RIS307543 Notulen raad 25 november 2020

Vergadering ===concept tot na vaststelling in de raad van 21 januari 2021=== gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 25 november 2020 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Afscheid de heer Vierbergen, directeur GAD B. Vaststelling agenda C. Stad in de raad D. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken E. Vaststelling van de Notulen van 7 en 12 oktober 2020 F. Vaststelling van de Besluitenlijst F.1 Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding F.2 Voorstel van het presidium inzake aanwijzing tijdelijke accountant voor de raad (RIS306900) F.3 Voorstel van het college inzake Zienswijze op de Ontwerp Tweede begrotingswijziging 2020 van de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS306717) F.4 Voorstel van het college inzake Herbenoeming leden Welstands- en Monumentencommissie (RIS306565 F.5 Burgerinitiatief, besluit ten aanzien van ontvankelijk verklaren: brief voorzitter raad ontvankelijkheid burgerinitiatief Zwembad Laak (RIS306893) F.6 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Belgisch Park Den Haag 2021 (RIS306709) F.7 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Betje Wolffstraat Den Haag 2021 (RIS306711) F.8 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Loosduinen Den Haag 2021 (RIS306714) F.9 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Hofkwartier Den Haag 2021 (RIS306712) F.10 Voorstel van het

college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone De Straat (Theresiastraat e.o.) Den Haag 2021 (RIS306713) F.11 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied De Fahrenheit Den Haag 2021 (RIS306715) F.12 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied Paleis Noordeinde Den Haag 2021 (RIS306716) G. Datumbepaling initiatiefvoorstel SP Mondzorg H. Voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234) I. Voorstel van het college inzake Haags Sportakkoord 2020-2022 (RIS306192) J. Voorstellen inzake Binckhorst J.1 Voorstel van het college inzake Gewijzigde vaststelling (ex artikel 6:19 Awb) omgevingsplan Binckhorst (RIS306598) J.2 Voorstel van het college inzake Herziening projectdocument en bijbehorende grondexploitatie Van Klingerenkavel (RIS306101) J.3 Voorstel van het college inzake Definitief ontwerp inrichting buitenruimte Binckhorst Junoblok (RIS306388) J.4 Voorstel van het college inzake Haagse Asfaltcentrale/Woningbouwimpuls Binckhorst (RIS306644) 1

K. Voorstel van het college inzake Actieprogramma mensenhandel Den Haag 2020-2023 (RIS305595) L. Voorstel van het college inzake Prostitutienota Den Haag 2020-2022 (RIS304625) M. Voorstel van het college inzake Visie op religieus erfgoed (RIS306362) N. Voorstel van het college inzake Opknapplannen Houtwijk, Nieuw Waldeck en Mariahoeve (RIS306367) Afronding debat commissie O. Commissiebrief: Informatie over "Vliethoeve Park" een kleinschalig verblijfs- en dagrecreatiebedrijf en de realisatie van twee woningen in het kader van een Algemene verklaring van geen bedenkingen (RIS306224) P. Commissiebrief Nota van uitgangspunten Twickelstraat-Zijpendalstraat (RIS306242) Q. Raadsmededeling Aanbevelingen Commissie Integriteit (RIS304805) R. Brief van de waarnemend burgemeester, de heer Remkes, inzake capaciteitsgebrek bij Haagse politie (RIS305587) S. Gedachtewisseling over Coronacrisis T. Beantwoording SV Vervolgvragen Kunstpost (RIS305113) U. Afdoening motie: Hou perronopgangen in de fietstunnel bij HS open (Motie AA.1 PvdA) (PvdA, GroenLinks, D66, Haagse Stadspartij, Partij voor de Dieren, NIDA, Hart voor Den Haag/Groep de Mos) (RIS305984) V. Omzetting kraagregeling Laakkwartier-Oost (RIS306405) W. Het nut en gebruik van elektrische laadpalen (RIS306049) X.

Brief van wethouder Mobiliteit en Cultuur inzake Beperken van de gevolgen van de coronacrisis voor het openbaar vervoer (RIS306351) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Tegenwoordig zijn 26 leden: mevr. Arp (SP), Aydin (PvdA), Bingöl (CDA), Bos (HSP), mevr. Davituliani (Groep de Mos/HvDH), Van Doorn (PvdE), mevrouw Faïd (HSP), De Graaf (VVD), Grinwis (ChristenUnie/SGP), Groenewold (D66), Van der Helm (VVD), Hoijnck van Papendrecht (Fractie Hoijnck), Kruis (PVV), Mahmood (NIDA), mevr. Oudshoorn – van Ginderen (VVD), mevr. Özmen (D66), Partiman (CDA), mevr. Regts (VVD), mevr. Roopram (Groep de Mos/HvDH), Scheper (D66), Smit (PvdD), mevr. Tseggai (PvdA), De Vuyst (GroenLinks), mevr. Wenink (GroenLinks), mevr. Van der Werf (D66), en Wijsmuller (HSP). Verder aanwezig: Barker (PvdD), De Blok (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), mevr. Holman (PvdA), Meinesz (Hart voor Den Haag/Groep de Mos), Pluimgraaff (CDA), Pronk (VVD), mevr. Vavier (GroenLinks), de Vos (VVD), mevr. Yilmaz (VVD). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Welkom in de raadzaal. We beginnen zo meteen met de gewone agenda.

Aan de orde is: A.

Afscheid de heer Vierbergen, directeur GAD.

De voorzitter. We beginnen met het uitspreken van een toespraak ter gelegenheid van het afscheid van de accountant van de gemeenteraad, de heer Vierbergen. Mensen die hem goed kennen, mogen René zeggen. Hij zit er ook al. Hij zit achter het fruit. Dat zal zijn hele leven zo blijven nu. Nee hoor, nee hoor, integendeel! U krijgt straks het laatste woord, meneer Vierbergen.

2

Het woord ter gelegenheid van het afscheid is aan de voorzitter van de Rekeningencommissie, de heer Scheper. Daniël Scheper (Rekeningencommissie). Voorzitter. René. Het is mij een eer, meneer Vierbergen, om u namens de raad te mogen toespreken. 1 december aanstaande is het moment daar. Dan legt u uw functie als algemeen directeur van de Gemeentelijke Accountantsdienst en accountant van de gemeenteraad neer. Het is jammer dat u vertrekt. Het is met pijn in het hart. U bent al 40 jaar in dienst van de gemeente Den Haag en al twintig jaar accountant van ons, de gemeenteraad. Naast al die andere werkzaamheden als directeur van de Gemeentelijke Accountantsdienst heeft u jarenlang de controle op de uitgaven van de gemeenteraad zelf uitgevoerd. Ik ben er niet uniek in te denken dat u dat goed gedaan heeft. Wij als raad zijn u veel dank verschuldigd voor de wijze waarop u en uw medewerkers de afgelopen jaren de bonnetjes, facturen en toelichtingen van tientallen fracties heeft verwerkt in het jaarlijkse controlerapport en de accountantsverklaring. Het geduld dat u met ons als fracties heeft gehad in het aanleveren van dat ene bonnetje dat op zich liet wachten, mag exemplarisch worden genoemd. Ook uw jaarlijkse voorlichting over het toepassen van relevante regelgeving is zeer gewaardeerd. Als voorzitter van de Rekeningencommissie was het heel fijn om op uw kennis te kunnen bouwen.

