RIS308207 Notulen van de raad van 21 januari2021 dag

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 21 januari 2021 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad (Let op zie digitale inspraak, aanmelden 24 uur van te voren) C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de Notulen van 25 november 2020 E. Vaststelling van de Besluitenlijst E.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS30756) E.2 Voorstel van het college inzake Vaststelling geldelijke vergoeding aan de externe leden van de geschillencommissie personele aangelegenheden en de gemeentelijke klachtencommissie ongewenst gedrag (RIS307144) E.3 Voorstel van de voorzitter van de raad inzake verantwoording kosten fractieondersteuning 1 januari 2019 – 31 december 2019 (RIS307343) E.4 Voorstel van het college inzake Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Den Haag 2021 E.5 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 E.6 Voorstel van het college inzake Gewijzigd plan verkeersveiligheid fietsoversteken Bosweide (Postenkade en Ringelwikke) (RIS307205) E.7 Voorstel van het college inzake instroom nieuwe trams Haagse regio (RIS307080) F. Datumbepaling initiatievoorstel: Hart voor de Haagse horeca; initiatief ter ondersteuning van de groen-gele horeca G. Voorstel van het college inzake Burgerinitiatief mevrouw Chokoud "Zwembad Laak" (RIS306893) H.

Voorstel van het college inzake actieprogramma Queer in Den Haag: veilig, zichtbaar en geaccepteerd 2020-2022 (RIS306190) I. GEWIJZGD Initiatiefvoorstel: Maak Transvaal snel leefbaar (RIS304695) J. Voorstel van het college inzake HEA-Jaarplan 2020-2021 (RIS306622) K. Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Verordening parkeerbelasting Den Haag 2021 (RIS306984) L. Voorstel van het college inzake vaststelling van het uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets 2020 – 2025 M. Voorstel van het college inzake Uitvoeringsprogramma Vrouwenemancipatie 2020-2022: Gelijke Kansen & Ambities (RIS307292) Afronding debat commissie N. Ambitiedocument Dreven-Gaarden-Zichten (collegebesluit) (RIS305714) O. Uitstel Integratienota P. Raadsmededeling Startnotitie omgevingsvisie Den Haag (RIS307081) Q. Brief wethouder Financiën en Stadsontwikkeling inzake Nota van Uitgangspunten ROC Mondriaan Oude Middenweg (RIS306633) R. Brief wethouder Financien en Stadsontwikkeling inzake Planuitwerkingskader Burgemeester Patijnlaan S. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Herinrichting van de Goudsbloemlaan T. vervallen 1

U. Gedachtewisseling over coronacrisis De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Digitaal tegenwoordig zijn 24 leden: mevr. Arp (SP), Barker (Partij voor de Dieren), Çetinkaya (ID), Van Doorn (PvdE), mevr. Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Gerbrands (PVV), De Graaf (VVD), Grinwis (ChristenUnie/SGP), Groenewold (D66), Van der Helm (VVD), Hoijnck – van Papendrecht (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Holman (PvdA), Kapteijns (GroenLinks), Mahmood (NIDA), Oudshoorn (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), Partiman (CDA), Pluimgraaff (CDA), mevr. Regts (VVD), mevr. Tseggai (PvdA), De Vuyst (GroenLinks), mevr. Van der Werf (D66), Wijsmuller (HSP) en mevr. Yilmaz (VVD). De voorzitter. Goedemorgen, allemaal. Fijn dat u er bent. Voordat ik deze vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op deze mooie donderdag 21 januari formeel open, wil ik vaststellen of bij deze digitale vergadering een quorum aanwezig is, zodat een formele vergadering kan worden gestart. Ik zie velen van u in beeld. We hebben net na 10.00 uur ook vastgesteld dat iedereen is ingelogd. We hopen dat het allemaal goed gaat. Ik neem de presentielijst met u door.

Middels digitale verbinding wordt door de volgende leden zowel hoorbaar als zichtbaar melding gemaakt van hun aanwezigheid: Mahmood, Dubbelaar, Kapteijns, Arnoud van Doorn, Yilmaz, Özmen, Aydin, Pluimgraaff, Van der Helm, Scheper, Bingöl, Wijsmuller, Oudshoorn-van Ginderen, Arp, Marieke van Doorn, Vavier, Tseggai, Grinwis, Sluijs, De Mos, Barker, Kruis en Çetinkaya. De voorzitter. We hebben het quorum vastgesteld en ik open de vergadering. In deze vergadering vinden de beraadslagingen digitaal plaats. Per agendapunt is een sprekerslijst opgesteld. Het is leuk om u te kunnen mededelen dat heden, vanaf vandaag, wordt gestart met het uitzenden van onze raadsvergaderingen via YouTube en Facebook. Als u via de social media de vergadering volgt, bent u digitaal van harte welkom. Ook als u thuis of waar dan ook luistert of kijkt, heet ik u van harte welkom. En volg het vooral.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Voor mij geldt dat ik de vergadering om 12.30 uur zal verlaten, omdat ik de VNGbestuursvergadering moet voorzitten omdat we daar donderdag weer vergaderen. Ik blijf wel in huis en ik ben aan het eind van de middag of het begin van de avond beschikbaar voor het behandelen van moties, want bij een van de afrondende debatten verwacht ik dat er ook over mijn portefeuille nog iets te zeggen is. Vanavond doe ik om 20.00 uur de stemmingen, maar vanaf 12.30 zal meneer Van der Helm de vergadering voorzitten. De lijst van ingekomen stukken, de Notulen en de besluitenlijst worden straks bij acclamatie vastgesteld. Ik kijk even of de raad daarmee instemt. Dat is het geval. Vanavond om 20.00 uur is er een digitale raadsvergadering waarbij alle raadsleden - dus niet alleen deze 23 - hun stem kunnen uitbrengen over de stukken die in deze vergadering aan de orde zijn. Na de stemmingen is er ook gelegenheid, volgens mij in één keer, voor het afleggen van stemverklaringen. Na elk agendapunt wordt kort geschorst, want dan kunt u eventueel wisselen qua woordvoerders. Dat geldt ook voor de collegeleden. U kunt dan ook makkelijk naar het toilet gaan of zo. 2

Ik meld u dat op verzoek van de fractie van GroenLinks agendapunt T, het afrondend debat over Wmo en Jeugd, van de agenda is afgevoerd. Ik weet dat iemand iets wil zeggen over de vraag die ik nu aan u ga stellen: kunt u instemmen met de agenda? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Als het goed is, bent u op de hoogte van het bezwaar dat ik heb tegen het vaststellen van de agenda. De voorzitter. Zeker. Ik denk dat u een punt van orde heeft. Gaat uw gang. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). We kunnen wel stoppen met het fractievoorzittersoverleg, want daar hebben we bepaald wat de agenda zou worden. Er zijn in de tussenliggende periode achter mijn rug om dingen besproken, waardoor de agenda ineens is aangepast. Daar heb ik bezwaar tegen, want mijn fractie wil wel degelijk dat het onderwerp Energie Academie op de agenda blijft, omdat wij daar moties voor voorbereid hebben. De voorzitter. Ik zeg het even uit mijn hoofd en ik zie dat meneer Wijsmuller hier iets over wil zeggen. U zegt 'Wegnemen achter mijn rug om', maar volgens mij hebben wij allemaal, net als u, de mededeling van de fractie van de ChristenUnie/SGP gekregen dat zij afziet van het actualiteitendebat. Zo is het gegaan. Er is dus niks achter uw rug om gegaan. De fractie van de ChristenUnie/SGP heeft dat gewoon aangevraagd.

