RIS308265 Bijlage

Actieplan geluid

woningen­­­­ te beperken. De aanpak van de saneringslijst (de zogenaamde A-lijst en B-lijst) wordt bekostigd via rijksmiddelen­­­­die beschikbaar zijn voor geluidssaneringen. Bij het Bureau Sanering Verkeers­lawaai (BSV, ingehuurd door het Ministerie van Infrastructuur en Water­ staat) worden­­­­projecten ingediend. Eerst de voorbereidingssubsidie (VBT-subsidie): voor de kosten­­­­van de voorbereiding, begeleiding en toezicht van een project. Met deze

• 4.1

Drie sporen

• 4.2

Spoor 1 Schone en stillere mobiliteit

• 4.3

Spoor 2 Fysieke geluidsmaatregelen

VBT-subsidie­­­­kan een gedetailleerd saneringsprogramma worden opgesteld. Na de voorbereiding­­­­wordt de uitvoeringsubsidie aangevraagd. Deze Uitvoeringssubsidie

• 4.3.1 Aanleg en beheer van geluidsreducerende wegdekken

(UK-subsidie) is bedoeld voor de kosten van uitvoering van de maatregelen in het sanerings­-programma. Met het uitstel van de invoering van de nieuwe Omgevingswet naar 2022 is nog niet bekend wat dit betekent voor de huidige subsidieregelingen.

• 4.3.2 Tramgeluid

Als de nieuwe Omgevingswet naar verwachting in 2022 in werking treedt, zal er ook een

• 4.3.3 Maatregelen bij de ontvanger: saneringswoningen en gevelisolatie

nieuwe saneringslijst worden opgesteld, waardoor de huidige A-lijs en B-lijst niet meer gebruikt kan worden.

• 4.3.4 Geluidsoverlast motoren

Actie:

• 4.4

Voor de subsidieaanvraag van 2020 zijn ongeveer 900 woningen aangevraagd die nog

Spoor 3 Geluidbeleving

op de A-lijst en B-lijst staan. Indien de aanvraag wordt goedgekeurd, wordt een deel van deze woningen in de komende periode 2020 2023 aangepakt om te zorgen dat ook hier een beperkt binnenniveau wordt gehaald. Financiering: De kosten worden gedekt uit rijkssubsidie.

4.3.4 Geluidsoverlast motoren Bewoners ervaren geluidsoverlast van herrie-uitlaten op motoren en auto’s, met name in het zomerseizoen. Op dit moment zijn er onvoldoende mogelijkheden om op te treden tegen excessief geluid van motoren. De verkeerspolitie is bevoegd om op dit punt op te treden maar heeft onvoldoende capaciteit voor deze taak. Op initiatief van Amsterdam is in juni 2020 een ambtelijke werkgroep geformeerd bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeenten Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amsterdam (de G4-gemeenten). De nadruk ligt op het aanpakken van motoren en andere lawaaiige verkeersdeelnemers, waarbij het gaat om gedrag maar ook om bijvoorbeeld het gebruik van illegale uitlaten of te snel rijden. De werkgroep is gestart met de verkenning: • Rotterdam voert een geluidsonderzoek uit, dat gericht is op de ontwikkeling van een akoestische flitspaal; • De G4 gemeenten zetten in op overleg met het ministerie ter voorkoming van het illegaal gebruik van sportuitlaten; • Den Haag kent een gebiedsafhankelijke aanpak van de ervaren overlast van onder andere motoren. In de zomer van 2020 is het Actieplan boulevard en haven Scheveningen­­­­(RIS305676) vastgesteld en recentelijk het Programma Toekomst Scheveningen­­­­ Badplaats (RIS307364).

19

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

4

Actie:

4

Voor andere maatregelen is verdere uitwerking nodig, ook waar het juridische aspecten betreft. Het gaat dan bijvoorbeeld om verbreding van de handhavingsbevoegdheid (die nu bij de verkeerspolitie ligt) en om meer en flexibeler snelheidscontroles (waar bevoegdheid bij het Openbaar Ministerie ligt). Ook gerichte geluidsmetingen kunnen van belang zijn om meer inzicht te krijgen in de precieze oorzaken van de geluidsoverlast en bij maat­ regelen maatwerk te kunnen bieden.

Actie: Samen met de andere G4-gemeenten onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de geluidsoverlast van motoren en andere lawaaiige verkeersdeelnemers te beperken. Samen met de andere grote (G4) gemeenten wordt een verkenning uitgevoerd naar mogelijkheden­­­­om controle en handhaving te verbeteren. Financiering: Voor deze acties is er binnen Programma Duurzaamheid, Milieu en Energie­transitie budget beschikbaar tot en met 2022.

4.4 Geluidbeleving De mate waarin geluid tot hinder leidt, is niet alleen afhankelijk van de hoogte van de geluidsbelasting in decibellen. De beleving van het geluid speelt ook een belangrijke rol en heeft een relatie met de effecten die geluid kan hebben op de gezondheid van mensen.

Stille gebieden Stille gebieden zijn belangrijke plekken waar mensen in een levendige stad de rust kunnen

Actieplan geluid

opzoeken. In de afgelopen jaren is Europees en landelijk veel kennis en ervaring opgedaan­­­­met stilte als stedelijke kwaliteit, de functie die stille gebieden kunnen hebben als compensatie­­­­ voor hoge geluidsbelastingen in de stedelijke omgeving en de mogelijk­heden om daarop actief beleid te voeren. De afgelopen jaren is gewerkt aan bewustwording van rust of stilte als belangrijke kwaliteit voor bezoekers van groengebieden, naast de ecologische­­­­kwaliteiten. In de komende planperiode wordt een inventarisatie gemaakt van stille gebieden in de

• 4.1

Drie sporen

• 4.2

Spoor 1 Schone en stillere mobiliteit

• 4.3

Spoor 2 Fysieke geluidsmaatregelen

stad en wordt bezien in hoeverre het wenselijk is om voor deze gebieden een actief geluid­ beleid te voeren.

