Verslag Sociaal 20.10.2021 (concept)

De bibliotheek in de wijk ziet De Bossche Groenen liever als een gezellige plek waar mensen samenkomen. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) wijst op een aantal bijzonderheden in de begroting. Een van de technische vragen die gewoon ge-DREVEN heeft gesteld, ging over het uitstel van nieuwbouw voor Weener XL. Het college geeft in de beantwoording aan dat dit binnen de beschikbaar gestelde middelen kan worden gerealiseerd. Op de vraag of de prijs vast is tot het einde van het werk, geeft het college aan dat dit het geval is, waarbij projectspecifiek wordt geïndexeerd. Spreker zou graag een duiding horen op deze zinsnede. Er wordt bezuinigd op publieke AED's. Gewoon ge-DREVEN heeft de zorg dat dit ertoe zal leiden dat een groot gedeelte van de AED's niet onderhouden wordt. Het wijk- en dorpsbudget acht gewoon ge-DREVEN erg belangrijk. Ook vindt de partij het erg prettig dat er een skatepark is gerealiseerd met een investering van € 10.000. Het beleidskader hiervan is gebaseerd op een nota uit 2003. Gewoon ge-DREVEN vraagt of deze nota kan worden geactualiseerd. Wat betreft asielzoekers pleit gewoon ge-DREVEN voor het toepassen van de menselijke maat. Bij personen die voor overlast zorgen, moet justitieel worden ingegrepen. Spreker is van mening dat mensen die hulp nodig hebben, dit ook moeten kunnen krijgen.

CONCEPT

14

De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de heer Dingemans ermee bekend is dat veel asielopvanglocaties leiden tot veel overlast, zoals in Budel, Ter Apel en Overloon. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) is er geen voorstander van om bij voorbaat mensen uit te sluiten. Overlastgevers moeten individueel aangepakt worden. Daarbij moet worden opgemerkt dat er ook Bossche overlastgevers zijn. Gewoon ge-DREVEN onderschrijft de motie van de PvdA op alle punten. In een reportage kwamen de slecht geïsoleerde woningen van woningcorporatie Zayaz aan de orde. Deze woningcorporatie gaf daarbij aan dat ze de slechtst geïsoleerde woningen eerst gaan opknappen. Zayaz heeft de verantwoordelijkheid om haar woningen goed te isoleren. Gewoon geDREVEN onderschrijft het voorstel om de huur voor sociale woningen te verlagen. Spreker is regelmatig in gesprek met personen die het water aan de lippen hebben staan. Het is belangrijk dat wordt voorkomen dat het probleem in de samenleving nog groter wordt. In dit verband zou spreker graag zien dat vanuit de gemeente wat vaker het échte gesprek wordt aangegaan met de mensen. Persoonlijk is spreker van mening dat niet iedereen een belastingbijdrage voor de energielasten nodig heeft. Hij roept deze personen dan ook op om deze bijdrage te schenken aan organisaties als Quiet.

Tot slot merkt spreker op dat het de mensen zijn die zorgen voor verbinding en niet de hashtags. De voorzitter schorst de vergadering. Schorsing De voorzitter heropent de vergadering en geeft het college het woord. De aanwezige wethouders Kâhya, Geers en Van der Geld - nemen waar namens wethouder Van Olden. Wethouder Kâhya bevestigt dat er een beleidsarme begroting voorligt. Desondanks wordt in 2022 zo'n € 850 miljoen in de samenleving geïnvesteerd om de gezamenlijke doelen te bereiken: het dichten van de kloven in de samenleving, er zorg voor te dragen dat gezondheidsverschillen afnemen, het bestrijden van eenzaamheid en ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen op alle gebieden. Het zittende college is van plan om tot de gemeenteraadsverkiezingen de vastgestelde plannen zoveel mogelijk te implementeren. De naamsbekendheid van Koo is gestegen van 12% naar 14%. Dat betekent dat 12% tot 14% van alle Bosschenaren zonder enige context kan aangeven waar Koo voor staat. Het bereik van Koo is erg goed en dit neemt toe. Koo ontvangt zo'n honderd telefoontjes per dag. Dat betekent dat Koo als voorportaal goed werkt. Op 15 oktober jl. heeft de rechtbank een uitspraak gedaan in het nadeel van de gemeente met betrekking tot het besluit om bewindvoering in eigen beheer te nemen. Het college is teleurgesteld over deze uitspraak. Het beraadt zich op dit moment op de vervolgstappen.