U weet hoe ingewikkeld dat was; dat weet meneer Sluijs ook. Die fractie heeft dat teruggetrokken. Nu kunt u zeggen dat u dat wel wilt bespreken. Dan kunnen we daar een ordedebat over houden. Zo is het gegaan. Ik kijk eerst even naar meneer Wijsmuller, want die zit langer in deze raad. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Ik ben ook voorzitter van de commissie Samenleving. Daar is vorige week op verzoek van mevrouw Roopram een extra agendapunt hierover ingelast. Daar heeft de commissie in eerste termijn over gesproken en daar zijn afspraken over gemaakt. Dat gaat in tweede termijn op 10 februari nog terugkomen in de commissie Samenleving. Daarna komt er dus nog alle gelegenheid om in deze raad moties in te dienen. Volgens mij wordt Hart voor Den Haag/Groep de Mos dus op zijn wenken bediend. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Ter verheldering: in het presidium is gesproken over de plenaire afronding die ik had aangevraagd. Daar was weinig animo voor en niet veel steun. Toen heb ik gebruikgemaakt van mijn recht om een actualiteitendebat te vragen, maar er was bij niemand veel enthousiasme. Toen kregen we een dag later 's avonds de brief van de wethouder.

Die riep bij mij zoveel vragen op dat ik het zorgvuldig vond om dit niet af te raffelen in een actualiteitendebat maar een extra schriftelijke vragenronde aan te vragen, waarbij de wethouder voor de zojuist door de heer Wijsmuller genoemde tweede termijn de antwoorden zou opleveren. Dat is inmiddels toegezegd. Tot morgen kunnen wij vragen indienen. Dat is voor mij uiteindelijk een passende oplossing geweest waardoor ik het actualiteitendebat met een schoon geweten heb kunnen intrekken, ook gelet op het gevoelen in het presidium. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Ik heb geen mail ontvangen van de ChristenUnie. Ik begrijp dat dit in de commissie met de woordvoerders van de commissie Samenleving is besproken, maar in de tussentijd zijn er bepaalde ontwikkelingen geweest die wij belangrijk genoeg vinden om het er nu in ieder geval met elkaar over te hebben. Wij hebben moties voorbereid die wij graag in stemming willen brengen. Ik wil bij dezen dus graag een ordevoorstel doen om ervoor te zorgen dat dit onderwerp gewoon op de agenda blijft, zodat we het daar nu met elkaar over kunnen hebben. De voorzitter. Dank u wel. Dan stel ik het ordevoorstel aan de orde. Ik pak het fractielijstje, want zo moeten we het maar even doen. Ik vraag de aanwezige leden per fractie om aan te geven of ze voor of tegen zijn. O, het is 'one man, one vote'.

Oké, daar vind ik iets van, maar het doet er niet toe wat ik daarvan vind. 3

Adeel Mahmood (NIDA). Voorzitter. Het voorstel is om een volwaardig debat te voeren. Daar ben ik het niet mee eens. Ik wil dat het eerst in de commissie komt. Cees Pluimgraaff (CDA). Wij zijn tegen behandeling nu. We sluiten ons aan bij wat Mahmood net zei: in de commissie. Bülent Aydin (PvdA). Eerst in de commissie behandelen, dus tegen het ordevoorstel. Mariëlle Vavier (GroenLinks). Eerst de tweede termijn afmaken; daarom tegen het voorstel. Robert Barker (PvdD). Voor het voorstel vanwege de spoedeisendheid die Groep de Mos heeft aangegeven. Joris Wijsmuller (HSP). De Haagse Stadspartij wil eerst in de commissie de tweede termijn afwachten en wil ook de aanvullende informatie van het college daarbij kunnen betrekken. Ayşe Yilmaz (VVD). Tegen het voorstel. Lesley Arp (SP). Voor het voorstel. Mijn fractie heeft ook prangende vragen op basis van de actualiteit. Birgül Özmen (D66). Tegen. We krijgen ook nog een stuk van de wethouder met een tijdlijn. Dat is ook cruciaal voor het debat. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Nu tegen, na de gebrekkige steun van eerder deze week. Tahsin Çetinkaya (Islam Democraten). Voor. De voorzitter. Ik kijk even naar de griffier. Hebben we alle fracties gehad, althans de hier aanwezige fracties? Nee, meneer Van Doorn nog. O, we moeten alle raadsleden langs. Arnoud van Doorn (PvdE). Voor het voorstel, gezien de actualiteit.

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voor. De voorzitter. Ja, jongens, we doen dit ook voor het eerst. Chris van der Helm (VVD). Tegen het voorstel. Daniël Scheper (D66). Gezien de zorgvuldigheid is het verstandig om dit niet te doen. Wij zijn dus tegen het voorstel. Ismet Bingöl (CDA). Tegen het voorstel. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Tegen het voorstel. Marieke van Doorn (D66). Tegen. Mikal Tseggai (PvdA). Tegen het voorstel. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voor het voorstel. De voorzitter. Meneer De Mos? Niet? Ik heb er daarnaast nog één, namelijk meneer Kruis.

4

Sebastian Kruis (PVV). Ik ben voor het voorstel. De voorzitter. Ik kijk nog even naar meneer De Mos. Het gaat om deze lijst. Nee, mevrouw Faïd, u staat nu niet op de lijst. Anders is het natuurlijk toeval en dan krijgen we een hele gekke meerderheid. Dit hebben we nog niet geoefend. Ik geef meneer De Mos nog even de gelegenheid. Meneer De Mos, bent u er? Richard de Mos (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik ben voor het voorstel. De voorzitter. Het ordevoorstel is verworpen, meneer Dubbelaar. Dit was nog een variant, namelijk dat we tijdens een digitale vergadering moeten stemmen over een ordevoorstel, maar dat is nou eenmaal denkbaar. Dan stel ik nu nogmaals de vraag of u na deze stemming kunt instemmen met de agenda. Met inachtneming van het bovenstaande wordt de agenda vastgesteld.

5

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn drie insprekers aangemeld. Met de insprekers is contact geweest over hun digitale bijdrage. Volgens mij zie ik ze in beeld; ze zitten al een tijdje in beeld. Ik geef als eerste het woord aan meneer De Jong namens de Fietsersbond Haagse Regio. De heer De Jong (L). Dank u wel dat ik het woord kan voeren over het Uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets. Ik ben Jos de Jong en ik ben de nieuwe voorzitter van de Fietsersbond. Het is ook voor mij een beetje wennen om u zo toe te spreken. Ik vind het toch wel een beetje apart, maar ik ga het proberen. U spreekt vandaag over het uitvoeringsprogramma. Wij zien als Fietsersbond daarin heel veel goede maatregelen, maar we hebben natuurlijk ook nog wel enige wensen. Ik zal er drie positieve punten uit halen. Er zijn er meer, maar laat ik er drie noemen. Ik noem ook een aantal punten waar nog wel een schepje bovenop kan. Ik wil mijn bijdrage afronden over de Grote Marktstraat, want die had uw gezamenlijke aandacht in de commissievergadering. Ik noem dus drie goede punten uit het uitvoeringsprogramma. Ten eerste het verbeteren van de doorstroom bij verkeerslichten op drukke fietsroutes. Wij vinden het echt goed dat daar meer aandacht voor komt. Denk aan de Loosduinsekade en -weg bij de Zevensprong; daar moet je echt heel lang wachten. Het lijkt ons goed dat daar iets aan gaat gebeuren.

Ten tweede de subsidieregeling voor de buurtstallingen. Daar heeft u in de commissie ook zelf over gesproken. Er is heel veel animo in buurten om die regeling weer open te stellen. Dat vinden wij een prima zaak. De buurtstallingen verdienen onze steun. Ten derde noem ik de actie om kinderen aan een fiets te helpen. 'Alle kinderen een fiets' gaat in april starten. Wij doen mee. Ik zal proberen vrijwilligers te regelen die fietsen kunnen inzamelen en kunnen proberen om die bij kinderen te krijgen. Laten we dat in de hele stad gaan doen. Dat is echt een hele sympathieke actie. We hebben ook zes wensen. Wij stellen voor om te proberen om de sterfietsroutes naar Scheveningen versneld uit te voeren. Je ziet nu in een plan dat sommige stukjes worden aangelegd en sommige niet. U wilt de overlast op Scheveningen tegengaan. Laten we dan proberen te regelen dat fietsers in de zomer veilig en makkelijk Scheveningen bereiken. Mijn punt is dus: geef prioriteit aan de routes naar Scheveningen. Mijn tweede punt zal u bekend voorkomen: snel geen snorfietsen meer op het fietspad. Het is fijn dat er een onderzoek komt; de wethouder zei dat hij dat bekend gaat maken. Toch denk ik dat de beste oplossing is dat de minister nu snel komt met maatregelen, zoals een verplichte helm. Dat gaat helpen.

