RIS308436 bijlage 1A Boekwerk Programmarekening 2020

Via dit distributiecentrum worden 14 lokale Voedselbanken voorzien van voedselproducten, waaronder de Voedselbank Haaglanden. Een nieuw bedrijfspand is gevonden en wordt begin 2021 in gebruik genomen. Tegelijkertijd zorgden de beperkende maatregelen rond corona ervoor dat de Voedselbank Haaglanden tijdelijk gesloten moest worden. Om inwoners die afhankelijk zijn van voedselhulp te ondersteunen, zijn in Den Haag ruim 5.000 supermarktbonnen verstrekt. In korte tijd is gezorgd dat de Voedselbank weer regulier kon opereren. Bijzondere bijstand bewindvoering Over 2020 ontvingen gemiddeld 3.500 mensen periodieke bijzondere bijstand voor bewindvoering. Dit zijn mensen die langdurig niet in staat zijn om zonder hulp hun financiën te beheren. Ze kunnen beschermingsbewind aanvragen. De rechter bepaalt of dit nodig is. Als dat het geval is en mensen deze kosten niet kunnen opbrengen, dan krijgen zij hiervoor bijzondere bijstand. Individuele Inkomenstoeslag Mensen met een langdurig laag inkomen (36 maanden of meer) ontvangen jaarlijks de Individuele inkomenstoeslag (IIT). Deze toeslag is bedoeld voor grotere vervangingsuitgave als een koelkast of wasmachine. De uitgaven in 2020 (€ 8,9 mln. aan 20.545 mensen) zijn licht afgenomen ten opzichte van het jaar ervoor (€ 9,3 mln. aan 21.335 mensen).

Huisraad Bij de individuele bijzondere bijstand voor woninginrichting (leenbijstand) zijn de normverstrekkingen dit jaar geactualiseerd. Het zijn richtbedragen waar we vanaf kunnen afwijken, afhankelijk van de individuele omstandigheden. Vanaf medio 2019 tot april 2020 is een kleinschalige pilot Huisraad uitgevoerd om meer maatwerk te kunnen leveren. De pilot is in het laatste kwartaal van 2020 geëvalueerd. Aanbevelingen zijn verwerkt in de nieuwe functiebeschrijving voor consulent bijzondere bijstand. Bij een aanvraag is er nu intensiever contact met de aanvrager zodat er beter wordt aangesloten bij de feitelijke behoeften en situatie van de aanvrager.

96

Maatwerkbudget Met een maatwerkbudget kunnen we regelluw en snel maatwerk leveren op het moment dat een probleem zich voordoet. De verantwoording gebeurt niet met goedkeuring op vast beleid vooraf, maar achteraf op basis van casuïstiek. Een maatwerkbudget is niet bedoeld om de andere vormen van ondersteuning zoals de bijzondere bijstand te vervangen (RIS298637). In het tweede kwartaal van 2019 is er een tussenrapportage gemaakt over de pilot maatwerkbudget. Deze tussenrapportage diende als werkdocument om de pilot door te ontwikkelen. In 2020 is de pilot maatwerkbudget uitgebreid naar alle teams Sociaal Casemanagement, het team Tijdelijk Extra Ondersteuning, het team Bureau Nazorg, en het team Jongeren Perspectief Fonds. Het maatwerkbudget wordt doorontwikkeld tot vast onderdeel van het palet van armoedevoorzieningen en wordt begin 2021 geëvalueerd. Collectieve zorgverzekering In 2020 zijn er rond de 55.000 Haagse minima verzekerd bij VGZ en Menzis. Naast een uitgebreid pakket aan vergoedingen is het eigen risico en de eigen bijdrage meeverzekerd. Dit voorkomt dat mensen voor onverwachte hoge zorgkosten komen te staan. Bij de aanbesteding is in het bijzonder aandacht besteed aan de behoeften van dak- en thuislozen. Vanwege verschillende tegemoetkomingen in de premie is het belangrijk om goed te onderzoeken of men nog de juiste premie betaalt.