U hielp goed bij het voorbereiden van de vergaderingen en gaf daarbij veel ruimte voor eigen inbreng, al kon u de uitdaging moeilijk weerstaan om wat regie te pakken en zaken soms naar uw hand te zetten. Dat kunnen we nu wel zeggen, hè? U zei dan altijd heel luchtig 'mag ik een suggestie doen?', en dan kwam er een vooraf bedacht plannetje uit dat ons echt heel veel heeft geholpen. Dank daarvoor. Het kan niet anders dan dat meerdere collega's die met u hebben samengewerkt die 'mag ik u die suggestie doen?' kan herkennen. Een van uw grootste triomfen was dat u samen met de Rekeningencommissie veel meer grip gekregen heeft op de onderbestedingen. Want als je een onderbesteding hebt, dan heb je niet goed gepland, is uw mening. Dankzij u heeft de Rekeningencommissie er veel meer grip op gekregen en is er zicht op wat er met onderbestedingen gebeurt. Maar uw werkzaamheden beperkten zich niet alleen tot de gemeenteraad. In de jaren negentig bleven we als gemeente door de herverdeling van gemeentegelden, ondanks de bezuinigingen, met een gat van vele miljoenen zitten. U hielp ons door deze moeilijke artikel 12-periode heen, zodat we het beheer van onze gemeente weer op orde kregen. U noemt uzelf altijd een simpele accountant, maar voor ons als gemeente was u dat zeker niet. Ik denk dat velen het met mij eens zijn dat zonder u de gemeente een stuk minder grip had gehad op de financiën.

Wat ik enorm waardeer in u, oprecht, is uw opgewekte karakter. De woorden 'chagrijnig' of 'stress' komen in uw woordenboek niet voor. Met een goede dosis zelfspot bent u een zeer prettig persoon om mee samen te werken. Prachtige eigenschappen voor iemand met een controlerende en oordelende taak. Wat u verder kenmerkt, is dat u taaie technische kost op een luchtige manier weet te brengen, alsof het iets heel eenvoudigs is. Dat, in combinatie met uw grote gunfactor, geeft u autoriteit, op basis van uw kennis en jarenlange ervaring. Dat maakt dat u heel veel bereikt heeft en een prettig persoon bent om mee samen te werken. En dan nu, na ruim 40 jaar werken bij de gemeente, heeft u besloten dat het tijd is om een stapje terug te doen. Gelukkig hoeven we niet in één keer afscheid te nemen. U zult tot 1 juli 2021 nog diverse werkzaamheden blijven doen voor de gemeente, gelukkig. Daar zijn we echt heel blij mee. Zoals u zelf al aangaf, vond u het als geboren en getogen Hagenees een voorrecht om in deze mooie stad, vanuit uw vakgebied, de overheidsaccountancy, de stad vooruit te helpen. En wij vonden het een groot voorrecht dat u dat voor de stad heeft willen doen. De voorzitter. Dank u wel, meneer Scheper. (Applaus) De voorzitter. Meneer de accountant, wilt u nog iets zeggen? Oké. Meneer Vierbergen was van de week ook in het college.

Heel veel mensen moeten daar heel lang voor pezen, maar meneer

3

Vierbergen kwam én in het college én in de raad. Geweldig. Het woord is aan meneer Vierbergen, accountant van de gemeente Den Haag. Gaat uw gang. De heer Vierbergen. Ik zal u niet te lang ophouden, want ik kan me voorstellen dat u nog een lange vergadering hebt met wellicht veel boeiender punten. Ik ga ook niet reageren op de opmerking van de burgemeester. Het zou mij uitgedaagd hebben om een groengele opmerking te maken, maar dat doe ik niet. Ik bloosde een beetje bij alle lof die ik kreeg. Ik vond het hartstikke leuk om te horen. Het enige wat ik u nog graag wilde vertellen, is dat ik ú dankbaar ben. Als accountant moet je allemaal dingen afvinken: groen, geel, streepjes en dergelijke. U heeft mij die twintig jaar de gelegenheid gegeven met u mee te denken en u mee te mogen helpen. Ik heb onderzoeken gedaan. Die heb ik gepresenteerd hier in deze ruimte en toegelicht. U heeft mijn werk uitdagend gemaakt. U heeft er een plusje aan gegeven. Uit dat plusje heb ik een stuk vertrouwen opgedaan. Als accountant vertrouwd worden: een groter compliment kun je accountants niet geven. Daar ben ik u dankbaar voor. Ik wens u heel veel sterkte. Ook mijn opvolgster, die u, deo volente, gaat benoemen dadelijk. In deze tijd is uw functie, en ook die van mijn opvolgster, buitengewoon belangrijk. Dank u! (Applaus) De voorzitter. Dank u wel, meneer Vierbergen. Het ga u goed. Blijf gezond.

Geachte leden van de raad. Ik ga nu de vergadering formeel openen. Ik heb vastgesteld dat er in de raadzaal een quorum aanwezig is. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Çetinkaya. Hij is vanwege een sterfgeval in de familie afwezig. Ik wens hem en zijn familie veel sterkte. Zoals met de fractievoorzitters besproken, vinden in deze vergadering alleen beraadslagingen plaats. De lijst met ingekomen stukken, de notulen en de besluitenlijst worden bij acclamatie vastgesteld. Vanavond om 20.00 uur is er een digitale raadsvergadering, waarbij alle raadsleden hun stem kunnen uitbrengen op de overige stukken die in deze vergadering aan de orde zijn. Dan is er ook gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Na elk agendapunt wordt kort geschorst voor een eventuele wissel van woordvoerders en/of collegeleden, want per agendapunt is steeds één lid van het college aanwezig. Nog maar een keer, maar met grote nadruk, wil ik u allemaal verzoeken zeer zorgvuldig om te gaan met de geldende coronamaatregelen. Dat wil zeggen: anderhalve meter afstand, zo veel mogelijk op uw plaats blijven zitten en het advies gebruik te maken van mondkapjes als u niet op uw plaats zit.

Aan de orde is: B.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik vraag aan de leden of zij kunnen instemmen met de agenda. Er is een punt van orde van de heer Kruis. Sebastian Kruis (PVV). Ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om de mensen thuis mede te delen dat ik tussen 13.45 uur en 15.30 uur even weg moet, omdat het presidium heeft besloten om de vergadering te vervroegen naar 10.00 uur 's ochtends omdat blijkbaar veel van mijn collega-raadsleden liever 's avonds thuis netflixen op de bank. Daardoor had ik opeens een conflicterende afspraak. Ik vind het goed dat ik daar transparant over ben naar de mensen thuis. De voorzitter. Waarvan akte. U heeft overigens wel een punt. Welkom voor de mensen thuis die dit volgen en die net meneer Vierbergen al hebben gehoord. U kunt vanochtend, vanmiddag en vanavond de raad van Den Haag in actie zien.

4

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: C.

Stad in de raad.

De voorzitter. Inspreken kan alleen digitaal. Er zijn drie insprekers aangemeld. Met de insprekers is contact gelegd over hun digitale bijdrage. Ik hoop dat het allemaal werkt. Ik geef eerst het woord aan de heer Van Boxtel in verband met het voorstel Herziening projectdocument en bijbehorende grondexploitatie Van Klingerenkavel. Meneer Van Boxtel, bent u in de uitzending? Dat is het geval. U heeft drie minuten. Gaat uw gang, meneer Van Boxtel. De heer Van Boxtel (J). Beste raadsleden. Sinds 2016 zijn wij, vanuit Stebru, bezig met de ontwikkeling van Frank is een Binck. Daarbij zijn wij mede-initiatiefnemer van de stadmakers We Think Binck. Deze ontwikkeling start met het redden van het Van Klingeren Paviljoen vanuit Ockenburgh en de gezamenlijke zoektocht van gemeente, architecten en Stebru naar een nieuwe locatie en invulling. Uiteindelijk komt als ideale plek naar voren kavel 1 in de Binckhaven, vooruitlopend op het omgevingsplan en andere ontwikkelingen. Dat doen we vaak. Wij werken aan ontwikkelingen in een beperkt aantal gemeenten en door deze focus kunnen we mooie projecten realiseren in gebieden die nog moeten worden herontwikkeld.

