RIS308408 Bijlage Deel 1

Het uitrustingsniveau van middelen bij een calamiteit, zoals bluswater, dient te zijner tijd nader bepaald te worden. Gedacht moet worden aan het betrekken van bluswater vanuit open water, bereikbaarheid en beschikbaarheid, maar ook de voorzieningen die moeten worden gekoppeld.

4.8

Raakvlakprojecten

In de omgeving van de Prof. B.M. Teldersweg spelen de komende jaren nog veel meer projecten dan alleen dit haalbaarheidsonderzoek naar de het overkluizen. Bij een eventueel vervolgtraject is het van belang verder af te stemmen met deze projecten, zowel qua integraliteit van het ontwerp als qua timing. Zo benoemt de Parkvisie een aantal projecten in de Scheveningse Bosjes zelf en brengt de gebiedsvisie Internationale Zone de (project)ambities voor een breder gebied in beeld. Ook vindt er de komende jaren op verschillende plekken regulier en grootschalig onderhoud plaats aan de infrastructuur. Dit heeft invloed op de drukte op de Prof. B.M. Teldersweg. Deze raakvlakprojecten kunnen een kans zijn of een bedreiging. Bos- en boomcompensatie uitbreiding Madurodam Voor de voorgenomen fysieke uitbreiding van Madurodam is het noodzakelijk een deel van het aangrenzende bos te kappen. Het verdwijnen van dit groen moet gecompenseerd worden. Onderdeel van die compensatie bestaat uit het aanplanten van bomen in het talud langs de Prof. B.M. Teldersweg bij het Hubertusviaduct. Ten behoeve van de onderzochte verdiepte ligging wordt dat talud gedeeltelijk afgegraven. Een deel van de reeds aangeplante bomen zal moeten worden verplant / opnieuw worden aangeplant.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

28 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Bereikbaarheid In de huidige situatie kunnen bezoekers via de zuidelijk gelegen parkeerplaats onder het Hubertusviaduct de Prof. B.M. Teldersweg oversteken. In de nieuwe situatie zullen bezoekers over de Prof. B.M. Teldersweg heen moeten gaan. Dit kan in meerdere vormen, zoals het verlengen van het nieuwe kunstwerk in de Aletta Jacobsweg (verbreden) of een voetgangersbrug. Een ander aspect in het kader van bereikbaarheid kunnen eisen zijn ten aanzien van bevoorrading van Madurodam en de bereikbaarheid in de bouwfase. Ongelijkvloerse kruising Scheveningseweg De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor het ongelijkvloers maken van het kruispunt Johan de Wittlaan / Prof. B.M. Teldersweg met de Scheveningseweg. Het ongelijkvloers maken van het kruispunt betekent dat de doorgaande Prof. B.M. Teldersweg vanuit de westelijke overkluizing niet terug hoeft te stijgen naar maaiveld, maar verdiept blijft liggen. In deze haalbaarheidsstudie is naar die situatie al een doorkijk gegeven. Het al dan niet realiseren van de ongelijkvloerse kruising is niet bepalend voor de haalbaarheid van de overkluizingen. Het betekent slechts een iets andere uitvoering aan de westkant. Verdiepte ligging Johan de Wittlaan In de gebiedsvisie is ook op de Johan de Wittlaan een verdiepte ligging met overkluizing aangegeven. Fysiek sluit deze niet aan op het studiegebied van deze haalbaarheidsstudie.

Wel is er functioneel een relatie. Het verkeer op de Teldersweg / Johan de Wittlaan krijgt te maken met nog een extra onderdoorgang/tunnel. Ook dit hoeft geen belemmering te zijn, maar is wel een aandachtspunt vanuit onder meer veiligheid. In een vervolgfase moet dit in samenhang bezien worden. HUB Hubertus De Gemeente denkt na over een Openbaar Vervoer hub in het gebied tegenover de ingang van Madurodam. Over de inrichting, de functies en het ruimtebeslag is nog weinig concreet. Uiteraard is er een sterke, zowel fysieke als functionele, relatie met vooral de situatie waarin er een spoor langs de Prof. B.M. Teldersweg wordt gerealiseerd. Ook hier geldt dat afstemming van beide ontwikkelingen in de vervolgfases noodzakelijk is voor een goede integratie. Dr. Aletta Jacobsweg; Sterroute voor de fiets en vergroening In de Haagse Nota Mobiliteit (2011) staat het gemeentelijk mobiliteitsbeleid opgenomen. Een van de belangrijke onderdelen daarin is het bewerkstelligen van een snel, comfortabel en veilig netwerk van fietsroutes vanuit het centrum uitwaaierend naar de randen van de stad. De zogenaamde sterroutes. De Dr. Aletta Jacobsweg maakt onderdeel uit van de sterroute richting Scheveningen en wordt daarom op termijn mogelijk heringericht. Ook wordt de Dr. Aletta Jacobsweg in diverse stukken genoemd als mogelijke locatie voor vergroening. De Prof. B.M. Teldersweg en de Dr.

Aletta Jacobsweg kruisen elkaar fysiek. Vergroening Ver Huellweg Het vergroenen van de Ver Huellweg is een van de andere vergroeningsprojecten die wordt genoemd in de Parkvisie. Doel is om de weg her in te richten en overbodig asfalt te vervangen door groen. De Ver Huellweg en de Prof. B.M. Teldersweg staan haaks op elkaar. In wezen snijdt de Prof. B.M. Teldersweg de Ver Huellweg in twee delen. De oostelijke overkluizing moet in de toekomst de brug gaan vormen die de twee delen weer aan elkaar verbindt. Warmte- koude opslag (WKO) In het kader van de herontwikkeling van het Plesmangebouw wordt een deel van een WKO gerealiseerd in het talud naast de B.M. Teldersweg, aan de kant van de Koninginnegracht. Dit is een gegeven voor een eventuele verdere uitwerking van de verdieping van de Prof. B.M. Teldersweg. Autoluw centrum noord Ten tijden van het schrijven van deze rapportage loopt er een studie naar het autoluwer maken van het noordelijk deel van het centrum. Mogelijk drukt dit verkeer uit het centrum weg naar onder meer de Teldersweg. Bij verder uitwerking moet sowieso uitgegaan worden van actuele verkeersprognoses. Eventuele maatregelen voor het autoluwer maken worden hierin meegenomen.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

29 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Hubertusviaduct De staat van de viaducten van het Hubertusviaduct (één over de Dr. Aletta Jacobsweg en twee over HET KANAAL) wordt ten tijden van het schrijven van deze rapportage in beeld gebracht. Afhankelijk van de uitkomsten wordt er een plan gemaakt over hoe omgegaan wordt met het de viaducten. In het uiterste geval kan dit betekenen dat er een geheel nieuw viaduct (met een aangepaste ligging) gebouwd moet worden. Deze haalbaarheidsstudie gaat uit van het vervangen van het viaduct over de Dr. Aletta Jacobsweg door een onderdoorgang en heeft daarmee een directe relatie met het onderzoek naar de staat. Ook ligt er een relatie met de delen van het viaduct over HET KANAAL, omdat de Prof. B.M. Teldersweg daar direct op aansluit. De vervolgstappen in het overkluizingsproject en de toekomstige plannen voor het viaduct moeten in samenhang worden bekeken. Uitvoering grootschalige onderhoudswerkzaamheden De komend jaren staat voor een aantal belangrijke gemeentelijke en provinciale wegen groot onderhoud op de agenda, waaronder de Hubertustunnel en de N14 Sytwende tracé (2023-2026)’. Hiervoor worden de doorgaande wegen gedurende langere tijd afgesloten voor verkeer. Verkeer herverdeelt zich over andere doorgaande wegen in de gemeente.