Zodra er meer bekend is, zal het college de raad informeren. Gemeenten ontvangen financiën vanuit het Nationaal Programma Onderwijs, maar dit is slechts 10% van wat er in totaal naar het onderwijs gaat. Het grootste gedeelte gaat dus rechtstreeks naar het onderwijs. De wijze van aanpak is dat met alle betrokken partijen rondom het kind wordt gekeken wat zij aanvullend kunnen betekenen. De middelen voor gemeenten gaan ingezet worden, daar waar de verbinding tussen de thuissituatie, de wijk en het onderwijs gelegd kan worden; dit gebeurt in goed overleg en aanvullend op de maatregelen die het onderwijs neemt. Er is een manier van werken gestart in het kader van de Gelijke Kansen Alliantie, waarbij bijeenkomsten plaatsvinden met bestuurders en uitvoerders van de wet, zoals wijkwerkers en leraren. Het doel is met de eenmalige middelen een duurzame impact te realiseren. In alles wat het college doet en laat, speelt kansengelijkheid mee. Het college verwerpt het idee van kansarme jongeren of risicojongeren, alsof jongeren het risico zijn. Het gaat om de omgeving waarin jongeren zich bevinden. Feit is dat er jongeren zijn die in meerdere of mindere mate ervaringen kunnen opdoen. Het college is dankbaar voor de vele vrijwilligers, die bijvoorbeeld kinderen voorlezen om de taalvaardigheid van de kinderen zodoende te verbeteren.

Er is een aantal peuterplusgroepen gestart, waarbij groepen van peuters tussen anderhalf en vier jaar extra aandacht krijgen. Spreker heeft recent met ouders gesproken van de eerste groep, waarvan een moeder geëmotioneerd vertelde dat ze een heel ander kind heeft gekregen. In totaal zijn er dit jaar 32 kinderen bereikt met de peuterplusgroepen. Hoewel dit een druppel is op de gloeiende plaat, is de ontwikkeling van deze kinderen op een positieve manier beïnvloed. Het gaat

CONCEPT

15

over het voorkomen van het niet-benutten van potentie, daar waar sociaal en economisch kapitaal minder gealloceerd is. Zonder de aanwezigheid van Stichting Jongerenwerk Maaspoort kan men geen activiteiten organiseren in De Poort. Geconstateerd is dat sloten van verschillende ruimten zijn aangepast. Op 20 oktober om 17.30 uur heeft de rechter in kort geding uitspraak gedaan. Het college zal de raad hierover informeren. Conform het advies van de kwartiermaker spreekt de wethouder de hoop uit dat de uitvoering van goed jongerenwerk op Noord zo snel mogelijk gaat plaatsvinden. Het aantal uitkeringen in 's-Hertogenbosch is op dit moment lager dan voor de coronacrisis. Dit is een goed teken. Het economisch benutten van potentieel is belangrijk. Hierbij wordt in de arbeidsmarktregio gekeken naar de verbinding tussen bedrijven en het onderwijs. Kleinschalige interventies zoals Traject op Maat en de aanpak van RMC met de mbo's dragen hieraan bij. In 2006/2007 was er in de raad van 's-Hertogenbosch een discussie over een 073-pas, vanuit hetzelfde idee als de kansenpas. Hierbij bleek dat de uitvoeringskosten niet in verhouding staan tot de opbrengsten. Het college ondersteunt de intentie voor een kansenpas, maar de zoektocht zal zijn hoe dit zo eenvoudig en effectief mogelijk kan worden gerealiseerd, zonder te veel bureaucratie te creëren.