Enkele recente voorbeelden daarvan in Den Haag zijn Westhovenplein in Zuidwest voor intramurale zorg van Saffier, woningen voor corporatie Arcade, Lozerhof voor zorg van Saffier, Levels in Moerwijk voor corporatie Vestia en het bouwen van honderd procent sociaal voor Staedion. Ook de Binckhorst wordt herontwikkeld naar een gemengd woon-werk-recreëergebied. En dat alles zit ook in het project Frank is een Binck. Diversiteit in de 205 woningen en doelgroepen sociaal, middelduur en vrij gemixt door het gebouw - flexibele invulling van zo’n 225 arbeidsplaatsen, daktuinen, natuurinclusiviteit, waterberging, optimaal gebruik van karakteristieke bebouwing et cetera. En dat alles voordat er ook maar iets was wat op een omgevingsplan leek, omdat we vinden dat dit nodig is op deze plek. Dat kan alleen als we veel samenwerken met de gemeente. Dit om de voorspelbaarheid van een stedelijke ontwikkeling te vergroten en te zorgen dat we de kwaliteit uiteindelijk kunnen realiseren die we voor ogen hadden. Sinds 2016 zijn we samen met de gemeente bezig geweest om invulling te geven aan de randvoorwaarden. Zo ook op het punt van sociale huisvesting in combinatie met de rest van het gemixte gebouw. In 2017 heeft Stebru met een aantal corporaties gesproken, waaronder Vestia en Rijswijk Wonen.

Vestia kon geen concrete aanbieding doen en voor Rijswijk Wonen was met name het gemixte programma met verspreide sociale woningen, commerciële plint en semiopenbare buitenruimte een probleem - kwaliteit die wel in de Binckhorst vereist is. In Vesteda hebben we een partner gevonden. Vesteda vindt het noodzakelijk om het gehele programma langjarig in bezit te hebben om het concept tot een succes te maken en te houden. Daar wordt de tijd voor genomen: tot 25 jaar bij sociale woningen. Bovendien is voor bijna alle institutionele beleggers zelfs een project als Frank is een Binck te klein als alleen de vrijesectorhuurwoningen en de forse commerciële plint kan worden afgenomen. Het aandeel woningen is dan gewoon te klein, en wij willen en kunnen niet het eigendom en dus de integrale kwaliteit versnipperen. Hierover zijn we met de ambtenaren van Den Haag in gesprek gegaan. Dit om een werkbaar principe op te stellen. Gezamenlijk met de gemeente zijn voorwaarden opgesteld om de verhuur van deze sociale woningen door een belegger mogelijk te maken. Huren gaat via Woonnet Haaglanden met dezelfde voorwaarden als via een corporatie. Een sociale huurder merkt daar verder niets van. Het plan is volledig bouwgereed en door alle vergunningstafels en publieke instanties volledig akkoord bevonden. De vergunning ligt dan ook klaar voor uitgifte.

Stebru is klaar voor de bouw, om zo snel mogelijk het woningtekort in Den Haag kleiner te maken. Wij gaan uit van een voorspoedige afronding van de vergunningverlening. Dank voor uw tijd.

5

De voorzitter. Dank u wel, meneer Van Boxtel, voor uw bijdrage. Ik geef het woord voor het agendapunt Visie op religieus erfgoed aan meneer Rol. De heer Rol (M). Geachte voorzitter, college en raadsleden. Als enthousiast ondernemer ben ik gevestigd met mijn bedrijf Planet Jump in de Heilige Martelaren van Gorcumkerk aan het Stadhoudersplantsoen. Vorig jaar stemde een krappe meerderheid van 23 raadsleden voor de sloop van deze mooie kerk. De andere helft, het aantal van 21, stemde tegen. De kerk is nog niet van de sloopkogel gered, maar deze nipte uitkomst geeft ons hoop. Waarom zou deze prachtige kerk moeten blijven? Vraag het jonge bezoekers en hun ouders. Vraag het de lokale ondernemers met wie ik zakendoe. Vraag het vooral de buurtgenoten. Zes jaar geleden bouwde ik deze kerk om tot een toegankelijk springparadijs met inmiddels vijftien personeelsleden. Planet Jump lijkt te voorzien in een behoefte: meer beweging en plezier voor de jeugd. Het bedrijf draagt ook bij aan de lokale economie en aan een van de speerpunten van de gemeente Den Haag: jeugdsport, Team Den Haag. De kerk is een unieke plek waar elke maand vele kinderen van verschillende achtergronden komen springen. Ook voor kinderen met een speciale behoefte is Planet Jump een veilige locatie om te sporten. Trampolinespringen is sport en plezier.

Hoe gaan we nu de blije rode gezichtjes straks vertellen dat de kerk wordt gesloopt en dat hun favoriete plek verdwijnt? Ik kan het ze niet uitleggen. Moet ik ze gaan vertellen dat het moet wijken voor? Ja, voor wat eigenlijk? Voor mogelijk exclusieve woningbouw of voor een vestiging van een internationale organisatie? Er staan veel kantoorgebouwen leeg in onze stad. Dit gaat door de pandemie waarschijnlijk gewoon erger worden. Deze nieuwe situatie maakt de nominatie voor sloop extra wrang. Ook buurtbewoners uit Zorgvliet, Duinoord en Statenkwartier zijn tegen de sloop. Men ervaart nu al verkeersoverlast aan een van de drukste randwegen van Den Haag. Dit gaat nog erger worden voor eventueel woon- en werkverkeer. Er zijn officieel geen concrete bouwplannen. Wel is een haalbaarheidsonderzoek gestart, waarbij behoud van de kerk naar ons weten niet wordt meegenomen als optie. Waarom niet? Het gaat nog jaren duren voordat er iets wordt besloten. Laten we in de tussentijd de huisvesting van de vrije ruimte, een school, bedrijvencomplex De Stadhouder en Planet Jump behouden voor onze gemeente. Nu worden onze huurcontracten jaarlijks verlengd. Geef ons in ieder geval in de tussentijd een meerjarig contract, zodat wij kunnen plannen en gaan ondernemen. Ik ben trots op wat wij de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Planet Jump biedt levendigheid en vrolijkheid.

Als ondernemer … De voorzitter. Dank u wel, meneer Rol. U bent door uw tijd heen. De heer Rol. Oké, dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik ten slotte ten aanzien van het onderwerp Brief van wethouder Mobiliteit en Cultuur inzake Beperken van de gevolgen van de coronacrisis voor het openbaar vervoer het woord aan de heer Van Onselen. Gaat uw gang. De heer Van Onselen (X). Voorzitter. Ik spreek namens het Platform Beter Stedelijk en Regionaal Openbaar Vervoer Haaglanden. Corona heeft het gebruik van trams en bussen meer dan gehalveerd. Gelukkig groeit het weer vanaf september jongstleden. Om de ontstane gaten te dichten, wordt nu gekeken waar en hoe bezuinigd moet worden. Dit moet wel op een eerlijke manier voor alle reizigers gebeuren, ook voor de drukke stadslijnen 6, 11, 12 en 16. Helaas is dat bepaald nog niet het geval. HTM en MRDH bepalen dat nu geheel zelf. Vanaf oktober is de dienstregeling verlaagd in de spits, de dag- en avonduren, met name op de drukkere tramlijnen 6, 11, 12 en 16. In de dienstregeling 2021 wilde men de drukke lijn 16 nog versterken zelfs door een aanvullende spitslijn 10 in te zetten, maar inmiddels noemen HTM en MRDH deze vier tramlijnen ontsluitende tramlijnen en krijgen ze een lagere prioriteit ten opzichte van de verbindende tramlijnen die meerdere gemeenten aandoen.