Het heeft de voorkeur van de Fietsersbond om de snorfiets met eenvoudige maatregelen van het fietspad af te krijgen. Misschien kan er een briefje naar de minister om een beetje tempo te maken. Dat lijkt mij geen gek idee. Ten derde gaat u een pilot doen voor het weren van vrachtwagens op kindvriendelijke routes, waar kinderen vaak naar school fietsen. Dat lijkt mij prima, maar wij willen als Fietsersbond graag betrokken worden bij hoe dat plan eruitziet. Misschien kunnen wij meedenken. Dat lijkt mij prima. Mijn vierde punt: kunt u nou toch niet proberen om meteen te starten met de aanpak van de Vissershavenweg in de route? Dat staat nu geprogrammeerd voor 2025. Dat vinden wij een beetje ver weg. De voorzitter. Meneer De Jong, uw tijd is voorbij. U had drie minuten. De heer De Jong. Oké. Mag ik nog even afronden? De voorzitter. Eén zin, meneer De Jong. U weet hoe het hier werkt. U bent een ervaren man.

6

De heer De Jong. Zeker, dat ben ik. Dan wil ik afronden met de opmerking dat ik u uit wil nodigen. Het lijkt mij leuk om met de woordvoerders eens een stukje in Den Haag te fietsen om knelpunten te bekijken. Ik ga u uitnodigen, want het is het leukst en het best om ook echt te zien hoe het ervoor staat. Ik dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer De Jong. Dan geef ik het woord nu aan meneer Visser namens vertegenwoordigers van het bewonerscomplex 's-Gravenduyn. De heer Visser (L). Geachte voorzitter en leden van de gemeenteraad. Mijn naam is Rob Visser en ik spreek in namens de bewoners van het complex 's-Gravenduyn, appartementen aan de Groningsestraat en Harstenhoekweg. De plannen om een fietspad aan te leggen door Ruygenhoek vanaf de ingang naar Meijendel aan de Harstenhoekweg/Groningsestraat richting het Zwarte Pad baren ons grote zorgen. Ruygenhoek maakt deel uit van Meijendel en daarmee van Europees beschermd Natura 2000-gebied. Natura 2000-gebieden zijn gericht op de bescherming van natuur en biodiversiteit. Dat stelt strikte voorwaarden aan het gebruik. Extensieve recreatie is toegestaan. Meijendel is in ruim voldoende mate, zeker voor fietsers, voor extensieve recreatie opengesteld. Dunea, de beheerder van het gebied, heeft ons als bewoners aangemerkt als direct belanghebbenden.

Wij nemen dagelijks waar wat er in het gebied gebeurt: zwerfvuil, illegaal verblijf in de duinen, verboden scooters en bromfietsen op de fietspaden. De COVID-19-maatregelen hebben getoond wat voor impact illegale feesten in de natuur hebben. Adequate handhaving is, gelet op de beperkte capaciteit, in dit gebied een illusie. We moeten zuinig zijn met de weinige natuurgebieden die ons resten, zeker rond stedelijke concentraties. Het Zwarte Pad en de ingang van Meijendel Harstenhoekweg/Groningsestraat zijn via de Groningsestraat, de Zwolsestraat en de Gevers Deynootweg prima bereikbaar. Het aanleggen van een fietspad vanaf die ingang naar het Zwarte Pad is naar ons oordeel volstrekt overbodig. Zo'n fietspad zal leiden tot grote aantallen fietsers en verboden scooters en bromfietsen die het strand bezoeken en feestvierders die overdag en 's nachts naar en van de strandtenten aan het Noorderstrand gaan. Ook nodigt een dergelijk fietspad hangjongeren uit om op een gemakkelijke manier in de duinen te verblijven. Dit fietspad zal natuur en biodiversiteit in dit deel van Meijendel onnodig belasten. Strandbezoekers en feestvierders behoren niet tot de doelgroep natuurliefhebbers. Wij verzoeken u omwille van de natuur en de biodiversiteit niet in te stemmen met het voorstel van het college om het Europees beschermd Natura 2000-gebied Meijendel verder open te stellen.

Als direct belanghebbenden hebben wij op 29 augustus 2020 zienswijzen en bezwaren ingediend bij de colleges van burgemeester en wethouders van Den Haag en Wassenaar. Hierop hebben wij nog geen formele reactie ontvangen. Tevens verzoeken wij u aan het college te vragen ons serieus en actief bij een eventuele ontwikkeling van het gebied te betrekken. Wij danken u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Visser. Dan geef ik ten slotte in het kader van Stad in de raad het woord aan meneer Den Outer namens de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor Den Haag. Meneer Den Outer, ook u heeft drie minuten. De heer Den Outer (L). Geachte voorzitter. Mijn naam is Tim den Outer. Namens de AVN spreek ik in over agendapunt L, het voorstel inzake het uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets, in het bijzonder over project 43 betreffende het Oostduinpark. Als natuurorganisatie is de AVN positief over bevordering van fietsverkeer. De aanleg van een fietspad zoals project 43 door beschermde natuur keuren wij echter af. Langs het Zwarte Pad vinden bezoekers hun weg naar het strand. Zeker bij mooi strandweer lopen de aantallen snel op. Afgelopen zomer heeft dat zelfs tot ongewenste en risicovolle situaties geleid. De gemeente Den Haag wil herhaling hiervan voorkomen. Jaarrond zijn er op en langs het Zwarte Pad veel vervuiling, vernieling en ongewenst gedrag.

Aan de landzijde van het Zwarte Pad ligt natuurgebied Ruygenhoek. Dit is een deel van Meijendel en beschermd Natura 2000-gebied. Bezoekers komen naar Meijendel om te wandelen, fietsen, joggen en van de natuur te genieten. Meijendel voorziet dus in een andere recreatiebehoefte dan het Zwarte Pad. Hier is bijna geen sprake van vervuiling en vernieling, en de meeste mensen houden zich aan de bezoekersregels. De huidige fietsroutes vanuit de stad naar het Zwarte Pad en naar Meijendel voldoen. Fietsers op de kustroute 7

komen over de Zwolsestraat bij de ingang van Meijendel. Daarom is project 43 als verbinding tussen het Zwarte Pad en de Harstenhoekweg onnodig. Door project 43 zullen vanaf het Zwarte Pad veel meer bezoekers Meijendel instromen, deels met andere recreatiebehoeften dan waarvoor een beschermd natuurgebied is bedoeld. Anders gezegd: de AVN verwacht dat ongewenst gedrag, zoals nu bekend van het Zwarte Pad, dan ook in Meijendel een probleem wordt. Dit fietspad is net als de beoogde aanleg van meer wandelpaden in Ruygenhoek schadelijk voor de natuur. Meer paden versnipperen Meijendel, het enige robuuste natuurgebied in onze omgeving. Meer mensen in een natuurgebied betekent per definitie verstoring en achteruitgang. Vanaf de randen van het gebied kan iedereen nu goed van de natuur genieten. De voorgestelde compensatiemaatregelen voorkomen deze versnippering niet. De noodzakelijke rust in de kern van dit natuurgebied, Ruygenhoek, zal worden verstoord. Ik sluit af. Natuur kan zichzelf niet beschermen. Dat moeten wij doen. Daarom pleit de AVN ervoor project 43 niet uit te voeren. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel, meneer Den Outer.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbenden d.d. 14 december 2020 inzake waalklinkers t.p.v. Joodse begraafplaats (10061205)

2

Belanghebbende d.d. 11 december 2020 inzake opschorting milieuzone (10061230)

3

Belanghebbende d.d. 11 december 2020 inzake kamerverhuur (10063448)

4

Belanghebbenden d.d. 1 januari 2021 inzake oplossingskoers energietransitie (10063465)

5

Belanghebbenden d.d. 28 december 2020 inzake bouwplannen tpv Cornelie van Zantenstraat (10063471) Stichting Werkgroep Nassaubuurt d.d. 17 december 2020 inzake plannen/prijsvraag Clingendael en Oostduin/Arendsdorp (10063477) Belanghebbende d.d. 10 januari 2021 inzake duur onderhoud grafbedekking aanpassen (10063902)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

6

7

Nr.

