mantelzorgers.

Scheveningen

8

Senioren kunnen daardoor langer meedoen in de samenleving, zonder dat direct een maatwerkvoorziening of opname nodig

4

Segbroek

is. Dit draagt er aan bij dat zij langer en waardig zelfstandig

4

kunnen blijven wonen.

Centrum

11

In 2020 is gestart met Haags Ontmoeten ‘nieuwe stijl’, waarbij de nadruk lag op de doorontwikkeling naar een structurele voorziening met hogere kwaliteit. Als gevolg van de corona­ crisis zijn de locaties tot medio juni gesloten geweest. Wel hebben de huidige locaties hun uiterste best gedaan om in contact te blijven met de senioren in de wijk. Ze hebben belrondes gedaan en de locaties waren op afspraak open. Hierdoor konden sommige locaties minder klanten ontvangen en zijn alternatieve vormen van ondersteuning aangeboden.

9 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Haagse Hout

4

Laak

3

Loosduinen Escamp

7

LeidschenveenYpenburg

1

2. Preventie Jeugdgezondheidszorg Bereik jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is de basis in de collectieve

door de JGZ-professionals daadwerkelijk is gezien. Daarnaast

gezondheidsbescherming en -bevordering voor de jeugd.

meten we het percentage kinderen in beeld bij de JGZ op

Artsen en verpleegkundigen zetten onder andere in op het

vijfjarige leeftijd, tienjarige leeftijd en op twee momenten in

opsporen van erfelijke ziekten, medische en sociaal-emotionele

het voortgezet onderwijs. Het percentage wordt berekend over

problemen, vaccineren tegen infectieziekten, tips over opvoeden

het aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van de JGZ,

voor ouders, leefstijlverbetering en verminderen van school­

inclusief de kinderen die niet zijn gezien, maar waarvan de JGZ

verzuim. Ook zijn ze een spin in het web naar partijen die met

wel weet waar ze zorg krijgen.

jeugdigen werken en vervullen daarbij de brug tussen onderwijs en zorg.

In 2020 was meer dan 100%* van de zuigelingen in beeld; 30,3% van de vijfjarigen; 31,1% van de tienjarigen en 80% van

De JGZ volgt de groei en ontwikkeling van alle kinderen in

de leerlingen in het voortgezet onderwijs. Bij de vijf- en tien­

Den Haag. Soms zelfs al voor de geboorte, middels prenatale

jarigen is sprake van een daling van meer dan 50%. Vanwege

huisbezoeken. Kinderen worden vanaf hun geboorte t/m

corona heeft de JGZ de dienstverlening moeten aanpassen,

18 jaar op voorgeschreven momenten uitgenodigd voor een

waarbij de focus lag op het zien van de 0-4-jarigen en het

consult. De JGZ streeft ernaar om minimaal 95% van de

vaccineren volgens het Rijksvaccinatieprogramma. Veel andere

uitgenodigde kinderen op die momenten ook daadwerkelijk te

consulten zijn niet uitgevoerd. De kinderen die geen oproep

bereiken en te zien. Hieronder staat in cirkeldiagrammen

hebben gekregen in 2020, worden via een inhaalactie in 2021

weergegeven welk percentage van alle Haagse jeugdigen

alsnog bereikt. Ouders krijgen een vragenlijst, kinderen worden

daadwerkelijk bereikt is.

met toestemming gescreend op zintuigen (alleen de kleuters) en groei en indien nodig is er telefonisch contact of een consult

Het percentage van het aantal zuigelingen is gebaseerd op het

op het Centrum Jeugd & Gezin (CJG).

aantal zuigelingen dat in het eerste levensjaar minimaal 4 keer

04

jeugd

Bereik Jeugdgezondheidszorg in aantallen en percentages

0-1 jarigen

2018 6.270 98,5% 2019 6.166 100,8% 2020 6.554 106,1%

2-5 jarigen

6-10 jarigen

VO

2018 6.108 96,2% 2019 6.129 95,5% 2020 1.930 30,3%

2018 5.387 84,4% 2019 5.764 83,6% 2020 2.188 31,1%

2018 11.608 87,2% 2019 11.286 87,6% 2020 11.600 80,0%

Bron: CJG/JMO * Een percentage boven de 100% kan verklaard worden doordat gedurende het jaar er meer kinderen bereikt zijn bij de JGZ dan er op de peildatum december 2020 geregistreerd stonden als inwoner van Den Haag, omdat zij bijvoorbeeld gedurende het jaar zijn verhuisd naar een andere gemeente.

10 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Ontwikkelingen jeugdgezondheidszorg Door corona is de druk op de JGZ in 2020 toegenomen:

plaats (ingekort, vanuit huis, telefonisch of digitaal).

er konden minder kinderen op een CJG worden ontvangen,

Ondanks corona is gestart met het scholen van de 0-4 JGZ-

fysiek contact moest vermeden worden en JGZ-professionals

professionals in de GIZ-methodiek (Gezamenlijk Inschatten

zijn ingezet bij de GGD in de corona bestrijding. Dit heeft

Zorgbehoefte). De JGZ 4+-professionals waren eerder al

deels geleid tot uitstel van werkzaamheden en/of aangepaste

geschoold. Door het inzetten van de GIZ kijken professionals

(digitale) dienstverlening. Voor deze aangepaste dienstverle-

breed naar de totale gezinssituatie en kunnen hierdoor meer

ning zijn in navolging van landelijke richtlijnen en inspectie

maatwerk bieden. De regie van zorg komt hierdoor meer bij

verschillende scenario’s gemaakt. De JGZ toetst deze regelmatig

de ouders te liggen. Ook is verder ingezet op flexibilisering en

bij de landelijke inspectie. Het huidige scenario van dienst­

modernisering van de JGZ. Vanwege corona is de digitale

verlening houdt op grote lijnen in: vaccineren en zorg voor de

aanpak in een stroomversnelling gekomen, wat bijdraagt aan

allerkleinsten op het CJG + leerlingen van bijvoorbeeld speciaal

modernisering van de dienstverlening.

onderwijs. De rest van de contactmomenten vinden aangepast

Vaccineren De jeugdgezondheidszorg voert het Rijksvaccinatie­

• Diverse communicatie: o.a. uitgave Haags vaccinatie­

programma (RVP) uit. Hierin vallen vaccinaties voor

tijdschrift, social media-berichten, radio-uitzendingen,

jeugdigen tussen de 0 en 18 jaar. Vanwege corona werkt de

artikelen stadskrant, video’s, vaccinatie-infokaartjes.

JGZ met een aangepaste dienstverlening. Vaccineren blijft wel één van de topprioriteiten. De vaccinaties voor de

3. Actielijn: versterken van professionals.

0-4-jarigen hebben doorgang gevonden. Ook zijn op alle

• Webinar voor medewerkers van kinderopvang en

CJG-locaties vaccinatiemomenten geweest voor 4+, maar er

vrijwilligers van Moeders Informeren Moeders.

zijn ook vaccinaties voor deze 4+ doelgroep uitgesteld. De BMR/DTP is verplaatst naar januari 2021. Ook de

Verdieping cijfers vaccinatiegraad

2e HPV-vaccinatie van 2020 wordt in 2021 gezet.

