RIS308148 Bijlagen PUK Bellevue

Sociale media Op sociale media werden berichten gedeeld over de plannen en over de bijeenkomsten in Faceboekgroepen van bewonersorganisaties, zoals van het oude centrum en de Rivierenbuurt en van de ondernemers rondom het Plein. Ook de lokale media plaatsten hun berichten op hun Facebookpagina’s. Met name het bericht van AD Den Haag trok veel reacties. Die waren positief. Op Twitter werden enkele berichten geplaatst door lokale politici. Ook deze zijn overwegend positief. Soms was er kritiek op de hoogte of was er twijfel over de hardheid van de afspraken over het percentage sociale woningbouw.

Analyse: wie hebben we bereikt? Uit analyse van de aanmeldingen voor de drie online bijeenkomsten en uit de resultaten van de online enquête blijkt dat we er in geslaagd zijn om zowel bewoners als organisaties/ondernemers in de omgeving van Den Haag CS te bereiken. Ook hebben we de directe buren kunnen bereiken. Verder hebben we met de gerichte, maar massale media-aandacht een groot deel van de Haagse bevolking de kans geboden om zich over het project te informeren. Uit de reacties op veel van de berichten op sociale

Grote Markt 22 2511 BG Den Haag T. +31 70 381 68 10 E. info@lindblom.nl I. www.lindblom.nl

media blijkt verder dat op deze manier ook zowel betrokken bewoners en ondernemers als een grote groep geïnteresseerde Hagenaars zijn bereikt.

Hoe werd de online participatie gewaardeerd? De initiatiefnemers zijn blij met de manier waarop de plannen zijn ontvangen in de stad. Aan het einde van de laatste bijeenkomst werd gevraagd hoe de deelnemers oordelen over deze vorm van online participatie. De participatiebijeenkomsten vonden noodgedwongen online plaats. Uit de afsluitende enquêtevragen bleek dat een grote meerderheid (71%) toch vindt dat de bijeenkomsten een goed beeld hebben gegeven van het project. Van de mensen die de enquête invulden heeft 75% alle drie de webinars gevolgd. Er werd gemengd geantwoord op de vraag of men antwoord heeft gekregen op zijn/haar vragen in deze fase. Dat kan ook komen omdat tijdens de laatste bijeenkomst geen live vragen gesteld konden worden. 72% vond de sprekers heel goed of bovengemiddeld. Tijdens de slotbijeenkomst werd gevraagd of mensen in de toekomst willen meedenken. 33 mensen gaven aan dat graag te doen. Ook via de enquête en de website hebben mensen zich gemeld om mee te doen in volgende fasen van het project. In de komende tijd moeten deze groepen worden samengevoegd en ‘ontdubbeld’. Waarschijnlijk levert dat ruim 50 namen op van mensen die willen blijven meedenken. De meeste mensen zijn geattendeerd op de online bijeenkomsten via email, via de website of via kennissen/buren. De huis-aan-huis-brief speelde een minder belangrijke rol.

De deelnemers kwamen niet via de website van de gemeente.

Resultaten enquête participatie Bellevue-locatie september 2020

Samenvatting De Bellevue-locatie wordt gewaardeerd vanwege de nabijheid van de binnenstad en het station en de goede bereikbaarheid. Daar staat tegenover dat men de buurt erg druk vindt qua verkeer en vaak onrustig o.a. door de vele evenementen en demonstraties. Er is brede steun (72%) voor herontwikkeling van de Bellevue-locatie. Uit de enquête blijkt veel waardering voor de hoogbouw in Den Haag. Zo vind 50% dat de nieuwe skyline van Den Haag laat zien dat Den Haag een moderne, internationale stad is. Bijna 78% vindt hoogbouw op de Bellevue-locatie een goed plan. Hierbij geven zij aan dan moet het project van hoge kwaliteit dient te zijn, qua vormgeving, qua voorzieningen en qua woningaanbod. Tevens dient er veel aandacht te zijn voor zon en schaduw. 20% ziet liever geen hoogbouw, vooral vanwege risico’s op schaduw- of windhinder. De respondenten konden een selectie maken uit negen architectuurstijlen. De meest genoemde stijlen zijn Klassiek, Groen, Bijzonder en Terrassen.