Mocht uiteindelijk besloten worden dat de overkluizingen in deze of een andere vorm gerealiseerd worden dan moeten die werkzaamheden qua uitvoeringsperiode worden afgestemd met de andere wegwerkzaamheden. Ander werkzaamheden kunnen zowel een bedreiging vormen (de Prof. B.M. Teldersweg is nodig als alternatieve route) als een kans (door het afsluiten van een andere weg komt er sowieso al minder verkeer te rijden over de Prof. B.M. Teldersweg).

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

30 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

5

INPASSING LIGHTRAIL AMBITIE

5.1

Achtergrond lightrail ambitie

Begin 2018 heeft het college van Burgemeester en Wethouders van Den Haag de preverkenning Schaalsprong OV vastgesteld. Binnen Den Haag richt deze schaalsprong zich onder andere op het intensiveren van de Koningscorridor, de verbinding tussen de regio via de Binckhorst, Centraal Station, Madurodam en Scheveningen en de Leyenburgcorridor, de verbinding van Den Haag Zuidwest en Loosduinen met het Centrum van Den Haag en station Den Haag Centraal. De preverkenning gaat op de Koningscorridor ter hoogte van Madurodam uit van een verbinding naar Scheveningen Bad en een verbinding via de Internationale Zone naar Scheveningen Haven. Binnen de visie “Breng Romantiek Terug; visie op Westbroekpark en Scheveningse Bosjes met Waterpartij” zijn de uitkomsten van de preverkenning Schaalvergroting OV niet meegenomen. Ten tijde van het opstellen van deze visie waren de uitkomsten van deze preverkenning nog niet bekend. In het recent gesloten coalitieakkoord 2018-2022 Den Haag, Stad van Kansen en Ambities wordt ingezet op investeringen in de Schaalsprong OV. Tevens is in het coalitieakkoord opgenomen dat in samenhang met de Schaalsprong OV een studie wordt gedaan naar hoe de verdieping van het Telderstracé kan worden vormgegeven. Dit hoofdstuk geeft een doorkijk voor de mogelijkheden om aan de noordzijde van de Prof. B.M. Teldersweg een tweesporige lightrail te realiseren.

5.2

Specifieke uitgangspunten en randvoorwaarden lightrail

De basis voor de inpassing van een tweesporige lightrail is het nieuwe wegalignement van de Prof. B.M. Teldersweg. Ten aanzien van het ontwerp van het alignement van lightrail zijn de volgende uitgangspunten aangehouden voor de beoordeling op haalbaarheid: • • • • • • •

PvE RandstadRail (zie ook paragraaf 3.2.1.). Maximale helling bedraagt 4,5%. Minimale topboog (Rtop) = 1.500m. Minimale dalboog (Rdal) = 1.000m. Het alignement van de lightrail volgt het alignement van de nieuwe Prof. B.M. Teldersweg. Het spoor kruist aan de westzijde de Scheveningseweg op maaiveld en sluit aan op het spoor in de Eisenhowerlaan. Het spoor sluit aan de oostkant aan op het spoor langs de Koninginnegracht.

5.3

Ontwerp van de lightrailverbinding

Bij het bepalen van het Profiel van Vrije Ruimte (PVR) is bijlage F5 van het PvE van RandstadRail aangehouden. Wel is daarbij uitgegaan van een verlaagd bovenleidingsysteem. De rijdraad van de bovenleiding wordt daarom op Bovenkant Spoor (BS) + 3,80 m gepositioneerd. Aandachtspunt bij deze keuze is dat hulpdiensten in geval van calamiteiten niet zondermeer via de lightrailbuis onder de overkluizing kunnen komen omdat de hoge voertuigen de bovenleiding mogelijk kunnen raken. Er dient daarom rekening gehouden te worden met toegangen naar de lightrailbuis vanuit de verkeersbuis (zie paragraaf 4.5.8). Voor de bevestiging van het bovenleidingsysteem onder de dekken van de overkluizingen is een ruimtereservering van 0,50 m hoog aangehouden. Inclusief een bouwtolerantie van 0,20 m bedraagt de afstand tussen BS en onderzijde dek: +3,80 + 0,20 + 0,50 = 4,50 m. Voor de spoorconstructie is uitgegaan van een directe spoorstaafbevestiging (ingegoten spoor) met een totale hoogte van 0,30 m ten opzichte van de bovenkant van de constructieve betonvloer. De inwendige hoogte van de lightrailbuis komt daarmee op: 4,50 + 0,30 m = 4,80 m. Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

31 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Deze inwendige hoogte is nagenoeg gelijk aan de inwendige hoogte van de wegverkeersruimte (4,80 m ten opzichte van circa 5 m). Het is daarmee mogelijk de lightrailbuis naast de verkeersbuis aan te leggen waarbij op vergelijkbare posities een overkluizing mogelijk is. In breedterichting heeft de lightrailbuis het volgende profiel: Vrije ruime loop- (inspectie-) pad en ruimte voor kabels en leidingen lightrail Half PVR lightrail Spoorafstand (uitgaande van middenmasten t.b.v. bovenleiding tussen de sporen Half PVR lightrail Vrije ruime loop- (inspectie-) pad Totale breedte

: : : : :

1,00 m 1.60 m 3,50 m 1,60 m 1,00 m

:

8,70 m

Tussenwand Om de overspanning van de aan te leggen overkluizingen enigszins te beperken wordt tussen de verkeersen de lightrailbuis een ondersteunende betonwand voorzien. Het uitgangspunt voor een constructiehoogte van 1 m kan daarbij worden gehandhaafd. Bovenstaande maatvoeringen resulteren in de onderstaande principedoorsnede (principe voor beide overkluizingen west en oost identiek):

Afbeelding 14: Principedoorsnede lightrail en verkeer

Halte Madurodam De aanleg van een nieuwe halte nabij Madurodam kan gevonden worden aan de oostzijde van het George Maduroplein. In het rood omkaderde gedeelte in onderstaande afbeelding zijn mogelijkheden om een halte aan te leggen in een open bak. Aandachtspunt hierbij is dat wel dat het lightrailspoor dan niet in een helling moet liggen en dat de helling meer naar het zuidoosten moet opschuiven (detaillering in vervolgfase).