• 4.3.1 Aanleg en beheer van geluidsreducerende wegdekken

Met stille gebieden worden geen zogenaamde stiltegebieden bedoeld. Op grond van de Wet milieubeheer kunnen de provincies in het provinciale milieubeleidsplan gebieden

• 4.3.2 Tramgeluid

aanwijzen waarin de kwaliteit van het milieu (bodem, grondwater, geluid) bijzondere

• 4.3.3 Maatregelen bij de ontvanger: saneringswoningen en gevelisolatie

bescherming behoeft. De provincie Zuid-Holland heeft stiltegebieden vastgelegd in de Omgevingsverordening. Twee stiltegebieden grenzen aan Den Haag, te weten ‘Monster’ en ‘Den Haag-Katwijk’. Er wordt contact opgenomen met de provincie Zuid-Holland om te bekijken wat de huidige stilte status is in de aan Den Haag grenzende stiltegebieden en of

• 4.3.4 Geluidsoverlast motoren

er mogelijkheden zijn voor verbetering.

• 4.4

20

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

Spoor 3 Geluidbeleving

<

SPOOR 3

5

Zienswijzen

5.1 Inleiding

• 5.1

Inleiding

• 5.2

Zienswijzen ingediend tijdens de inzageperiode

• 5.3

Wensen en zienswijzen van de gemeenteraad

Bij het opstellen van het actieplan is de openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Conform deze procedure heeft het ontwerp van dit actieplan vanaf 26 september 2020 gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Eenieder (dus niet alleen direct belanghebbenden) heeft in deze periode de gelegenheid gehad om zienswijzen op het ontwerpactieplan in te dienen. Gedurende de inzageperiode is in overeenstemming met artikel 11.14 van de Wet milieubeheer ook de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om wensen en zienswijzen ten aanzien van het actieplan kenbaar te maken. De volgende paragrafen bevatten een overzicht van de ingediende zienswijzen en de manier waarop hiermee in het actieplan is omgegaan.

5.2 Zienswijzen ingediend tijdens de inzageperiode Gedurende de inzageperiode hebben vijf partijen zienswijzen ingediend. Deze zienswijzen worden in bijlage 2 beantwoord in de Nota van beantwoording. Er is een aantal ziens­ wijzen ingediend dat te maken heeft met de problematiek rond de overlast door motoren. Deze zienswijzen hebben mede aanleiding gegeven tot aanpassing van dit actieplan. Er is een actie toegevoegd in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

5.3 Wensen en zienswijzen van de gemeenteraad De gemeenteraad heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om wensen en zienswijzen­­­­op het ontwerp actieplan kenbaar te maken aan het college.

21

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

5

Zienswijzen

Bijlage 1 Richtlijn voor geluids­ reducerende wegdekken in de gemeente Den Haag

Richtlijn voor geluidreducerende wegdekken in de gemeente Den Haag

Datum

22

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

2 maart 2020

Bijlage 2 Nota van beantwoording Actieplan geluid Den Haag 2021-2023 Bijlage 2 van Actieplan geluid Den Haag 2021-2023. Nota van beantwoording van de zienswijzen op de ter inzagelegging van het ontwerp actieplan­­­­ geluid Den Haag 2020-2023. Ter inzage vanaf 26 september 2020 gedurende zes weken (tot 7 november 2020). Nr.

Zienswijze

Reactie gemeente + wel/geen wijziging actieplan

1

Waar kan ik op internet de geluidskaarten van Den Haag vinden? De Margaretha van Hennenbergweg is een redelijk drukke doorgaande weg. Ter hoogte van de Gamma (de achtertuinen van Rietvoorndaal 10-28 zijn er nagenoeg aan gelegen) versterkt naar mijn idee de lange metalen gevel van de Gamma de geluiden van het verkeer. De woningbouwvereniging Staedion­­­­heeft al van alles gedaan (dubbele beglazing en extra geluids­ isolerend ventilatieroosters in de slaapkamers) om de geluidshinder te reduceren. Toch blijft er geluidshinder. Is het mogelijk om, in overleg met de Gamma, hun gevel aan te passen, wellicht met klimplanten of geluidsisolerende platen? Tussen de straat en de sloot is een reep groen. Is een (doorzichtige) geluidswal­­­­een oplossing? Of wellicht een groene haag?

De geluidsbelastingkaarten van Den Haag zijn te vinden op: www.denhaag.nl/nl/algemeen/geluidsoverlast-door-wegverkeer.htm en kaartendenhaag.nl

e-mail 27 september 2020 ontvangen

De gemeente vindt het vervelend dat u geluidshinder ervaart. U geeft aan dat er aan uw woning al geluidwerende maatregelen zijn getroffen. De geluidsbelastingkaarten (peiljaar 2016) laten echter zien dat uw gevel in een geluidszone boven de 55dB ligt en net raakt aan de zone tot 64 dB. Maar omdat er aan uw woning al maatregelen zijn getroffen ligt de prioriteit bij het uitvoeren van maatregelen aan wegvakken met woningen die een hogere geluidsbelasting hebben op de gevel en waar nog geen gevelmaat­ regelen zijn genomen.

Door de Margaretha van Hennenbergweg lopen tramrails die uitsluitend gebruikt worden door trams naar en van de remise bij de Meppelweg. Er is dus vooral op de late avond, nacht en vroege ochtend veel tramverkeer. De steeds zwaarder wordende trams zorgen voor meer en meer geluids­ overlast en zelfs de trillingen zijn voelbaar. Kan de HTM een extra remise plaatsen op de plek waar nu de keerlus van lijn 2 is? Dat beperkt de trambewegingen op de M. van Hennenbergweg sterk, denk ik. Zo niet, kan er onder de rails een elastische mat worden aangelegd om geluid en trillingen te beperken?

