woonzorgvisie 2025
Tekst van het document
Gemeente-MO, inwoners, Farent en wijkverenigingen, inwoners
Buurtverbinders dragen bij aan de relatie tussen bewoners in een complex/straat/buurt Op dit moment zijn buurtverbinders van The Butterfly Effect actief in Zuiderschans onder de noemer Wij zijn Zuiderschans, in het project STEK in de noordoosthoek van De Groote wielen en in de Hooghe Clock. De komende jaren wordt gezocht naar kansen en mogelijkheden om deze inzet verder uit te breiden, bijvoorbeeld in Van Herpense Weide en in St. Jozefoord in Nuland.
28
Zo’n cultuurverandering vraagt om een brede en aanhoudende inzet die de gemeente de komende jaren voortzet en verder intensiveert. De gemeente maakt met diverse programma’s de beweging naar een samenleving waarin mensen met elkaar in verbinding staan (zie 10a). Die doelstelling staat ook centraal in deze woonzorgvisie.
Dat betekent ook dat we mantelzorgers niet onnodig willen belasten met procedures en (her)onderzoek. 12c
Gemeente-MO, Gemeente-SB, Sociaal Ondernemers, bewoners-initiatieven, Farent
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
Meer initiatieven en mogelijkheden gericht op jong én oud samen. De gemeente zet in op de ontmoeting tussen generaties via het programma Sociale Structuur. We leveren een bijdrage aan intergenerationele ontmoetingsplekken (11a) en de wens voor intergenerationele woonvormen (3d). De beschikbaarheid van ontmoetingsplekken maakt onderdeel uit van het gemeentelijk accommodatiebeleid (zie ook het Makelpunt: 11c). Dat beleid is gericht op multifunctioneel gebruik, waaronder door verschillende doelgroepen (tegelijk).
12d
Gemeente, woningcorporaties, Butterfly Effect
Samenbrengen van jong & oud (BB, 12.3)
2025 e.v.
De uitwerking van deze aanbeveling concretiseren we in 2025. Inzet van buurtverbinders bij projecten en in buurten
Werken aan een mindset waarbij we niet alleen voor onszelf maar ook voor elkaar zorgen.
Het financieel meer aantrekkelijk maken van het bieden van mantelzorg en het verrichten van vrijwilligerswerk moet nog nader uitgewerkt worden. We zien het belang van het bieden van goede ondersteuning aan de mensen die voor andere zorgen.
2025 e.v.
Via het Makelpunt ‘s-Hertogenbosch zijn tal van locaties en gebouwen te vinden voor het organiseren van activiteiten en ontmoetingen.
11d
Mindset inwoners beïnvloeden voor meer bereidheid tot vrijwilligerswerk of mantelzorg (BB, 12.2)
2025
Logeervoorzieningen
We ontwikkelen de beschikbaarheid van logeermogelijkheden in onze gemeente om mantelzorgers te kunnen ontlasten. Het is belangrijk om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. Na een succesvolle pilot hebben we vanaf januari 2025 twee logeerbedden beschikbaar in de gemeente ’s-Hertogenbosch voor somatische en psychogeriatrische cliënten. Deze plekken helpen overbelasting van mantelzorgers te voorkomen. Van deze bedden wordt goed gebruikt gemaakt. Samen met de betrokken zorgaanbieders, Farent Mantelzorg, seniorenverenigingen en andere betrokkenen wordt het aanbod verder uitgebreid.
29
13. Leren van andere culturen
14. Outside-the-box
14a
Actie/Aanbeveling
Omschrijving
Wie
Wanneer
Platform (BB, 14.1)
Ontwikkelen van een platform om participatie van inwoners te faciliteren
Gemeente
2026
Ouderen-organisaties, onderwijs, cultuurinstellingen, zorginstellingen, GGD en gemeente
2025-2026
Op dit moment werkt de gemeente aan een visie op participatie en de participatieverordening 2026. In dit traject wordt de aanbeveling van het burgerberaad om een participatieplatform in te stellen expliciet meegenomen. 14b
De week van ouder worden (BB, 14.2)
Het organiseren van een jaarlijkse week van het ouder worden in ’s-Hertogenbosch Er worden al veel activiteiten georganiseerd die te maken hebben met ‘ouder worden’, zoals het Lang leve Seniorenfestival, ‘Senioren zelf aan Zet’, ‘Vitaliteitsdagen’, en de ‘SAS- Zomerschool55+’. De gemeente gaat met wonen-, onderwijs-, zorg- en welzijnspartners in gesprek om deze aanbeveling verder uit te werken en te realiseren, in verbinding met andere al bestaande activiteiten en campagnes zoals, ‘van mij ’n zorg naar mijn zorg’, ‘nu nadenken over straks’, ‘praat vandaag over morgen’ en ‘Fijn oud worden’.
13a
Actie/Aanbeveling
Omschrijving
Multiculturele ontmoetingsplekken en activiteiten (BB, 13.1)
Multiculturele ontmoetingsplekken waar iedereen welkom is en de afstand tussen groepen in de samenleving wordt verkleind.