Voor de Haagse stadslijnen dreigt nu een bodemfrequentie van vijftien minuten overdag en twintig 's avonds. Dat was voor oktober nog tien, respectievelijk vijftien minuten, een frequentie die op de overige tramlijnen gewoon gehandhaafd

6

wordt. Waarom worden de lijnen 6, 11, 12 en 16 zwaarder aangepakt? Wij zijn het volstrekt oneens met dit onderscheid tussen tramlijnen. Van de twaalf tramlijnen vervoerden de vier genoemde lijnen bij elkaar bijna 90.000 reizigers per dag in januari 2020. Dat is bijna een derde van alle tramreizigers. In september jongstleden groeide de bezetting van de lijnen 6, 11 en 12 naar zo'n 65% van het oude niveau, en lijn 16 naar 52%. RandstadRail 3 en 4 bleven op 35% hangen. De genoemde vier stadslijnen rijden dwars door grote en dichtbevolkte wijken, waar de tram goed gebruikt wordt. De drie Haagse Marktlijnen, maar ook lijn 16, zijn vooral voor de armere wijken van groot belang. Waarom worden dus juist deze lijnen teruggeschroefd en minder belangrijk gemaakt? Beter zou zijn om de pijn eerlijk en gelijkmatig over alle tramlijnen te verdelen. Ons eigen, gekozen stadsparlement moet sowieso in beeld komen nu. Niet om dit in detail te regelen, maar om een eerlijke afweging te bewaken die nodig is voor onze snelgroeiende stad, met inmiddels 540.000 inwoners. Onze indruk is dat de begrippen 'ontsluitend' en 'verbindend' door MRDH en HTM worden gebruikt al naar gelang hen uitkomt.

Bewijs is er niet, maar is het toeval dat HTM en MRDH in 2018 met het schaalsprongplan juist de lijnen 6, 12 en 16 wilde opheffen en/of onaantrekkelijk wilde verleggen? De Haagse gemeenteraad heeft dat toen verhinderd. Is corona nu de hefboom om overnight met onlogische en vervoersafstotende frequenties … De voorzitter. Meneer Van Onselen, wilt u afronden? De heer Van Onselen. … dit in de steigers te zetten? Ja. Ik zal inderdaad afronden. De voorzitter. Ja, maar u moet dan ook stoppen, hè? Slotzin. De heer Van Onselen. Nog één zin. De twee raadsleden in de adviescommissie MRDH mogen dit niet met de collega's van de gemeenteraad opnemen, omdat het geheime plannen zijn. Wij vinden dat dit in het stadsparlement, in de gemeenteraad voluit zou moeten worden besproken. Wij verzoeken u dringend om de bezuinigingsbesluiten op de stukken die de Haagse raad niet kent, bij te stellen op het gewenste niveau van de stad. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, meneer Van Onselen. Dat waren de insprekers van vandaag in de gemeenteraad. Dank u wel voor uw bijdragen.

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Stichting SOS Den Haag d.d. 2 november 2020 inzake herbenoeming leden Welstandsen Monumentencommissie RIS306565 (10042287) Belanghebbende d.d. 5 november 2020 inzake zwemlessen vs salsalessen (10042314) De Haagse Scholen, GMR d.d. 11 november 2020 inzake samenstelling Raad van Toezicht De Haagse Scholen (10045366)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte

2

3

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Samenleving

7

4

Stichting SOS Den Haag d.d. 18 november 2020 inzake technische vragen rekenkamerrapport inzake Amare (10046929)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan commissie Ruimte en tevens aan rekenkamer toegezonden

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Tuinvereniging Clingendael e.a. d.d. 2 november 2020 inzake herontwikkeling ANWB-terrein (10042390) Coupry d.d. 6 november 2020 inzake reactie op Bebouwing bij Sunny Court (10042403) Extinction Rebellion d.d. 9 november 2020 inzake protest Extinction Rebellion (10042409) Belanghebbende d.d. 11 november 2020 inzake samenleving Rivierenbuurt (10045377) FNP provinsje Fryslan d.d. 18 november 2020 inzake carbidschieten (10046948) Bewonersorganisatie Havenkwartier d.d. 18 november 2020 inzake publieke zorg in Den Haag (10046952) Belanghebbende d.d. 10 november 2020 inzake klachtbrief (10046956) Belanghebbende d.d. 9 november 2020 inzake instandhouden grond voor herhaalde integriteitsschendingen (10046968) Milieudefensie d.d. 19 november 2020 inzake transitievisie warmte en biomassainstallaties (10046975)

Voor kennisgeving aannemen

2 3

4

5 6

7 8

9

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de Notulen van 7 oktober 2020, voortgezet op 12 oktober 2020.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

F.1 F.2 F.3

Voorstel van het college inzake bekrachtiging geheimhouding Voorstel van het presidium inzake aanwijzing tijdelijke accountant voor de raad (RIS306900) Voorstel van het college inzake Zienswijze op de Ontwerp Tweede begrotingswijziging 2020 van de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS306717) Voorstel van het college inzake Herbenoeming leden Welstands- en Monumentencommissie (RIS306565 Burgerinitiatief, besluit ten aanzien van ontvankelijk verklaren: brief voorzitter raad ontvankelijkheid burgerinitiatief Zwembad Laak (RIS306893)

F.4 F.5

8

F.6 F.7 F.8 F.9 F.10 F.11 F.12

Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Belgisch Park Den Haag 2021 (RIS306709) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Betje Wolffstraat Den Haag 2021 (RIS306711) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelcentrum Loosduinen Den Haag 2021 (RIS306714) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Hofkwartier Den Haag 2021 (RIS306712) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone De Straat (Theresiastraat e.o.) Den Haag 2021 (RIS306713) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied De Fahrenheit Den Haag 2021 (RIS306715) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening bedrijveninvesteringszone Winkelgebied Paleis Noordeinde Den Haag 2021 (RIS306716)

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: G.

Datumbepaling initiatiefvoorstel SP Mondzorg.

De voorzitter. Ik verzoek het college aan te geven op welke termijn een reactie van het college mag worden verwacht op Mondzorg: het begint bij de eerste tand. Ik ga de reactie zelf voordragen. Namens de portefeuillehouder mag ik u melden dat wordt verwacht dat de reactie van het college komt in Q2, het tweede kwartaal, van 2021.

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234). De beraadslaging wordt geopend. Erlijn Wenink (GroenLinks). Voorzitter. Veel dank aan de wethouder voor dit Beleidsplan Schuldhulpverlening. Veel dank aan de ambtenaren natuurlijk ook. Ik heb al eerder aangegeven: het is een plan naar mijn hart, en het is een plan met een hart, begripvol en laagdrempelig. In het Engels zijn er twee woorden voor ons Nederlandse woord 'schuld': 'debt' en 'blame'. In het Nederlands worden die twee heel verschillende betekenissen weleens op een hoop gegooid. Ik wil ze graag scheiden. Dit plan gaat over het helpen van mensen die in de schulden zitten, over 'debt', niet over 'blame'. Dat is sterk. De aandacht voor de onderliggende problematiek - schulden komen bijna nooit alleen - en nazorg vindt mijn fractie heel positief. Die bredere blik in het sociale domein is iets waar GroenLinks al langer op hamert. Dit Beleidsplan Schuldhulpverlening gaat uit van vertrouwen in plaats van wantrouwen, en kijkt naar wat mensen uiteindelijk verder helpt. Sociaal invorderen, dus zelf als overheidsinstantie geen nieuwe schulden veroorzaken als iemand al aan de grond zit, is daar een heel mooi voorbeeld van. Dan nog iets over bewindvoering. In het beleidsplan staat dat er grote verschillen zijn in kwaliteit en taakopvatting van bewindvoerders.

