RIS305643 Bijlage

Stadsontwikkeling en Wonen (Programma 13)

Het programma Stadsontwikkeling en Wonen is met 414 objecten nu het grootste programma. Het aantal objecten bestaat uit 175 panden en 239 gronden. Bijna alle gronden zijn in eigendom van de gemeente in afwachting van toekomstige ontwikkelingen. Daarnaast vallen ook de woonwagenlocaties aan de Henricuskade, Jan Hanlostraat, Tom Mandersstraat en de woonwagenstandplaats aan de Noordwal onder het programma. Ook voor de panden geldt dat de meeste panden in eigendom zijn in afwachting van sloop, ontwikkelingen of verkoop. Daarnaast vallen de woningen die de gemeente heeft gerealiseerd ten behoeve van statushouders onder het programma. In de periode 2015 tot en met 2017 heeft het college besloten dat de gemeente ook zelf een bijdrage zou leveren aan de huisvesting van statushouders door woningen voor deze groep te bouwen. Een aantal door de gemeente gerealiseerde complexen zijn verkocht aan woningcorporaties. De gemeente heeft nog 60 objecten in eigendom die verhuurd worden aan statushouders. Tenslotte vallen ook het bedrijfsverzamelgebouwen Caballero­ fabriek, Keu’s genoeg, Kazerne Moerwijk, de evenementenlocatie Fokker terminal en de maatschappe­ lijke broedplaats SoZaWe hub aan de Anna van Hannoverstraat onder programma 13. Nog steeds bezit de gemeente het meeste ontwikkelingsvastgoed in de Binckhorst en in Kraayenstein en in de Uithof.

Aangezien veel van de panden van Stadsontwikkeling en Wonen in eigendom zijn van de gemeente in verband met gebiedsontwikkelingen worden deze panden op termijn verkocht of gesloopt. Daarom is de leegstand in deze portefeuille ook hoger dan gemiddeld. De 175 panden in de portefeuille hebben per 31 december 2019 een gezamenlijk bruto vloeroppervlakte van 128.833 m². Per 31 december 2019 stond 21.465 m² bruto vloeroppervlakte leeg. Dat komt neer op een leegstandspercentage van 16,7 procent, tegenover 10,7 procent in 2018. Bijna alle leegstaande panden zijn in bruikleen gegeven. Ook de meeste percelen grond zijn in afwachting van verdere ontwikkelingen, in bruikleen gegeven of worden verhuurd.

VASTGOEDMONITOR 2019 29

Escher in het Paleis

30 VASTGOEDMONITOR 2019

Binnen het programma Stadsontwikkeling en Wonen werd in 2018 gewerkt aan de volgende projecten: Hartingbank “De Titaan” De gemeente Den Haag wil de Binckhorst transformeren tot een duurzaam en dynamisch woon- werk gebied met een krachtige startup-concentratie om daarmee de innovatiekracht van de Haagse econo­ mie te versterken en talentvolle bedrijven aan Den Haag te binden. De Binckhorst is ondertussen zo populair als startup-hub dat de grote verzamelpanden vol zitten. Uit een haalbaarheidsonderzoek is naar voren gekomen dat het haalbaar en wenselijk is om de Saturnusstraat 95 (Haringbank) te transfor­ meren tot een nieuw bedrijfsverzamelgebouw voor circa 70 groeiende, innovatieve bedrijven. De huidige huurder vertrekt op 30 november 2020, waarna gestart wordt met de verbouwing. De bouwtijd is circa 17 maanden, waardoor het pand naar verwachting Q2 2022 wordt opgeleverd. Na de transformatie zal het pand een “Bijna Energie Neutraal Gebouw” (BENG) zijn, met een opper­ vlakte van circa 11.000 m². SoZaWe hub Zoals onder programma 11 Economie aangegeven heeft de gemeente 4.000 m² van het voormalige ministerie van Sociale Zaken aangehuurd voor een zogenaamd Cyberhub. Dit is geheel verhuurd. Daarnaast huurde de gemeente 1.200 m² in hetzelfde pand ten behoeve van een maatschappelijke broedplaats.

Hierin is plaats voor 30 ondernemers die bereid zijn om zich (mede) in te zetten voor de integratie van statushouders in de maatschappij, door hun kennis, kunde en netwerk te delen. Dit con­ cept werd in opdracht van de gemeente door Anna Vastgoed & Cultuur geëxploiteerd. Per 1 oktober 2019 heeft Anna Vastgoed & Cultuur de huurovereenkomst van de gemeente over­ genomen en is de gemeente hier geen partij meer. 3.12.

Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening (Programma 14)

Het programma Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening is het voormalige programma Wijkaanpak Het bestaat uit 24 objecten tegenover 26 objecten eind 2018. Het programma omvat wijk- en buurt­ centra, Haagse Hopjes en het Migratie Museum aan het Hoge Zand. Dit laatste object is begin 2020 ontruimd aangezien de huurder de huur niet meer kon betalen. Er was eind 2019 geen leegstand in het programma, maar begin 2020 is het Migratie Museum leeg gekomen. 3.13.

Financiën (Programma 15)

In dit programma vallen monumentale panden, zoals kerktorens, molens en woningen. Daaronder vallen ook de meeste objecten in Clingendael en Oosterbeek. Uitzonderingen zijn het kantoorverzamel­ gebouw voor non-gouvernementele organisaties (NGO’s) aan de Laan van Meerdervoort 70 en nieuw (aangehuurde) kantoorruimte in Zoetermeer ten behoeve van “Veilig thuis Haaglanden”. In totaal bestaat de portefeuille Financiën uit 31 objecten waarvan 28 panden en drie gronden. De gronden die onder het programma vallen zijn gronden waarvoor zeer langdurige pacht overeen­ komsten zijn afgesloten en feitelijk niet in aanmerking komen voor ontwikkelingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de gronden in de Duivenvoordse en Veenzijdsepolder in de gemeente Wassenaar. Leegstand in de portefeuille was voornamelijk in de Laan van Meerdervoort 70. Eind 2019 stonden er 20 units leeg. Het pand wordt aangehuurd en vervolgens worden de kantoorunits door de gemeente Den Haag weer verhuurd aan ngo’s. De aanhuurovereenkomst is opgezegd per 31 januari 2021, waardoor langdurige verhuur niet meer mogelijk is.

VASTGOEDMONITOR 2019 31

3.14.

Overhead

In dit programma is alle ambtelijke huisvesting opgenomen. Daarbij gaat het niet alleen om de strategische kernvoorraad (Spui en de stadsdeelkantoren), maar ook de overige panden waar ambtena­ ren van de gemeente Den Haag gehuisvest zijn, zoals bijvoorbeeld Centra voor Jeugd en Gezin, GGD, Haagse ombudsman en het kantoor van de havenmeester. Daarnaast vallen onder dit programma een aantal commerciële ruimtes in het Spui en Stadsdeelkantoor Laak die commercieel verhuurd worden. In totaal bestaat het programma Overhead uit 66 objecten. Het gaat hierbij alleen om panden. Van de 66 panden zijn 39 panden gehuurd en 27 panden zijn in eigendom van de gemeente. Aanpassing Kleine Keizer 3 tot Centrum Jeugd en Gezin Loosduinen Het voormalig stadsdeelkantoor aan de Kleine Keizer 3, met een omvang van ca. 1.300 m2, zal worden aangepast tot een Centrum Jeugd en Gezin voor Loosduinen. Het streven is om het nieuwe CJG per 1 januari 2021 in gebruik te nemen. Herontwikkeling Fruitweg 17 Per 1 januari 2021 heeft de eigenaar van de Binckhorstlaan 117 – 119, dat door de gemeente werd gehuurd, het huurcontract opgezegd. In de Binckhorstlaan 117 – 119 zijn een aantal onderdelen van de diensten SZW, OCW en IDC, zoals het Gemeentelijk Werk Bedrijf (GWB) en het dak- en thuislozenloket gevestigd.

Het gemeentelijk pand aan de Fruitweg 17 is jarenlang in gebruik geweest bij verschillende gemeentelijke diensten, maar voldeed niet meer aan de huidige eisen. Aangezien de Fruitweg 17 direct beschikbaar is, goed bereikbaar is met het OV en qua oppervlakte precies voldeed aan de vraag, heeft het College in november 2019 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om een Definitief ontwerp op te stellen voor de hertontwikkeling van de Fruitweg 17. Uitgangspunt bij het ontwerp is dat een integraal dienstverleningsconcept gerealiseerd wordt, inclusief een nieuw klantvriendelijker concept voor het Dak- en Thuislozenloket. Het gebouw zal uiteindelijk plaats bieden aan ongeveer 500 mede­ werkers en zal bijna energieneutraal worden opgeleverd. In april 2020 is de raad akkoord gegaan met het beschikbaar stellen van het raadskrediet. Begin 2021 dient de renovatie afgerond te zijn.

32 VASTGOEDMONITOR 2019

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Centrale Vastgoedorganisatie Den Haag Vormgeving Intern Dienstencentrum Multimedia Fotografie Voorpagina: Koninklijke Schouwburg Achterpagina: Kunstmuseum Den Haag Juni 2020