Het bieden van een tramnet met een hoge vervoerscapaciteit en reizigers­ comfort zorgt ook op een aantal plekken voor tramverkeer op ongunstige plaatsen en tijdstippen. Dat is helaas niet te voorkomen. Binnen Den Haag wordt er gezocht naar extra remise ruimte. De keerlus van lijn 2 hoort niet tot een van de locaties die nader zijn onderzocht. Zie ook de brief die hier­ over naar de gemeenteraad is gestuurd (RIS306002). U noemt als alternatief het plaatsen van een elastische mat onder de rails. Dat is in Den Haag nog niet vaak toegepast en is alleen (financieel) mogelijk als er al sprake is van grootschalig onderhoud waar ook de fundering moet worden verwijderd. Dat is in de Margaretha van Hennebergweg binnen een redelijke termijn niet aan de orde.

Dan nog het volgende: De HTM heeft, o.a. ter hoogte van mijn achtertuin, Rietvoorndaal X, op de Margaretha van Hennenbergweg in de afgelopen 3 jaar tot 4 keer toe ‘s nachts geluidsoverlast veroorzaakt door o.a. het slijpen van rails, het ver­wijderen van rubberen randen rondom de rails en het werken aan de leidingen­­­­, terwijl er (nog) geen vergunning voor was. Bewoners werden vooraf niet, of niet allemaal, ingelicht en op mijn klachten is tot nu toe slechts 1 keer een slap standaardexcuus gekomen, maar daarna is er niets verbeterd. Deze klachten over de HTM komen in de stad vaker voor, maar kennelijk leert de HTM er weinig van en het bedrijf lijkt wel boven de wet te staan. Kunt u als gemeente niet wat strenger gaan optreden tegen de HTM, (afdeling­­­­onderhoud rails) en er in ieder geval op toezien dat bewoners vooraf worden ingelicht? Daarnaast denk ik dat het echt niet noodzakelijk is om de onderhouds­ werkzaamheden op de M. van Hennenbergweg altijd ‘s nachts te doen.

Het is erg lastig na te gaan over welke werkzaamheden u het precies heeft, omdat u geen preciezere periode noemt. Daarom kan de gemeente ook niet met zekerheid zeggen of er wel of niet ontheffingen zijn verleend en of er brieven zijn verstuurd. Het is echter zeer aannemelijk dat in 2020 op dit stuk een keer onderhoud is geweest. De Margaretha van Hennebergweg is dan wel geen exploitatiespoor, maar zeer belangrijk om trams vanuit de remise te kunnen verplaatsen naar verschillende tramlijnen, een zogenoemd in- en uitrukspoor. Deze aan- en afvoer van trams gaat de hele dag door, en is daardoor net zo belangrijk voor de continuïteit van de tram­ exploitatie in Den Haag, als de exploitatiesporen. Een in – en uitrukspoor afsluiten voor onderhoud overdag heeft veel impact, omdat het meerdere tramlijnen raakt. Daarnaast bestaan er meerdere soorten van onderhoud, zoals u al aangaf. Als het om laswerk gaat, is dit qua veiligheidseisen voor de omgeving bijna niet overdag uit te voeren. De gemeente en de HTM erkennen dat het zeer belangrijk is om omwo­ nenden van tevoren in te lichten over werkzaamheden die overlast kunnen veroorzaken. Het zou in dit geval ook om spoedwerkzaamheden kunnen gaan, waarbij het voor de HTM niet mogelijk is om bewoners op tijd te bereiken.

Als u daar nog eens over door wil praten, mag u zich persoonlijk tot de HTM richten (contactgegevens zullen met indiener worden gedeeld). Het kan altijd helpen in het aanscherpen van de werkwijze. De zienswijzen van nr. 1 geven geen aanleiding tot aanpassing van het actieplan.

e-mail 27 september 2020 ontvangen

Na het doornemen van het plan valt mij op dat de voorgestelde maatregelen gericht zijn op het terugdringen van de gemiddelde geluidsbelasting. Er wordt naar mijn mening echter te weinig ingezet op het terugdringen van piekbelasting. Het is juist die piekbelasting die als grootste hinder wordt ervaren. Een groot probleem zijn opgevoerde auto’s en bromfietsen al dan niet met niet-originele uitlaat waarvan de einddemper is verwijderd of gewoon lek is. Het stelt me teleur dat ik hierover helemaal niks in het actieplan terug lees. Het terugdringen van de gemiddelde geluidsbelasting met betrekkelijk eenvoudige­­­­of goedkope maatregelen klopt op papier, maar de inwoner is er niets mee gebaat als er nauwelijks iets wordt gedaan aan de piek­belasting. Het is juist die piekbelasting die voor het grootste deel bijdraagt aan slaapverstoring. Het lijkt mij noodzakelijk om in effectief geluidsbeleid ook aandacht te besteden aan het terugdringen van de piekbelasting, waarbij specifiek op het vlak van aso’s met compensatiedrang die de gewone burger hun nachtrust ontnemen met hun herrie-auto of -bromfiets.

Uw constatering dat er in het ontwerp actieplan geluid weinig aandacht is voor piekbelasting is juist. De gehanteerde systematiek van de geluids­ belastingkaarten en de actieplannen werkt met een jaargemiddelde geluidsbelasting. U geeft ook terecht aan dat juist piekbelastingen zorgen voor hinder. Het aanpakken van piekbelasting kent een ander type maat­ regelen dan het aanpakken van de jaargemiddelde geluidsbelasting en heeft vaak meer te maken met het gedrag van de verkeersdeelnemer. Dan komt het onder andere aan op het handhaven van de bestaande verkeersregels. Dit onderwerp wordt niet apart benoemd in het actieplan geluid, maar de gemeente heeft wel aandacht voor deze problematiek. Vanuit de gemeenteraad is al veelvuldig aandacht hieraan besteed en de gemeente zoekt mogelijkheden om bijvoorbeeld meer flitspalen te laten plaatsen in de stad. Daarnaast wordt samen met de andere grote steden onderzoek gedaan naar andere mogelijke maatregelen. Dit onderzoek is ook opgenomen in het definitieve actieplan in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren. De zienswijze van nr. 2 heeft aanleiding gegeven tot aanpassing van het actieplan, in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

23

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

2

Nr.