Gezien de signalen die wij daarover ontvangen, is dat een understatement. Mooi dat er ingezet wordt op verbetering, goed dat er een convenant komt, maar wat betekent het concreet voor slechte bewindvoerders? Wij ondertekenen om die reden de PvdAmotie over malafide bewindvoerders. Uit diverse onderzoeken blijkt dat de zorgverzekering vaak de eerste kostenpost is die mensen niet meer kunnen betalen. Er wordt al heel veel gedaan aan vroegsignalering, maar dan nog is dat pas op het moment dat de achterstand bij de zorgverzekering bestaat. Daarom een motie van GroenLinks 9

om zorgverzekeraars te stimuleren om zelf ook proactief te zijn, met als dictum: verzoekt het college zorgverzekeraars te stimuleren om hun klantcontact aan te passen ten behoeve van schuldhulppreventie, bijvoorbeeld door klanten in een eerder stadium telefonisch te benaderen in plaats van gestandaardiseerde brieven toe te sturen; hierover met zorgverzekeraars in gesprek te gaan om indien mogelijk gezamenlijk verbeterpunten met betrekking tot het klantcontact in kaart te brengen; en te onderzoeken of de samenwerking tussen VGZ en verschillende Nederlandse gemeenten mogelijkheden biedt om de verbeterpunten door middel van een pilot tot uitvoering te brengen en de effectiviteit hiervan te toetsen. Ze is medeondertekend door de PvdA, de SP en de HSP. De voorzitter. Door mevrouw Wenink wordt de volgende motie (Schuldhulpverlening.3 GL) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.3/GroenLinks De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024. Constaterende, dat: ▪ de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening erop toeziet dat vroegsignalering van betalingsachterstanden van vaste lasten voor de gemeente verplicht wordt; ▪ deze wetswijziging regelt dat de contactgegevens van mensen met betaalachterstanden bij onder andere zorgverzekeraars zonder toestemming aan de gemeente doorgegeven mogen worden. Overwegende, dat: ▪ deze wetswijziging alleen toeziet op versnelde en efficiëntere samenwerking tussen de gemeente en zorgverzekeraars nadat er financiële problemen zijn ontstaan; ▪ het in het kader van preventie wenselijk is om zorgverzekeraars eerder te betrekken bij het voorkomen van betalingsachterstanden zodat het klantcontact bij zorgverzekeraars als integraal onderdeel van schuldhulppreventie kan dienen. ▪ de zorgverzekering het vaakst te laat betaald wordt en meestal de eerste kostenpost is waarbij financiële achterstanden ontstaan; ▪ VGZ gemeentelijke zorgverzekeringspakketten aanbiedt en daardoor een belangrijke rol kan spelen in de samenwerking tussen gemeenten, zorgverzekeraars en de inzet op schuldpreventie.

Verzoekt het college: ▪ zorgverzekeraars te stimuleren om hun klantcontact aan te passen ten behoeve van schuldhulppreventie, bijvoorbeeld door klanten in een eerder stadium telefonisch te benaderen in plaats van gestandaardiseerde brieven toe te sturen; ▪ hierover met zorgverzekeraars in gesprek te gaan om indien mogelijk gezamenlijk verbeterpunten met betrekking tot het klantcontact in kaart te brengen; ▪ te onderzoeken of de samenwerking tussen VGZ en verschillende Nederlandse gemeenten mogelijkheden biedt om de geconstateerde verbeterpunten door middel van een pilot tot uitvoering te brengen en de effectiviteit hiervan te toetsen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Geen geld hebben kost geld. Arm zijn is duur. Van kleine schulden komen grote schulden. Dat is niet alleen een individueel probleem of een probleem voor veel gezinnen met kinderen in onze stad. Nee, schuldenproblematiek kost ook onze samenleving veel meer dan de schulden groot zijn. Alle reden vanuit persoonlijk perspectief en maatschappelijk 10

perspectief om continu te investeren als overheid in het voorkomen van schulden en het bieden van laagdrempelige schuldhulp. Bij de behandeling van het vorige Beleidsplan Schuldhulpverlening in 2016 begon ik mijn bijdrage met te zeggen dat het een vernieuwend plan was. Dat lef om te vernieuwen heeft hele mooie resultaten opgeleverd. De pilots met incassovrije wijken, het Jongeren Perspectief Fonds en het Sociaal Hospitaal waren zo succesvol dat ze staand landelijk beleid zijn geworden. Den Haag loopt met het SchuldenLab voorop in een vernieuwende aanpak. Dat zien we weer terug in het plan dat voorligt. Complimenten dus voor de wethouder en zijn medewerkers. Daarbij kan niet genoeg worden benadrukt hoe belangrijk lokale schuldhulporganisaties zijn. Neem de schuldhulpmaatjes, die vrijwillig optrekken met mensen met schuldenproblematiek om ze te helpen weer boven Jan te komen. In het plan worden deze organisaties en initiatieven genoemd, maar er worden geen acties ondernomen om de relaties te verstevigen. Daarom een motie met als dictum: verzoekt het college nader uit te werken hoe de samenwerking met organisaties die maatjes leveren, verstevigd en bestendigd wordt, en hierbij de mogelijkheid tot het verstrekken van meerjarige subsidies te betrekken.

Daarnaast vindt mijn fractie het belangrijk dat ook mensen met schulden makkelijk kunnen overstappen naar de gemeentelijke zorgverzekering. Collega Arp dient daar zo een motie over in. Veel andere voorstellen van collega's zal ik zeker ook steunen, zoals die van de PvdA inzake malafide bewindvoerders, die moeten worden aangepakt. De voorzitter. Door de heer Grinwis wordt de volgende motie (Schuldhulpverlening.1 CU/SGP) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.1 CU/SGP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234), constaterende, dat: ▪ in het beleidsplan geschreven staat “Samenwerken en in contact blijven met het netwerk in de stad is dan ook cruciaal. Het is dan ook zaak om deze (samenwerkings)structuren vanuit de gemeente, en ook in samenwerking met het bedrijfsleven te ondersteunen en waar mogelijk te verstevigen.”; ▪ hiervan geen uitwerking te vinden is in het beleidsplan; overwegende, dat: ▪ de samenwerking met het maatschappelijk middenveld, zoals de schuldhulporganisaties, van belang is voor het slagen van gemeentelijke schuldhulptrajecten; ▪ de relatie met de schuldhulporganisaties verstevigd en bestendigd kan worden onder andere door meerjarige subsidies te verstrekken in plaats van eenjarige subsidies; verzoekt het college: ▪ nader uit te werken hoe de samenwerking met organisaties die maatjes leveren verstevigd en bestendigd wordt, en hierbij de mogelijkheid tot het verstrekken van meerjarige subsidies te betrekken, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter.

Ik heb in de commissievergadering al aangegeven dat ik me erover verwonderde dat we voor het woord 'schuld' maar één woord hebben. In het Engels heb je 'guilt' en 'debt'. Dat is waarom het soms leidt tot een bepaald stigma bij mensen met schuld, alsof ze ook 11

ergens schuld aan hebben. Natuurlijk, soms gaat het mis met het financiële huishouden, maar schuld is ook vaak het gevolg van een ingrijpende levensgebeurtenis: een vervelende scheiding, een baan die wegvalt, arbeidsongeschiktheid. Dan kunnen mensen er eigenlijk vrij weinig aan doen. Ik heb veel mooie moties gezien van mijn collega-raadsleden. Die beoordeel ik altijd op hun merites en op basis daarvan maak ik mijn afweging. Ik zal ze allemaal steunen, kan ik nu alvast aankondigen. Ik heb nog wel een vraag aan de wethouder. Dat gaat over het toevoegen van de financiële paragraaf bij de nota die voorligt, want die mist nu. We hebben vorige maand een motie aangenomen die het college vroeg om inzichtelijk te maken wat de gevolgen zijn van de coronacrisis op de armoedevoorzieningen. Ik denk dat dit ook wel in dat plaatje past. We zien nu dat veel bedrijven dreigen om te vallen of zijn omgevallen. Dat gaat waarschijnlijk toch een effect hebben op de last die dit uiteindelijk met zich mee gaat brengen voor de gemeente. En we hebben een van de insprekers gehoord van Stichting Scipova. Die vroeg om ervaringsdeskundigen meer te betrekken bij het schuldhulpverleningstraject. Daarover was toen nog geen afspraak tot stand gekomen. Ik weet niet of dat nu inmiddels wel is gebeurd.