In de loop van het jaar kan een verzekerde immers meer gaan verdienen dan bij aanvang. Er vindt jaarlijks een rechtmatigheidstoets plaats. In 2020 is de Haagse zorgverzekering aanbesteed. Vanaf 2021 vindt een overgang plaats van 2 aanbieders naar 1 aanbieder. Hierbij worden 2 pakketten aangeboden in plaats van 1 pakket. Er is in 2020 veel aandacht geweest voor het laten overstappen van de verzekerden naar 1 aanbieder. Naast de inzet van extra communicatiemiddelen is er ondanks corona zowel online als offline de mogelijkheid geboden om een afspraak te maken. Daarnaast zijn mensen proactief benaderd om ondersteuning te bieden bij de overstap als er sprake was van een betalingsachterstand. Bijzondere hulpverlening noodopvang De gemeente verzorgt de noodopvang voor Haagse gezinnen met kinderen die op straat komen te staan, bijvoorbeeld als gevolg van een huisuitzetting bij huurschuld, huiselijk geweld of door echtscheidingsproblematiek. Door de gewijzigde regionale afspraken van urgente toewijzing aan woningzoekenden en de uitbraak van corona vonden er in 2020 weinig tot geen huisuitzettingenplaats. De vrijgekomen ruimte binnen de noodopvang is gebruikt voor het creëren van extra woonruimte voor dakloze jongeren. Daarnaast is extra woonruimte beschikbaar gesteld voor gezinnen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Kinderopvang Den Haag kent een zogenoemde 4%-regeling die is bedoeld voor de bijstandsgerechtigde ouder die deelneemt aan een traject naar werk en daardoor kinderopvang nodig heeft. De ouder ontvangt van de belastingdienst een inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. De Wet kinderopvang maakt daarop aanvullende gemeentelijke tegemoetkoming mogelijk die in Den Haag, net als in de andere 4 grote steden, is vastgesteld op 4% van de totale kinderopvangfactuur. Doel van de 4%-regeling is het zoveel mogelijk verlagen van de drempel om mee te doen aan een re-integratietraject. In 2020 hebben ruim 136 mensen gebruik gemaakt van deze regeling. In verband met de sluiting van de kinderopvang vanwege corona is er in 2020 een compensatie vanuit het Rijk ontvangen voor de compensatie van de eigen bijdrage. Tegemoetkoming kosten kinderopvang i.v.m. sociaal medische indicatie In 2020 hebben ruim 1.500 mensen gebruik gemaakt van de regeling tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van een sociaal-medische indicatie. Deze regeling is bedoeld voor ouders die als gevolg van een sociaal-medische situatie geen of beperkt recht hebben op kinderopvangtoeslag, omdat zij niet behoren tot de gedefinieerde doelgroepen. De oorzaak van de sociaal-medische omstandigheden kan zowel in het kind als in de ouder(s) gelegen zijn.

Voor ouders die vanwege sociaal-medische redenen tijdelijk niet in staat zijn om voor hun kinderen te zorgen en om te voorkomen dat het een gezonde en evenwichtige ontwikkeling van het kind in de weg staat, verleent de gemeente een tijdelijke tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang. Voorwaarde is dat de ouder deelneemt aan een medisch traject wegens ernstige lichamelijke, psychische of sociale beperkingen, waardoor opvang van het kind of de kinderen noodzakelijk is en/of wanneer kinderopvang in het belang is van een goede en gezonde ontwikkeling van het kind of kinderen als gevolg van de thuissituatie. In verband met de sluiting van de kinderopvang vanwege Corona is er in 2020 een compensatie vanuit het Rijk ontvangen voor de compensatie van de eigen bijdrage.