Zienswijze

Reactie gemeente + wel/geen wijziging actieplan

3

Allereerst wil ik u, namens de bewoners van de straten grenzend aan de Koningskade, als bestuurders van de stad Den Haag complimenteren met het nemen van het initiatief tot dit actieplan geluid. In combinatie met onder andere de hoofdlijnenbrief mobiliteitstransitie is dit een belangrijke stap naar een bereikbaar, mobiel en schoon Den Haag, waar een aan­ trekkelijk leefklimaat en economisch klimaat hand in hand kunnen gaan. Daarnaast­­­­ben ik verheugd over de ambitie in dit actieplan: “Dit Actieplan 2020 – 2023 kiest voor een andere invalshoek dan de vorige actieplannen, gekozen is voor een plandrempel voor wegverkeer van 55 dB.’’ Aandacht voor verkeersgeluid van Koningskade. De Koningskade is alle dagen van de week, dag en nacht een drukke straat. Op de geluidskaart van de gemeente Den Haag is dit goed te zien. De huizen grenzend aan de Koningskade staan op de A-lijst voor geluids­ werende maatregelen (Nassau Zuilensteinstraat, Nassau Dillenburgstraat). De huizen aan de Wassenaarseweg staan dwars op de Koningskade, maar hebben via de tuinen ook veel geluidsoverlast. Voor wegverkeer is de WHO advieswaarde 53 dB (Lden) en 45 dB (Lnight), daar voldoet de Koningskade in de verste verte niet aan. De metingen geven een verkeersgeluid aan van, bij normaal verkeer, 60-70 dB.

Motoren en vrachtwagens kunnen veel hogere geluidspieken veroorzaken, vooral in de zomer als er veel verkeer is van en naar Scheveningen strand. De Koningskade is ook een knelpunt qua doorstroming van verkeer. In de hoofdlijnenbrief mobiliteitstransitie (17 mei 2019) staat: “Ook op de Maurits­kade, de Raamweg en de Koningskade staan iedere ochtend en avond veel files.’’ Voorgestelde maatregelen en zienswijze. Uit het actieplan leid ik af dat een aantal maatregelen betrekking zullen gaan hebben op de Koningskade: 1. Geluidsreducerend wegdek 2. A status van woningen (Nassau Zuilensteinstraat, Nassau Dillenburgstraat) 3. Algemeen verbod tweetakt per december 2020

De gemeente waardeert uw compliment en neemt uw uiteenzetting voor kennisgeving aan.

Zienswijze: Een aantal maatregelen komen niet in het actieplan voor, die wel een enorm effect kunnen hebben en financieel ook doelmatig en doeltreffend kunnen zijn voor de gemeente. Wat in de eerste plaats opvalt is dat motoren niet worden genoemd in het actieplan, terwijl deze wel een specifieke vorm van geluidsoverlast veroorzaken. Ik stel graag drie maatregelen voor ter overweging voor het College om op te nemen in het actieplan: 1. motoren opnemen als speciale categorie, zodat deze ook in aanmerking komen voor specifieke maatregelen;

Motoren kunnen veel overlast veroorzaken. Het gaat om piekgeluiden die op onverwachte plaatsen en tijden kunnen optreden. Het wordt veroorzaakt door met name het gedrag van de weggebruiker er daar zijn bijna geen plaatsgebonden generieke maatregelen tegen te nemen.

2. aan de Koningskade een maatregel aan de bron te nemen: Een verlaging van de maximum snelheid van 50 km/uur naar 30 km/uur, in combinatie met handhaving (flitspalen) zou leiden tot rustiger verkeer met betere doorstroming, constant minder geluid en minder aanleiding voor met name motoren om hard op te trekken bij stoplichten. Het actieplan stelt: “Een van de bronmaatregelen voor geluid is het verlagen van de rijsnelheid. Een verlaging van 50 km/uur naar 30 km/uur levert een geluidsreductie op van ca. 2 dB.’’

Het mogelijk wijzigen van de maximum snelheid op de Koningskade is onderdeel van een veel bredere discussie, die inmiddels ook landelijk wordt gevoerd. Daar speelt ook mee welke specifieke functie de Koningskade heeft voor de verkeersdoorstroming. Het Actieplan geluid Den Haag 2021-2023 is niet de plaats om dat besluit te nemen.

3. aan de Koningskade als proef een maatregel in de overdracht van geluid te nemen, in de vorm van een lage geluidswal. Aangezien mijn veronder­ stelling is dat een hoge geluidswal binnen de stad niet gewenst is, is een oplossing met een lage geluidswal met behulp van diffractie (het afbuigen van het geluid) juist een zeer goed toepasbare en inpasbare oplossing. In het actieplan staat tot mijn spijt: “Innovaties: In de planperiode is er geen geschikte locatie gevonden om een proef te doen met innovatieve maat­ regelen zoals diffractiegoten. Landelijk vinden er wel proeven plaats die met belangstelling worden gevolgd.’’ Ik wil u vragen dit te heroverwegen en een proef te doen met een diffractie lage geluidswal langs de Koningskade. In Nijmegen, Soesterberg, Almere en andere plaatsen wordt met het innovatieve­­­­product Whiswall gewerkt. Dit is een lage geluidswal met hierop een diffractiegoot. De geluidsreducerende werking is 7-9 dB. De kosten­­­­en de ‘’total cost of ownership’’ zijn veel lager dan een gewone (hoge) geluidsmuur. De bewoners zijn positief over de effecten. De Konings­ kade lijkt een locatie waar de Whiswall inpasbaar is. Daarnaast zijn er meer vergelijkbare lokaties in Den Haag (met een groenstrook naast de weg en zo’n 20 meter daarachter de bebouwing), dus dit kan een eerste test zijn om te bezien of bredere toepassing voor Den Haag mogelijk is.