Ter kennisneming

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Leefomgeving Voorstel voor afdoening

8

1

2 3 4

Provincie Zuid-Holland d.d. 8 december 2020 inzake financieel toezicht begroting 2021 (10061259) Belanghebbende d.d. 14 december 2020 inzake herstrating trottoir Timorstraat (10061281) Kondor Wessels Vastgoed d.d. 17 december 2020 inzake De Pier Scheveningen (10062289) Belanghebbende d.d. 18 december 2020 inzake tijdelijke woningen Henri Faasdreef (10062871)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

9

5

6

7

8 9

10

11

12

13 14

15 16

17

Erfgoedvereniging Heemschut d.d. 21 december 2020 inzake aanvraag monumentenstatus Koninklijk Conservatorium (10062887) Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland d.d. 17 december 2020 inzake gerechtelijke uitspraak landelijk verbod Gewasbeschermingsmiddelen openbare ruimte – modelmotie (10062891) Dierenbescherming Regio Zuidwest d.d. 28 december 2020 inzake nieuwe strategische koers Dierenbescherming (10062894) Regenboogteam d.d. 28 december 2020 inzake vragen t.a.v. nieuwe prik (10063362) GR GGD en VT Haaglanden d.d. 18 december 2020 inzake definitieve Tweede begrotingswijziging 2020 GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (10063401) Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 11 december 2020 inzake coronacrisis: extra rijksmiddelen voor de lokale cultuur (10063406) Provincie Zuid-Holland d.d. 8 december 2020 inzake verzoek minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties interbestuurlijk toezicht brandveiligheid gevels (10063417) Algemene Vereniging voor Natuur-bescherming en Vereniging voor Vogelbe-scherming ’s-Gravenhage e.o. d.d. 5 januari 2021 inzake vuurwerkverbod (10063430) Belanghebbende d.d. 5 januari 2021 inzake samenwerken (10063436) Midden-Delfland Vereniging d.d. 13 januari 2021 inzake gebiedsvisie Midden-Delfland Vereniging (10064856) Belanghebbende d.d. 13 januari 2021 inzake parkeergarage De Zeeheld (10064862) Belanghebbende d.d.

14 januari 2021 inzake regeling grondwater-zorgplicht in GRP 20212025 (10064874) Belanghebbenden d.d. 13 en 14 januari 2021 inzake kosten parkeervergunning (10064897)

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Notulen van 25 november 2020.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

10

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de besluitenlijst.

E.1 E.2

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding (RIS30756) Voorstel van het college inzake Vaststelling geldelijke vergoeding aan de externe leden van de geschillencommissie personele aangelegenheden en de gemeentelijke klachtencommissie ongewenst gedrag (RIS307144) Voorstel van de voorzitter van de raad inzake verantwoording kosten fractieondersteuning 1 januari 2019 – 31 december 2019 (RIS307343) Voorstel van het college inzake Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Den Haag 2021 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 Voorstel van het college inzake Gewijzigd plan verkeersveiligheid fietsoversteken Bosweide (Postenkade en Ringelwikke) (RIS307205) Voorstel van het college inzake instroom nieuwe trams Haagse regio (RIS307080)

E.3 E.4 E.5 E.6 E.7

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder hoofdelijke stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Mijn fractie wenst geacht te worden tegen voorstel E.7 gestemd te hebben. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren wenst geacht te worden tegen voorstel E.7 gestemd te hebben. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Hart voor Den Haag/Groep de Mos wenst geacht te worden tegen voorstel E.7 gestemd te hebben. De voorzitter. De fracties van de SP, de PvdD en HvDH/GdM wordt op hun verzoek aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden tegen voorstel E.7 te hebben gestemd.

Aan de orde is: F. Datumbepaling initiatiefvoorstel: Hart voor de Haagse horeca; initiatief ter ondersteuning van de groen-gele horeca. De voorzitter. Dit is een initiatiefvoorstel van Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Namens de portefeuillehouder mag ik u melden dat de reactie van het college half februari 2021 mag worden verwacht. Ralf Sluijs (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Hartelijk dank voor die datum. Ik zou daarbij wel willen aangeven dat een drietal partijen het halve voorstel over heeft getikt en in schriftelijke vragen heeft gegoten. Ik zou het wel netjes vinden als mijn voorstel in ieder geval eerder behandeld wordt dan die schriftelijke vragen. De voorzitter. Ik heb u heel goed begrepen. Ik zou dat ook fair vinden. Ik zal dat ook tegen het college zeggen, maar daar moet de griffier mij bij helpen. Dank u wel, meneer Sluijs.

11

Aan de orde is: G. Voorstel van het college inzake Burgerinitiatief mevrouw Chokoud 'Zwembad Laak' (RIS306893). De voorzitter. Mevrouw Chokoud heeft het initiatief genomen om namens een groep mensen in Laak een voorstel op te stellen om te komen tot een zwembad in Laak. Mevrouw Chokoud, ik geef u graag gelegenheid om een korte toelichting op uw voorstel te geven. De beraadslaging wordt geopend. Mevrouw Chokoud. Goedemorgen, voorzitter en raadsleden. Ten eerste willen wij vanuit Laak de partijen Hart voor Den Haag en NIDA danken voor hun volledige steun. Om terug te komen op de vergadering van 7 januari: wij willen duidelijk maken dat … De voorzitter. Mevrouw Chokoud, wilt u niet in beeld of is het per ongeluk dat u niet in beeld bent? Als u gezien wilt worden, willen wij u graag zien. We horen u duidelijk, maar we zien u niet. Kunt u op het beeldknopje drukken? Mevrouw Chokoud. Volgens mij ben ik gewoon in beeld, want ik zie mezelf gewoon. Ik heb de camera ook aan staan. De voorzitter. Dat is heel mooi, maar wij zien u niet. Mevrouw Chokoud. O, wat vreemd. De voorzitter. Kunnen we daar iets aan doen? Ik kijk even naar de technici. Het zit echt aan uw kant, maar gaat u dan maar door. Of is er iemand bij u die even kan uitleggen op welk knopje u wel of niet moet drukken? Mevrouw Chokoud. Nee, het knopje is gewoon goed ingedrukt bij mij. Ik heb de camera gewoon aan staan.

De voorzitter. Oké. Doet u uw verhaal maar. Mevrouw Chokoud. Dank u wel. Dan zal ik gewoon opnieuw beginnen. Goedemorgen, voorzitter en raadsleden. Ten eerste willen wij vanuit Laak de partijen Hart voor Den Haag en NIDA bedanken voor hun volledige steun. Om terug te komen op de vergadering van 7 januari: wij willen duidelijk maken dat de genoemde opties voor een betere verbinding met andere zwembaden niet mogelijk of realistisch zijn. Hoe kan je de bewoners van Laak - jong, oud en mensen met een beperking - voor een lange termijn beter verbinden met bestaande zwembaden? Dit is niet mogelijk of realistisch, maar is een kortetermijnoplossing voor een minimale groep. Wij wensen ook dat wij serieus worden genomen voor het realiseren van een zwembad in het gebouw Ketelstraat 23. In het voorstel kunnen wij nergens iets vinden over de mogelijkheden van een zwembad in Laak. Indien dat niet mogelijk is in het gebouw Ketelstraat 23, waar dan wel? Dit initiatief mag niet in een prullenbak eindigen, want dat betekent dat het probleem verschoven wordt naar de toekomst. Dit betekent met de groei van het aantal bewoners in Laak ook dat de problemen gaan groeien, met alle gevolgen van dien. Laak verdient daarom ook een eigen zwembad. Wat er ook besloten wordt, graag in overleg met de bewoners als het gaat om het gebouw Ketelstraat 23.