Samenvatting Er zijn door de respondenten veel suggesties gedaan voor voorzieningen in Bellevue. Naast horeca, winkels en een huisartsenpost, suggereerden respondenten o.a.: een panorama dek of skybar; luchtbruggen naar andere gebouwen; bioscoop, theater, debatcentrum, grote boekhandel, infopunt Nationaal Park Hollandse Duinen, zwembad. Het atrium en de verbinding met de tuin van de Hoftoren worden gewaardeerd. Gevraagd naar de grootste zorgen m.b.t. de toekomstige plannen waren de reacties zeer verdeeld. Verstening van de omgeving, schaduw en bouwoverlast springen er uit. Verder noemde men o.a. de architectuur (wordt het wel bijzonder genoeg); de druk op de verkeersinfrastructuur; wind/geluidhinder en verandering van uitzicht. Als belangrijkste aandachtspunten voor het gebied tussen Den Haag Centraal en de oude binnenstad werden genoemd: het moet schoon en veilig zijn op straat; levendigheid in de avond en overdag; de straten moeten groener worden. En verder o.a.: er moet meer gedacht worden vanuit de bewoners die er al zijn; zorgen over de looproute via de Muzenstraat; de vele zwervers die de buurt onveilig maken en men wil een stedelijke plint langs de Bezuidenhoutseweg die duidelijk aansluit op de bebouwing aan de Herengracht.

Verantwoording Tussen 1 en 21 september 2020 is een online enquête gehouden in het kader van de participatie over de plannen voor de Bellevue-locatie in Den Haag. Voor deze plannen wordt op dit moment een Planuitwerkingskader opgesteld. De resultaten van deze enquête worden meegenomen in het PUK. Meerderheid respondenten woont of werkt in de buurt De enquête is 180 keer ingevuld. De respondenten blijken in grote meerderheid in de buurt van Den Haag CS te wonen (50%), werken (19%) of een bedrijf te hebben (3%). Verder woont 17% niet in de directe buurt, maar wel in Den Haag. Van de 11% ‘overig’ woont èn werkt een deel in de omgeving van Den Haag CS. De enquête was

ook in het Engels beschikbaar en is 8 keer ingevuld. De enquête is op verzoek ook op papier aangeboden. In de rapportage tellen niet alle percentages op tot 100%. Dat komt omdat bij veel vragen meerdere antwoorden gekozen konden worden. Het percentage geeft dan aan hoe vaak een antwoord werd gekozen. In de rapportage is een selectie opgenomen uit de vele open antwoorden die zijn gegeven. Bij de weergave is gelet op een representatieve verhouding tussen positieve of kritische suggesties en opmerkingen.

Wie heeft de enquête ingevuld?

38% woont of werkt langer dan 10 jaar in de buurt

180 voltooide enquêtes

50%

19%

woont in de buurt van Den Haag CS

werkt in de buurt van Den Haag CS

3% heeft een bedrijf in de buurt van Den Haag CS

45 Gemiddelde leeftijd respondenten

17% woont niet in de buurt van Den Haag CS, maar wel in Den Haag

Wat vindt u in de huidige situatie de belangrijkste pluspunten van de buurt? Het is dichtbij de binnenstad Het is een rustige buurt om te wonen

87,78% 13,89%

Het is dichtbij het station

68,89%

De goede bereikbaarheid

56,11%

Het is een groene buurt Het is een sociale buurt

23,89% 3,89%

Het is een veilige buurt

9,44%

Weet ik niet

1,11%

Ander pluspunt...

9,44%

Wat vindt u in de huidige situatie de grootste minpunten van de buurt? Er zijn te weinig voorzieningen in de buurt

18,33%

Het is te dichtbij het spoor, het station

1,67%

Het is een onrustige buurt om te wonen

26,11%

Het is een onveilige buurt

12,22%

Het is vaak erg druk qua verkeer De buurt is niet goed bereikbaar

46,11% 5,00%

Het is te dichtbij de binnenstad

0,56%

Weet ik niet

17,78%

Ander minpunt, namelijk...

26,67%

Staat u in het algemeen positief of negatief tegenover herontwikkeling van de Bellevue-locatie? Ik ben zeer Ik ben vrij negatief negatief 4% 7%

Geen mening 1%

Ik ben zeer positief Ik ben positief

Ik sta er (nog) neutraal tegenover 16%

Ik ben positief 24%

Ik ben zeer positief 48%

Ik sta er (nog) neutraal tegenover Ik ben vrij negatief Ik ben zeer negatief Geen mening

Bent u van mening dat de buurt verbetert door nieuwbouw op de Bellevue-locatie?