Met betrekking tot de nieuwbouw van Weener XL, geeft spreker aan dat een risicovrije samenleving niet bestaat. In alle projecten worden de risico's zo goed mogelijk in beeld gebracht. De intentie is de bouw voortvarend op te pakken, waarbij de risico's zo goed mogelijk worden beheerst. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) heeft gevraagd of de beleidskadernota over jeugdontmoetingsplaatsen kan worden geactualiseerd. Voorts had de fractie een vraag waarom er wordt bezuinigd op de openbare AED's. Wethouder Kâhya geeft aan dat de herijking van de beleidskadernota uit 2003 integraal heeft plaatsgevonden in het nieuwe accommodatiebeleid. Naast stedelijke accommodaties worden ook wijkaccommodatieplannen gemaakt, waarvan twee zich in de afrondende fase bevinden. Spreker verwacht dat de overige plannen in de eerste termijn van 2022 afgerond zullen zijn. De gemeenteraad heeft middels een motie een eenmalige extra impuls gegeven voor de AED's. De stichting haalt zelf ook geld op bij derden om het onderhoud van de AED's op orde te houden. Het college omarmt de oproep van gewoon ge-DREVEN om goed oog te houden voor het onderhoud. Mevrouw Lokhoff (SP) heeft gevraagd of de Bossche schuldhulpverlening tegen het licht gehouden kan worden zodat voorkomen kan worden dat men in het beschermingsbewind belandt.

Er wordt aangegeven dat de uitstroom uit de bijstand in 's-Hertogenbosch goed is, maar onduidelijk is waar men naartoe uitstroomt en welk gedeelte van de uitstromers na een halfjaar weer instroomt. De SP zou hier graag een antwoord op krijgen. Wat de SP betreft, mag een kansenpas geld kosten. Wethouder Kâhya geeft aan dat de kansenpas zeker geld mag kosten. Het punt is dat het voor de inwoners die er gebruik van maken, iets moet opleveren in plaats van dat het blijft hangen in bureaucratie. De specifieke vragen van de SP kan spreker, als waarnemer van wethouder Van Olden, op dit moment niet beantwoorden. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) heeft gevraagd of de aanbevelingen uit het verkenningsrapport van de SER over werkende armen door het college worden meegenomen. Wethouder Kâhya bevestigt dat de aanbevelingen uit het rapport worden meegenomen in de uitwerking van beleid. De voorzitter geeft het woord aan wethouder Van der Geld. De wethouder gaat in op de thema's vluchtelingen en energiearmoede. Wethouder Van der Geld meldt dat in Noord-Brabant sprake is van provinciale coördinatie wat betreft de opvang van vluchtelingen. Dit gebeurt door de commissaris van de Koning en de aangesloten Veiligheidsregio's. De burgemeester van Oss is daarbij betrokken en wethouder Compagne van Meierijstad.

De inzet van Noord-Brabant concentreert zich enerzijds op noodopvangvoorzieningen en anderzijds op de opvang van acute druk. In Noord-Brabant wordt deze verantwoordelijkheid genomen bij

CONCEPT

16

de azc's in Grave, Gilze en Oisterwijk. Daarnaast richt de provincie zich op het huisvesten van statushouders. De gemeente 's-Hertogenbosch is hier volop mee aan de slag en loopt hierin op koers. Sinds augustus jl. is er sprake van een nieuwe situatie in Afghanistan. Op dit onderwerp vindt op provinciaal en regionaal niveau overleg plaats en de gesprekken zijn geïntensiveerd. Aan de grote steden is gevraagd of en hoe zij kunnen voorzien in een zogenaamde tussenvoorziening. Recent heeft de gemeente Tilburg aangegeven 240 personen te gaan opvangen. De gemeente 'sHertogenbosch beschikt op korte termijn niet over een dergelijke locatie. Gegeven de acute nood in Ter Apel is op 18 oktober jl. in het Veiligheidsberaad door het ministerie van Justitie en Veiligheid en het COA ook aan 's-Hertogenbosch de vraag gesteld om op korte termijn aan te geven of er of drie locaties in Nederland zijn voor de opvang van 500 asielzoekers ofwel acht locaties van vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's). Op basis van dit verzoek heeft het college op 19 oktober jl. aangegeven dat de gemeente 's-Hertogenbosch zich concentreert op de zoektocht voor een locatie voor vijftig amv's. Daarin is het college breed zoekende binnen het eigen maatschappelijk vastgoed, zorgpartners, private partners en corporaties.