Als het gaat om het kostenplaatje van een zwembad, graag ook naar meer opties kijken, zoals groter of kleiner en wat wel en wat niet. Dit geeft ook een beter zicht op de kosten. Dank u wel.

12

De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Chokoud. Ik geef de gemeenteraad nu de gelegenheid voor de eerste termijn op basis van de sprekerslijst. We gaan een lange dag tegemoet. Meneer Wijsmuller was deze week optimistisch. Hij zei dat we ruim voor 18.00 uur klaar zouden zijn. We gaan het zien, maar let op uw tijd, want om 16.00 uur zijn er ook nog collega's die misschien iets willen zeggen. Doe dus zuinig aan, kort en bondig. Lengte zegt niets over de inhoud. Nino Davituliani (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Op een betere manier hadden de inwoners van Laak niet kunnen laten zien dat er een ongelofelijke behoefte is aan een gemeenschappelijk zwembad in hun wijk. Ze hebben immers middels een burgerinitiatief hun stem op een directe manier laten horen, maar zo snel als de bewoners dat burgerinitiatief hebben aangeboden, zo makkelijk is dat door het college ook weer van tafel geveegd. Het college prijst het initiatief de hemel in, maar erkent de noodzaak van een zwembad voor stadsdeel Laak niet. De inwoners van Laak laten zich niet zomaar koeioneren. Hart voor Den Haag steunt de bewoners van harte bij het initiatief. Wij denken wél mee met de bewoners. Daarom pleiten we voor een onafhankelijk onderzoek, opdat er echt wordt gekeken naar de mogelijkheden om een zwembad te realiseren in Ketelstraat 23.

Hiertoe dienen wij een motie in met als dictum: verzoekt het college een haalbaarheidsonderzoek uit te laten voeren, gericht op het realiseren van een zwembad binnen het voormalige schoolgebouw in de Ketelstraat. De initiatiefnemers staan niet alleen in de kou wat betreft een inhoudelijk antwoord van het college. Er wordt ook heel snel gegrepen naar niet werkbare opties in plaats van een alternatief te bieden, bijvoorbeeld een mogelijke andere locatie voor een zwembad in Laak. Daarom dienen wij een motie in met als dictum: roept het college op een onderzoek in te stellen naar een mogelijke locatie voor een gemeentelijk zwembad in stadsdeel Laak, hierin nadrukkelijk ook te onderzoeken welke mogelijkheden de ontwikkeling van de Binckhorst biedt. Deze motie dien ik samen met collega's van de SP, NIDA en de Islam Democraten in. Neem het burgerinitiatief niet te lichtvaardig op. Het is niet zo dat mensen elke dag een burgerinitiatief indienen. De noodzaak van een zwembad is al voor een groot deel in het burgerinitiatief te vinden. Zo stellen de bewoners terecht dat de zwemvaardigheid van de kinderen in de Molenwijk steeds verder afneemt. Daarom mag er wat ons betreft een onderzoek worden verricht naar de zwembehoefte in Laak, want ook dan zult u erachter komen dat die behoefte zeer aanwezig is.

De motie verzoekt het college het zwemgedrag en de zwembehoefte van de inwoners van Laak te onderzoeken en daarbij rekening te houden met de verwachte bevolkingsgroei in het onderzoeksgebied en in de Binckhorst en de raad hierover nog voor het meireces te informeren. De voorzitter. Door mevrouw Davituliani worden de volgende moties (G.1 HvDH/GdM en G.3 HvDH/GdM) ingediend:

Motie G.1 HvDH/GdM Extern haalbaarheidsonderzoek zwembad in de ketelstraat De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 21 januari 2021 ter bespreking van agendapunt H voorstel van het college inzake Burgerinitiatief mevrouw Chokoud “Zwembad Laak” (RIS 306893). Constaterende, dat: ▪ volgens de initiatiefnemers de behoefte aan een eigen, gemeenschappelijk zwembad in Laak groot is; ▪ een breed gedragen maatschappelijke wens tot behoud van het gebouw voor de wijk, nog altijd aanwezig is. Overwegende, dat: ▪ de bewoners zich wel kunnen vinden in het vanuit de kern opbouwen van het pand, mits de voorgevels en eventueel andere, beeldbepalende delen van het gebouw behouden blijven. Verzoekt het college: 13

door een haalbaarheidsonderzoek uit te (laten) voeren gericht op het realiseren van een zwembad binnen het voormalige schoolgebouw in de Ketelstraat. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie G.3 HvDH/GdM Onderzoek naar zwemgedrag en -behoefte in stadsdeel Laak De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 21 januari 2021 ter bespreking van agendapunt H voorstel van het college inzake Burgerinitiatief mevrouw Chokoud “Zwembad Laak” (RIS306893). Constaterende, dat: ▪ armoede in de Molenwijk en de kosten voor het bezoeken van andere zwembaden voor veel inwoners uit Laak een obstakel vormt om in hun zwembehoefte te voorzien; ▪ door het geringe aanbod van schoolzwemmen door scholen in Molenwijk, de bevordering van zwemvaardigheid onder de jongeren en volwassenen buitengewoon bemoeilijkt wordt; ▪ initiatiefnemers alarm slaan over de afgenomen zwemvaardigheid onder de kinderen in Molenwijk; ▪ door het massaal omvallen van particuliere zwemscholen en zwemlesaanbieders de veiligheid van kinderen, uit kwetsbare wijken, in en rondom het water nog meer in het gedrang komt te staan. Overwegende, dat: ▪ zwemmen een gezonde sport en een levensreddende vaardigheid is, waarbij de kinderen hun lichaam en geest trainen terwijl ze plezier hebben; ▪ ieder kind de basisschool moet verlaten met een zwemdiploma; ▪ zwemmen belangrijk is voor de gezondheid en vitaliteit van ouderen en mensen met een beperking; ▪ het belangrijk is dat iedereen die wil zwemmen ook die gelegenheid krijgt.

Verzoekt het college: het zwemgedrag en de zwembehoefte van de inwoners van Laak te onderzoeken en daarbij rekening te houden met de verwachte bevolkingsgroei in het onderzoeksgebied en in de Binckhorst en de raad hierover voor het meireces te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Davituliani, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer Mahmood en de heer Çetinkaya, wordt de volgende motie (G.2 HvDH/GdM) ingediend:

Motie G.2 HvDH/GdM Onderzoek zwembad stadsdeel Laak De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 januari 2021, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Burgerinitiatief mevrouw Chokoud "Zwembad Laak". Constaterende, dat: ▪ er geen gemeentelijk zwembad is in stadsdeel Laak; ▪ 1000 buurtgenoten in de Molenwijk een petitie hebben ondertekend voor een zwembad in de wijk; ▪ de initiatiefnemers terecht stellen dat de zwemvaardigheid onder de kinderen in de Molenwijk steeds verder afneemt; ▪ het college het burgerinitiatief vanuit de wijk om het pand aan de Ketelstraat 23 om te bouwen tot gemeentelijk zwembad heeft afgewezen, omdat het pand volgens het college niet geschikt 14

is om tot zwembad verbouwd te worden. Overwegende, dat: ▪ bewoners uit de Molenwijk minimaal 35 minuten met het ov onderweg zijn naar het dichtstbijzijndste zwembad (Houtzagerij), waardoor deze in kilometers dichterbij lijkt dan hij eigenlijk is; ▪ armoede in de Molenwijk en de kosten voor het bezoeken van andere zwembaden voor veel inwoners uit Laak een obstakel vormt om in hun zwembehoefte te voorzien; ▪ Stadsdeel Laak de komende jaren flink zal groeien door de woningbouwplannen op de Binckhorst; ▪ ook onder deze bewoners een behoefte zal bestaan voor een gemeentelijk zwembad in de buurt. Van mening, dat: ▪ elk stadsdeel in Den Haag een gemeentelijk zwembad verdient. Roept het college op: ▪ een onderzoek in te stellen naar een mogelijke locatie voor een gemeentelijk zwembad in stadsdeel Laak; ▪ hierin nadrukkelijk ook te onderzoeken welke mogelijkheden de ontwikkeling van de Binckhorst biedt. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Bülent Aydin (PvdA). Voorzitter. Allereerst dank aan de initiatiefnemers van dit voorstel. Een sportdeelname van 100% in 2030 is het doel, een ambitie waar wij volledig achter staan. Maar gaan wij dat halen? Hoe ziet die route naar 2030 eruit en welke uitdagingen liggen er voor ons? Dat zijn er vele.