De gemeente is nog niet zonder meer overtuigd dat de diffractiegoten in hoog stedelijk gebied een toegevoegde waarde hebben. Daarnaast is het bij een bewezen geluidsreducerende werking nog niet bepaald langs welke weg in Den Haag het de meeste toegevoegde waarde heeft. Daar zal ook een afweging moeten worden gemaakt bij de verdeling van de beperkt beschikbare middelen welke hoog geluid belaste woningen het eerst in aanmerking komen voor maatregelen. De woningen aan de Nassau Zuilen­steinstraat en de Nassau Dillenburgstraat die op de A-lijst staan, zijn gesaneerd. En dan geldt voor de specifieke locatie nog of de groenstrook wel geschikt is voor een maatregel zoals een geluidswal, bijvoorbeeld met de aanwezige bomen. Bij de gemeente zijn overigens nog geen signalen bekend over ervaren geluidsoverlast rond de Koningskade. De gemeente zal in de komende jaren de ontwikkelingen rond de diffractiegoten (en combi­ naties met andere maatregelen) wel blijven volgen. Zienswijze 1 van nr. 3 heeft aanleiding gegeven tot aanpassing van het actieplan, in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

24

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

Dit onderwerp wordt niet apart benoemd in het ontwerp actieplan geluid, maar de gemeente heeft wel aandacht voor deze problematiek. Vanuit de gemeenteraad is al veelvuldig aandacht hieraan besteed en de gemeente zoekt mogelijkheden om bijvoorbeeld meer flitspalen te laten plaatsen in de stad. Daarnaast wordt samen met de andere grote steden onderzoek gedaan naar andere mogelijke maatregelen. Dit onderzoek is ook opgenomen in het definitieve actieplan in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

<

e-mail 31 okt 20 ontvangen

Zienswijze

Reactie gemeente + wel/geen wijziging actieplan

4

1. Ontvankelijkheid Dagtekening ontwerpbeschikking: 26 september 2020 Gelet op het voorgaande ben ik van mening dat ik tijdig (binnen 6 weken) een zienswijze heb ingediend. De statuten van BOL en het feitelijk handelen van BOL betreffende leefbaar­ heid in de wijk Leidschenveen maken BOL belanghebbende in het door u voorgenomen Ontwerp actieplan geluid Den Haag 2020-2023. 2. Feiten: Uw College wilt met het aannemen van referte a. Ontwerp actieplan geluid Den Haag 2020-2023 beleid voeren om het aantal geluidgehinderden door geluid van het wegverkeer boven 55 dB te laten afnemen. U heeft zich dit ten doel gesteld omdat in wetenschappelijke literatuur is vastgesteld dat bij blootstelling aan geluid van wegverkeer vanaf ongeveer 50 dB Lden de kans op coronaire hartziekten toeneemt. In 2017 zijn de derde ronde geluidsbelastingkaarten vastgesteld (RIS298229), waarop u het ontwerp actieplan baseert. Deze geluids­belasting is vastgesteld voor het jaar 2016. Op de geluidsbelastingkaarten is, per geluidsklasse van 5 decibel (dB), te zien welke gebieden zijn blootgesteld aan een geluidsbelasting van 55 dB of meer gedurende een etmaal (Lden) en 50 dB of meer in de nacht (Lnight) vanwege wegverkeer (inclusief trams) en railverkeer.

Afhankelijk van onder andere bebouwing, de aanwezigheid van geluidsschermen en het type verharding kunnen de geluidscontouren langs dezelfde weg of spoorlijn een meer of minder grillig verloop hebben. In onderstaande plaatje is de geluidsbelastingkaart voor de wijk Leidschenveen­­­­weergeven, zoals opgenomen in de geluidsbelastingkaarten van Den Haag voor 2016. De wijk Leidschenveen ligt direct aan de snelwegen A4 en A12. Onder­ staande plaatje laat zien wat de maximale snelheden zijn. Opgemerkt dient te worden dat momenteel, door een tijdelijke landelijke maatregel wegens stikstofoverschrijding, in geheel Nederland de maximale snelheid overdag 100 km/uur is. De doelstelling van het vorige actieplan omgevingslawaai (2013-2018) was om het aantal (ernstig) geluidgehinderden per saldo niet te laten toenemen. De wet geluidhinder kent een voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor weggeluid. In de gemeente Den Haag is een nieuwe woonbouwlocatie gerealiseerd in 2017-2018, genaamd De Lanen 6B, kadastrale gemeente Den Haag, sectie BE, grondpercelen 2339, 5682 en 5916. Dit is een woonlocatie welke onderdeel­­­­uitmaakt van de reeds bestaande woonwijk Leidschenveen. Deze woonlocatie is gepland op 175 meter van de snelweg A12, en is volledig­­­­gelegen binnen een afstand van 600 meter van de snelweg, gemeten­­­­vanuit de as van de A12.

Het toenmalige College B&W Den Haag heeft op 15 december 2016 een besluit genomen ten aanzien van de hoogst toelaatbare geluidbelasting vanwege wegverkeerslawaai en heeft in dit besluit een hogere grenswaarde voor geluid van de geluidsbron Rijksweg A12 vastgesteld (kenmerk ODH2016-00122779). De omgevingsvergunning voor het project is verleend op 5 januari 2017. Het College B&W Den Haag heeft destijds een geluidsbelasting voor het project Lanen 6B van meer dan 57 dB toegestaan, waarbij de berekende geluidbelasting waarden hoger waren. Het college heeft namelijk een aftrek van 4dB heeft toegepast voor het geluid van de A12 en een aftrek van 5 dB voor de Laan van Leidschenveen en Donau (volgens artikel 110b van Wet geluidhinder, daar men verwacht dat in de toekomst het geluidsvolume van snelwegen door stiller verkeer lager kan worden).

De gemeente bevestigt de ontvankelijkheid van uw zienswijze en neemt de genoemde feiten voor kennisgeving aan.