Tussen de Haagse wijken zijn in de vaccinatiegraad soms grote verschillen te zien. Om de hierboven beschreven acties

Aanpak Verhogen vaccinatiegraad

om de vaccinatiegraad te verhogen gerichter in te kunnen

In Den Haag zetten we extra in op het verhogen van de

zetten, is er een verdiepingsslag van de vaccinatiegraad

vaccinatiegraad en -bereidheid middels de Aanpak

gemaakt op wijkniveau + etnische afkomst. Ook is er voor

Verhogen vaccinatiegraad (RIS303183). De uitvoering kent

een drietal vaccins een doorrekening gemaakt naar

drie pijlers. Per pijler zijn de uitgevoerde acties weergegeven.

vaccinatiegraad en etnische afkomst (op stedelijke niveau).

Overkoepelend heeft in september de eerste Haagse

Meer informatie hierover staat in de gezondheidsmonitor

vaccinatieweek plaatsgevonden waarin activiteiten en

van de GGD Haaglanden1, die in april

communicatie centraal stonden.

is gepubliceerd.

1. Actielijn: het wegnemen van belemmeringen;

Het RIVM brengt in de zomer hun jaarverslag uit waarin de

• Aantal CJG-locaties voor het inhalen van gemiste

vaccinatiegraad voor 2020 staat opgenomen.

vaccinaties is uitgebreid van 1 naar 9. • Op elk CJG zijn te allen tijde alle vaccins beschikbaar zodat indien nodig bij elk consult gevaccineerd kan worden. 2. Actielijn: communiceren en informeren; • Folders in meerdere talen beschikbaar op het CJG. • Geven van voorlichtingen op locaties in de stad waar vaccinatiegraad laag is, zoals bij vadercentrum Adam in Laak.

1 https://gezondheidsmonitor.ggdhaaglanden.nl/gemeenten/den-haag/themas/gezondheidszorg/vaccinatiegraad/

11 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

(Vroeg)signalering Haagse Kansrijke Start De ambitie van de Haagse Kansrijke Start (HKS) is dat alle

Hechting en een goede ouder-kindrelatie

kinderen die in Den Haag worden geboren (jaarlijks ongeveer

staan aan de basis van een gezonde ontwik-

6.500), gezond geboren worden en de meest optimale start

keling van ieder kind. Het gedrag van het

krijgen in die eerste 1.000 dagen, zodat zij zich zo gezond en

kind is mede een ingang om de ouder-kind-

veilig mogelijk kunnen ontwikkelen tot een volwassene.

relatie te veranderen. Het herkennen van en anticiperen op

Door vroegsignalering en preventieve interventies in de eerste

signalen in de ouder-kind relatie is de basis van de Infant

1.000 dagen maken meer kinderen kans op een goede start.

Mental Health (IMH)-visie. De opleiding tot Infant Mental

Het actieprogramma Kansrijke Start richt zich op het eerder en

Health-consulent, welke door een groep van jeugdverpleegkun-

beter signaleren en toeleiden naar passende ondersteuning

digen, gezinscoaches en een jeugdarts is gevolgd, geeft inzicht

van ouders in een kwetsbare positie in Den Haag. Het pro-

in welke zaken van invloed kunnen zijn op de relatie tussen de

gramma bestaat uit drie actielijnen: vóór de zwangerschap,

ouder en het (on)geboren kind en hoe je er vroegtijdig voor

tijdens de zwangerschap en na de geboorte. Samenwerking

kunt zorgen dat die relatie herstelt en normaliseert. Het

tussen het medische en sociale domein is een kernwaarde

opleiden van een groep professionals tot IMH-consulent is een

binnen de aanpak.

eerste stap op weg naar het breder implementeren van de IMH-visie binnen de JMO-organisatie.

Een belangrijke graadmeter voor deze aanpak is de perinatale gezondheid (zie commissiebrief, RIS308462).

Nu Niet Zwanger Net als op landelijk niveau maakt Nu Niet Zwanger (NNZ) ook in Den Haag onderdeel uit van de actielijn ‘Vóór de zwanger-

Wanneer sprake is van complexe casuïstiek, noodzaak

schap’ van Kansrijke Start. NNZ, dat in oktober 2020 is gestart,

van financieren van anticonceptie, of verwijzing naar samen-

ondersteunt kwetsbare mensen bij het maken van een bewuste

werkingspartners uit het medische domein (zoals verlos­

keuze over het moment van hun kinderwens, zodat zij niet

kundigen en centrum seksuele gezondheid) kan de inhoudelijk

onbedoeld zwanger raken. Professionals uit allerlei organisaties

coördinator van NNZ worden betrokken. In 2020 is dit 14 keer

gaan met hun cliënt actief in gesprek over de onderwerpen

gebeurd, waarbij 11 cliënten een gemotiveerde keuze hebben

kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Vanuit Kansrijke

gemaakt voor het uitstellen van hun kinderwens. Bij 9 cliënten

Start/Nu Niet Zwanger trainen we deze professionals. Zij zijn

is anticonceptie georganiseerd.

na de training aandacht­functionaris binnen hun organisatie. Er zijn 33 aandachtfunctionarissen getraind bij 10 verschillende organisaties in het sociaal domein. Zij voeren gesprekken met hun cliënten. In de halfjaarrapportage 2021 volgen cijfers over het aantal bereikte cliënten en gevoerde gesprekken.

33

aandachtsfunctionarissen getraind

12 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

10

verschillende organisaties

Prenatale huisbezoeken Prenatale huisbezoeken worden op verzoek van verloskundigen

Lactatiespreekuur

afgelegd door een jeugdverpleegkundige. Na de geboorte van

Borstvoeding levert een belangrijke bijdrage aan de

het kind kan de ondersteuning voortgezet worden in de vorm

ontwikkeling van een kind. Wanneer moeders problemen

van Stevig Ouderschap. In het kader van het programma

ondervinden met het geven van borstvoeding, kunnen

“Kansrijke Start” wordt dit aanbod versterkt. Er zijn gesprekken

zij ondersteund worden door een lactatiekundige. In

met verloskundigen en de JGZ om de verwijzing en onder­

2020 zijn met telefonische consulten en consulten op

steuning beter op elkaar af te stemmen.

locatie in totaal ruim 2.000 ouders bereikt, tegenover 1168 in 2019. De stijging kan verklaard worden doordat

In 2020 zijn er, vanwege corona, minder prenatale huisbezoeken

ouders die normaal gesproken hun vragen stellen

afgelegd dan in 2019 en 2018: 69 versus respectievelijk 115 en

tijdens het reguliere consult op het consultatiebureau,

143. Sommige huisbezoeken zijn omgezet naar een telefonisch

een lactatiekundige hebben gebeld wanneer dit consult

of digitaal contactmoment.

verviel vanwege corona.