Afbeelding 15: Mogelijke locatie voor het aanleggen van een lightrail halte Madurodam (bron: Google Maps)

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

32 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Keuze is dan voor twee zijperrons of één middenperron. Een middenperron heeft als nadeel dat de sporen verder uit elkaar moeten liggen en dat daardoor de tunnel wel duurder wordt. Een zijperron heeft als nadeel dat er meer stijgpunten gemaakt moeten worden. Eventueel is een alternatief mogelijk met twee trappen aan de noordzijde (Madurodam zijde) en een lift aan de zuidzijde. Bij de lift moet dan een oversteekplaats voor voetgangers komen. Een alternatieve locatie voor de halte is daar waar de lightrail bovengronds is, maar dat is redelijk ver van Madurodam.

5.4

Aandachtspunten inpassing lightrail

De spoorconstructie heeft een bepalende invloed op de dodo-constructie. Met het toepassen van maximale hellingspercentages van 4,5% en op basis van de huidige uitgangspunten en projectfase, kan de lightrail het nieuwe wegalignement volgen. Een uitdaging betreft de aansluiting bij Madurodam, het George Maduroplein en op de bestaande keerlus. Het is wenselijk om bij Madurodam een halte te realiseren. Bij het ontwerp van de kruising met de Aletta Jacobsweg is beoordeeld wat het effect is van een gelijkvloerse-en ongelijkvloerse kruising voor de lightrail en halte: •

•

In het geval van een ongelijkvloerse kruising met de Aletta Jacobsweg is het gewenst om dan een halte verdiept nabij deze kruising aan te leggen. Dit is dan de meest logische positie voor het realiseren van een halte. Hierbij rekening houden met stijgpunten (trappen en liften) naar deze halte. Dit is een relatief dure oplossing. Los van afwijken van de eis dat het lightrailspoor het alignement van de nieuwe Prof. B.M. Teldersweg dient te volgen, is een oplossing met een gelijkvloerse kruising van de lightrail met de Aletta Jacobsweg niet gewenst, omdat: • Er komen binnen een afstand van circa 30 meter twee lightrail kruisingen met hiertussen nog een voetgangersoversteekplaats (VOP) en verkeersregelinstallaties (VRI). Dit leidt tot een onveilige verkeerssituatie; verkeer kan tussen beide lightrail kruisingen vast komen te staan. • De lightrail gaat dan over het George Maduroplein en kruist de voetgangersstromen van en naar de parkeerterreinen. • Het verleggen van de bestaande tramlijn meer naar de Prof. B.M. Teldersweg lijkt mogelijk, echter dan kruist deze het George Maduroplein. Dit is uiteraard niet gewenst.

Afbeelding 16: Resterende ruimte tussen de twee lightrailkruisingen (bron: Google Maps)

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

33 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Een oplossing met een ongelijkvloerse kruising met de Aletta Jacobsweg is reëel gezien de enige oplossing. Daarbij kan de bestaande keerlus van de tramlijn mogelijk komen te vervallen, omdat door de aanleg van de lightrail deze deels overbodig wordt. De extra lightrailverbinding geeft meer capaciteit in het gedeelte ten zuiden van Madurodam, waardoor wellicht versterking van de bestaande tramlijn niet meer nodig is. Echter dient dit wel in een vervolgfase nader te worden onderzocht. De aansluiting van de nieuwe lightrail op de bestaande keerlus kan dan daar waar beide banen op dezelfde hoogte liggen. Een aansluiting kan dan met wissels of een tailtrack gerealiseerd worden. Aandachtspunt is hoe de Koninginnegracht (weg) gekruist wordt met de lightrail vervolgens. Dit kan gelijkvloers, maar misschien ook ter plaatse van het laaggelegen gedeelte ongelijkvloers. Bij een ongelijkvloerse aansluiting op de Scheveningseweg is het een uitdaging om naast de toe-en afritten ruimte te vinden voor de lightrail. Mogelijkerwijs kan de lightrail iets terug buigen onder het kruisingsvlak Prof. B.M. Teldersweg/Scheveningseweg. De bestaande brede middenberm aan de westzijde zal mogelijk niet gehandhaafd kunnen blijven. Daarnaast, indien de kruising Scheveningseweg ook ongelijkvloers uitgevoerd wordt, dan is het logisch dat de Prof. B.M.

Teldersweg tussen de westelijke overkluizing en de ongelijkvloerse kruising eveneens laag blijft. Dan ontstaat er wel een bakconstructie. Conclusie Op basis van de toe te passen boogstralen en de eisen vanuit de richtlijnen voor weg-en lightrailontwerp, komt het lightrail tracé te lopen over een punt van het grondgebied van Madurodam. Grotendeels komt dit door invoeger vanaf Madurodam naar de nieuwe Teldersweg, waardoor de lightrail meer opschuift in noordelijke richting. Het realiseren van een halte bij Madurodam, zal omwille van de beperkte ruimte gezocht moeten worden bij de bestaande keerlus van de tram, voorbij de huidige Aletta Jacobsweg. Door het verlagen van de Teldersweg om ter hoogte van de Aletta Jabobsweg ongelijkvloers te kruisen, de invoeger vanaf en uitvoeger naar Madurodam en tenslotte de wens om mogelijk een tweesporige lightrail te realiseren aan de noordzijde, geeft dit een complexe ontwerpuitdaging. Hierbij zal het uiterlijk van het huidige voorplein van Madurodam aanzienlijk veranderen. Daarbij moeten ook in ogenschouw de eerder benoemde raakvlakprojecten worden genomen, zoals het plan voor bomencompensatie en mogelijk een aantal warmtekoude opslagpunten in het bestaande talud van de huidige Teldersweg ter plaatse van de keerlus/Madurodam (zie hoofdstuk 4.8). Technisch is het mogelijk om een tweesporige lightrail in te passen.