97

Cluster 3b Schuldenbeleid

Activiteiten in 2020

Saldo

Bedragen x € 1.000 Rekening 2020 Resultaat 2020 Lasten Baten Saldo

234

14.160 N

14.975

842 14.134 N

26 V

3.185

510

2.675 N

2.916

643

2.273 N

401 V

566

4.946

4.380 V

663 4.809

4.146 V

234 N

6.575

250

6.325 N

5.908 N

417 V

5.940 18.780 N 24.817 6.648 18.169 N

611 V

Begroting 2020 Lasten

Baten

Schuldhulpverlening

14.394

Financiële hulpverlening Kredietfaciliteiten GKB

Cluster 3.b Schuldenbeleid

Advies, informatie en sociaal juridische dienstverlening

24.720

6.263

355

Schuldhulp In 2020 is het beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2024 in de gemeenteraad vastgesteld. In dit beleidsplan staan de beoogde resultaten en maatregelen om de kwaliteit te borgen van de wijze waarop de integrale schuldhulpverlening wordt uitgevoerd. In dit plan worden 4 beloften gedaan over de Haagse schuldhulpverlening: voorkomen dat mensen in de financiële problemen komen, balans in de financiële huishouding creëren, perspectief bieden en innovaties realiseren. Door corona zijn er minder trajecten gestart dan in 2019. Gesprekken op locatie konden minder/niet plaatsvinden. Bovendien waren cliënten vaak huiverig om trajecten te starten waarbij persoonlijk contact nodig was. Helpdesk Geldzaken Den Haag kiest voor een optimale toegang en maatwerk bij de preventie van schulden. De Helpdesk Geldzaken is een laagdrempelig loket voor Hagenaars met vragen over hun financiën. Met de helpdesk zijn de consulenten geldzaken op inmiddels 38 verschillende locaties aanwezig in de stadsdelen Laak, Centrum, Escamp, Loosduinen en sinds dit jaar ook in Scheveningen en Segbroek. Dit zijn geen eigen locaties: de helpdesk woont in bij maatschappelijke partners zoals gezondheidscentra, buurthuizen en servicepunten.

Dit biedt de kans om nauw met deze partijen samen te werken in het vinden en ondersteunen van mensen, door hen individuele hulp te bieden maar ook door het organiseren van voorlichting en training aan klanten en professionals. Bij de Helpdesk Geldzaken vonden dit jaar 4.931 gesprekken plaats. Ondanks de coronacrisis is er geprobeerd om de helpdesk zoveel mogelijk open te houden. De dienstverlening was in principe telefonisch en digitaal, met fysieke gesprekken als dat niet anders kon. Op deze manier is uiteindelijk toch 95% van de dienstverlening ten opzichte van vorig jaar gerealiseerd. Door de adviezen en besparingen neemt het besteedbaar inkomen gemiddeld met € 1.561 per jaar toe. Cursussen De gemeente bood in 2020 verschillende gratis administratie- en budgetteringscursussen voor Haagse bewoners om schulden te voorkomen. Ook waren er trainingen voor professionals en vrijwilligers. In 2020 volgden 2.492 mensen een cursus of training. Hiervan werd twee derde gevolgd door Hagenaars en een derde door professionals of vrijwilligers. Denk aan organisaties zoals Humanitas, Rode Kruis en Anton Constance maar ook een Wmo-wijkteam of Centrum voor Jeugd en Gezin. Door de coronacrisis zijn de cursussen online aangeboden.

Andere ondersteuning Niet iedereen kan leren zelf de administratie te ordenen en de financiën bij te houden, bijvoorbeeld door laaggeletterdheid of een licht verstandelijke beperking. Die Hagenaars krijgen ondersteuning bij het doorbetalen van vaste lasten (7.370 inwoners), budgetbeheer (2.200 inwoners), budgetondersteuning (229 inwoners) of beschermingsbewind (130 inwoners met gemeentelijk beschermingsbewind). Deze dienstverlening wordt zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig ingezet. Klantreis In 2020 is doorgegaan met de nieuwe werkwijze binnen de schuldhulpverlening: de klantreis. Het draait hierbij om een persoonlijke benadering en begrijpelijke communicatie. De klant heeft 1 vast aanspreekpunt: de klantbegeleider. Direct contact is mogelijk op een manier die de klant prettig vindt. Minder zelfredzame bewoners ondersteunen en begeleiden wij tijdens en na het schuldhulptraject. Informatie wordt gedoseerd en in begrijpelijke taal gegeven. Zo bieden wij als gemeente meer ondersteuning en vermindert de kans op uitval met ongeveer de helft. De klantbegeleider is na de klantreis ook nog beschikbaar.

98

2020 was een overgangsjaar. Er is gestart met 20 klantbegeleiders die de nieuwe werkwijze aanbieden. Er is hard gewerkt om nieuwe begeleiders aan te trekken en op te leiden zodat er per 2021 45 opgeleide klantbegeleiders zijn. Dan krijgt iedereen die zich meldt voor schuldhulp een klantreistraject aangeboden. Door de coronamaatregelen zijn er minder klantreistrajecten gestart dan verwacht: zo’n 1.500 van de geplande 2.000 trajecten. Schuldenlab070 In het Schuldenlab070 werken 29 publieke en private partners en de gemeente Den Haag samen om innovatieve oplossingen voor schulden en armoede te ontwikkelen. Inmiddels is het Schuldenlab070 een begrip en zijn er mooie resultaten geboekt die voordeel opleveren voor zowel inwoners als de betrokken partners. Voordelen zijn: minder incassokosten, lagere zorgkosten, minder beroep op de bijstand, weer voluit meedraaien in de samenleving. Sociaal hospitaal In de pilot Sociaal hospitaal hebben zorgverzekeraar CZ, de gemeente Den Haag en het Instituut voor Publieke Waarden in 2020 totaal 157 Haagse huishoudens geholpen met maatwerk. Met deze doorbraakmethode wordt bij kwetsbare gezinnen een doorbraak gerealiseerd die het meest dominante probleem oplost. Denk aan een te laag inkomen, hoge schulden of een huisvestingsprobleem. Door het creëren van bestaanszekerheid krijgen deze gezinnen de regie over hun leven terug.