Ouder-babyinterventie Deze interventie is erop gericht om hechtings-

69

prenatale huisbezoeken

problematiek te voorkomen als een ouder psychische klachten heeft na de geboorte van het kind. In 2020 zijn 41 gezinnen bereikt met de ouder-baby­ interventie, tegenover 53 moeders in 2019. Na de interventie lukt het ouders beter om de behoeften van hun baby te herkennen en hier adequaat op te reageren. Ouders ervaren dat zij meer zelfvertrouwen hebben gekregen en ervaren meer plezier in het contact met hun baby.

Stevig Ouderschap Stevig ouderschap is een bewezen effectieve interventie voor

De ouders die wel Stevig Ouderschap hebben ontvangen in

ouders met kinderen tot twee jaar oud die extra steun nodig

aangepaste vorm (telefonisch of bijvoorbeeld met wandelingen)

hebben bij het (aanstaande) ouderschap. Hiermee wordt het

waren tevreden met deze vorm van ondersteuning.

zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van ouders vergroot en onder andere het risico op kindermishandeling verkleind.

05

jeugd

Aantal ouders dat Stevig Ouderschap heeft ontvangen

In zes tot tien huisbezoeken kijkt de jeugdverpleegkundige met kwetsbare ouders mee en adviseert hen bij en ondersteunt hen

689

in de opvoeding van het kind. In 2020 hebben er minder Stevig Ouderschap-contacten

751

659

478

plaatsgevonden doordat er minder huisbezoeken mogelijk waren en niet alles door een telefonisch of ander contact kon worden vervangen. Vooral nieuwe ouders vonden een start maken moeilijk door onbekendheid met het aanbod.

13 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

2017

2018

2019

2020

Aanpak eenzaamheid 2020 ziel wijden aan hun taak om mensen kleine en grote Samen met de stad

handreikingen te bieden. Ook te denken aan nieuwe

Ook in 2020 vormde het actieplan ‘Met z’n

initiatieven zoals de Participatiekeuken, waar maaltijdbe-

allen niet alleen’ (RIS301657) de basis voor

zorging en een praatje samengingen. Ook kregen we in

de aanpak eenzaamheid. Corona heeft veel

2020 nog meer kennis over de aard, omvang en oorzaken

impact gehad op senioren. Ze konden minder deelnemen

van eenzaamheid, veelal in samenspraak met integrale

aan fysieke activiteiten. Door het thuiszitten werd het

partners.

begrip voor eenzaamheid opeens een direct herkenbare realiteit voor velen.

Wat hebben we bereikt in 2020?

In coronatijd zijn veel initiatieven ontstaan om eenzaam-

• Ondanks de lockdown waren er 10 actieve OpenJeHart-

heid tegen te gaan. Onze partners Lief & Leed, Open Je Hart,

groepen met 677 actieve leden in 2020;

Vraag Elkaar, de Haagse Community tegen Eenzaamheid en

• 230 Lief en Leedstraatjes in Den Haag;

de School voor Eenzijn vonden elk hun eigen oplossingen

• 2.522 vriendschapsmatches en 2256 corona coaching

om flink bij te dragen. Het ging bijvoorbeeld om Lief en Licht-pakketjes, extra telefonische ondersteuning en

contacten via VraagElkaar; • Ruim 40.000 senioren werden via de Soeper Winter

combinaties van digitale en kleinschalige contactmomen-

voorzien van soep en een praatje aan de deur.

ten. Het was verrassend en hartverwarmend hoe buren,

Voor meer resultaten per project verwijzen we naar

vrijwilligers, professionals en ondernemers zich met hart en

bijlage 1.

Service en ondersteuning Opvoedondersteuning In elk CJG is een opvoedsteunpunt aanwezig. Ouders kunnen

Groepsbijeenkomsten hebben alleen in januari en februari

hier terecht voor laagdrempelige steun en advies bij enkel­

2020 plaatsgevonden. Met 37 bijeenkomsten zijn 188 deel­

voudige opvoedvragen. Het opvoedsteunpunt biedt individuele

nemers bereikt. Thema’s waren onder andere ‘mindful ouder-

ondersteuning (één-op-eén-gesprekken tussen ouder en

schap’, ‘pubers’ en ‘oudercafés’.

pedagogisch adviseur) en groepsondersteuning (meerdere ouders komen bijeen en één bepaald thema wordt onder de loep genomen). Er is aan 1128 ouders individuele opvoedondersteuning geboden en gemiddeld zijn per ouder zo’n vijf gesprekken

8

gevoerd. De opvoedondersteuning heeft voornamelijk telefonisch, per e-mail, whatsapp en middels videobellen plaats­ gevonden. Hoewel het aantal bereikte ouders nagenoeg

pedagogisch adviseurs

8

Arabischsprekende moeders

hetzelfde is, zijn er fors meer gesprekken gevoerd. Een mogelijke reden is dat door het ontbreken van face-to-face-­contacten

In 2020 hebben 8 pedagogisch adviseurs het trainersdiploma

vraagverheldering, het overbrengen van informatie en advies

voor ‘Het Begint bij Mij’ gehaald. Zij zijn nu gecertificeerd om

en coaching meer inzet en tijd vraagt. (Video)bellen gaat over

zelfstandig trainingen te geven aan ouders, waarbij wordt

het algemeen beter bij reeds lopende trajecten. Bij nieuwe

uit­gegaan van de eigen kracht van die ouders. Door pedagogisch

aanmeldingen is het lastig en kunnen signalen worden gemist.

adviseurs op te leiden is de kennis nu geborgd in het CJG. Door

Desondanks wordt de meerwaarde van ondersteuning door

corona zijn de groepen die gepland stonden om voor de zomer

middel van belafspraken (buiten kantoortijden) ervaren en

te starten afgeblazen. Na de zomer zijn er 7 groepen verzorgd

wordt dit meegenomen voor de langere termijn.

met in totaal 42 deelnemers. Daarnaast is eind van het jaar een achtste groep gestart in het Centrum met 8 Arabischsprekende moeders.

14 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

06

jeugd

Bereik opvoedsteunpunten 2017

2018

2019

2020

Aantal ouders dat opvoedsteunpunt bezocht

1.046

1.096

1.227

1.128

Aantal ouders dat groepsbijeenkomst bezocht

1.578

1.794

2.000

188

Pilot Rubenshoek

POH-JGGZ

In het kader van het versterken van preventie in het CJG en het

De huisartsenpraktijk is een belangrijke plek om preventie in

(nog) meer outreachend werken, heeft er in 2020 een pilot

de eerste lijn vorm te geven en het beroep op de ingekochte

plaatsgevonden met het opvoedsteunpunt bij gezondheids­

gespecialiseerde jeugdhulp te verkleinen. In 2019 is de praktijk-

centrum de Rubenshoek.

ondersteuner Jeugd Geestelijke Gezondheidszorg (POH-JGGZ)

Een pedagogisch adviseur (PA) van het opvoedsteunpunt CJG

ingezet bij 19 huisartsen in Leidschenveen en Scheveningen.