Hier zijn voor de nadere uitwerking in de vervolgfase nog wel aandachtspunten, zoals de inpassing van een halte bij Madurodam, de aansluiting met de kruising Scheveningseweg, afstemming met stakeholders zoals Madurodam en Tennispark Thor de Bataaf. Afstemming inzake eisen en ruimtebeslag van percelen derden. Het uiterlijk van het voorplein van Madurodam en het George Maduroplein zullen aanzienlijk veranderen. Tot slot zal bij inpassing van het tramspoor tussen Madurodam en Tennispark Thor de Bataaf er geen ruimte meer zijn voor fietspaden.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

34 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

6

BOUWFASERING

De faseringstekeningen geven inzicht in een mogelijke fasering van de bouwwerkzaamheden. Opgemerkt wordt dat bij het verder uitwerken van het ontwerp in de vervolgfase, er mogelijk andere uitgangspunten gekozen kunnen worden waardoor de beoogde fasering veranderd. De onderstaande fasering betreft een mogelijke fasering op hoofdlijnen waarbij de belangrijkste onderdelen zijn benoemd. Om overlast zoveel mogelijk te reduceren en met het oog op het beperken van het kappen van groen, wordt in de fasering uitgegaan dat aan één zijde van de weg gebouwd wordt en de andere zijde wordt gebruikt voor het verkeer als tijdelijke omleiding. Na het gereedkomen van één zijde, wisselt de situatie en wordt het verkeer tijdelijk in de ruwbouw van de gereed gekomen zijde geleidt. Dan wordt de andere zijde gebouwd. In de tijdelijke situatie wordt uitgegaan van een rijbaan indeling van 1 rijbaan van één rijstrook per richting met een maximumsnelheid van 30 km/h. Op basis van de studie zijn in bijlage 3 een drietal tekeningen opgenomen die inzicht geven in de impact op groen voor de situatie met en zonder lightrail. Daarin ook aangeven wat de verwachting is van het aantal te rooien bomen. In bijlage 3 is een faseringstekening opgenomen voor de situatie met lightrail. Hierbij is ook aangegeven wat het benodigde werkterrein is (indicatief). Uitgegaan is van circa 10m vanaf de bouwkuip.

Met name rondom de overkluizingen en het kunstwerk in de Aletta Jacobsweg is tijdens de bouwfase extra ruimte benodigd voor materieel van de aannemer, zoals bijvoorbeeld hijskranen en graafmachines. Wanneer blijkt dat op specifieke locaties de aangenomen breedte van 10 m niet beschikbaar is of ten koste zal gaan van waardevolle bomen of andere objecten is een alternatieve uitvoeringswijze ter plaatse toe te passen. Het voorschrijven van een specifieke bouwvolgorde of het benaderen van die specifieke locatie vanaf een vast te stellen zijde kan in veel gevallen al voldoende zijn om de te sparen locatie te ontzien. Ook in het ontwerp zelf zijn mogelijkheden te vinden om locaties gedurende de bouw te ontwijken. Door bijvoorbeeld de ontwerphoogte van de betonnen buitenwanden te verhogen zal een minder breed grondtalud ontstaan en is een beperking van de bouwruimte te realiseren. Uiteindelijk is een aanpassing van het wegalignement om de te sparen locatie heen ook een mogelijkheid. Ook in de keuze van een uitvoeringsmethode (zoals bijvoorbeeld het toepassen van diepwanden) zijn opties beschikbaar waarbij een kleiner bouwoppervlak (al dan niet plaatselijk) is. In deze fase van haalbaarheidsonderzoek is het echter nog te vroeg al een definitieve keuze voor een van bovenstaande opties te kunnen maken.

Het voorschrijven van een uitvoeringswijze of anderzijds een beperking van de beschikbare bouwruimte zal bijna altijd hogere bouwkosten tot gevolg hebben. Het wordt daarom geadviseerd om in een vervolgfase de te behouden locaties of objecten te inventariseren en de (financiële) gevolgen van die inventarisatie inzichtelijk te maken.

6.1

Bouwfasering zonder lightrail

Fase 0 Voorbereiding en sloop • •

• •

Inrichten werkterrein door de aannemer. Gestart wordt met het aanleggen van tijdelijke omleidingswegen voor zowel verkeer (gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer) als werkverkeer ter hoogte van de kruising met de Aletta Jacobsweg. Deze komen zowel aan de noord-als zuidzijde van het bestaande viaduct. In de tijdelijke situatie waarin het verkeer wordt omgeleid gaan wij er vanuit dat het verkeer zoveel mogelijk ‘gedwongen’ rechtdoor zal gaan. Er zullen dus beperkingen zijn voor het verkeer rondom het kruispunt Aletta Jacobsweg. Gedurende de sloop van het bestaande viaduct en de aanleg van de verdiepte ligging is er geen kruisend verkeer van de Aletta Jacobsweg en de Teldersweg mogelijk. Verwacht mag worden dat er ook geen kruisend verkeerd vanuit Archipel (Bankastraat) naar Duttendel (Plesmanweg) mogelijk is. De locatie van de bestaande op- en afritten van de Teldersweg van en naar de Aletta Jacobsweg wordt in die periode gebruikt voor al het doorgaande verkeer vanaf het nieuwe Hubertusviaduct in de richting van de Scheveningseweg. De tijdelijke wegen zijn ingericht conform CROW publicatie 96b “Maatregelen op niet autosnelwegen”. Slopen van het bestaande viaduct (fly-over) over de Aletta Jacobsweg in het Hubertusviaduct. Aanbrengen van gesloten bouwkuip van damwanden met onderwaterbeton ten behoeve van het nieuwe dek in de Aletta Jacobsweg.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

35 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

• •

Aanbrengen compartimentering damwanden in lengte richting ten behoeve van scheiden werkverkeer aannemer en algemeen verkeer Aletta Jacobsweg. Aanbrengen trekankers voor trekkrachten tegen opdrijven in de bouwkuip.

Fase 1 Zuidelijk deel Prof. B.M. Teldersweg (onderbouw) • • • • •

Aanleggen (uitbreiden) van tijdelijke omleggingsweg voor verkeer en werkverkeer aan de noordzijde van de huidige Prof. B.M. Teldersweg. Aanbrengen van gesloten bouwkuip van damwanden en onderwaterbeton ten behoeve van de beide overkluizingen (2 bouwkuipen) met onderwaterbeton. Aanbrengen (uitbreiden) compartimentering damwanden in lengte richting. Aanbrengen trekankers voor trekkrachten tegen opdrijven in de bouwkuip. Aanbrengen verdiepte ligging aan de zuidzijde (zuidelijke bak – in het werk gestort met vloer en wanden).

Fase 2 Noordelijk deel Prof. B.M. Teldersweg (onderbouw) • • • •

Zuidelijk deel qua ruwbouw gereed; verkeer omleggen van de tijdelijke weg noord naar het zuidelijk deel. Bouwkuipen uitbreiden naar het noordelijk deel. Aanbrengen trekankers voor trekkrachten tegen opdrijven in de bouwkuip. Aanbrengen verdiepte ligging aan de noordzijde (noordelijke bak – in het werk gestort met vloer en wanden).

Bovenbouw •

• •

Nadat het noordelijk en zuidelijk gedeelte gereed is (onderbouw + wanden) worden de prefab liggers aangebracht op beide overkluizingen en het kunstwerk in Aletta Jacobsweg. Uitgangspunt hierbij is dat dit in een aantal nachten gebeurt. Prof. B.M. Teldersweg is dan volledig voor verkeer afgesloten. Aanbrengen van een druklaag op de liggers. Aanbrengen leeflaag, inrichten en aansluiting op de omgeving realiseren.