Het positieve saldo van de gevalideerde directe en reële maatschappelijke kosten en baten van deze 157 huishoudens bedraagt totaal € 3.081.580. Dit zijn baten die op langere termijn in verschillende domeinen kunnen vallen. Collectief schuldregelen Met collectief schuldregelen zijn er minder contacten tussen schuldeisers en de gemeente. Dat gebeurt door de individuele afhandeling van schulddossiers te vervangen door een collectieve afhandeling. Er zijn afspraken gemaakt met 30 schuldeisers, zoals de gemeentelijke belastingdienst, HTM, Dunea, Staedion, de Belastingdienst, Ziggo, ING en CJIB. De doorlooptijd in dossiers wordt hierbij drastisch teruggebracht: van 120 naar 40 dagen. Via SchuldenlabNL is deze aanpak in 2020 uitgebreid tot een landelijke aanpak, die nu ook door de branchevereniging schuldhulpverlening is overgenomen. Vroegtijdig aanpakken Samen met partners probeert de gemeente schulden eerder te signaleren en op te pakken om erger te voorkomen. Dankzij samenwerking met het CAK en onze collectieve zorgverzekeraars Menzis en VGZ zijn 493 mensen uit de bronheffing gehaald of kregen een hulpaanbod. Via de woningcorporaties kwamen 1.476 meldingen binnen. Hiervan had 46 % betrekking op een dreigende huisuitzetting (= curatief) en 54% betrof een vroege melding van huurachterstand (= preventief).

Via hulpverleningsinstellingen zoals de Kessler Stichting, het Leger des Heils en de stichting Limor kwamen nog eens 29 meldingen binnen. In totaal zijn er in geheel 2020 slechts 24 huisuitzettingen geweest. In 2019 ging het nog om 88 huisuitzettingen. Geldzaken070 Met Geldzaken070 formeren we als eerste gemeente in Nederland een brede coalitie van organisaties die armoede en schulden in een vroeg stadium signaleren en begeleiden. Signalerende partijen (zoals vaste lasten leveranciers, hulpverlenende instanties en zorgverzekeraars) kunnen mensen met geldzorgen (met toestemming) aanmelden bij Geldzaken070. Vervolgens vindt er een intake plaats en wordt iemand naar de juiste begeleiding verwezen. Voor de juiste begeleiding werkt Geldzaken070 samen met alle Haagse vrijwilligersorganisaties, een aantal welzijnsinstellingen en de afdeling financiële hulpverlening van de gemeente. Dit alles doen we zodat geldzaken geen geldzorgen hoeven te worden. In 2020 is de toeleiding door een aantal nieuwe partners zoals UWV Werkbedrijf en SVB geïntensiveerd. Gemeentelijke kredietbank De Gemeentelijke Kredietbank (GKB) helpt inwoners die elders geen krediet kunnen krijgen vanwege hun leeftijd, inkomen of een beschadigd kredietverleden.

Zij kunnen een sociaal krediet krijgen voor noodzakelijke vervangingsuitgaven of voor het inlossen van betalingsachterstanden, waardoor het opbouwen van problematische schulden kan worden afgewend. Dit gebeurde in 475 gevallen. Daarnaast werden 161 doorlopende kredieten en 161 sociale leningen aan statushouder in verband met inrichtingskosten verstrekt. De dienstverlening vanuit de GKB is ondanks de maatregelen rondom corona grotendeels doorgegaan. Desondanks is een daling te zien in het aantal aanvragen van gemiddeld 173 aanvragen per maand in 2020 ten opzichte van gemiddeld 210 aanvragen per maand in 2019. Naast bovengenoemde kredieten zijn er in 2020 554 saneringskredieten verstrekt. Ook kunnen mensen terecht bij de GKB met vragen rondom financiering en kredieten. Medewerkers voerden in totaal 783 krediet- en adviesgesprekken die niet hebben geleid tot een aanvraag. Vanwege de Coronamaatregelen gebeurde dat vaker dan voorheen digitaal of telefonisch.

99