Centrum is 8 uur per week in het gezondheidscentrum beschik-

In 2020 zijn ongeveer 20 huisartsen ondersteund in twee

baar geweest voor huisartsen en gezinnen met vragen over

gezondheidscentra in Leidschenveen en vijf zelfstandige

opvoedproblematiek. Huisartsen waren unaniem tevreden over

huisarts­praktijken in Scheveningen. De POH-JGGZ’ers zagen

de aanwezigheid van de PA. De samenwerking tussen het CJG

vanaf de start van de pilot in 2019 tot en met december 2020

en de huisartsen is verbeterd. Ook hebben de huisartsen meer

442 gezinnen. Van de 317 afgesloten trajecten is 56% afgebo-

kennis gekregen van het jeugddomein. De casuïstiek bleek

gen naar het voorliggend veld. Van de casuïstiek wordt 47%

echter te zwaar voor het opvoedsteunpunt, omdat vaak sprake

begeleid door de POH-JGGZ zelf zonder dat verdere verwijzing

was van meervoudige gezinsproblematiek. Voor het vervolg van

hoeft plaats te vinden. De POH-JGGZ leidt 7% door naar het

de pilot is daarom besloten om dit aan te passen naar een

jeugdteam of het preventieve voorliggende veld. De POH-JGGZ

praktijk­ondersteuner Jeugd & Gezin (POJ&G). De POJ&G moet

voert gemiddeld vier gesprekken per cliënt.

in staat zijn brede gezinsproblematiek te signaleren en zo mogelijk aan te pakken bij gezinnen waarbij de kinderen in de

+

knel (dreigen te) komen. Hierbij is het van belang om samen te werken met de gehele dienstverlening van de JMO, dus niet alleen met het CJG, zodat problemen een integrale oplossing krijgen.

Vrijwillige maatjesprojecten Diverse organisaties in Den Haag bieden jeugdigen en

Vanwege corona zijn in 2020 veel projecten gedeeltelijk digitaal

ouders/opvoeders steun en informele hulp door de inzet van

uitgevoerd. In totaal zijn met acht maatjesprojecten (Moeders

vrijwilligers. Hiermee worden ouders versterkt en/of ontzien

informeren Moeders, Voorleesexpress, Spel aan huis, Eigen

en kinderen gesteund in hun ontwikkeling. Deze vrijwillige

Toekomst Plan, Homestart, Vitalis, Elance en &DreamsMatter)

inzet kan bijdragen aan het voorkomen van zwaardere

in totaal ruim 1.250 jeugdigen en ouders ondersteund. Hierbij

problemen en escalatie van zorg.

waren bijna 500 vrijwilligers betrokken. In 2020 is er een opvallende toename in het aantal aanmeldingen van vrijwilligers. Ook blijkt het eigen netwerk van gezinnen bereidwillig te zijn. Tot slot biedt Moeders informeren Moeders sinds 2020 ook prenatale ondersteuning. MIM-vrijwilligers worden getraind om, op verzoek van de verloskundige, ingezet

1.250

jeugdigen en ouders

500

vrijwilligers

15 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

te worden tijdens de zwangerschap om moeders te begeleiden en goed voor te bereiden op de bevalling.

Cursusbureau CJG

KOPP/KOV

Bij het cursusbureau van het CJG worden verschillende

KOPP/KOV staat voor Kinderen van

cursussen gegeven voor (aanstaande) ouders. Over het

Ouders met Psychische Problemen

algemeen ligt het tarief van deze cursussen lager dan dat van

(KOPP) en Kinderen van Ouders met een

andere aanbieders in de stad. In 2020 hebben de meeste

Verslaving (KOV). Met deze interventie

cursussen en bijeenkomsten online plaatsgevonden. Er zijn

ondersteunen we ouders met psychiatri-

48 prenatale cursussen gegeven waarvoor 213 ouders zich

sche of verslavingsproblemen bij de

hadden aangemeld. Daarnaast waren er 14 commerciële

opvoeding van hun kinderen. Er is aan

gezinnen met een

cursussen waaraan 51 deelnemers hebben deelgenomen. Met

41 gezinnen hulp geboden door Bureau

afgesloten traject

voorlichtingen op het consultatiebureau voor baby’s en peuters

Basiszorg, een toename van 11 ten

zijn 122 ouders bereikt. De afgelopen jaren is er sprake van een

opzichte van 2019. Reden hiervoor is dat begin 2020 relatief

dalende trend in het bereik van het cursusbureau. Er is in de

veel trajecten zijn afgesloten, waardoor meer nieuwe gezinnen

stad een steeds groter aanbod van soortgelijke cursussen,

konden worden ondersteund. Over heel 2020 is met 21 gezinnen

waardoor inwoners minder vaak voor het cursusbureau kiezen.

een traject afgesloten (respectievelijk 16 en 13 in 2019).

We onderzoeken hoe we het cursusbureau binnen dit aanbod

Aan 16 gezinnen is nazorg geboden.

21

meer bekendheid kunnen geven. 07

jeugd

Aantal deelnemers aan bijeenkomsten cursusbureau

Weerbaarheidstrainingen voor kinderen in ongunstige opvoedsituaties

275

Bijeenkomsten/ cursussen rond zwangerschap, bevallen en fitheid na de bevalling

Deze groepstrainingen zijn voor kinderen die opgroeien in

202

situaties van huiselijk geweld, waar sprake is van een complexe scheiding en/of waar ouders kampen met psychiatrische

213

problematiek. In 2020 zijn 44 trainingen gegeven waarmee 296 ouders en kinderen zijn bereikt. Dit lijkt een forse toename ten opzichte van 2019, toen met 35 trainingen 142 kinderen en

317 Babyvoorlichtingsbijeenkomsten

ouders zijn bereikt. Echter, in de cijfers van 2019 is een gezin

387 106

als één deelnemer geteld, terwijl in 2020 de deelnemers aan de kindgroep en de oudergroep apart zijn geteld. Het bereik in 2020 was dan ook vergelijkbaar met dat in 2019.

160 Commercieel baby massage en moeder-baby yoga

Sociale Vaardigheidstrainingen voor kinderen met beginnende psychische klachten

60 51

In 2020 zijn 49 trainingen aangeboden aan kinderen met lichte psychische klachten, waarvan

200 Peutervoorlichtingsbijeenkomsten

224

2018  

2019  

50

over Den Haag. Met de trainingen voor kinderen en jongeren met lichte psychische klachten zijn 327 jeugdigen en hun ouders bereikt. Dit aantal is bijna gelijk aan het aantal bereikte

16 0

18 sociale vaardigheidstrainingen op basisscholen verspreid

jeugdigen en ouders in 2019 (337). 100 150 200 250 300 350 400

2020

16 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

(Complexe) scheidingen Er waren 914 contactmomenten met het Kennis­

Regiegroep complexe scheidingen. Bij deze

centrum Kind en Scheiding voor Den Haag in 2020.