1) Zienswijze Wij zien een inconsistentie tussen de geluidsbelasting­ kaart 2016 en Geluidscontouren in Geluidsregister t.g.v. geluid snelwegen in 2016 voor de wijk Leidschenveen. Het Geluidsregister laat meer geluid­ gehinderden in de wijk zien dan op uw geluidsbelastingkaart. In uw Ontwerp­­­­actieplan geluid Den Haag 2020-2023 wordt geen aandacht gegeven aan de geluidgehinderden in onze woonwijk. Door de genoemde inconsistentie­­­­zijn de geluidgehinderden wellicht aan uw aandacht ontgaan­­­­. Graag verzoeken wij u de geluidgehinderden in onze woonwijk ook mee te nemen in uw Ontwerp actieplan geluid. Geluid van snelwegen wordt in zijn geheel niet meegenomen in uw actie­ plan, terwijl voor de periode 2020-2024 plannen worden gemaakt om de A4 verder uit te breiden met mogelijk meer geluidgehinderden als resultaat. Ook bij de A12 is veel geluidsoverlast. In de Geluidcontouren is duidelijk te zien dat door het ontbreken van geluidsschermen langs de A12 bij de Plas van “Van de Ende” het geluid diep in de wijk doordringt. Dit geluid draagt ver, doordat het oppervlak van het water hard is en dreunt daardoor ook diep door in de woonwijk De Vissen. Wij missen in het actieplan beleid om dit type laag tonige geluidsoverlast aan te pakken.

Bij het berekenen van de geluidsbelastingkaarten 2016 is gebruik gemaakt van de destijds ter beschikking gestelde gegevens door het ministerie. Bij het bepalen van de geluidsgehinderden is geen berekening per stadsdeel gemaakt. Wij beschouwen de gehele gemeente Den Haag en herkennen ons daarom niet in uw beeld dat wij geen aandacht hebben voor de geluids­ gehinderden in uw woonwijk. Het klopt dat wij de snelwegen niet mee­ nemen in het actieplan geluid Den Haag. De snelwegen zijn opgenomen­­­­ in het Actieplan Rijkswegen 2018-2023 van het huidige ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De actieplannen en maatregelen zijn onder­verdeeld over de overheidslagen die verantwoordelijk zijn voor het betreffende­­­­wegennet. U vraagt om beleid voor laag tonig geluid van de snelweg. Over laag tonig geluid is nog veel onduidelijk en valt ook niet onder de verplichte onderdelen van het actieplan geluid. Het ligt meer in de lijn voor het ministerie om de problematiek rond laag tonig geluid op te pakken.

2) Zienswijze Het beleid zoals vermeld in uw Ontwerp actieplan geluid is vastgesteld op de situatie zoals gemeten in 2016, terwijl de uitgangspunten in uw Ontwerp actieplan geluid Den Haag 2020-2023, deze reeds bekende groei in verkeersintensiteit niet worden beschouwd. Wij zijn van mening dat in uw actieplan de bekende autonome groei van het verkeer kan worden vermeld en ook onderdeel kan zijn van de beslissing voor beleid tussen 2020 en 2023.

Het stramien van de richtlijn omgevingslawaai is om op basis van de berekende­­­­geluidsbelastingkaarten over een wettelijk bepaald basisjaar een plan te maken voor de daaropvolgende jaren. Die volgende geluid­belastingkaarten zullen in 2022 worden vastgesteld, over het basisjaar 2021, waarop weer een volgend actieplan geluid zal worden gebaseerd.

3) Zienswijze De definities van geluid zijn in uw actieplan onduidelijk: het is bijvoorbeeld onduidelijk of de genoemde streefwaarden zijn bepaald met of zonder de aftrek voor toekomstig stiller verkeer. Aangezien het actie­ plan van toepassing is voor de periode 2020-2023 is reeds sprake van een toekomstscenario ten opzichte van 2016 en zou ons inziens de genoemde aftrek van de geluidsbelasting niet van toepassing moeten zijn.

Er is in het actieplan geluid Den Haag geen sprake van de aftrek voor toekomstig­­­­ stiller wegverkeer.

Bewoners organisatie Leidschenveen e-mail 31 oktober 2020 ontvangen

25

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

Nr.

Nr.

Zienswijze

Reactie gemeente + wel/geen wijziging actieplan

4) Zienswijze Er wordt in het actieplan gestreefd naar een geluidsbelasting van 50 dB. Het is echter onduidelijk in uw actieplan waarop deze waarde is gebaseerd. Het is voor ons onduidelijk waarom u niet streeft naar de voorkeursgrenswaarde van 48 dB voor weggeluid, zoals benoemd in De wet geluidhinder.

In de paragrafen 1.2 en 3.2 van het actieplan geluid wordt uitgelegd waar de plandrempel van 55 dB op is gebaseerd, waarbij de adviezen van de Wereld Gezondheidsorganisatie een belangrijke rol spelen.

5) Zienswijze In uw actieplan ontbreekt het aan criteria waarop bouw­ plannen moeten worden getoetst om uw voorgenomen doelstellingen te halen. In uw vorige Actieplan omgevingslawaai (2013-2018) was uw belang­ rijkste doelstelling om het aantal (ernstig) geluidgehinderden per saldo niet te laten toenemen. Voor ons is het daarom onbegrijpelijk dat u in deze periode een besluit heeft genomen om een hogere grenswaarde voor geluid vast te stellen voor het woningbouwproject Lanen6B en de uitbreiding van de Britse School waardoor het aantal (ernstig) geluidgehinderden is toegenomen.

De gemeente kan zich voorstellen dat dit tegenstrijdig lijkt. Maar voor nieuwbouwprojecten geldt wet- en regelgeving zoals de Wet geluidhinder en het Beleid hogere grenswaarden Wet geluidhinder met de daarin gestelde geluidsnormen. Het doel van het actieplan geluid is om in de bestaande stad, waar geen geluidsnormen gelden, de mogelijke groei van het wegverkeerslawaai in beeld te brengen en zo mogelijk te verminderen. De toevoeging van de woorden ‘per saldo’ in de doelstelling is om de autonome toename van het aantal gehinderden niet toe te laten nemen. Een absolute toename van het aantal gehinderden in stedelijk gebied is onvermijdelijk. Geluidshinder treedt immers al op vanaf 55dB en dat zou betekenen dat er überhaupt geen woningbouw meer mogelijk is in de buurt van wegen. Dat is niet het doel van het actieplan geluid.