41,11% 26,67% 13,33% Zeer goed plan

Goed plan

Neutraal

8,89%

8,33%

1,67%

Redelijk plan

Slecht plan

Weet niet / geen mening

Hoe staat u in het algemeen tegenover hoogbouw in Den Haag? 50,28%

32,96%

14,53% 2,23% Hoogbouw is De nieuwe skyline van Hoogbouw past niet bij noodzakelijk om de Den Haag laat zien dat Den Haag vraag naar woningen Den Haag een op te vangen moderne, internationale stad is

Weet niet / geen mening

Op de Bellevue-locatie komt hoogbouw. Wat vindt u daarvan? 77,78%

20,00% 2,22% Ik vind het een goed plan, Liever niet omdat... (*zie onder bepaalde vervolgvraag) voorwaarden (*zie vervolgvraag)

Weet niet / geen mening

Ik wil liever geen hoogbouw op de Bellevue-locatie omdat… (*20%) Weet niet / geen mening 2,22% 20,00%

72,22%

41,67%

77,78%

27,78%

Ik ben bang dat het nog drukker wordt

Jammer dat de skyline van Den Haag daardoor verandert

Anders...

Op de Bellevue-locatie komt hoogbouw. Wat vindt u daarvan?

Onder welke voorwaarden vindt u het een goed plan als er hoogbouw komt op de Bellevue-locatie? (*77,8%) Ik vind het een goed plan , als er maar voldoende voorzieningen in de buurt bij komen Ik vind het een goed plan, als er maar rekening gehouden wordt met zon en schaduw Ik vind het een goed plan, als er maar verschillende type woningen voor jong en oud komen

20,00%

35,00% 30,71%

77,78 %

35,71%

Ik vind het een goed plan, als het maar mooi wordt vormgegeven

68,57%

Weet niet/geen mening

0,71%

Ik vind het een goed plan, maar...

22,14%

Weet niet / geen mening 2,22%

Op de Bellevue-locatie komt hoogbouw. Wat vindt u daarvan?

Top 4 gekozen architectuurstijlen

59%

41%

28%

27%

In Bellevue komen woningen, kantoren en voorzieningen en de openbare ruimte wordt aangepakt. Wat is voor u belangrijk dat er in Bellevue komt? 44,44% 29,44% 14,44%

35,00% 25,00%27,78% 17,22%

21,67%

4,44%

25,56% 3,89%

Open antwoorden – Suggesties voor voorzieningen Inside sporthal, muziek studio’s, cultuur bevorderend Een panorama dek waar je van het uitzicht kan gaan genieten van de omgeving. Eventueel in combinatie met een café/restaurant zoals in het Strijkijzer naast Hollands Spoor. Luchtbruggen naar andere gebouwen Een zwembad op het dak, een buitenbioscoop. Een kunstgalerie met diverse thema’s die op dat moment ‘hot zijn’

Open antwoorden – Suggesties voor voorzieningen Een kunstwerk dat Den Haag weergeeft. Denk aan standbeeld/mozaïek van een ooievaar bijvoorbeeld. Groen/binnentuin. Plannen om de tuin van de Hoftoren te verbinden klinken goed. Is nu een gesloten gebied. Grote boekhandel, debatcentrum Klein theater/Bioscoop

Waar zit uw grootste zorg als het gaat over de toekomstige plannen? (meerdere keuzes mogelijk) 26,67%

25,00%

24,44% 14,44% 16,11% 16,11% 12,22%

8,89%

22,78%

4,44%

26,11%

Waar zit uw grootste zorg als het gaat over de toekomstige plannen? (open antwoorden) Gelijke hoogte van twee torens. Verschillende hoogte is veel speelser. En… Gooi het nu eens over die 200 meter.

Lelijke of generieke architectuur. Dit gebouw wordt een kroon op de oplopende skyline van Den Haag dus dit moet ook het mooiste en meest iconische gebouw van ze allemaal worden.

Waar zit uw grootste zorg als het gaat over de toekomstige plannen? (open antwoorden) De verkeersinfrastructuur voor fietsen, (vracht)auto's en voetgangers, is die goed mogelijk in zo'n 'smal' gebied? Wind/geluidhinder, zoals bij de Hoftoren kort na de bouw

Uitzicht vanuit huidige woning (De Kroon)

Wat is voor u het belangrijkste aandachtspunt voor het gebied tussen Den Haag Centraal en de oude binnenstad? 23,39%

22,81%

19,88%

11,70%

10,53% 5,85%

1,17%

4,68%

De straten Er moeten meer Het moet veilig Er moet meer Het moet schoon Er moeten meer Er moeten Levendigheid in moeten groener betaalbare zijn voor fietsers ruimte komen en veilig zijn op voorzieningen betere avond en worden woningen komen en voetgangers voor straat (supermarkt, wandelroutes overdag werkplekken horeca, van station naar dienstverlening) binnenstad komen ontstaan

Wat is voor u het belangrijkste aandachtspunt voor het gebied tussen Den Haag Centraal en de oude binnenstad? (open antwoorden) Het moet lekker stedelijk zijn. Het is midden in de stad. Toplocatie. Veel kwaliteitswoningen geeft veiligheid Er moet meer gedacht worden aan de bewoners die er al zijn, je verlevendigt een gebied door gelukkige bewoners