Regiegroep zijn onder andere de advocatuur,

Daaruit blijkt dat meer ouders (397) en professio-

Jeugdbeschermings­tafel, Raad voor de

nals (517) dan in 2019 (in totaal 719 contact­

Kinderbescherming, Jeugd­bescherming West en

momenten) de juiste informatie en eventuele hulp

Kenniscentrum Kind en Scheiding aangesloten. De

hebben weten te vinden. Vragen gaan voornamelijk

themabijeenkomsten zijn gevolgd door 36 school-

over corona en omgang, informeren van kinderen na besluit

maatschappelijk werkers. De pilot Gezinsvertegen­woordiger

scheiding, communicatie met de ex-partner en positionering in

vanuit het landelijke regiolab Scheiden zonder Schade is

een scheidingszaak door professionals. Om schoolmaatschap-

gestart in oktober 2020, waarbij leerpunten en resultaten

pelijk werkers meer informatie te geven en bewuster te maken

rondom de rol van de gezinsvertegenwoordiger worden

van complexe scheidingen zijn er in 2020 speciale themabij-

gemonitord en onderzocht. Daarnaast is gestart met spreek-

eenkomsten (juridische aspecten, de richtlijnen/protocollen en

uren op locatie, maar door de coronamaatregelen konden de

gesprekstechnieken) ontwikkeld en gegeven vanuit de

spreekuren op verschillende locaties alleen online plaatsvinden.

Mensenhandel minderjarigen Centrum 16•22 verzorgt preventieprojecten op scholen voor

Met de cursus “Echte liefde of loverboy?”

groepen jongeren om te voorkomen dat zij slachtoffer worden

worden jongeren uit het speciaal

van loverboys/mensenhandel. Bij de meiden richt het project

onderwijs en zeer moeilijk lerende

en de workshops zich op het vergroten van hun weerbaarheid,

kinderen en hun ouders bewust gemaakt

bij de jongens op het voorkomen van grensoverschrijdend

van de verraderlijke verleidingstechnie-

(seksueel) gedrag. In 2020 zijn er 10 groepen meisjes op het

ken van mensenhandelaren. In 2020 zijn

vmbo/havo/vwo bereikt en 36 groepen jongens op het praktijk-

er 10 trainingen gegeven aan in totaal

onderwijs/vmbo/havo/vwo. Op het Praktijkonderwijs, waar het

78 jongeren, waarmee er ongeveer

project in aangepaste (LVB-)vorm wordt aangeboden, zijn

evenveel jongeren zijn bereikt als in 2019

25 groepen meisjes bereikt. In totaal zijn ruim 700 jongeren

(toen 73). Er zijn 3 sociale media workshops gegeven aan in

bereikt. Het bereik ligt lager dan in 2019 (1000 jongeren)

totaal 55 jeugdigen en 1 workshop aan 10 leraren. Door de

vanwege de coronamaatregelen. De workshops voor het MBO

coronamaatregelen zijn 4 workshops, waarvan 2 workshops

hebben niet plaats kunnen vinden.

700

jongeren totaal

voor ouders en/of leraren niet door­gegaan. Deze zijn over­ geheveld naar 2021.

Bereik van het JIP Het Jongeren Informatie Punt (JIP) voorziet in een laag­

worden vanwege de sluiting van scholen en afgelasting van

drempelige plek waar jongeren informatie en advies krijgen en

evenementen. Er zijn in totaal 1292 jongeren, ouders en

lichte ondersteuning. Dit kan onder andere via de (gerichte)

professionals bereikt met 44 voorlichtingen

inloopspreekuren, WhatsApp en sociale media. In 2020 is een

(waarvan 2 digitaal) en 8 ‘live’ pr-momen-

chatfunctie op de website toegevoegd aan de dienstverlening.

ten. Het aantal volgers op sociale media is

Het aantal fysieke contactmomenten is in 2020 afgenomen.

toegenomen, door een grote toename van

Het totaal aantal telefonische en digitale contactmomenten is

het aantal instagram­volgers.

ongeveer gelijk aan dat in 2019. Met de themabijeenkomsten zijn naar schatting ongeveer evenveel jongeren bereikt als

Bereik

2017

2018

2019

2020

vorige jaren. Doordat de cijfers van Sense/Centrum Seksuele

Contactmomenten JIP

2.427

2.495

2.104

1.907

Gezondheid ontbreken, is het precieze aantal echter niet

Themaspreekuren

610

565

662

528*

bekend. Het Loket Jonge Moeders is goed bezocht, toen veel

Volgers op Social Media

3.640

3.620

5.423

5.532

andere organisaties gesloten waren vanwege corona bleven zij open. Het JIP heeft 46 jongeren aangemeld voor de Schulddienstverleners van het ‘Goed met Geld-spreekuur’. Voorlichtingen en publieksacties konden zeer beperkt verzorgd

17 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

* Werkelijke aantal ligt hoger. Het is onbekend hoeveel jongeren zijn bereikt met de themaspreekuren van Sense/Centrum Seksuele Gezondheid.

Bron: Jongeren Informatie Punt

Informatievoorziening Bekendheid CJG Vier op de vijf ouders van thuiswonende jeugdigen kennen

Ouders zijn het meest bekend met de JGZ, op afstand gevolgd

het Centrum Jeugd & Gezin (80%). Dat is vergelijkbaar met

door jeugdhulp/gezinscoach, het opvoedsteunpunt/pedagogi-

2019 (81%). Het CJG is minder bekend bij inwoners met een

sche adviseur en de bijeenkomsten of cursussen over opvoeden

niet-­westerse achtergrond, hoewel de bekendheid in 2020 is

en opgroeien. De CJG-Servicelijn is het minst bekend.

gegroeid ten opzichte van 2019 (73% versus 69%).

De cijfers lijken sterk op die van voorgaande jaren, alleen het opvoedsteunpunt is minder vaak genoemd dan vorig jaar.

08 100 90

jeugd

Mate van bekendheid activiteiten CJG bij ouders

91%

2019  

Bron: Inwonersonderzoek 2020 Jeugd

2020

91%

80 70 60 50 40

35%

30

25%

32%

31% 24%

24%

20

14%

14%

10 0 Consultatiebureau, jeugdarts of jeugdverpleegkundige

Opvoedsteunpunt of pedagogisch adviseur

Jeugdhulp of gezinscoach

Bijeenkomsten of cursussen

Servicelijn

Voor informatie over opgroeien en opvoeden doen ouders het

beduidend vaker geraadpleegd dan bij de voorgaande meting

meest een beroep op het eigen netwerk. Iets meer dan de helft

(van 69% in 2019 naar 79% in 2020). Lager opgeleiden maken

van de ouders raadpleegt internet of sociale media. Vier op de

veel minder gebruik van alle informatiebronnen dan gemiddeld

tien gaan te rade bij de huisarts, school of het Centrum Jeugd

(met uitzondering van maatschappelijk werk). Dat was in 2018

en Gezin. De eigen familie of het eigen netwerk wordt dit jaar

en 2019 ook zo.