Ik zou het toejuichen als ervaringsdeskundigen kunnen worden betrokken bij het schuldhulpverleningstraject, want dat kan ook leiden tot een sneller herstel. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. De fractie van de Haagse Stadspartij is in grote lijnen zeer tevreden met het voorliggend Beleidsplan Schuldhulpverlening, hoewel het ook wel veel implementatie is van landelijk beleid. We zien dat er nog wel veel zaken op hoofdlijnen beschreven zijn en zijn benieuwd naar de daadwerkelijke invulling en hoe die gaat uitpakken voor de mensen. Zoals gezegd, ook bij de landelijke overheid heeft men ingezien dat vele mensen gebukt gaan onder grote schulden en dat een stevige lokale schuldhulpverlening nodig is om mensen weer perspectief in het leven te geven. Des te verbijsterender is het bericht dat midden in deze ongekende crisis minister Dekker voor Rechtsbescherming de kosten die gerechtsdeurwaarders in rekening mogen brengen bij schuldenaren, wil verhogen. Dit vinden wij onacceptabel en getuigen van weinig tot geen kennis over hoe het eraan toe gaat in de schuldenindustrie.

Daarom dien ik namens mevrouw Wenink van GroenLinks en meneer Adeel Mahmood van NIDA de volgende motie, Den Haag tegen verhoging incassokosten, in: verzoekt het college in contact te treden met de andere wethouders schuldhulpverlening van de grote steden; het voortouw te nemen om in G4-verband een brandbrief te sturen waarin zij in krachtige bewoordingen afstand nemen van deze geplande verhoging; en in de brief te vermelden dat het verhogen van incassokosten niet bijdraagt aan het tegengaan van problematische schulden, maar juist de hulpverlening verder bemoeilijkt. We moeten tijdens een pandemie er alles aan doen om de meest kwetsbaren in onze stad te helpen. Daarom dien ik een motie in over kwijtschelding. Soms hebben mensen dermate hoge schulden dat het beter is om de schulden kwijt te schelden, omdat de kosten die deze maatschappelijk met zich meebrengen, hoger zijn dan wat het ons allemaal gaat opleveren. En dan heb ik het nog niet over het leed dat gezinnen jarenlang moeten ondergaan. Het is goed als de gemeente gaat onderzoeken of wij problematische schulden kunnen kwijtschelden.

Daarom dien ik de volgende motie, Onderzoek naar verruimen mogelijkheden kwijtschelding, in: verzoekt het college onderzoek te doen naar mogelijkheden om problematische schulden kwijt te schelden; te onderzoeken welke voorwaarden hierbij moeten gelden; en de raad te informeren over de voortgang. Die motie dien ik in namens meneer Adeel Mahmood van NIDA. De voorzitter. Door mevrouw Faïd worden de volgende moties (Schuldhulpverlening.7 HSP en Schuldhulpverlening.8 HSP) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.7 HSP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024. Constaterende, dat: ▪ de regering de kosten die gerechtsdeurwaarders mogen rekenen wil verhogen; ▪ de regering dit besluit wil nemen ondanks harde kritiek van de toezichthouder hierop; 12

▪ ▪ ▪

zelfs de Nederlandse Vereniging van gecertificeerde Incasso-ondernemingen stelt dat dit niet de oplossing is voor de problemen in de sector; het college in het beleidsplan aangeeft ook zorgen te hebben over de toename van de kosten bij schulden, die vaak ook niet meer in verhouding staan tot de schuld; tijdens een pandemie deurwaarders circa 16% meer mogen rekenen.

Van mening, dat: ▪ toenemende kosten voor invordering schulden geen bijdrage levert aan duurzame oplossingen voor schuldsanering; ▪ bijna alle partijen in de sector tegen verhoging van de kosten is, aangezien dit geen oplossing is voor de doorgeslagen marktwerking in de sector; ▪ het zeer onwenselijk is om de kosten te verhogen bij al een hele kwetsbare doelgroep; ▪ het aantal mensen met schulden door de coronoacrisis vermoedelijk zal toenemen. Verzoekt het college: ▪ in contact te treden met de andere wethouders schuldhulpverlening van de grote steden; ▪ het voortouw te nemen om in G4 verband een brandbrief te sturen waarin zij in krachtige bewoordingen afstand neemt van deze geplande verhoging; ▪ in de brief te vermelden dat het verhogen van incassokosten niet bijdraagt aan het tegengaan van problematische schulden maar de hulpverlening verder bemoeilijkt. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie Schuldhulpverlening.8 HSP De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024. Constaterende, dat: ▪ tijdens de coronacrisis meer mensen in financiële problemen dreigen te komen; ▪ het college in het beleidsplan kwijtschelding wel als optie benoemt maar dit niet heeft uitgewerkt; ▪ er veel verschillende typen schulden zijn die niet allemaal direct voor kwijtschelding in aanmerking komen, zoals schulden aan private partijen. Van mening, dat: ▪ kwijtschelding een middel is om langdurige en kostbare schuldhulpverleningstrajecten in te korten; ▪ kwijtschelding een middel is om mensen die, vaak buiten hun eigen schuld, in de schulden zijn gekomen weer perspectief te bieden op een menswaardige toekomst; ▪ kwijtschelding voorkomt dat mensen langdurig vastzitten in armoede; ▪ kwijtschelding niet alleen beperkt zou moeten zijn tot de schulden die een persoon bij de gemeente heeft. Verzoekt het college: ▪ onderzoek te doen naar mogelijkheden om problematische schulden kwijt te schelden; ▪ te onderzoeken welke voorwaarden hierbij moeten gelden; ▪ de raad te informeren over de voortgang. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging.

13

Birgül Özmen (D66). Voorzitter. De fractie van D66 kan zich in hoofdlijnen vinden in de plannen van het college om schulden aan te pakken in onze stad. Er wordt sterk ingezet op preventie. Dit juichen wij van harte toe, want voorkomen is immers beter dan genezen. De vorige periode heb ik mij namens onze fractie hard gemaakt voor de inzet van peer educators in de aanpak van schulden. Dit houdt in dat we jongeren die zelf in financiële problemen hebben gezeten, inzetten om andere jongeren hiervoor te behoeden. Mijn fractie is blij dat het college dit krachtige instrument blijft inzetten. Graag zou ik het college willen oproepen om ook in tijden van corona, waarin het aantal online aankopen sterk toeneemt en jongeren minder klassikale bijeenkomsten hebben in het onderwijs, dit instrument ook via digitale wegen en via social media in te blijven zetten. Mijn fractie kijkt uit naar de plannen voor het uitbreiden van het Jongeren Perspectief Fonds, waar mijn oud-collega Kim Waanders zich in het verleden hard voor heeft gemaakt. Mijn fractie hoopt dat we de eerste positieve ervaringen hiermee kunnen uitbreiden naar andere doelgroepen. Dan nog één zorgpunt namens mijn fractie. Wij dachten dat dit college zich tot doel had gesteld om huisuitzettingen waar kinderen bij betrokken zijn, te allen tijde te voorkomen.