Voor de globale doorlooptijd van het gehele project geldt een periode van 4 jaar, zie onderstaande tabel: Onderdeel

Doorlooptijd

Gereed na maand

Inrichten werkterrein, aanleg tijdelijke wegen en slopen Hubertusviaduct

12 maanden

12 maanden

Onderbouw fase 1 (damwanden, grondwerk, trekelementen, onderwaterbeton, betonvloeren, betonwanden)

14 maanden

26 maanden

Aanleg wegverharding in de bak en ombouw tijdelijke wegen

3 maanden

29 maanden

Onderbouw fase 2

12 maanden

41 maanden

Aanleg wegverharding in de bak en ombouw naar definitieve situatie

3 maanden

44 maanden

Aanleg dekconstructies oost en west

8 maanden

44 maanden

Inrichten groenvoorziening op dekken en rond verdiepte ligging

3 maanden

48 maanden

Er wordt in die periode globaal per fase aangelegd: • 200 m westelijke toerit (grondwerk en wegverharding). • 275 m westelijk verdiepte betonnen bak, waarvan 150 m met onderwaterbeton en trekelementen. • 50 m open bak (grondwerk en wegverharding). • 520 m oostelijke verdiepte bak inclusief toerit en afrit). • 200 m oostelijke open bak (grondwerk en wegverharding richting Hubertusviaduct over het kanaal).

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

36 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

6.2

Bouwfasering met lightrail

De fasering voor de situatie met lightrail is in principe identiek aan de fasering die in de voorgaande paragraaf beschreven is. Wanneer de noordzijde gerealiseerd wordt dan kan gelijktijdig de ruwbouw van de betonconstructie ter plaatse van de overkluizingen en het kunstwerk in de Aletta Jacobsweg voor lightrail worden aangebracht. Na gereedkomen van het constructieve deel kan de spoorrails worden aangebracht, evenals een halte nabij Madurodam welke een ingeschatte doorlooptijd heeft welke gelijk is aan de ruwbouw van de 2e fase Teldersweg. Voor wat betreft de verkeershinder op de Teldersweg zijn er qua doorlooptijd geen grote verschillen te verwachten tussen de bouw met en zonder lightrail. Voor fietsverkeer is de impact van de bouw met lightrail groter. Ter hoogte van Madurodam is maar zeer beperkt bouwruimte beschikbaar en zal in de aanlegfase de tijdelijke weg langs de bouwkuip over het huidige fietspad lopen. Fietsverkeer zal via de zuidzijde worden omgeleid. Om ruimte voor deze omlegging en tevens de tijdelijke weg voor autoverkeer te creëren is het gebruik van het terrein van het perceel van de tennisclub noodzakelijk. In de volgende afbeelding is een strook ter grootte van 190 m2 + 635 m2 = 825 m2 opgenomen om de tijdelijke voorzieningen mogelijk te maken.

Afbeelding 17: Benodigde ruimte tijdelijke fase tennispark Thor de Bataaf. Totaal 825 m2.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

37 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Afbeelding 18: Benodigde ruimte eindfase Tankstation.

Ter hoogte van de aansluiting op de Scheveningseweg is het nieuwe fietspad geprojecteerd op de grens met het perceel van het tankstation (perceelnr AK 10514). Daar is in de huidige situatie ook een toegang naar het bestaande tankstation aanwezig. Bij de aanleg van de tram is deze toegang naar het tankstation niet meer mogelijk en zal het tankstation op een andere wijze ontsloten moeten worden. In een volgende fase kan de verwerving van het gedeelte van het perceel vervolgens meegenomen worden in de alternatieve ontsluiting.

Afbeelding 19: Benodigde ruimte eindfase Tankstation. Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

38 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

7

OPLOSSINGSRICHTINGEN

7.1

Achtergrond

In het voorliggend ontwerp blijft het uitgangspunt dat er twee overkluizingen worden toegepast. Op basis van de toe te passen topboog (straal 250 m) en de maximaal te hanteren hellingspercentages (4,5%) van het alignement Teldersweg en de minimale doorrijdhoogte (4,60 m) liggen de posities van de dekranden van de overkluizingen oost en west in principe vast. Bij een gegeven NAP-hoogte van het hoogste punt van de topboog en de hoogte van het bestaande maaiveld is daarmee de onderlinge afstand van de beide overkluizingen bepaald. Voor het wijzigen van de onderlinge afstand van de beide overkluizingen is dus of een wijziging van de maaiveldhoogte of een wijziging van de hoogteligging van de top van de topboog benodigd. De aanleg van de overkluizingen heeft echter als doel een bepaald effect op de (groene) verbindingen van de parkgebieden aan noord- en zuidzijde van de Teldersweg te bereiken. Het huidig ontwerp zou op dat specifieke effect een positief effect kunnen hebben door bepaalde eisen uit het PvE minder stringent toe te passen. Ook op andere onderdelen ten aanzien van de inpassing van het project zullen afwegingen gemaakt moeten worden om de impact op specifieke onderdelen te verminderen. Het uiteindelijke ruimtebeslag van de verdiepte ligging met overkluizingen zal daarvoor moeten wijzigen.

Onderstaande tabel geeft weer welke effecten verbeterd kunnen worden door aanpassing van de uitgangspunten van het ontwerp en wat daar vervolgens de gevolgen van zijn. Voor de westelijke overkluizing ter hoogte van het Galgenpad wordt “Overkluizing 1” aangehouden. De oostelijke overkluizing ter hoogte van de Ver Huell weg wordt “Overkluizing 2” genoemd. Met de term “topboog” wordt het verticale alignement tussen de beide overkluizingen aangeduid. Op welke wijze aanpassing van het ontwerp

Gewenst effect

Hoe

Betere verbinding groenzones ter hoogte van Ver Huell weg

Verhogen van Meer westelijke ligging aanlegniveau van de van overkluizing 2 overkluizing 2

Hoogteverschil met Ver Huellweg en omgeving

Verschuiven top van Meer westelijke ligging topboog in westelijke van overkluizing 2 richting

Kortere uitvoering van overkluizing 1

Langere dekken van overkluizingen

Verlagen van niveau topboog

Extra diepe ontgraving parkgebied Indisch Monument

Langere dekken van overkluizingen

Verlagen van niveau topboog en géén ontgraving park

Indisch monument niet meer zichtbaar

Langere dekken van overkluizingen

Verhogen van aanlegniveau van beide overkluizingen

Hoogteverschil met omgeving

Afstand tussen overkluizingen verkleinen

Langere dekken van overkluizingen

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

Laten vervallen van gronddekking ter hoogte van de dekranden waar fiets- en wandelverbindingen worden geprojecteerd zodat dekconstructie (lokaal) op hoger niveau is aan te leggen.