De belangrijkste boodschap is dat de gemeente 's-Hertogenbosch haar verantwoordelijkheid neemt. De heer Van Hattem (PVV) heeft op 18 oktober jl., bij de commissie Bestuur, gevraagd naar de stand van zaken omtrent de asielopvang. Nu blijkt dat er een verzoek is gekomen vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid en het COA en dat door het college al actie is ondernomen richting de huisvesting van vijftig amv's. Spreker vraagt waarom dit niet eerder is gedeeld met de raad. Wethouder Van der Geld geeft aan dat het Veiligheidsberaad plaatsvond op maandagavond 18 oktober. De burgemeester van 's-Hertogenbosch kon vanwege de gelijktijdige vergadering van de commissie Bestuur hierbij niet aanwezig zijn. Het college heeft hier op 19 oktober jl. over vergaderd en in de loop van de dag een eerste reactie gegeven, aangezien het kabinet op woensdag 20 oktober jl. een reactie wenste. Het college komt uiteraard terug bij de raad als er sprake is van ingrepen die raadsbevoegdheden raken. De heer Van Hattem (PVV) vraagt of de raad ervan kan uitgaan dat voor 9 november geen voldongen feiten ontstaan. De wethouder geeft aan op koers te liggen met het huisvesten van statushouders. Spreker vraagt of achterstand van het huisvesten van 87 statushouders, die per 1 september aan de orde was, is weggewerkt. Wethouder Van der Geld zegt dat dit een technische vraag is, die nadere analyse behoeft.

Spreker kan niet garanderen dat de raad niet voor voldongen feiten komt te staan, aangezien sprake is van een crisissituatie. Het kabinet geeft dit ook duidelijk aan. Spreker dankt de PvdA voor het agenderen van de motie over energiearmoede. Het bestrijden van energiearmoede heeft de continue aandacht van het college, waarbij het op het vinkentouw zit als het gaat om het aanvragen van landelijke subsidies. Zeer binnenkort kunnen dan ook de vouchers worden uitgedeeld aan de personen die dit het hardst nodig hebben. Het eerste dictumpunt van de motie noemt het college sympathiek. Echter, de omvang van de problematiek is al goed bekend. De vraag is of een nadere analyse zal bijdragen aan de oplossing van het probleem. Het is nu het moment om aan de slag te gaan. Het tweede dictumpunt zou onderdeel kunnen zijn van de maatregelen die de gemeente gaat nemen. Wel merkt spreker hierbij op dat hierbij wat haken en ogen aan de orde zijn. Het is van belang om in gesprek met elkaar de juiste mix van maatregelen te realiseren, ook in het licht van de aankondiging vanuit het Rijk. Als de raad beslist tot extra maatregelen, dan zal het college zijn uiterste best doen deze op een zo effectief en efficiënt mogelijke manier in te zetten voor de groep die het hardst wordt geraakt. Eerste Hulp Bij Geldzaken heeft qua vroegsignalering ook een rol op het thema energiearmoede.

Woningcorporaties kunnen een huurverlaging doorvoeren, maar een dergelijke maatregel heeft voor de corporatie uiteraard financiële consequenties. Kleine interventies zoals tochtstrips en ledlampen helpen wel degelijk. Dit laat onverlet dat en masse moet worden geïsoleerd bij sociale huurwoningen. In het kader van het Duurzaamheidsakkoord wordt hier samen met de corporaties volop op ingezet. De klimaatcrisis laat zien dat er eigenlijk nog een tandje bij moet in plaats van een tandje minder. De heer Hack (VVD) informeert naar het langetermijnperspectief wat betreft energiearmoede. Wethouder Van der Geld zegt dat het langetermijnperspectief is dat energiearmoede zoveel mogelijk voorkomen moet worden. De beste maatregel daartoe is isoleren.