6) Zienswijze In het actieplan ontbreken heldere criteria over de doelmatig­ heid van geluids-reducerende maatregelen die in bouwplannen genomen kunnen worden. Tijdens de uitvoering van projecten wordt vanwege deze onduidelijkheid al snel elke mogelijke maatregel afgedaan als ondoelmatig, waardoor maatregelen uitblijven.

Het actieplan is niet bedoeld voor het nemen van maatregelen bij bouwplannen­­­­. Voor nieuwbouwplannen geldt wet- en regelgeving zoals de Wet geluidhinder en het Beleid hogere grenswaarden Wet geluidhinder.

7) Zienswijze In uw actieplan missen wij beleid ten aanzien van geluid­ gevoelige bestemmingen, zoals scholen en kinderdagverblijven.

U heeft gelijk met het punt dat scholen en kinderdagverblijven behoren tot de geluidsgevoelige bestemmingen. Bij de berekening van de geluids­ belastingkaarten zijn ze meegenomen bij het bepalen van het aantal geluidsgevoelige gebouwen. We hebben hier geen specifiek beleid op geformuleerd­­­­omdat het veel minder gebouwen zijn dan het aantal woningen­­­­. Tevens zijn die gebouwen ook alleen overdag in gebruik. De overige geluidsgevoelige gebouwen profiteren uiteraard wel mee als er bijvoorbeeld geluids­reducerend asfalt wordt aangelegd op een aanpalend wegvak.

8) Zienswijze Uw actieplan richt zich op geluid van verkeer; voor bewoners­­­­ is echter de mate van geluidsbelasting belangrijk en niet zozeer de bron. Geluid van rail en industrie zou daarom integraal moeten worden meegenomen.

Rail- en industrielawaai maken ook deel uit van de geluidsbelastingkaarten. Voor raillawaai geldt het Actieplan drukbereden spoorwegen 2018- 2023 van het huidige ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Voor industriegeluid geldt dat alleen wordt gekeken naar geluidgezoneerde industrieterreinen. Den Haag heeft een beperkt aantal gezoneerde industrieterreinen en de zones worden beheerd door de Omgevingsdienst Haaglanden.

9) Zienswijze Uw actieplan richt zich op geluid van niet-snelwegen. Het geluid van snelwegen is echter voor onze woonwijk de belangrijkste bron voor geluidhinder. Beleid om deze geluidhinder te verminderen ont­ breekt in het actieplan. Zo zou in het actieplan een vervolg kunnen worden opgenomen van de inspanning die uw College heeft beloofd aan de raad ten aanzien van de maximale snelheden op de snelwegen rond Den Haag, zie (RIS300053) “Verlagen Maximumsnelheid Leidschenveen”.

In juli 2019 heeft de wethouder Mobiliteit een brief gestuurd naar de minister van Infrastructuur en Waterstaat met het verzoek om op de A4 tussen Den Haag-Zuid en Leidschenveen en op de A12 vanaf het knooppunt Prins Clausplein tot het viaduct van metrolijn E de maximumsnelheid 100 km per uur te maken gedurende de gehele dag. Inmiddels is sinds medio maart 2020 op alle snelwegen in Nederland de maximumsnelheid overdag (tussen 6.00 en 19.00 uur) vastgesteld op 100 km per uur.

5 e-mail 4 november 2020 ontvangen

Veel dank voor uw initiatief om het actieplan op geluid te vernieuwen. Den Haag groeit en daardoor is het drukker in het verkeer en onze leef­ omgeving. Uw voornemen om middels de gestelde plandrempel in het afwegingskader richting te geven aan de leefbaarheid in relatie tot de mobiliteitsontwikkeling wordt zeer verwelkomd. Gerichte aanpak voor verkeersgeluid van Koningskade Graag vraag ik uw aandacht voor de Koningskade. De Koningskade is een steeds drukkere verkeersader. Alle dagen van de week, dag en nacht, is er intensief verkeer, zoals ook blijkt uit de geluidskaart. De Koningskade is ook regelmatig overbelast met files tot gevolg, waarbij de stilvallende doorstroming leidt geblokkeerde kruispunten en getoeter. De route wordt bovendien veel gebruikt om bij het strand te komen, waarbij geluidspieken door sport­ auto’s en motoren op mooie zomeravonden de gemiddeld gemeten geluids­ druk ruimschoot overschrijden. Het toegenomen verkeer op de Konings­ kade drukt dan ook steeds steviger op de leefomgeving van aanpalende woningen­­­­en tuinen. Graag reageer ik op voorgenomen maatregelen:

De gemeente waardeert uw dankzegging en neemt uw uiteenzetting voor kennisgeving aan.

1) Tuinen en balkons als leefruimtes In voorgaande actieplannen en analyses ligt de focus op de geluids­ belasting op gevels en het effect in de binnenruimten. De tuinen alsmede balkons, die ook dienen als leefruimte, zijn daardoor zeer beperkt in beeld. Het isoleren van een gevel leidt helaas niet tot verbetering van de bredere leefomgeving, een maatregel aan de bron bijvoorbeeld wel. In de afweging van maatregelen zou ik u willen vragen tuinen en balkons expliciet op te nemen, niet in de minste plaats zodat bij het analyseren van de effecten op de leefomgeving de effecten op tuinen en balkons worden beoordeeld. Deze effecten zullen bovendien een realistischer beeld geven van effecten in de binnenruimten als ramen of deuren geopend zijn.

De wettelijke methode om geluidsbelasting te berekenen is op de gevels. Daarentegen hebben maatregelen aan de bron de voorkeur, zoals geluids­ reducerend asfalt. Bronmaatregelen hebben juist ook effect op de leef­ omgeving in de buitenruimte.

26

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

<

De zienswijzen van nr. 4 geven geen aanleiding tot aanpassing van het actieplan.