Maar nu lezen we in de plannen dat het gaat om een streefpercentage van 90%. Heeft het college deze doelstelling losgelaten? Graag nog een heldere reactie van de wethouder op dit punt. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Bij schuldhulpverlening is een persoonlijke, op maat gemaakte en laagdrempelige aanpak heel belangrijk, net als geduld en vasthoudendheid, om zo mensen te ondersteunen zodat zij weer controle over hun financiën kunnen krijgen. Buiten de formele kanalen hebben we in onze Haagse samenleving vrijwilligers die mensen helpen bij schulden. Deze mensen doen geweldig werk. Ze zetten vrijwillig hun kennis en ervaring in om anderen te ondersteunen. Mensen met kennis van zaken, die dit zonder tegenprestatie doen. Laten we, waar we dit kunnen, deze vrijwilligers helpen. Daarom onze motie over aandacht voor de vrijwilligers, die van grote betekenis zijn voor mensen met schulden, met als dictum: roept het college op nadrukkelijk aandacht te hebben voor de vrijwilligersorganisaties op het gebied van schuldhulpverlening; en in de rapportages te rapporteren hoeveel geld uiteindelijk naar deze vrijwilligersorganisaties is gegaan. Daarnaast is het zo dat het Beleidsplan Schuldhulpverlening duidelijke doelen heeft. Het zou goed zijn om in de rapportages te vermelden hoeveel geld er naar welk doel gaat.

Op die manier komen we als raad in positie en kunnen we toezien op of de doelen gehaald worden. Daarom onze motie Meer inzicht in wat we uitgeven aan schuldhulpverlening. Daarvan is het dictum: roept het college op in de rapportages over het schuldhulpverleningsbeleid per doel op te nemen hoeveel middelen hieraan besteed zijn. De voorzitter. Door de heer Partiman, daartoe gesteund door de heer Grinwis, wordt de volgende motie (Schuldhulpverlening.4 CDA) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.4/CDA De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234). Constaterende, dat: • in de afgelopen drie jaar het aantal mensen met niet-regelbare schulden meer dan verdubbeld is en het overgrote deel van de huishoudens met onbehandelbare schulden niet in beeld is bij de formele schuldhulpverlening; • er veel kundige Hagenaars zijn die graag en zonder dat daar een vergoeding tegenover staat, anderen helpen bij het op orde krijgen van de financiën; • deze hulp vaak goed werkt vanwege de laagdrempeligheid en de persoonlijke benadering; • deze vrijwilligers voor mensen met schulden soms echt het verschil kunnen maken en van grote betekenis kunnen zijn;

14

• •

vrijwilligersorganisaties een cruciale rol spelen in het het leggen van de contacten tussen mensen die willen helpen en mensen in de schuldhulpverlening; de gemeente Den Haag een aantal van deze schuldhulporganisaties ondersteunt en mensen ook daarnaartoe verwijst.

Overwegende, dat: • vrijwilligersorganisaties die schuldhulpverlening aanbieden een toenemende vraag zien van hun diensten; • de aard en omvang van de schuldenproblematiek verandert, onder andere door een toename van mensen die te maken hebben met multi-problematiek; • schulden bijna altijd onderdeel zijn van deze stapeling van problemen; • deze organisaties al jaren dezelfde financiële ondersteuning krijgen vanuit de gemeente Den Haag; • er vanuit het Rijk voor Den Haag vijf miljoen euro extra ter beschikking is gesteld voor Den Haag voor schuldhulpverlening. Roept het college op: • nadrukkelijk aandacht te hebben voor de vrijwilligersorganisaties op het gebied van schuldhulpverlening; • in de rapportages te rapporteren hoeveel geld uiteindelijk naar deze vrijwilligersorganisaties is gegaan. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Partiman wordt de volgende motie (Schuldhulpverlening.5 CDA) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.5/CDA De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234). Constaterende, dat: • er wel doelen zijn bij het schuldhulpverleningsbeleid, maar er niet is opgenomen hoeveel middelen per doel worden uitgegeven. Overwegende, dat: • de raad beter in positie komt door middel van meer informatie over hoeveel er per doel wordt uitgegeven. Roept het college op: • in de rapportages over het schuldhulpverleningsbeleid per doel op te nemen hoeveel middelen hieraan besteedt zijn. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Ook complimenten van de Partij voor de Dieren voor de wethouder en de ambtenaren voor dit plan. De Partij voor de Dieren pleit voor het actiever bestrijden van schulden door laagdrempelige schuldhulpverlening en maatwerk toe te passen. Daarnaast moet er voldoende en tijdige schuldhulpverlening geboden worden om huisuitzetting en uithuisplaatsing te voorkomen. Gelukkig hebben we in Den Haag al vele laagdrempelige projecten waarmee mensen uit 15

de schulden worden geholpen. Maar helaas kent Den Haag ook nog enkele slechte bewindvoerders waaronder schuldenaren gegijzeld worden en blijven in het systeem. Daarom hebben wij mede de motie van de Partij van de Arbeid ingediend. We zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder daarop. Tijdens de commissie gaf de wethouder aan nog in gesprek te gaan met de insprekers. Kan de wethouder een terugkoppeling geven van hoe die gesprekken zijn gevoerd en welke punten daaruit we nog mee zouden kunnen nemen voor de toekomst? Want onder anderen de heer Heskes van Alliantie Financiële Ondersteuning Den Haag en de heer Van Velzen van Stichting SchuldHulpMaatje Den Haag kregen een uitnodiging van de wethouder. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Zelfs een kleine schuld kan iemands leven breken. Slapeloze nachten, dagelijkse kopzorgen en angst voor deurwaarders of het saldo op je bankrekening. Daarom is de PvdA tevreden over het Beleidsplan Schuldhulpverlening dat nu voorligt. Den Haag heeft een gedurfde, unieke aanpak als het aankomt op schuldhulp. Wel is het belangrijk dat de Helpdesk Geldzaken, een laagdrempelige plek waar mensen met vragen en zorgen terechtkunnen, straks overal in de stad te vinden is, ook bijvoorbeeld in Mariahoeve. Nogmaals dus de oproep aan de wethouder om de ambities hierop snel waar te maken. Dan de malafide bewindvoerders.

Er gaat nog te veel mis in de wereld van de bewindvoering: alles van slecht functioneren tot ronduit malafide praktijken over de rug van kwetsbare Hagenaars. In het beleidsplan staan een aantal ambities hierop, zoals betere samenwerking met bewindvoerders in de rechtbank en toewerken naar een convenant. Dat kan wat betreft de PvdA, mede namens veel andere partijen, nog een stuk scherper, om als gemeente meer grip te krijgen op de bewindvoering. Daarom heb ik de volgende motie: verzoekt het college te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn om als gemeente zelf bewindvoering aan te bieden, wat de ervaringen zijn van gemeentes die hiermee gestart zijn, wat ervoor nodig zou zijn om dit ook in Den Haag mogelijk te maken, en de raad hierover te informeren; te onderzoeken of het convenant dat volgend jaar met bewindvoerders wordt opgesteld, bindend gemaakt kan worden, zodat deze aan kwalitatieve eisen gebonden zijn; en na te gaan of aangesloten bewindvoerders van een keurmerk kunnen worden voorzien, zodat deze kwaliteitsgarantie zichtbaar is voor schuldenaars en andere instanties. De motie dien ik mede in namens Lesley Arp van de SP, Robin Smit van de Partij voor de Dieren, Erlijn Wenink van GroenLinks, Fatima Faïd van de Haagse Stadspartij, Adeel Mahmood van NIDA en Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter.