Gevolg

Geen groenvoorziening rondom fiets- en wandelverbindingen.

39 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Gewenst effect

Hoe

Op welke wijze aanpassing van het ontwerp

Geringere aanpassing in parkgebied Indisch Monument

Minder ontgraven

Hoger aanlegniveau van Kortere dekken overkluizing 1 topboog en 2

Minder ontgraven

Hoger aanlegniveau dekken overkluizingen

Niet ontgraven

Teldersweg blijft verdiept Indisch monument niet meer ter hoogte van het zichtbaar parkgebied.

Meer verbindingen of Betere verbinding tussen breder dek Aletta Madurodam en parkeerterrein Jacobsweg voor verbinding

Minder impact op bomen

Gevolg

Hoogteverschil met omgeving

Toe- en afritten in westelijke richting verschuiven

Korter dek overkluizing 2

Meer verbindingen of breder dek Aletta Jacobsweg voor verbinding

Toe- en afritten laten vervallen

Geen verbinding tussen A Jacobsweg en Teldersweg

Geen verdiepte ligging van Teldersweg ter hoogte van Aletta Jacobweg

Ongelijkvloerse kruising ter hoogte van Aletta Jacobsweg vervalt

Korter dek overkluizing 2

Minder ruimtebeslag groene taluds

Steilere taludhelling (1:2 i.p.v. 1:3

Ander onderhoudsregime toe te passen

Minder ruimtebeslag groene taluds

Hoger aanlegniveau bovenzijde betonwand van onderdoorgang

Minder “groene” uitstraling, meer “betonbak”

Ligging nieuwe weg houdt rekening met belangrijke boomlocaties

Aanpassing horizontaal alignement

Bestaande locatie van Teldersweg wordt verlaten

Minder impact op bomen (plaatselijk, tijdens uitvoering)

In uitvoeringsfase

Minder geluidbelasting naar omgeving

“Omsloten” ligging van de Teldersweg in onderdoorgang,

Fasering en bouwvolgorde toepassen waarbij de bomen op locatie worden ontzien Extra kosten en langere door werkweg aan doorlooptijd overliggende zijde voor te schrijven

Geen ontgraving ter hoogte van parkgebied

Indisch monument niet meer zichtbaar

Tabel 3: Ontwerpvarianten

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

40 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

8

INVESTERINGSKOSTEN

Onderstaande kostenoverzichten geven de ramingen van de totale projectkosten weer, behorende bij de in de voorgaande hoofdstukken aangegeven scope. In bijlage 3 is de volledige raming per situatie opgenomen, inclusief een onderbouwing en uitleg. De kosten zijn geraamd op het niveau van haalbaarheid (schetsontwerp). De raming is opgebouwd conform de Standaardsystematiek voor Kostenramingen (SSK) en hierbij zijn uitgangspunten, risicoprofielen en nauwkeurigheidspercentages gehanteerd, die voor een fase van haalbaarheid gebruikelijk zijn.

8.1

Zonder lightrail

In de onderstaande tabel zijn de investeringskosten geraamd voor de situatie zonder lightrail.

INVESTERINGKOSTEN Deelraming Situatie 1 Verdiepte ligging zonder lightrailbaan Bouwkosten Vastgoedkosten Engineeringskosten Overige bijkomende kosten Subtotaal investeringskosten Objectoverstijgende risico's Investeringskosten deterministisch Scheefte 3%, op basis van expert-judgement Investeringskosten exclusief BTW BTW Afronding Investeringskosten inclusief BTW Bandbreedte : met 70% zekerheid liggen de investeringskosten inclusief BTW tussen Variatiecoëfficiënt

€ 62.709.049 €0 € 7.238.416 € 5.760.573 € 75.708.038 € 7.554.565 € 83.262.603 €0 € 83.262.603 € 17.003.018 € 4.379 € 100.270.000 € 60.162.000

en

€ 140.378.000

40%

Tabel 4: Samenvatting V1 Deterministische investeringskosten

Het percentage risicoreservering (in relatie tot voorziene investeringskosten) bedraagt 16%. Het percentage wordt als normaal beschouwd voor dit type werk met de bijbehorende uitgangpunten en scope van het werk. De investeringskosten (incl. BTW) bedragen € 100.270.000. De bandbreedte hierbij ligt, met een zekerheid van 70%, tussen € 60.162.000 en € 140.378.000.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

41 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

8.2

Met lightrail

In de onderstaande tabel zijn de investeringskosten geraamd voor de situatie met lightrail.

INVESTERINGKOSTEN Deelraming Situatie 2 Verdiepte ligging met lightrailbaan Bouwkosten Vastgoedkosten Engineeringskosten Overige bijkomende kosten Subtotaal investeringskosten Objectoverstijgende risico's Investeringskosten deterministisch Scheefte 3%, op basis van expert-judgement Investeringskosten exclusief BTW BTW Afronding Investeringskosten inclusief BTW Bandbreedte : met 70% zekerheid liggen de investeringskosten inclusief BTW tussen Variatiecoëfficiënt

€ 96.211.092 €0 € 8.329.132 € 6.825.261 € 111.365.484 € 11.112.662 € 122.478.146 €0 € 122.478.146 € 25.011.206 € 648 € 147.490.000 € 88.494.000

en

€ 206.486.000

40%

Tabel 5: Samenvatting V2 Deterministische investeringskosten

Het percentage risicoreservering (in relatie tot voorziene investeringskosten) bedraagt 15,5%. Het percentage wordt als normaal beschouwd voor dit type werk met de bijbehorende uitgangpunten en scope van het werk. De investeringskosten (incl. BTW) bedragen € 147.490.000. De bandbreedte hierbij ligt, met een zekerheid van 70%, tussen € 88.494.000 en € 206.486.000.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

42 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

9

KANSEN, AANDACHTSPUNTEN EN RISICO’S

9.1

Kansen voor het project

De basis voor de opdracht van de voorliggende haalbaarheidsstudie is het verstrekte PvE door de gemeente Den Haag, met de opdracht om enkel en alleen de dodo-constructie te toetsen op haalbaarheid. Gedurende de Ontwerpateliers en het project zijn er enkele mogelijke oplossingen benoemd, die als kans kunnen worden gezien. Op dit moment worden de volgende kansen gezien vanuit het perspectief van een dodoconstructie: •