Zienswijze

Reactie gemeente + wel/geen wijziging actieplan

2) Lage of hoge geluidswal Koningskade In de analyse van maatregelen mist de mogelijkheid om middels een lage geluidswal direct aan de weg dan wel middels een hogere (groene) geluidswal direct langs de tuinen de overdracht van geluid vanaf de Koningskade naar de Nassaubuurt sterk terug te brengen. Onderzoek toont dat een lage geluidswal aanzienlijke reducties kan realiseren. Een meer conventionele, groene geluidswal zou evenwel ook goed geïntegreerd in het bestaande groenstrook kunnen worden. Er is immers een zeer brede strook beschikbaar­­­­ter hoogte van de Wassenaarse weg (zie bijlage) om derge­ lijke maatregelen, al dan niet bij wijze van proef, te testen en te nemen. Deze wens speelt al langer in de straat. Graag zou ik willen vragen -mogelijk als onderdeel van innovatie aanpak- een maatregel van een lage of hoge geluidswal nader te onderzoeken en op te nemen in uw actieplan.

Geluidswallen in de stad zijn mede vanwege het ruimtebeslag tot op heden niet beschouwd als een geschikte maatregelen. Op dit moment is ook niet bekend of zo’n geluidswal op die locatie het gewenste geluidsreducerende effect zal hebben. Daarnaast is het bij een bewezen geluidsreducerende werking nog niet bepaald langs welke weg in Den Haag het de meeste toegevoegde waarde heeft. Daar zal ook een afweging moeten worden gemaakt bij de verdeling van de beperkt beschikbare middelen welke hoog geluid belaste woningen het eerst in aanmerking komen voor maatregelen. De woningen aan de Nassau Zuilensteinstraat en de Nassau Dillenburgstraat die op de A-lijst staan, zijn gesaneerd. En dan geldt voor de specifieke locatie nog of de groenstrook wel geschikt is voor een geluidswal, bijvoorbeeld met de aanwezige bomen. Bij de gemeente zijn overigens nog geen signalen bekend over ervaren geluidsoverlast rond de Koningskade/ Nassaubuurt.

3) Piekbelastingen motoren In het actieplan worden motoren -naast 2-takt brommers- niet expliciet onder de aandacht gebracht, terwijl deze weldegelijk een te onderscheiden bron van overlast zijn. Graag zou ik willen vragen motoren op te nemen als bijzondere categorie, opdat gericht maatregelen overwogen kunnen worden­­­­ om overlast te beperken.

Uw constatering dat er in het ontwerp actieplan geluid weinig aandacht is voor motoren is juist. De gehanteerde systematiek van de geluids­ belastingkaarten en de actieplannen werkt met een jaargemiddelde geluidsbelasting. Het is bekend dat juist piekbelastingen zorgen voor hinder. Het aanpakken van piekbelasting kent een ander type maatregelen dan het aanpakken van de jaargemiddelde geluidsbelasting en hebben vaak meer te maken met het gedrag van de verkeersdeelnemer. En dan komt het onder andere aan op het handhaven van de bestaande verkeersregels. Dit onderwerp wordt niet apart benoemd in het actieplan geluid, maar de gemeente heeft wel aandacht voor deze problematiek. Vanuit de gemeente­ raad is al veelvuldig aandacht hieraan besteed en de gemeente zoekt mogelijkheden om bijvoorbeeld meer flitspalen te laten plaatsen in de stad. Daarnaast wordt samen met de andere grote steden onderzoek gedaan naar andere maatregelen. Dit onderzoek is ook opgenomen in het defini­ tieve actieplan in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

4) Saneringslijsten verouderd en niet compleet Door de jaren heen is gebleken dat saneringslijsten verouderd en niet compleet waren, bijvoorbeeld doordat meldingen destijds niet door­ gegeven waren door het toenmalige Ministerie van VROM. Graag zou ik u willen vragen­­­­bij het vernieuwen van lijsten voor de aanpak van geluids­ knelpunten, aandacht te hebben voor woningen die niet op deze lijsten staan maar wel vergelijkbare geluidsbelasting ervaren omdat zij naast­ gelegen zijn. Bovendien zou ik u willen vragen in uw gemeentelijke aanpak nu al te voorzien in het ondersteunen van verbetering van de situatie in en om deze woningen.

Bij de afhandeling van de A-lijst woningen en de financiering zijn wij afhankelijk­­­­ van het rijk. Met de invoering van de Omgevingswet zal er een nieuwe lijst komen. Het is nu nog onzeker hoe de nieuwe lijst er uit zal gaan zien. De gemeente zal bezien wat de nieuwe lijst betekent voor de bestaande woningen die nu wel of niet op de A-lijst staan.

5) Herijking sturing verkeersstromen Een belangrijke aanleiding voor het toegenomen verkeersgeluid is de toename­­­­van het verkeer zelf. In uw actieplan mis ik de wisselwerking met uw Nota Mobiliteit. Een maatregel uit hoofde van geluid zou ook kunnen zijn om te onderzoeken of een deel van de verkeersstroom vanaf de A12 beter te verdelen over de grote verkeersaders (met name richting Scheveningen). Graag zou ik u willen vragen de ontwikkeling van het verkeer over de Koningskade niet los te zien van de mogelijkheden om de Van Alkemade­ laan actiever te betrekken in het verdelen van verkeersstromen in het noordoostelijk deel van de stad, een verdergaande vorm daarin is het benoemen van een tweede noord-oostelijke ringweg.

Bij zo’n onderzoek zijn veel meer aspecten van belang dan alleen geluid en het is logischer om zo’n omvangrijk onderzoek eventueel vanuit de mobiliteitstransitie te initiëren. Het actieplan geluid is daarvoor niet de aangewezen plek.

27

<

ACTIEPLAN GELUID DEN HAAG 2021 – 2023

Zienswijze 3 van nr. 5 heeft aanleiding gegeven tot aanpassing van het actieplan, in hoofdstuk 4, paragraaf 4.3 actie Geluidsoverlast motoren.

<

Nr.