Door mevrouw Holman, daartoe gesteund door mevrouw Arp, de heer Smit, mevrouw Wenink en mevrouw Faïd, wordt de volgende motie (Schuldhulpverlening.6 PvdA) ingediend:

Motie Schuldhulpverlening.6/PvdA De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 november 2020, ter bespreking het voorstel van het college inzake Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2020-2024 (RIS306234). Constaterende, dat: ▪ malafide of slecht functionerende bewindvoerders in de schuldhulpverlening nog steeds een probleem zijn, en mensen in een kwetsbare financiële posities hier de dupe van worden; ▪ er tot op heden geen bindend, uniform keurmerk is ontwikkeld die erop toeziet dat bewindvoerders aan concrete, kwalitatieve eisen moeten voldoen; ▪ in verschillende gemeentes, waaronder in Groningen en Hengelo, is gestart met het aanbieden van bewindvoering vanuit de gemeente wanneer mensen hier aanspraak op maken via de bijzondere bijstand, zodat de gemeente meer grip heeft op de kwaliteit van de bewindvoering. Overwegende, dat: ▪ in het Beleidsplan verschillende stappen worden genoemd om bewindvoering te verbeteren, waaronder betere samenwerking met (de brancheorganisatie van) bewindvoerders en de rechtbank, en tot een convenant komen met bewindvoerders in Den Haag;

16

▪ ▪

de optie om bewindvoering naar de gemeente toe te halen in dit Beleidsplan niet wordt overwogen; het nuttig zou zijn om in kaart te brengen wat de voor- en nadelen zijn om als gemeente zelf bewindvoering aan te bieden, wat de ervaringen zijn in gemeentes die dit reeds doen, en wat ervoor nodig is om dit in Den Haag mogelijk te maken, zodat de gemeente snel hierop zou kunnen overstappen als de in het Beleidsplan genoemde stappen tot te weinig resultaat leiden.

Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn om als gemeente zelf bewindvoering aan te bieden, wat de ervaringen zijn van gemeentes die hiermee gestart zijn, wat ervoor nodig zou zijn om dit ook in Den Haag mogelijk te maken, en de raad hierover te informeren; ▪ te onderzoeken of het convenant dat volgend jaar met bewindvoerders wordt opgesteld bindend gemaakt kan worden zodat deze aan kwalitatieve eisen gebonden zijn; ▪ na te gaan of aangesloten bewindvoerders van een keurmerk kunnen worden voorzien zodat deze kwaliteitsgarantie zichtbaar is voor schuldenaars en andere instanties. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Voorzitter. Schulden zetten letterlijk en figuurlijk het leven stil. Het perspectief op de toekomst raakt vertroebeld. De weg naar werk vertraagt en wanneer men werkt, raakt men minder productief. Ook kan het een katalysator zijn voor meer problemen op andere levensgebieden. Alle reden om hier stevig op in te zetten. Graag lever ik namens de VVD een bijdrage om dit plan mogelijk nóg beter te maken. Fijn om te zien dat er een mooie rol is weggelegd voor de vrijwilligers. Ik mis echter nog de rol van het eigen netwerk.

Onderzoek laat zien dat het voor blijvende resultaten op de lange termijn nodig is dat mensen een beroep kunnen doen op een sociaal netwerk van familie en vrienden. Vandaar dat ik een motie indien met als dictum: roept het college op te kijken welke obstakels er op dit moment zijn die de hulp vanuit het eigen netwerk beletten en te kijken welke maatregelen nodig zijn om het hele netwerk van schuldhulpverlening meer aan te laten sluiten op het eigen netwerk, met als uiteindelijke doel begeleiding op te zetten vanuit het eigen netwerk. Fatima Faïd (HSP). Ik werd getriggerd. Wat bedoelt u precies met 'eigen netwerk'? Want wat als je geen eigen netwerk hebt? En wat is precies de rol van het eigen netwerk in verhouding tot professionele hulp bij problematische schulden? Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Het hebben van een eigen netwerk is natuurlijk iets prachtigs in het leven. Als je dat niet hebt, dan is dat zeer verdrietig. Ik hoop dat iedereen die een hulpverleningstraject in Den Haag ontvangt, ook wordt geholpen om een netwerk op te bouwen. Het leven kan niet bestaan uit een professioneel netwerk. Het is echt heel erg belangrijk dat mensen fijne, lieve familieleden, buren en vrienden naast zich hebben staan. In uw tweede vraag heeft u het over problematische schulden. Ik erken dat wanneer een schuld problematisch is, je die aan een professional moet overlaten.

Echter, als we het hebben over budgetbeheer en administratie, dan zijn dat taken waarvan het interessanter is als een familielid je daarbij helpt dan dat een professional dat doet. Die professional kan niet levenslang naast je blijven lopen en dat familielid wel. Sebastian Kruis (PVV). Ik vraag aan mevrouw Judith Oudshoorn-van Ginderen of zij niet ziet dat er ook een drempel zou kunnen zijn om je eigen netwerk aan te spreken. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Die drempel is er inderdaad. Dat is ook erkend in meerdere onderzoeken. Echter, ook is erkend dat wanneer men de drempel overstapt, de resultaten duurzamer zijn bij het inzetten van een eigen netwerk.

17

Fatima Faïd (HSP). Ik was toch nog even verbaasd. Volgens mij is vorige week een rapport verschenen dat best wel vernietigend was over al die filosofieën over eigen netwerk, eigen kracht, het zelfstandig doen. Een van de conclusies van het rapport was dat dat heel slecht lukt, met als gevolg dat mensen nog kwetsbaarder worden en nog moeilijker bereikbaar zijn voor de hulpverlening. Waarom investeert u niet in professionele hulp, zodat mensen sneller door kunnen, en blijft u aanmodderen met dit soort filosofieën waarvan is aangetoond dat ze niet meer werken? De voorzitter. Dat was op dit onderwerp de laatste keer. Mevrouw Oudshoorn, gaat uw gang. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Ik ben niet bekend met het onderzoek waar mevrouw Faïd het over heeft. Ik baseer me op Movisie, op Divosa en op Verwey-Jonker, die allemaal aangeven dat het inzetten van een eigen netwerk wel degelijk werkt. 'Aanmodderen' met een eigen netwerk, dat vind ik echt een bizarre uitspraak. Daar waar de problemen zijn, moet je professionele hulp inzetten, maar dit is tijdelijk. U mag een voorstander zijn van langdurige professionele hulpverlening, mevrouw Faïd, maar ik ben dat niet. Sebastian Kruis (PVV). We weten dat het vaak jaren duurt voordat mensen aankloppen bij een hulpverleningsinstantie.

Ik denk dat het stigma dat toch nog steeds heerst rondom het begrip schuld, wordt versterkt als je weet dat je dan ook je eigen familie moet gaan informeren over dat dingen niet helemaal zijn gelukt zoals je had gehoopt. Dus ik zou mevrouw Oudshoorn toch willen vragen om in het belang te denken van mensen met schulden, in plaats van te denken aan wat het minste kost. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). Dat is een conclusie die ik niet onderschrijf. Ik denk dat het inzetten van een netwerk duurzame oplossingen kan bieden. Daarin word ik gesteund door Movisie, Divosa en Verwey-Jonker. De voorzitter. Zet uw betoog voort. Judith Oudshoorn-van Ginderen (VVD). We zien te vaak dat mensen terugvallen in oude gewoonten of in oude problemen en na jaren weer schuld opbouwen. Een terugval is zo ontzettend zonde wanneer mensen hard hebben gewerkt om hun schulden af te lossen. Gemeenten moeten voorkomen dat hun schaarse middelen niet dubbel ingezet worden. Dus waar onze gemeente heel goede maatregelen heeft om mensen te helpen, vind ik dat zij tegelijk - ik bedoel dan ook tegelijk in de tijd - moet inzetten op voorkomen dat het later weer misgaat. Laat de gemeente elke steunmaatregel dus direct combineren met een leertraject, zodat mensen zo snel mogelijk weer hun eigen verantwoordelijkheid leren nemen.