09

jeugd

Manieren van informatievoorziening bij ouders

2019  

100 90

79%

80 70

69%

63% 56%

60

49%

50

41%

40

46%

41%

38%

39%

30 20 10 0 Eigen netwerk

Internet/Sociale media

18 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

School

Huisarts

Centrum Jeugd & Gezin

2020

Click, call, face en clientondersteuning Voordat er sprake is van een Wmo-melding kunnen Hagenaars

in het aantal telefonische oproepen dat centraal binnenkwam

op verschillende manieren informatie krijgen of om hulp

bij Klantenservice SZW. Dit is dus eigenlijk een verschuiving.

vragen. Digitaal via de gemeentelijke website of social media (‘click’) of door te bellen (‘call’) naar de Klantenservice. Inwoners

12

wmo

Cliëntondersteuning – Face

die bij een fysiek loket langs willen, kunnen terecht bij het Servicepunt XL in de buurt (‘face’). Daar kunnen zij terecht voor informatie en advies over zorg en ondersteuning, wonen, werk en inkomen. Veel vragen kunnen meteen worden beantwoord

5.206

of opgelost door de inzet van algemeen maatschappelijke ondersteuning of voorzieningen. Voor vragen en meldingen op

9.933

het gebied van de Wmo zijn Wmo-casemanagers aanwezig op het Servicepunt XL. 10

wmo

45.182

13.467 2019

Digitale informatievoorziening – Click

2020

 Gebruik onafhankelijke clientondersteuning Aantal bezoekers Servicepunten XL met informatie- en adviesvragen

23.704

22.431 310.502

De cijfers over 2020 worden vooral ingekleurd door de coronacrisis. Vanwege de RIVM-maatregelen waren de 17 Service­ punten XL in de periode van 19 maart tot 15 juni gesloten. In

169.648

deze periode was het callcenter ‘Den Haag Helpt’ actief. Veel mensen belden op met vragen over praktische zaken in relatie

2019

2020

tot corona. Dit verklaart een deel van de stijging van het aantal cliënten met informatie- en adviesvragen ten opzichte van 2019. Voorts speelt mee dat een deel van de voorliggende

Aantal ingevulde webformulieren Aantal bezoeken

voorzieningen minder beschikbaar waren en mensen behoefte hebben aan ‘ventilerende’ gesprekken die geregistreerd zijn

Er is een groot verschil zichtbaar tussen de cijfers van 2019 en

onder “informatie en advies”. Tot slot is in 2020 gestart met een

2020. Het aantal bezoekers ligt in 2020 veel lager door het

nieuwe manier van registreren. Hierdoor wordt een deel van

verschil in gebruik van webstatistieken. De statistieken in 2020

cliënten die voorheen onder individuele clientondersteuning

geven een beter beeld van het gebruik van de website.

werden geregistreerd onder informatie en advies geregistreerd. Deze verschuiving verklaart een deel van de toename op

11

wmo

Telefonisch informatievoorziening – Call

informatie- en adviesvragen en een daling in individuele clientondersteuning.

56.327

Gebruik onafhankelijke cliëntondersteuning

46.917

Individuele clientondersteuning vond in 2020 veelal telefonisch of digitaal plaats. Voor een groot deel van de cliënten is telefonische begeleiding niet toereikend. Waar noodzakelijk of wenselijk vindt de dienstverlening plaats op de Servicepunten XL of bij mensen thuis. De Servicepunten XL zijn sinds 15 juni op

2019

2020

afspraak geopend. De daling ten opzichte van 2019 is deels te verklaren doordat telefonische of digitale begeleiding meer tijd kost dan face-to-face contact. Ook de toename van het aantal

Tijdens de ‘intelligente lockdown’ sloten de Servicepunten XL

cliënten met meervoudige of complexe problematiek verklaart

en de gemeentelijke loketten. Het callcenter ‘Den Haag Helpt’,

een deel van de daling. Een veelvoorkomend voorbeeld is de

dat georganiseerd is door de welzijnsorganisaties, was vanaf

combinatie van relatieproblemen, woningnood en financiele

19 maart tot 15 juni operationeel. Veel inwoners wisten het

problemen. Dit maakt dat trajecten meer tijd en inzet kosten.

callcenter te vinden. Ook stelden inwoners hun vraag vaker rechtstreeks aan de Wmo-casemanager. Dat verklaart de daling

19 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Trainingen CJG-Academie Om de kwaliteit van de dienstverlening in de jeugdteams

In totaal zijn in 2020 met 133 trainingen 1.042 deelnemers

hoog te houden, hechten wij waarde aan goede scholing.

bereikt. In 2019 werden met 91 trainingen 1.085 deel­

De CJG-Academie zorgt voor een opleidingsomgeving die

nemers bereikt. Het gemiddeld aantal deelnemers per

gericht is op het vergroten van de kennis en vaardigheden

training is het afgelopen jaar dus gedaald, maar wel heeft

van de CJG-professional (en in toenemende mate ook de

nagenoeg hetzelfde aantal professionals trainingen

Wmo-professional). De praktijk met lastige beroepssituaties

gevolgd. De training die het meest gevolgd is door jeugd-

staat centraal. Binnen het scholingsplan van de CJG-

hulpprofessionals (242) is de verplichte training

professional is veel aandacht voor de beroepsregistraties.

‘Rapporteren en doelstellingen formuleren’. Door de

Vanaf maart tot juni 2020 hebben er weinig tot geen

JGZ-professionals (144) is de verplichte training

trainingen plaatsgevonden. Na het zomerreces zijn alleen

‘Gezamenlijk inschatten zorgbehoefte’ (zie ontwikkelingen

de verplichte trainingen online gepland. De trainingen uit

JGZ) het vaakst gevolgd. Aan diverse e-learnings namen

het open aanbod die na maart 2020 stonden gepland zijn

680 CJG-professionals deel.

geannuleerd. Voor 2021 staan deze trainingen wel weer (online) gepland.