CONCEPT

17

De heer Hack (VVD) wijst erop dat niet alleen de gasprijzen enorm toenemen, maar dat dit ook zal gelden voor bijvoorbeeld de elektriciteitsprijzen en benzineprijzen. Wethouder Van der Geld geeft aan dat de stijgende gasprijzen niets hebben te maken met de energietransitie, maar uit de gasschaarste voortvloeien. Een deel van het antwoord is dan ook duurzame energie. De vraag is nog of de prijsstijging ook zal optreden wat betreft elektriciteit. Bij de bespreking van de Transitievisie Warmte zal het aardgasloos maken van woningen aan de orde zijn. De heer Slikker (PvdA) is blij dat het college de problematiek ziet en de intentie heeft om met zowel lokale, als landelijke middelen de acute nood te verlichten. Spreker zou graag van het college een overzicht ontvangen van de omvang van het probleem, opdat de raad een beter besluit kan nemen over de inzet van financiële middelen. Wethouder Van der Geld begrijpt de vraag van de PvdA. Het college zal proberen dit scherper te krijgen. De heer Hack (VVD) dankt beide wethouders voor de beantwoording van de vragen, in het bijzonder dankt hij wethouder Kâhya, die uitgebreid stilstond bij de term kansenongelijkheid. Wethouder Kâhya geeft aan dat het gaat om kansenongelijkheid in zowel economische als niet-economische zin. Spreker vraagt of kansengelijkheid volgens wethouder Kâhya gaat over álle aspecten van het leven.

De voorzitter stelt voor de discussie over definiëring van de term 'kansenongelijkheid' op een later moment te voeren. De heer Hack (VVD) gaat hiermee akkoord. Spreker is benieuwd hoe het college met voorliggende voorzieningen in de jeugdhulp aan de slag gaat, in het verlengde van de peuterplusgroepen die werden aangekaart. Mevrouw Lokhoff (SP) verwijst naar de vraag van de SP waarom de extra schoonmaak niet meer wordt gedaan door de huishoudelijke zorg. Ook heeft de SP gevraagd of er onderzoek gedaan kan worden naar het aantal kinderen dat de dupe is geworden van de fraudeaanpak. Tot slot heeft de SP gevraagd of de schuldhulpverlening tegen het licht gehouden kan worden, zodat men niet in bewindvoering terechtkomt. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) heeft de discussie rondom de lasten breder getrokken; de inflatie loopt op en de prijs van levensmiddelen is de afgelopen jaren behoorlijk gestegen. In dit verband heeft Leefbaar 's-Hertogenbosch de Minima-effectrapportage genoemd. Spreker vraagt of het college voornemens is dit instrument op korte termijn in te zetten en de raad hierover te informeren. De heer Van Hattem (PVV) neemt aanstoot aan de opmerking dat het college niet kan garanderen dat de raad niet voor voldongen feiten komt te staan omdat er sprake is van een crisissituatie omtrent asielopvang.

Spreker hoort graag wat de raad in dit geval wel kan verwachten van het college en hoe de gemeenteraad zijn controlerende taak kan uitvoeren. Het zou een slechte zaak zijn als de raad buitenspel wordt gezet bij dergelijke ingrijpende beslissingen die de samenleving raken. Spreker verzoekt daarnaast transparantie te bieden over wat in het regionaal overleg plaatsvindt. Wethouder Kâhya geeft aan dat het Verwey-Jonker Instituut onderzoek heeft gedaan naar de aspecten die kansenongelijkheid tegengaan c.q. invloed hierop uitoefenen. Een van die aspecten is het geloof in het eigen kunnen. 60% tot 70% van succes heeft te maken met de mate waarin iemand gelooft in het eigen kunnen. Sommige jongeren geven aan 'maar een vmbo'er te zijn', terwijl het ontzettend van waarde is om een ambacht uit te oefenen. Waar het om gaat, is het toevoegen van positieve ervaringen waardoor het geloof in het eigen kunnen wordt versterkt. Spreker kijkt uit naar de discussienotitie die de VVD aankondigt omtrent kansenongelijkheid. De peuterplusgroep betreft geen jeugdzorg. Het doel is om te voorkomen dat kinderen zorglabels krijgen en naar het speciaal onderwijs gaan. Daar waar achterstanden beginnen te ontstaan, wordt in de vroege fase extra geïnvesteerd, júist zodat deze kinderen zich in het reguliere onderwijs kunnen ontwikkelen.