Wie
Wanneer 2025 e.v.
De uitwerking van deze aanbeveling concretiseren we in 2025. Zie ook 12c. 13b
Aanpassen regelgeving wijkbudget (BB, 13.2)
Bij verstrekken van wijkbudgetten niet alleen kijken naar wat wel/niet vergoed kan worden, maar wat de impact is van de activiteit
Gemeente
Voltooid
Gemeente, zorgaan bieders, Farent
2025
Het burgerberaad heeft een advies gegeven om eten en drinken wel in de regeling op te nemen. Eerder waren eten en drinken een uitsluitingsgrond voor de subsidieregeling. Deze uitsluitingsgrond is eind 2024 vervallen. Zodat de impact van de activiteit meer centraal staat bij de beoordeling van aanvragen. 13c
Motie: Meer aandacht voor cultuursensitieve zorg
Cultuursensitieve zorg kan bijdragen aan een betere communicatie en het vergroten van het vertrouwen en tevredenheid tussen zorgverleners en cliënten. Gemeente en zorgaanbieders ontwikkelen maatregelen die de bewustwording voor het belang van cultuur sensitieve zorg vergroten. Binnen het burgerberaad is op dit thema expliciet aandacht gericht in de vorm van een werkbezoek aan de Orhan Ghazi moskee. Al in de opdrachtverstrekking basisondersteuning 2023 aan Farent is inclusie en diversiteit expliciet opgenomen (‘alle medewerkers in de basisondersteuning werken LHBTI+ en cultuursensitief’). Er heeft onderzoek plaatsgevonden naar ouderen met een migratieachtergrond en (mantel)zorgbehoefte. Deze uitkomsten worden meegenomen in de gebiedsplannen van de basisondersteuning. Bij de aanbesteding Huishoudelijke Hulp wordt cultuursensitief werken onderdeel van het programma van eisen.
30
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
31
Inwoners ’s-Hertogenbosch
Vergrijzing
Wonen in ’s-Hertogenbosch
Groei
Inwoners van 65 jaar en ouder per wijk in 2040. 0 - 10%
25 - 30%
10 - 15%
30 - 35%
15 - 20%
>35%
In 2020 is 18% van onze inwoners 65 jaar of ouder. In 2040 is 24% 65 jaar of ouder.
20 - 25%
Bouwopgave
Wens om te verhuizen
Mensen die zorg nodig hebben wonen langer zelfstandig. Dat betekent dat er in onze gemeente meer passende woningen nodig zijn.
Bijna 1/3 van de 65+ huishoudens wil misschien verhuizen.
De opgave vanuit rijksbeleid is om voor 2030 de volgende aantallen aan woningen toe te voegen:
Dit is bijna 1 op de 4!
+1.870
+390
+725
zorggeschikte woningen
nultredenwoningen (gelijkvloers)
geclusterde woningen
5% 7%
70%
30% 18%
zonder verhuiswens verhuiswens zo snel mogelijk <2 jaar >2 jaar of nog niet bekend
(On)geschikt Aandachtspunten M ensen zijn langer zelfstandig M ensen blijven langer fit en vitaal
Dementie Eenzaamheid ligt op de loer Mensen leven langer met (chronische) ziekten
De gemeente ’s-Hertogenbosch telt in totaal 75.300 woningen in 2023, waarvan er 72.700 bewoond zijn. Van de totale woningvoorraad zijn 15.700 woningen geschikt voor zelfstandig wonende 65+ huishoudens, maar niet alle geschikte woningen worden ook bewoond door ouderenhuishoudens.
Aantal mensen met dementie neemt fors toe en verdubbelt bijna de komende 20 jaar.
2.300 in 2020
4.200
Aantal geschikte woningen in gemeente ‘s-Hertogenbosch
Aantal 65+ huishoudens dat woont in een geschikte woning
in 2040
59.600
15.700
6.600 9.100
51.700
21.000
6.600 14.400
32
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
niet geschikt
bewoond door 65+
huishoudens <65 jaar
65+ niet in nultreden
geschikt
niet bewoond door 65+
huishoudens >65 jaar
65+ in nultreden
33
Welzijn in ’s-Hertogenbosch
Zorg in ’s-Hertogenbosch
Eenzaamheid
Mantelzorgbereidheid
Er zijn meer ouderen alleenstaand. Daardoor neemt de eenzaamheid toe.
Hoeveel % van de inwoners vindt het hun plicht om te zorgen voor hun zieke ouder? Laagste score Europa: Nederland
Verpleeghuiszorg van Neynsel
Brabantzorg
Jozefoord
Vivent
Anneborch
Overig
2016
93%
25%
50%
84% 83%
47%
2020
Vrijwel alle sectoren in de zorg verwachten een toename in personeelstekort de komende 10 jaar. 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0
Hoogste score Europa: Georgië
2012
16%
Arbeidsmarkt
73%
25% 20% 15% 10% 5% Huisarts
Verpleging
bron: Regiobeeld Noordoost Brabant
Thuiszorg Sociaal werk tekort in aantal
Overig
tekort in aandeel
Aantal mantelzorgers
Mantelzorgpotentieel
Verpleegzorg
Zorgkosten
Het aantal mensen dat mantelzorg verleent.