•

•

Ongelijkvloerse kruising Scheveningseweg. Indien de realisatie van de ongelijkvloerse kruising met de Scheveningseweg doorgang vindt, dan verdient het de voorkeur om het deel van de nieuwe Prof. B.M. Teldersweg tussen de westelijke overkluizing en de kruising met de Scheveningseweg verdiept door te trekken. Het integraal afstemmen van beide projecten is hierbij essentieel. Uitvoegen naar de Van Stolkweg zal dan vanuit een verdiepte ligging plaatsvinden. Alternatief kan zijn dat de Van Stolkweg iets noordelijker vanaf de Scheveningseweg wordt bereikt door de aanleg van een nieuwe afslag. Het doortrekken van de nieuwe lightrail naar de Johan de Wittlaan / Eisenhouwerlaan (ongelijkvloers) zal een complexe uitdaging worden, omdat op de Scheveningseweg ook een tramlijn aanwezig is. Aanpassingen van het maaiveld van het parkgebied kunnen kansen bieden zoals landschappelijke aanpassingen aan de vorm van de waterpartij of de bewustwording van eventuele aanpassingen in de toekomst. Het gelijktijdig realiseren van het nieuwe tracé van de Prof. B.M. Teldersweg en de aanleg van de tweesporige lightrail. Aspecten als toekomstvastheid van de (integrale) gebiedsplannen, minder overlast voor de omgeving, meer functionaliteiten, bereikbaarheid van onder andere Madurodam (halte) en kosten, kunnen een grote rol spelen bij de bestuurlijke besluitvorming door de gemeente Den Haag.

9.2

Aandachtspunten vervolgfase

Op basis van deze haalbaarheidsstudie dient besloten te worden of de aanleg van een verdiepte ligging van de Teldersweg al dan niet in combinatie met een lightrail verbinding een reële optie is. Als deze vraag een positief antwoord heeft is een verdiepingsslag in het ontwerp en nadere afstemming met stakeholders noodzakelijk. Aandachtspunten daarbij zijn: • •

•

In hoofdstuk 4.7 zijn conditionerende aspecten benoemd. Per aspect is aangegeven wat voor een verdere vervolgfase noodzakelijk is. De projectgroep van de gemeente Den Haag werkt ook aan andere (niet technische) conditionerende aspecten (in samenwerking). Dit betreffen onder andere landschappelijke inpassing, ecologie, natuur-en aardkundige waarden en stedenbouw. Het effect van deze aspecten is momenteel nog niet beschouwd op de ontwerpen met en zonder lightrail van dit haalbaarheidsonderzoek en wordt beschreven in een apart document van de gemeente. Eén van de belangrijkste eisen in het PvE is zicht op het Indisch Monument. Er wordt veel waarde gehecht aan het belang van het Indisch Monument, met name vanuit de Indische gemeenschap. Deze eis is zeer bepalend voor het ontwerp van het middengedeelte tussen de beide overkluizingen en daarmee bepalend voor de inpassing van de “groene” overkluizingen ter hoogte van de Ver Huellweg en Galgenpad. De gemeente Den Haag kan in overleg treden met de Indische gemeenschap welke mogelijkheden er zijn hoe de zichtbaarheid en herdenking anders vorm gegeven kan worden. Tijdens de Ontwerpateliers zijn ideeën besproken, zoals een andere positionering van het monument zodat de plaats ook meer rust en stilte geeft. Een ander idee kan zijn om in de wanden van de overkluizingen projecties te plaatsen, die verwijzen naar het monument.

Indien de nieuwe Prof. B.M. Teldersweg daarmee niet meer tussen de overkluizingen op maaiveld terug hoeft te komen, kunnen de overkluizingen in lengte toenemen, waardoor er meer gebruik kan worden gemaakt van de inrichting en functionaliteit van de overkluizingen. Het parkgebied rondom het Indisch Monument hoeft dan niet verlaagd te worden en kan er bijvoorbeeld ook een verbinding tussen Tennispark Thor de Bataaf en Madurodam worden gecreëerd. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat in combinatie met bullit 1 er feitelijk een lange bak ontstaat, waarbij (tunnel)veiligheid meer invloed gaat hebben op het ontwerp, dan het huidige ontwerp. Dat geldt evenzo in geval de weg tussen beide overkluizingen verdiept komt te liggen.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

43 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

•

• •

Herinrichting van het gebied rondom de kruising Aletta Jacobsweg / Prof. B.M. Teldersweg en het George Maduroplein, naar aanleiding van de ingrijpende wijzigingen voor zowel de weg als de mogelijke lightrailverbinding. Afstemming met onder andere Madurodam, Tennispark Thor de Bataaf, de Haagse Lightrail Maatschappij en andere stakeholders. Verdieping van de afstemming met primaire stakeholders ten behoeve van het ophalen van nieuwe en aanvullende eisen, zoals Madurodam, Tennispark Thor de Bataaf, Haagse Lightrail Maatschappij Verdieping van de afstemming met de raakvlakprojecten: • Bos- en boomcompensatie uitbreiding Madurodam; • Bereikbaarheid en ruimtelijke inpassing ter hoogte van Madurodam; • Ongelijkvloerse kruising Scheveningseweg; • Verdiepte ligging Johan de Wittlaan; • HUB Hubertus; • Dr. Aletta Jacobsweg; Sterroute voor de fiets en vergroening; • Vergroening Ver Huellweg; • Warmte- koude opslag (WKO); • Autoluw centrum noord; • Hubertusviaduct; • Uitvoering grootschalige onderhoudswerkzaamheden; • Inpassing ter hoogte van tankstation nabij Scheveningseweg.

9.3

Risico’s

In deze fase van haalbaarheid is onder andere gewerkt met aannames. Daarnaast worden er een aantal technische en procesmatige projectrisico’s voorzien (N.B. niet limitatief).

Omschrijving

Kans

Effect op kosten

Halte nabij Madurodam moet ondergronds aangelegd worden omdat deze dicht bij Madurodam moet liggen in plaats van einde van de hellingbaan naar de kruising met de Aletta Jacobsweg.

Reëel

Hoog

Afscherming voor bovenleiding bij open bak constructie is landschappelijk niet gewenst.

Klein

Hoog (aanpassing ontwerp – doorrijd hoogte)

Zeer klein

Hoog (diepere aanleg overkluizingen)

Klein

Hoog (diepere aanleg overkluizingen)

Het niet opnemen van ruimtereservering voor lightrail bij realisatie ongelijkvloerse kruising Scheveningseweg.

Klein

Hoog (uitbreiden of lightrailbuis )

Onvoldoende inzicht in ondergrond kruising Aletta Jacobsweg / Prof. B.M. Teldersweg, met als gevolg onjuiste aannames ontwerp haalbaarheidsfase.

Reëel

Gemiddeld (andere uitvoeringsmethodiek)

Onvoldoende ruimte beschikbaar in het huidige hoog gelegen deel van de Prof. B.M. Teldersweg (Hubertusviaduct) in verband met raakvlakprojecten (boomcompensatie Madurodam en aanleg WKO putten).