Het stadsdeel Laak is voor ons als stad nog wel de grootste uitdaging: een lage sportdeelname van 40%, grote sociale problemen en een gebied met nauwelijks sportaanbod of sportvoorzieningen. Iedereen in Den Haag moet kunnen sporten en gezond kunnen leven, in welke wijk je ook woont. Daarom ben ik verheugd dat ruim 1.600 inwoners van Laak via een burgerinitiatief aandacht hebben gevraagd voor de bouw van een zwembad in het stadsdeel. Het buurtinitiatief is wat ons betreft dan ook een duidelijk signaal dat ook veel bewoners sportvoorzieningen in de buurt missen. Juist wanneer je de doelgroep wat minder moeilijk aan het bewegen krijgt, moeten de faciliteiten en de ondersteuning vanuit de gemeente op orde zijn om bewoners te stimuleren. Hoewel mijn fractie nog kan begrijpen dat de in het buurtinitiatief voorgestelde locatie bouwkundig haar uitdagingen heeft en dat de bouw van een zwembad financiële uitdagingen met zich meebrengt, stelt het ons teleur dat de gemeente geen serieus onderzoek doet naar alternatieven. Want Laak groeit, de Binckhorst groeit en de huidige zwembaden hebben hun maximale capaciteit bereikt. Om serieus werk te maken van de zwemvaardigheden van bewoners moeten wij als stad durven investeren, want zonder investeringen halen wij 100% sportdeelname niet.

Daarom is de PvdA-fractie een felle voorstander van het op korte termijn realiseren van een zwemvoorziening in Laak en willen wij dit debat op een serieuze wijze en met de juiste feiten in de raad voeren. De afdoening van dit burgerinitiatief schiet wat ons betreft echt te kort. Gooi de deur voor een zwembad niet dicht, zeg ik richting het college. Daarom dienen wij het amendement Gooi de deur voor een zwembad in Laak niet dicht in. Daarin wordt voorgesteld om te besluiten om dictum 1 te vervangen door het burgerinitiatief te zien als aanleiding om het college te verzoeken in het kader van het komende Integraal Huisvestingsplan Sport onderzoek te doen naar de noodzaak van een zwemvoorziening in stadsdeel Laak en een aantal andere punten die u op papier kunt zien. Dit amendement wordt mede-ingediend door het CDA, de ChristenUnie/SGP, de Partij voor de Dieren en D66. De voorzitter. Door de heer Aydin, daartoe gesteund door de heer Partiman, wordt het volgende amendement (G.A PvdA) voorgesteld: 15

Amendement G.A PvdA Gooi deur voor zwembad in Laak niet dicht De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 21 januari 2021, ter bespreking van Burgerinitiatief mevrouw Chokoud “Zwembad Laak” (RIS306893), Besluit om dictum 1 te vervangen door: ▪ Het burgerinitiatief te zien als aanleiding om het college te verzoeken in het kader van het komende Integraal Huisvestingsplan Sport: o onderzoek te doen naar de noodzaak van een zwemvoorziening in stadsdeel Laak; o rekening houdend met de groei van het stadsdeel door de ontwikkeling van de Binckhorst en Laakhavens; o rekening houdend met de eerdere conclusies en aanbevelingen van de uitgevoerde vraag-en aanbodanalyse zwembaden Den Haag; o rekening houdend met de gemeentelijke sportambities uit het recentelijk vastgestelde Haags Sportakkoord; o in het op te stellen Integraal Huisvestingplan Sport zo goed als mogelijk te rapporteren over de eventuele financiële consequenties, haalbaarheid en de verwachtte bezetting van een zwemvoorziening in stadsdeel Laak. Het amendement maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Lesley Arp (SP). Voorzitter. Wat mijn fractie betreft verdient elk stadsdeel een gemeentelijk zwembad.

Hoewel de wethouder aangeeft dat er in Den Haag voldoende zwembaden zijn en dat uit een onderzoek enkel blijkt dat er op den duur meer zwemwater nodig is, dus uitbreiding van de bestaande baden, zou een burgerpetitie met ruim 1.000 handtekeningen de wethouder toch achter zijn oren moeten doen krabben. Hoewel het pand in de Ketelstraat wellicht inderdaad niet geschikt is, vindt mijn fractie het teleurstellend dat de wethouder niet actief meedenkt over andere locaties, met name omdat aan de overkant van de Trekvliet zich de grootste ontwikkellocatie van onze stad bevindt. Toekomstige bewoners van de Binckhorst zullen natuurlijk ook een zwembehoefte hebben. Hierbij komt dat haast raadsbreed de wens bestaat om de Molenwijk en de Binckhorst op een bepaalde manier te kunnen verbinden. U raadt het al: mijn fractie ziet dit als een prachtige kans om de Binckhorst en de Molenwijk te verbinden door te zoeken naar een locatie voor een gemeentelijk zwembad in de Binckhorst. Daarom hebben wij samen met Hart voor Den Haag een motie opgesteld die het college hiertoe oproept. Deze motie werd al eerder door mevrouw Davituliani ingediend. Birgül Özmen (D66). Voorzitter. Ik zal het ook kort houden. Collega Aydin heeft een amendement ingediend waar mijn fractie ook onder staat.

Mijn fractie steunt alle initiatieven die oproepen tot of meewerken aan het verhogen van sportparticipatie, maar helaas heeft de wethouder al aangegeven dat dit gebouw in de Ketelstraat niet geschikt is. Daar blijft mijn fractie bij. Wij hebben alleen nog een vraag aan de wethouder over de toezegging die in de beantwoording staat. Hij gaat in gesprek met de initiatiefnemers om te kijken hoe mogelijke drempels verder weggenomen kunnen worden. Op welke termijn gaat dat plaatsvinden? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Allereerst dank aan de indieners van het burgerinitiatief, met mevrouw Chokoud als woordvoerder. Ook wij hebben kennisgenomen van het antwoord van het college dat het Ketelstraatgebouw een hele dure aangelegenheid wordt of zelfs onmogelijk is. Maar zoals mevrouw Chokoud net ook zei, gaat het meer om de voorziening die in het stadsdeel gevonden moet worden. Wij begrijpen dat die behoefte er is in Molenwijk en straks ook in de Binckhorst, waar we ons sowieso al zorgen maken over voorzieningen. We zullen daarom in ieder geval het amendement van de PvdA steunen.

16

Peter Bos (HSP). Voorzitter. Ook de Haagse Stadspartij wil dank uitspreken aan de initiatiefnemers voor dit mooie voorstel. We vinden het ook belangrijk dat er in Laak mogelijkheden komen voor mensen om te sporten en te zwemmen. Wij zullen het amendement van de heer Aydin graag steunen. We willen daar ook graag onder staan. We staan er nog niet onder, maar bij dezen wil ik melden dat we daar graag onder willen staan. Adeel Mahmood (NIDA). Voorzitter. Dank aan de initiatiefnemers en aan mevrouw Chokoud voor het inspreken vandaag. In de commissie heeft collega Halusi al een uitgebreide bijdrage geleverd en het belang van het burgerinitiatief benadrukt. Wij hebben ook heel veel respect voor de betrokkenheid van de bewoners van Laak. Er zijn in Laak zoveel inwoners waarvoor een zwembad niet bereikbaar is op een acceptabele afstand. De afstand die bewoners nu moeten afleggen, is zo groot dat het gewoonweg niet te doen is om een zwembad in een ander stadsdeel te bezoeken. Het signaal van het burgerinitiatief is wat ons betreft heel helder. Wij willen dat het college toch meer doet dan het in de huidige reactie heeft gedaan. De houding van het college vinden we eigenlijk teleurstellend. Wij vinden dat het college veel meer recht moet doen aan de belangen van de inwoners van Laak, die gewoon vragen om een zwembad op een acceptabele afstand. Daarmee geven zij een belangrijk signaal af.