CONCEPT

18

Er zijn geen kinderen de dupe van de Bossche fraudeaanpak. De fraudeaanpak wordt uiterst zorgvuldig gedaan en er wordt maatwerk toegepast. Wordt er daadwerkelijk fraude geconstateerd, dan wordt daarop ingegrepen. De vraag van Leefbaar 's-Hertogenbosch over de inzet van de Minima-effectrapportage moet spreker schuldig blijven. Hij verzoekt de heer Mees om de ambtenaren te benaderen. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) is bereid dat te doen. De voorzitter informeert naar de intenties van de fracties wat betreft de raadsbehandeling. De heer Koningstein (Bosch Belang) zal vooralsnog geen voorstel indienen. Mevrouw Lokhoff (SP) komt met moties, in ieder geval over de fraudeaanpak en de thuishulp. De voorzitter stelt voor dat de vraag van de SP, waarom de extra schoonmaak niet meer wordt gedaan, schriftelijk kan worden beantwoord. Dit kan als basis dienen voor de aangekondigde motie. Mevrouw Dogan (GroenLinks) neemt het mee terug naar de fractie. GroenLinks komt wellicht met een motie over de energiefixer. De heer Van Hattem (PVV) geeft aan geen antwoord te hebben gekregen op de vraag hoe de raad betrokken blijft bij de crisissituatie rondom asielopvang en of er transparantie kan worden geboden over het regionaal overleg. Spreker sluit moties niet uit.

Wethouder Van der Geld geeft aan dat de plaatsing van statushouders de uitvoering van beleid betreft en daarmee is het een collegebevoegdheid. Dat betekent niet dat het college hierin niet transparant is. De raad wordt geïnformeerd over alle stappen die het college neemt. De heer Van Hattem (PVV) wijst erop dat zijn vraag de asielopvang betreft. Wethouder Van der Geld geeft nogmaals aan dat het hierbij gaat over uitvoering van beleid. Het college is niet schimmig in de stappen die het zet. De raad is vrij om vooraf kaders mee te geven, evenals het de PVV vrij staat om een motie in te dienen. De heer Van Hattem (PVV) wil niet suggereren dat er schimmig wordt gedaan. Wel vraagt spreker om meer transparantie te bieden wat betreft het regionaal overleg. De raad heeft hier weinig zicht op. De PVV overweegt een motie in te dienen inzake de asielopvang. De heer Dingemans (gewoon ge-DREVEN) wacht de moties van de andere fracties af. Spreker sluit geen motie uit met betrekking tot de bouw bij Weener XL. De heer Mees (Leefbaar 's-Hertogenbosch) denkt na over de verschillende moties en denkt verder concreet over de mogelijkheid tot het aansluiten bij de Wereldarmoededag en de kosten die het met zich meebrengt wanneer kinderen uit een arm gezin naar het voortgezet onderwijs gaan.

De heer Slikker (PvdA) verwacht vanuit het college de nodige communicatie die zicht moet geven op de omvang van het probleem. Vervolgens zal de PvdA met een voorstel komen. Spreker kijkt uit naar de door andere partijen aangekondigde moties. In het bijzonder de CDA-motie wat betreft de kansenpas. Mevrouw Mees (De Bossche Groenen) sluit zich aan bij de heer Slikker. Mevrouw Van der Kallen (Rosmalens Belang) wacht de moties af en beziet waarbij ze kan aansluiten. De heer Van Rens (D66) neemt de moties mee terug naar de fractie. Spreker sluit geen moties uit inzake de wijkbibliotheken en de opvang van vluchtelingen. De heer Hack (VVD) zal vooralsnog geen voorstel indienen. De heer Genugten (CDA) zal de kansen voor een kansenpas onderzoeken.

CONCEPT

19

De voorzitter concludeert dat er een aantal moties zullen volgen bij de raadsbehandeling. 7.

Werkplanning commissie Sociaal De voorzitter merkt op dat de planning, qua raadsvoorstellen, op dit moment leeg is. Hij verzoekt eventuele initiatieven te melden bij de secretaris.

8.

Rondvraag en sluiting Van de rondvraag wordt geen gebruik gemaakt. De voorzitter sluit de vergadering om 22.31 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Sociaal van 24 november 2021.

De secretaris, drs. E.A.A. Kerkhoff

De voorzitter, R.J.J. Geers

CONCEPT

20