Reëel

Hoog (aanpassing ontwerp / aanpassing tracé)

Er worden strengere eisen gesteld aan spoorconstructie zodat ontwerp niet meer voldoet (nu ingegoten spoor gehanteerd). Hulpdiensten gaan niet akkoord met verlaagde bovenleiding voor de lightrail.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

44 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

Omschrijving

Kans

Effect op kosten

Bezwaren vanuit de omgeving.

Reëel

Gemiddeld (aanpassen ontwerp)

Beperkte ruimte voor realisatie verdiepte ligging lightrail rondom het gebied van Madurodam, kruising Aletta Jacobsweg en George Maduroplein.

Reëel

Gemiddeld (aanpassen ontwerp)

Tabel 6: Risico overzicht haalbaarheidsfase

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

45 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

10

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN

In deze haalbaarheidsstudie is in opdracht van de gemeente Den Haag onderzocht of het inpassen van een dodo-constructie in de Prof. B.M. Teldersweg haalbaar is. Daarbij is gekeken naar de fysieke, financiële en technische haalbaarheid van de dodo-constructie. De uitgevoerde haalbaarheidsstudie gaat, conform de opdracht van de gemeente Den Haag, hoofdzakelijk in op de technische aspecten van de haalbaarheid. De fase van haalbaarheid kent een abstract niveau, waarbij naast aangeleverde informatie, uitgangspunten en documenten door de gemeente Den Haag, ook gewerkt is met het doen van (technische) aannames. De opdracht was tweeledig, waarbij primair beoordeeld is of de dodo-constructie haalbaar is. Op basis van het niveau van de uitwerking van dit haalbaarheidsonderzoek, is een dodo-constructie technisch inpasbaar binnen de gegeven kaders. De overkluizingen hebben een lengte van circa 126 m (west) en 189 m (oost) en circa 139 m (west) en 180 m (oost), afhankelijk van het realiseren een lightrail. Om invulling te geven aan het coalitieakkoord ‘Den Haag, Stad van Kansen en Ambities 2018-2022’, is beoordeeld of er aan de noordzijde van de Prof. B.M. Teldersweg een tweesporige lightrail ingepast kan worden. De basis voor deze beoordeling is het ontwerp met de beide overkluizingen en het ongelijkvloers kruisen van de Prof. B.M.

Teldersweg ter hoogte van de kruising met de Aletta Jacobsweg. Technisch is het mogelijk om een tweesporige lightrail in te passen. Er is echter geen ontwerp gemaakt voor het realiseren van een halte bij Madurodam. Wel is beoordeeld waar deze mogelijkerwijs gerealiseerd kunnen worden. De realisatie van de varianten geeft met name in het gebied rondom Madurodam, de kruising Aletta Jacobsweg en het George Maduroplein een complexe ontwerpuitdaging. Zowel in de tijdelijke (bouwfase) als in de definitieve fase. Naast de fysieke en technische haalbaarheid is in dit haalbaarheidsrapport ook inzage geven in de investeringskosten voor beide situaties. Dit is gedaan conform de SSK-systematiek en hierbij zijn uitgangspunten, risicoprofielen en nauwkeurigheidspercentages gehanteerd, die voor een fase van haalbaarheid gebruikelijk zijn. Het realiseren van een lightrail aan de noordzijde resulteert in een toename van de investeringskosten van circa 46% ten opzichte van de situatie zonder lightrail. Voor beide situaties geldt dat in de vervolgfase de haalbaarheid verder uitgewerkt dient te worden, waarbij in dit haalbaarheidsrapport diverse aandachtspunten zijn omschreven. Zowel voor de situatie met én zonder lightrail. De haalbaarheidsfase biedt ook kansen om in een vervolgfase te onderzoeken en op te nemen in de planvorming voor het tracé.

Niet alleen kansen, maar ook raakvlakken kunnen bijdragen aan een integraler gebiedsplan voor de herinrichting van de Prof. B.M. Teldersweg. Het verdient de aanbeveling deze kansen en raakvlakken nader te onderzoeken en uit te werken. Het haalbaarheidsonderzoek biedt een goede basis om de gebiedsvisie ‘Breng Romantiek Terug – visie op Westbroekpark en Scheveningse Bosjes met de Waterpartij’, het coalitieakkoord ‘Den Haag, Stad van Kansen en Ambities 2018-2022’ en gerelateerde planvorming verder uit te werken in de vorm van een Voorlopig Ontwerp, met oog voor de genoemde risico’s in dit haalbaarheidsrapport.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

46 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 1: VERIFICATIEMATRIX

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

47 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 2: OVERZICHT KLIC MELDINGOVERZICHT

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

48 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 3: ONTWERPTEKENINGEN Bijgevoegd: •

Tekening 1003, versie B definitief 06-09-2019: Faseringstekening met tram

Met tram • • • • • •

Tekening 1110 versie A definitief 19-06-2019: Bovenaanzicht en langsdoorsnede Tekening 1111 versie B definitief 06-09-2019: Dwarsprofielen Tekening 1120 versie B definitief 19-06-2019: Situatietekening inpassing Tekening 1131 versie A definitief 19-06-2019: Tekening bomenkap 1 met tram Tekening 1132 versie A definitief 19-06-2019: Tekening bomenkap 2 met tram Tekening 1133 versie A definitief 19-06-2019: Tekening bomenkap 3 met tram

Zonder tram • • • • • •

Tekening 1010 versie B definitief 18-06-2019: Bovenaanzicht en langsdoorsnede Tekening 1011 versie B definitief 19-06-2019: Dwarsprofielen Tekening 1020 versie B definitief 17-06-2019: Situatietekening inpassing Tekening 1031 versie A definitief 18-06-2019: Tekening bomenkap 1 zonder tram Tekening 1032 versie A definitief 18-06-2019: Tekening bomenkap 2 zonder tram Tekening 1033 versie A definitief 18-06-2019: Tekening bomenkap 3 zonder tram

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

49 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 4: SSK KOSTENRAMING Bijgevoegd twee situaties: één zonder en één met lightrail.

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

50 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 5: PROGRAMMA VAN EISEN (PVE)

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

51 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

BIJLAGE 6: 3D INDICATIE

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

52 van 53

DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG

COLOFON DEN HAAG, OVERKLUIZEN VAN DE PROF. B.M. TELDERSWEG HAALBAARHEIDSSTUDIE NAAR DE TECHNISCHE UITVOERBAARHEID

KLANT Gemeente Den Haag AUTEUR J.A.M. De Ridder; G. Blom; G.B. Strang PROJECTNUMMER D04021.000707 ONZE REFERENTIE 083769377 0.35 DATUM 5 september 2019 STATUS Definitief GECONTROLEERD DOOR G.B. Strang Projectleider

Arcadis Nederland B.V. Postbus 220 3800 AE Amersfoort Nederland +31 (0)88 4261261 www.arcadis.com

Onze referentie: 083769377 0.35 - Datum: 5 september 2019

53 van 53