Dalend aantal jonge ouderen (50-65 jaar) in staat om mantelzorg te verlenen aan oudere ouderen (85+ jaar).
Behoefte verpleegzorg verdubbelt. De landelijke overheid zegt: “Geen extra verpleeghuizen”.
Doorgaan op de huidige manier betekent in 2040:
2012
11,7%
16
2016
14,4%
12
2020
12,7%
8
2022
13,0%
4
5%
0%
14
10 6
10%
15%
bron: waarstaatjegemeente.nl
2
Hogere kosten voor de ouderenzorg
Veel meer mensen nodig in de ouderenzorg
Minder toegang tot zorg en ondersteuning
+100%
+76%
langere wachtlijsten
0 2020
2030
2040
2050
2060
bron: IBO onderzoek ‘Niets doen is geen optie’
Maatschappelijk middenveld
Wmo
Zorgaanbieders
Onderlinge verbindingen, verenigingsleven en vrijwilligers zijn onmisbaar. 22,7% van de volwassenen doet vrijwilligerswerk.
Toename gebruik Wet maatschappelijke ondersteuning: In 2022 maakte 66 op de 1000 inwoners gebruik van Wmo.
Vrije keuze voor zorgaanbieders betekent meer reistijd en minder efficiëntie in de zorg, want de zorg kan niet gebiedsgericht verdeeld worden.
2016
25,4%
2022
22,7% 0%
10%
20%
30%
bron: vzinfo.nl
34
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
35
Informatiebronnen
Overkoepelend
Welzijn
• Aanjaagteam Wonen, Welzijn, Zorg voor ouderen • Brabants Netwerk Wonen-Zorg-Welzijn
• Kijk op Koo • Netwerk Informele Ondersteuning • Seniorenplatform ’s-Hertogenbosch
Feiten en cijfers Gemeentelijk • Begroting ‘s-Hertogenbosch 2024 • Dashboard Wonen ‘s-Hertogenbosch • Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein • ‘s-Hertogenbosch in cijfers • Gemeentelijke zorgmonitor • Wijk- en buurtmonitor 2022 gemeente ‘s-Hertogenbosch • Woonwensenonderzoek 2023
Bovenlokaal • De bevolkings- en woningbehoefteprognose • Cijfers en statistieken van gemeenten • Kamerbrief over nieuwe arbeidsmarktprognose zorg en welzijn • Woonzorgwijzer
Zorg Gemeentelijk • Beleidsvisie Wmo • Lokale Inclusieagenda • Samen Gezond • Sociale Structuur
Bovenlokaal • Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen • Niets doen is geen optie - IBO Ouderenzorg • Integraal Zorgakkoord • Gezond & Actief Leven Akkoord • Regionaal Beleidskader Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang
Burgerberaad Wonen Gemeentelijk • Woonvisie gemeente ’s-Hertogenbosch • Meerjarige prestatieafspraken • Uitvoeringsagenda prestatieafspraken 2025
• Website burgerberaad • Rapport Burgerberaad • Verslag Dag van Wonen en Zorg 17 oktober 2024
Bovenlokaal • Nationale Bouw- en Woonagenda • Programma Wonen en Zorg voor Ouderen • Programma Een Thuis voor Iedereen
36
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
37
Alzheimer Nederland
Stakeholderanalyse
Seniorenplatform
mede-uitvoerders
Leverancier hulpmiddelen
belangengroepen/organisaties
Adviesraad Wmo en jeugdhulp
Katholieke Bonden Ouderen
Thuishulp Bewoners initiatieven
Onbeperkt 073
Overheden: Sportverenigingen
Stedelijk Huurders Platform
Woningcorporaties
Burgemeester en Wethouders
Vrijwilligers
Mantelzorg(ers)
Jeroen Bosch Ziekenhuis
Patiëntenfederatie Nederland
Rijk Fysio- en ergotherapeuten
Gemeenteraad
Huisartsen
Provincie
GGZ
Inwoners
Seniorenbus Apothekers en tandartsen Regio gemeenten
Vervoerders Onderwijs
Zorgaanbieder thuiszorg
Cliëntenraden
GGD
Wijk- en buurtcentra
Horeca
Zorgsysteem:
Zorgkantoor
Burgerberaad
Zorgaanbieder intramuraal
Wijk- en dorpsraden
Zorgverzekeraars
Koo informatiepunt Zorgmedewerkers
Bouw- en ontwikkelbedrijven
Farent
Architecten Centrum Indicatiestelling Zorg
38
Centraal Administratie Kantoor
Sociale Verzekeringsbank
Veilig Verkeer Nederland
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!
39
en met..
and help
Kan ik iem
ar elkaar,
Omzien na
hoe zie jij
het voor
je?
Kan iemand mij helpen me
t..
Kan ik iemand helpen met.. Omzien naar elkaar, hoe
zie jij het voor je?
Fijn oud worden in de gemeente ‘s-Hertogenbosch. Dat is wat wij willen!