We sluiten ons aan bij de gezamenlijk ingediende motie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Wat NIDA betreft is dit het begin van de realisatie van een zwembad in de omgeving van Laak en niet het einde. Wij blijven dus samen met de bewoners strijden. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Allereerst complimenten voor de indiener van het burgerinitiatief. Ik begrijp haar wens en de wens van veel bewoners heel goed: er is veel behoefte aan meer zwembaden en meer zwemwater in Den Haag. De deur daarnaartoe mag niet worden dichtgegooid. Daarom staat mijn naam onder het amendement van collega Aydin. Tegelijk snap ik ook dat het geld voor een nieuw zwembad op dit moment niet tegen de plinten klotst. Dat neemt niet weg dat er te weinig zwemwater in Den Haag is. De Boetzelaer bij de Westlandse buren is erg genoeg ook nog eens afgebrand. Mede hierdoor en door de sluiting vanwege de vele coronamaatregelen is de wachttijd voor zwemlessen nog verder opgelopen. Die wachttijd was voor corona al niet gering; dat zeg ik als vader van vier kinderen, met een dochter die al meer dan anderhalf jaar staat ingeschreven. Dat gaat nu zelfs al richting twee jaar. Dat is waar vele Haagse vaders en moeders mee te dealen hebben. De kinderen worden ondertussen ouder en ouder en kunnen niet zwemmen.

Kortom, tijd voor actie om na de lockdowns de opgelopen schade stap voor stap weer in te lopen met een actieplan om de wachttijden voor gemeentelijke zwemlessen te verkorten. Daarom een motie, samen met de collega's Mahmood van NIDA en Smit van de Partij voor de Dieren, met als dictum: verzoekt het college binnen twee maanden met een actieplan te komen om de wachttijd in te lopen, bijvoorbeeld door meer uren per week zwemlessen in de gemeentelijke zwembaden aan te bieden, (tijdelijke) uitbreiding van schoolzwemmen en/of (ver)snelcursussen in de vakanties. De voorzitter. Door de heer Grinwis, daartoe gesteund door de heer Mahmood en de heer Smit, wordt de volgende motie (G.4 CU/SGP) ingediend:

Motie G.4 CU/SGP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 21 januari 2021, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Zwembad Laak - burgerinitiatief (RIS306893), constaterende, dat: ▪ op 6 augustus 2020 1174 kinderen op de wachtlijst stonden voor zwemles en de wachttijd 11 maanden bedroeg (1) deze inmiddels tussen de 12-17 maanden bedraagt (2) en nog verder aan het oplopen is, omdat de zwembaden inmiddels opnieuw enkele maanden gesloten zijn (geweest) vanwege de coronamaatregelen; ▪ kinderen bij de gemeentelijke zwembaden ingeschreven mogen worden vanaf 5 jaar;

17

overwegende, dat: ▪ met de huidige wachttijd kinderen niet zelden al zeven jaar zijn als ze met de gemeentelijke zwemlessen kunnen beginnen; ▪ veel particuliere zwemscholen, zwemverenigingen en zwembaden volgens de Nederlandse Stichting Water- &Zwemveiligheid op omvallen staan (3) en wanneer dit in Den Haag gebeurt de wachttijden alleen maar verder zullen oplopen; ▪ een A-diploma gemiddeld na 75 zwemlessen wordt behaald (4)en het dus met de gemeentelijke zwemlessen zeker 1,5 tot 2 jaar duurt voordat een kind dit zwemdiploma heeft; ▪ het zeer onwenselijk is, zeker als stad aan zee, dat kinderen pas rond hun 8e of 9de jaar een zwemdiploma A behalen; verzoekt het college: ▪ binnen twee maanden met een actieplan te komen om de wachttijd in te lopen, bijvoorbeeld door meer uren per week zwemlessen in de gemeentelijke zwembaden aan te bieden, (tijdelijke) uitbreiding van schoolzwemmen of (ver)snelcursussen in de vakanties, en gaat over tot de orde van de dag. 1 2 3 4

RIS306028 https://sport.denhaag.nl/Lessons/Register 'Zwemles staat op omvallen, een nationale ramp dreigt' | Binnenland | Telegraaf.nl https://www.denhaag.nl/nl/in-de-stad/sport/zwemmen-en-zwembaden/zwemles/zwemles-bijde- gemeente.htm

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Bredemeijer (CDA). Voorzitter. Dank ook van mij en het college voor de initiatiefnemers en voor dit initiatief. Het is mooi om daarover al in de commissie met elkaar van gedachten te hebben gewisseld en om daar ook nu over van gedachten te wisselen. Ook weer dank aan mevrouw Chokoud voor haar aanwezigheid vandaag. We hebben elkaar een tijd geleden ook telefonisch gesproken nadat ze dit initiatief had ingediend. Het is mooi om op deze manier met de bewoners van Laak de betrokkenheid te zien en samen te kijken hoe we de sportdeelname daar kunnen vergroten, want ik denk dat dat uiteindelijk het belangrijkste doel is van dit voorstel. Het is immers helaas niet altijd in alle delen van de stad vanzelfsprekend dat er voldoende gesport wordt. Dat geldt zeker ook voor het stadsdeel Laak. Als college zijn we natuurlijk altijd op zoek naar de achtergronden daarvan: hoe komt het nou dat mensen niet willen of niet kunnen sporten of niet voldoende mogelijkheden zien om te sporten? Uit onderzoek blijkt dat in 34% van de gevallen er geen interesse is om te sporten en dat mensen in 30% van de gevallen geen tijd hebben om te sporten. Dan zijn er nog andere redenen: voor 23% gaat het om gezondheidsredenen, voor 10% om een andere hobby en voor 18% om financiële redenen.

Maar de belangrijkste redenen zijn dus helaas: geen interesse en geen tijd; dat geldt in 64% van de gevallen. Dat vraagt ons als stadsbestuur wel om in ieder geval onze uiterste best te doen om het beleid zo vorm te geven dat mensen worden uitgedaagd om te gaan sporten. Daar doen wij veel aan. Het allermeeste wat we doen, doen we in de stadsdelen Escamp, Laak en Centrum. Dan het initiatiefvoorstel op zichzelf, ingediend om van Ketelstraat 23 een gemeentelijk zwembad te maken. Ik heb in het preadvies aangegeven wat onze visie daarop is. Dat heeft te maken met drie dingen: de bouwtechnische staat van het pand zelf, vraag en aanbod van het zwemwater in Den Haag en het financieel-technische aspect. Ik begin met het technische aspect, dus met de staat van het pand. Ik denk dat voor iedereen helder is dat dit pand niet voldoet aan de minimale eisen om daar een gemeentelijk zwembad te kunnen creëren. Dat heeft gewoon te maken met de oppervlakte en de diepte. Als je het zou willen doen, zou je zowel de draagmuren als de fundering kwijtraken. Dan hou je weinig meer over. Dat zou dus betekenen dat je het hele pand zou moeten platgooien en opnieuw zou moeten opbouwen. Dan kom je bij de kosten. Die gaan richting de € 15 mln.; dat hebben we met elkaar gedeeld, ook in de commissie. Bij het uitbreiden van zwemwater bij een bestaand zwembad moet je snel richting de € 5 mln. denken.