1.042

680

deelnemers

deelnemers

aan trainingen

aan e-learnings

20 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

3. Hulp Toegang tot (gespecialiseerde) hulp Jeugdteams De jeugdteams zijn samengesteld uit jeugdprofessionals met

Door een goede bereikbaarheid en beschikbaarheid van

diverse expertises die ook generalistisch kunnen werken. De

gezins­coaches vanwege het thuiswerken, worden vragen van

gezinscoaches in de jeugdteams werken vanuit het principe

gezinnen vrijwel direct beantwoord. Door deze manier van

één gezin, één plan, één regisseur. De gezinscoaches worden

werken is er ruimte om vaker contact te hebben, ook voor een

ingezet vanuit diverse moederorganisaties, veelal specialisti-

korte vraag. Gezinscoaches krijgen van ouders terug dat zij

sche jeugdhulporganisaties. Zij zijn verantwoordelijk om hun

dit als prettig ervaren. Uiteraard is daar waar mogelijk en

specifieke kennis op het perceel waarop hun professionals

noodzakelijk ook fysiek contact geweest met gezinnen.

actief zijn, op orde te houden. Ook zijn er gemeentelijke

Hiervoor zijn coronaproof-­kamers op de CJG’s ingericht en is

gezinscoaches en gedragswetenschappers actief in de jeugd-

er vaak buiten met gezinnen en jongeren afgesproken. Indien

teams. Aansturing van de teams vindt plaats door gemeente-

nodig zijn er ook huisbezoeken afgelegd.

lijke teammanagers, waarbij er veel contact en afstemming is met de managers van de moederorganisaties.

13

jeugd

Aantal nieuwe en afgesloten dossiers

Aantallen gezinsdossiers en cliënten In 2020 zijn 3.061 nieuwe gezinsdossiers gestart. De instroom is daarmee iets lager dan vorig jaar. Er zijn wel fors meer gezinsdossiers afgesloten, te weten 3.632. Het aantal unieke

1.818

Aantal openstaande gezinsdossiers bij start kalenderjaar

1.589

cliënten dat in 2020 hulp ontving van de jeugdteams bedraagt 6.266. Dit aantal ligt lager dan in 2019 (6602). De reden hiervoor is dat we steeds kritischer kijken of het jeugdteam de

3.087

Aantal nieuwe gezinsdossiers

3.061

aangewezen plek is voor ondersteuning of dat bijvoorbeeld de voorzieningen in het voorliggend veld beter passend zijn. We werken ook meer preventief, waarbij bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk-maatjes worden ingezet op scholen, waardoor

3.259

Aantal afgesloten gezinsdossiers

3.662

aanmelding bij het CJG niet meer nodig is. In de verschillende stadsdelen wordt het aanmeldlijstbeheer actief in samen­ werking met de Wmo-wijkteams, de JGZ, het opvoedsteun­punt en de mede­werker wijkcontacten en netwerken (WENner) vormgegeven. Het Toegang en regieteam (T&R-team) is een vast onderdeel in het proces geworden bij verwijzing naar de specialistische jeugdhulp of een maatwerkarrangement bij de Wmo. Ook is er nauwkeurig gekeken of dossiers in aanmerking kwamen voor een Wlz-indicatie.

21 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

1.589

Aantal openstaande gezinsdossiers bij eind kalenderjaar

1.412 0

2019  

2020

Bron: CJG/JMO (Bregje)

1.000

2.000

3.000

4.000

5.000

Kenmerken van de jeugdige cliënten Van de cliënten die de gezinscoaches op 1 januari 2021 in

leeftijdsverdeling is de groep 4-12-jarigen (1.034 cliënten),

behandeling hadden, was 57% man en 43% vrouw. Dat is

gevolgd door de groep 12-18-jarigen (760 cliënten). De verde-

nagenoeg gelijk aan 2019. De grootste groep cliënten qua

ling over de leeftijdscategorieën is gelijk gebleven aan 2019.

14

jeugd

Verdeling cliënten naar geslacht en leeftijd 50

43%

44%

2019  

2020

48% 48%

40

36% 36%

30

Meisjes

20

57%

56%

13% 12% 10

3%

3%

Jongens

0-4 jaar

4-12 jaar

12-18 jaar

1%

0%

0 18-23 jaar

>23 jaar

Bron: CJG/JMO (Bregje)

15

jeugd

Aantal unieke cliënten in openstaande dossiers per stadsdeel op peildatum 1 januari 2019

2020

Stedelijke teams

463

19,7%

503

23,6%

Centrum

461

19,6%

398

18,6%

Escamp

462

19,6%

394

18,5%

Haagse Hout

69

2,9%

78

3,7%

Laak

176

7,5%

162

7,6%

Leidschenveen-Ypenburg

186

7,9%

180

8,4%

Loosduinen

93

3,9%

93

4,4%

Scheveningen

307

13,0%

197

9,2%

Segbroek

139

5,9%

132

6,2%

Totaal

2.354

2.135

Bron: CJG/JMO (Bregje)

Het VO-team registreert vanaf 2020 als stedelijk team. Om die

is. In de loop van 2020 liep ook het flexteam vol met zware

reden is er een lichte verschuiving tussen het aantal open-

casuïstiek, waardoor de caseload van deze gezinscoaches lager

staande dossiers in de stedelijke teams en de lokale teams.

was dan in 2019. Dit verklaart de afname van openstaande

Administratief gezien valt het (stedelijke) flexteam onder

dossiers in Scheveningen.

Scheveningen. Dit team pakt zaken op waar de nood het hoogst

22 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Aanmelders nieuwe gezinsdossiers Van de nieuwe aanmeldingen bij de jeugdteams is in 2020

de schoolsluiting, wat rust bracht in het gezin en waardoor

22% via een zorgmelding van Veilig Thuis binnengekomen.

problemen, al dan niet tijdelijk, minder prominent aanwezig

Het percentage is vergelijkbaar met 2019. Het aantal aanmel-

waren. Er is sprake van een toename in het percentage aan­

dingen dat afkomstig is van ouders of verzorgers zelf, is wat

meldingen door zorgaanbieders (25% tegenover 18% in 2019).

lager dan in 2019 (19% in 2020 ten opzichte van 23% in 2019).

Om meer zicht te hebben op toeleidingen zijn zorgaanbieders in

Reden hiervoor kan zijn dat tijdens de coronamaatregelen en de

2020 gestimuleerd toeleidingen via het CJG te regelen in plaats

sluiting van de scholen er minder gesignaleerd is en er daardoor

van de huisarts. Ook zijn vaker toeleidingen afgegeven voor een

minder gezinnen gewezen zijn op de mogelijkheden bij het

kortere periode, omdat met de komst van het T&R-team

jeugdteam door bijvoorbeeld onderwijs en welzijns­organisaties.

kritischer wordt gekeken naar de duur van de ingezette zorg.

Ook waren er gezinnen die juist minder stress ervaarden tijdens

Beide zaken hebben mogelijk bijgedragen aan de toename.

16

Verdeling aantal nieuwe gezinsdossiers per aanmelder

jeugd

0%

2%

19%

23%

23%

2019

31%

2020

13%

10% 8%

23% 15%

31%

1%

1% Ouders/verzorgers jeugdige  

Onderwijs  

Politie  

Huisarts  

Gecertificeerde instelling*  

* Hiertoe worden, evenals in de jaarrapportage van 2019, ook de JGZ en zorgaanbieders gerekend.