Wat is voor u het belangrijkste aandachtspunt voor het gebied tussen Den Haag Centraal en de oude binnenstad? (open antwoorden) Geen looproute via Muzenstraat en Muzenplein! De vele zwervers die er nu de hele tijd hangen op straat en in de buurt van het schelpenpad maken de straten/omgeving soms onprettig en onveilig" Dat de stedelijke plint langs de Bezuidenhoutseweg duidelijk aansluit op de bebouwing van de Herengracht. En dat vereist denk ik dat er geen toren pal op de hoek met de Oranje Buitensingel / Bezuidenhoutseweg wordt gebouwd.

VERSLAG Online informatiebijeenkomst op 1 september 2020 over de nieuwbouwplannen op de Bellevue-locatie in Den Haag. Inleiding Het stationsgebied rond Den Haag Centraal is één van de plekken waar de stad de komende jaren woningen en werkplekken wil realiseren voor de snelgroeiende stadsbevolking. De Bellevue-locatie (het gebied tussen de Rijnstraat, Koningin Julianaplein, Bezuidenhoutseweg en de Oranjebuitensingel, naast de Hoftoren) verandert in een modern en levendig deel van de binnenstad. De eigenaren van de kantoorgebouwen gelegen tussen de Rijnstraat, Koningin Julianaplein 2, Bezuidenhoutseweg 1, 5, 11, 27-29 en Oranjebuitensingel 6, hebben het initiatief genomen om de zogenaamde Bellevue-locatie naast het station te ontwikkelen tot een aantrekkelijk en duurzaam woon- en werkgebied. De locatie verandert in een modern en levendig deel van de binnenstad met aantrekkelijke voorzieningen, 1.200 appartementen en 28.000 m2 economisch programma. PATRIZIA (belegger en ontwikkelaar) heeft in samenspraak met de gezamenlijke eigenaren van de Bellevue-locatie (Staedion, Downtown Developers en PATRIZIA) het initiatief genomen voor de integrale herontwikkeling en in nauw overleg met de gemeente Den Haag onderzoek verricht naar de mogelijkheden.

De nieuwbouwplannen bevinden zich in de schetsontwerpfase en zijn ontwikkeld in nauw overleg met de gemeente Den Haag, met oog voor de omgeving, de complexiteit van het gebied en de vele belangen.

1

1 september: het plan toegelicht Op dinsdag 1 september was de eerste van de drie informatiebijeenkomsten voor iedereen die in de omgeving woont, werkt of een belang heeft. Voor deze eerste bijeenkomst zijn in de omgeving van de Bellevue-locatie ruim 2.500 huis-aan-huis uitnodigingen verspreid en werden ongeveer 150 uitnodigingen verstuurd naar ondernemers, wijkverenigingen en directe buren. Bij de start van de bijeenkomst hadden zich 160 deelnemers geregistreerd. Tijdens de bijeenkomst bleef het aantal actieve deelnemers constant tussen 120 en 130.

Aanpak Tijdens deze avond is door Richard Koek (stedenbouwkundige Rijnboutt B.V.) namens de eigenaren van de kantoorgebouwen meer verteld over de toekomstplannen voor de Bellevue-locatie. En namens de gemeente Den Haag heeft Steven Hokken, gebiedscoördinator CS, gemeente Den Haag DSO, toegelicht hoe deze nieuwbouwplannen bijdragen aan de ambities van de stad en hoe die passen in de gebiedsagenda ‘Policy Campus Centraal’. De volledige online bijeenkomst is hier terug te zien: https://channel.royalcast.com/bellevuelocatiedenhaag/#!/bellevuelocatiedenhaag/20200901_1 Bij de inleiding van de bijeenkomst werd een korte video getoond waarin drie partijen (Eugene Saurèn, senior stedenbouwkundige gemeente Den Haag, Dré Boidin, Directeur Onderhoud en Vastgoed Staedion en Peter Helfrich, Senior Managing Director PATRIZIA) meer ingingen op de plannen. Deze video is hier terug te zien: https://www.youtube.com/watch?time_continue=1&v=YWJN0lb1z5k&feature=emb_title Na afloop werd opgeroepen deel te nemen aan de online enquête. Deze enquête levert voor de initiatiefnemers waardevolle inzichten op over wat de belanghebbenden en betrokkenen belangrijke aandachtspunten vinden voor de verdere ontwikkeling. Deze enquête loopt nog tot de laatste bijeenkomst op 21 september. Wilt u deze alsnog invullen, dan kan dit via https://nl.surveymonkey.com/r/Bellevuedenhaag

2