Dat zijn dus de financiële consequenties. 18

Dan de vraag en het aanbod van zwemwater in de stad, waar in de commissie wat discussie over was. Ik heb toen aangegeven dat wij ons beleid natuurlijk onder andere op basis van onderzoeken maken. Het onderzoek dat hier speelt, is het onderzoek van Drijver en Partners, dat dit voor ons heeft onderzocht. Dat onderzoek is ooit door mijn voorgangers opgestuurd. Afgelopen zomer heb ik het nogmaals naar de raad gestuurd, toen ik ook het stuk over überhaupt het sportaanbod in een groeiende stad met u deelde. Uit dat onderzoek van Drijver en Partners komt eigenlijk dat de zeven zwembaden die wij hebben in de stad, op een goede manier verdeeld zijn over de stad en dat er daarmee dus geen tekort is aan zwembaden, maar dat er op termijn, als we de groei doorzetten zoals we die aan het doorzetten zijn, wel een tekort aan zwemwater zou kunnen zijn of is. Dat is dus een vraagstuk waarmee we iets moeten. Ik denk dat dat een verantwoordelijkheid is die wij hebben. Dat betreft dus niet alleen sportvelden en sporthallen, maar ook zwemwater en de toevoeging daarvan. Dat is iets wat we echt met elkaar moeten gaan realiseren. Als wij een stad willen zijn die groeit en die aan het verdichten is, zullen we ook de voorzieningen daarmee op moeten laten lopen. Dat geldt dus ook voor het zwemwater.

In die zin is dit initiatief dus een heel terecht initiatief en geeft het ook gewoon aan dat we hier iets mee moeten. Dat heb ik toen ook aangegeven. We lopen dus echt aan tegen het feit dat Ketelstraat 23 hier niet geschikt voor is. Dan de vraag hoe de wijk Molenwijk zich verhoudt tot de zwembaden die we wel in deze stad hebben. Er zijn vier zwembaden op een afstand van 4 en 3 kilometer. De Houtzagerij is op 3 kilometer van de wijk en het Zuiderpark 4 kilometer. Dan zijn er nog twee zwembaden buiten onze stad: sportcentrum De Schilp ligt 4 kilometer van de wijk af en sportcentrum Forum Kwadraat 3 kilometer. In die zin ligt de wijk Molenwijk dus zodanig dat vier zwembaden heel dichtbij liggen. We hebben alleen ook met elkaar gedeeld - dat heb ik ook met de initiatiefnemers gedeeld - dat de bereikbaarheid van die zwembaden niet voor iedere inwoner optimaal is. Dat heeft gewoon te maken met het feit dat niet iedereen daar een fiets bezit. Als je die wel hebt, wordt het voor heel veel gezinnen als onveilig gezien om die fietsroute af te leggen. Met het openbaar vervoer duurt het echt behoorlijk lang voordat je bij een van die zwembaden bent. Dat is dus iets waar we iets mee moeten; dat hebben we ook tegen elkaar gezegd.

Samen met de initiatiefnemer gaan we dus kijken hoe we, zoals we op dit moment ook in Escamp doen, een project kunnen opstarten waarmee we de initiatiefnemers - daar beginnen we dan mee; wat ons betreft moet dat later groter worden - collectief de gelegenheid geven om met elkaar eens in de zoveel tijd op vaste momenten die reis naar een van die zwembaden samen af te leggen. Daardoor faciliteren we dat als gemeente min of meer. In Escamp lijkt dat op dit moment heel goed te werken. Dat willen we op deze manier ook in Laak gaan doen. Die opdracht, waarmee dat gaat gebeuren, heb ik inmiddels gegeven. Dat zeg ik tegen mevrouw Özmen. Bij het hele contact dat we nu naar aanleiding van het initiatiefvoorstel hebben met onder anderen mevrouw Chokoud en de initiatiefnemers, past sowieso de vraag wat we samen met de initiatiefnemers kunnen doen om die beweging nog meer toe te laten nemen. Dat er onder andere in de Molenwijk op het gebied van bewegen veel gebeurt, moge hopelijk helder zijn, want dat hoort natuurlijk bij onze hele aanpak van hoe om te gaan met sporten in deze stad. Onlangs hebben we het Haags Sportakkoord met elkaar vastgesteld. Daarbij heb ik ook aangegeven dat er voldoende mogelijkheden moeten zijn voor mensen om mee te doen. Er zijn in Laak vier playgrounds, waarvan de grootste - dat is sowieso de grootste van de stad - in de Molenwijk is.

Op die playgrounds wordt 40 uur per week sport- en beweegaanbod gegeven. Gemiddeld doen daar zo'n 45 deelnemers per keer aan mee. Het aantal bezoekers van de playground is op jaarbasis boven de 22.000. Dat is dus een heel populaire playground die wij als gemeente daar faciliteren. Daarnaast zijn er natuurlijk ook de scholen, het naschoolse sportaanbod. Vakleerkrachten hebben een extra aanstelling gekregen om in Laak naschoolsportaanbod te realiseren. Daar wordt veel gebruik van gemaakt. We hebben met de initiatiefnemers afgesproken dat wij door middel van onze buurtsportcoaches sport en gezondheid gaan kijken hoe wij nog meer mensen daarbij kunnen betrekken. Dat is wat we hebben afgesproken, onder andere dus om als groep te gaan zwemmen. Samenvattend en puur over het initiatiefvoorstel zoals dat nu voorligt, moeten we dus zeggen dat Ketelstraat 23 zowel qua technische staat als qua financiële haalbaarheid helaas niet geschikt is voor een zwembad. Dat neemt inderdaad niet weg dat de wens achter dit voorstel een heel terechte is en dat we dus samen met de initiatiefnemers gaan kijken hoe het sportaanbod nog beter kan aansluiten bij de behoeftes aldaar, want het uiteindelijke doel is inderdaad dat iedere Hagenaar in 2030 sportief actief is.

19

Ik ga naar de moties en het amendement. Ik begin met het amendement van de Partij van de Arbeid, de ChristenUnie, het CDA en de Partij voor de Dieren. Nino Davituliani (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Uit het betoog van de wethouder begrijp ik dat hij zich op geen enkele manier gaat inspannen om de wens van de bewoners in vervulling te laten gaan. Klopt dat? Wethouder Bredemeijer (CDA). Ik heb met de initiatiefneemster gesproken. Toen ik dat gesprek met haar voerde, ben ik begonnen met de vervelende boodschap dat het pand niet geschikt is voor een zwembad. Dat werd heel goed begrepen door de initiatiefneemster. Zij begreep dat. Zij zei: 'Het gaat ons er met name om hoe we de initiatiefnemers maar ook de hele wijk en de hele buurt in beweging krijgen'. In die zin willen we met de initiatiefnemers graag verder doorspreken over de achter het initiatiefvoorstel liggende gedachte. Dus nee, dat is nou juist wat we gaan doen, maar het pand als zodanig, Ketelstraat 23, is niet geschikt als gemeentelijk zwembad. Dat is ook wat het amendement van de zojuist genoemde partijen vraagt. Nino Davituliani (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Volgens mij is door het college te snel besloten dat het gebouw niet geschikt is voor een zwembad, want waar een wil is, is een weg.

De wethouder zou het gebouw grotendeels kunnen slopen, waarbij karakteristieke delen alsnog intact worden gelaten, zoals voeggevels of andere beeldbepalende delen van het gebouw. Is daarnaar gekeken, ja of nee? Ik wil ook van de wethouder weten of hij naar alternatieve mogelijkheden heeft gekeken, in de zin: waar kan het dan wél gerealiseerd worden? Is er gekeken naar de Binckhorst en is er gekeken naar andere locaties, ja of nee? Wethouder Bredemeijer (CDA). Wat de eerste vraag betreft: zeker. Ik gaf net aan dat dat natuurlijk onderzocht is en dat daaruit naar voren komt dat je, als je dat zou willen, met kosten van om en nabij € 15 mln. te maken hebt. Die mogelijkheid om Ketelstraat 23 te sloten of gedeeltelijk te slopen, is er dus zeker. Hoe meer je sloopt, hoe voordeliger nieuwbouw uiteindelijk is; dat is ook een bekend gegeven. Die mogelijkheid is er dus zeker. Bij nieuwbouw kom je dan rond € 15 mln. uit. Wat het antwoord op de tweede vraag, de vraag over het alternatief, betreft: ik kom daar straks bij de afdoening van een motie op terug. Misschien mag ik gelijk de stap maken naar het amendement, want dat ziet daar ook op.