Specialistische jeugdaanbieder  

Overige

Bron: Inwonersonderzoek 2020 Jeugd

Toegang tot de Wmo Klanttevredenheid toegang tot de Wmo

Meldingen

Vanaf 2020 wordt de Haagse tevredenheidsscore (HTS) standaard

De verwachting in de eerste Haagse Maatschappelijke

uitgevraagd als de cliënt zijn Wmo-advies heeft ontvangen.

Impactanalyse Coronacrisis (RIS305404) was dat de zorgvraag

We vragen de cliënt hoe gemakkelijk het was om zijn hulpvraag

toe zou nemen en dat er sprake zou zijn van een mogelijk

te melden.

uitgestelde zorgvraag. Vooralsnog zien wij dat in 2020 niet terug in de Wmo-meldingen. De gemiddelde doorlooptijd van

17

wmo

Klanttevredenheid toegang tot de Wmo

melding tot advies bij de Wmo is versneld van 67 dagen in 2019 naar 51 dagen in 2020. Vanuit de Wmo wordt de melding

9%

zoveel mogelijk digitaal of via (beeld)bellen opgepakt. Waar de

3% 18%

dienstverlening stagneert of de ondersteuningsbehoefte niet goed in kaart kan worden gebracht, voert de Wmo een (huis) bezoek uit.

26%

44%

Erg gemakkelijk

Gemakkelijk

Neutraal

Moeilijk

23 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

Erg moeilijk

18

wmo

19

Aantal Wmo-meldingen

wmo

Verdeling afgehandelde meldingen

33.659 2019

24%

30%

31.347

2019

49%

2020 18%

11%

29.599

10%

2020

42%

16%

31.427 0

7.000 14.000 21.000 28.000 35.000

Ontvangen meldingen

Wmo-voorziening Combinatie Wmo-voorziening en voorliggende voorzieningen Welzijn of andere voorliggende voorziening Eigen netwerk

Afgehandelde meldingen

Van de afgehandelde meldingen leidt 42% van de gevallen tot een Wmo voorziening. 18% van de gevallen wordt opgepakt 20

wmo

Werkvoorraad

Per 31 december 2020

3.480

door Welzijn of een andere voorliggende voorziening als bijvoorbeeld Haags Ontmoeten. In 16% van de gevallen leidt de melding tot een combinatie van zowel een Wmo voorziening

bedroeg de werkvoorraad

zoals een voorliggende voorziening. 24% van de meldingen krijgt het advies de hulpvraag in het eigen netwerk op te pakken. In 2020 zijn meer meldingen verwezen naar het sociale netwerk en het voorliggende veld.

21

wmo

Spreiding doorlooptijden in 2020

De gemiddelde doorlooptijd van

Doorlooptijd van melding tot advies in dagen

melding tot advies bij de Wmo is

300

versneld van 67 dagen in 2019 naar 51 dagen in 2020. Dit komt

260

ontvangen meldingen en de

240

op de gemeente (minder reistijd) en burgers (beter bereikbaar).1 Door de grote caseload bij case­ managers is de doorlooptijd

180

Casemanagers moeten zowel

140

Een zorgvuldig onderzoek blijft het uitgangspunt. Waarbij we grondig onderzoek doen naar de wensen en behoeften van de cliënt, de eigen mogelijkheden, het sociale netwerk en alternatieve oplossingen verkennen.

kwartiel 1

200

160

vragen afhandelen.

kwartiel 2

220

langer dan de wettelijke termijn. eenvoudige als complexe hulp­

kwartiel 3

280

door een daling van het aantal impact van de RIVM-maatregelen

kwartiel 4

120 100 80 60 Wettelijke termijn 42 dagen

40 20 0

2 Zie ook RIS306649.

24 JAARRAPPORTAGE 2020 JEUGD EN WMO

jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

De boxplot toont de spreiding van deze meldingen ten opzichte

ten opzichte van de gemiddelde doorlooptijd (grijze vlak).

van de wettelijke doorlooptijd van 42 dagen (de stippellijn) en

Ieder kwartiel staat voor 25% van de afgehandelde aanvragen.

Inzet (gespecialiseerde) hulp Jeugdteams Doorlooptijden De doorlooptijden van openstaande gezinsdossiers is in 2020

Ook al daalt de doorlooptijd van de

licht gestegen ten opzichte van 2019. De gemiddelde doorloop-

afgesloten dossiers licht, de doorloop­

tijd was 373 dagen in 2019 en 396 dagen in 2020. Een mogelijke

tijden blijven relatief lang vanwege

reden kan zijn dat gezinscoaches in verband met corona en de

onder andere de overbruggingszorg die

onbekendheid met de ontwikkelingen hierin, een gezin iets

geboden wordt in de tijd dat gewacht wordt op hulp vanuit

langer vasthouden, soms ook expliciet op verzoek van het gezin.

zorgaanbieders of aanpalende wetten. En mogelijk ook omdat

Dit is ook in landelijke trends waarneembaar.

we langer betrokken blijven bij zeer complexe casussen.

De doorlooptijd blijft doorlopen als iemand gesloten geplaatst

22

zit of lang in residentie verblijft in afwachting van bijvoorbeeld

lopende gezinsdossiers

jeugd

Gemiddelde doorlooptijd in dagen bij afgesloten en

een Wlz-indicatie. Op dit soort casuïstiek is het vanuit de jeugdteams lastig om de doorlooptijd te verkorten. De gemiddelde doorlooptijd van de afgesloten dossiers is in

299

Afgesloten dossiers

267

2020 gedaald ten opzichte van 2019 en was vorig jaar 299 dagen en in 2020 267 dagen. Er was dit jaar meer aandacht

373

Lopende dossiers

voor het kritisch en op maat kijken naar mogelijkheden om af

396

te kunnen sluiten. Tezamen met meer kennis over het voor­ liggend veld, waaronder bijvoorbeeld het jongerenwerk om af

0

100

200

300

400

500

te schalen en een grotere betrokkenheid van de Wmo en de JGZ, heeft dit langzaam een positief effect op het verkorten van de doorlooptijd.

2019  

2020

Bron: CJG/JMO (Bregje)

Werkvoorraad en wachtlijsten De wachtlijsten bij de jeugdteams zijn in 2020 flink gedaald

23

ten opzichte van 2019. Eind 2020 bestond de werkvoorraad uit

het eind van het kalenderjaar

167 dossiers, de wachtlijst tussen 5 en 10 weken uit 133 dossiers en de wachtlijst van meer dan 10 weken uit 38 dossiers. Naast het feit dat de instroom iets lager was en gezinscoaches vanwege het veelal ontbreken van reistijd efficiënter konden

150

ook nog andere positieve redenen te noemen welke verband houden met de kortere wachttijd. Er is een beter inwerk­ programma voor nieuwe medewerkers ontwikkeld. Hierdoor zijn nieuwe medewerkers eerder in staat zelfstandig een volle caseload te draaien. Een meer heldere en uniforme aansturing