Verslag commissie Omgeving 30 november 2023

Er horen budgetten bij de herontwikkeling en het onderhoud van infrastructuur, het realiseren van ruimtelijke projecten waarbij infrastructuur is betrokken, alle verkeersmaatregelen, het verkeersmanagement en het fietsplan en daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de opgave Verkeersveiligheid. Dat betekent dat er een veel groter budget voor verkeersveiligheid is dat jaarlijks kan verschillen en afhankelijk is van de uitgaven vanuit UPOR voor de infrastructuur. In verband hiermee noemt hij het project Boschmeersingel waar bij de nieuwe inrichting ook verhoogde fietspaden worden aangelegd zonder het potje met de € 637.000 aan te spreken. Daar wordt nu minder snel gereden en fietsers voelen zich veiliger. Hij vindt het knap dat de experts € 150 miljoen konden noemen omdat verkeersveiligheid nooit af is en hij durft zelfs de stelling aan dat € 150 miljoen te weinig is omdat de gemeente nooit helemaal verkeersveilig zal zijn. Er zijn altijd nieuwe ontwikkelingen, er komen bijvoorbeeld steeds meer fatbikes en als elektrische steppen legaal worden, hebben deze ook invloed 16

op de verkeersveiligheid. De kosten zijn feitelijk oneindig en er kan wellicht wel inzicht komen in de kosten van de maatregelen voor de komende tien jaar, maar nu wordt vooral gekeken naar welke middelen er zijn, hoe werk met werk kan worden gemaakt en welke maatregelen in een bepaald jaar kunnen worden uitgevoerd waarbij het zal gaan om de onveiligste verkeerspunten. Het budget is een beperking voor de uitvoering die mogelijk is en als de raad meer geld beschikbaar stelt, kunnen sneller stappen worden gezet. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt waaraan de wethouder eventueel extra geld wil besteden. Wethouder Roy Geers vindt dit een lastige vraag omdat iedere euro extra ook extra kan worden uitgegeven. In het amendement wordt voor 2024 € 1 miljoen genoemd, maar dat extra geld kan niet in een jaar worden weggezet. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt wat de wethouder op verkeersveiligheidsgebied het belangrijkste vindt. Wethouder Roy Geers denkt dat infrastructurele maatregelen de verkeersveiligheid kunnen verbeteren, maar ook gedrag blijft erg belangrijk. Fatbikes worden opgevoerd en overwegend jongeren rijden daarmee zonder helm en zonder kenteken op het fietspad en dat mag niet omdat deze opgevoerde fietsen als een brommer kunnen worden gezien. Het gaat ook om jeugd die nog weinig ervaring in het verkeer heeft en grote risico's neemt.

Campagnes, educatie en handhaving helpen wel en hij kan niet alles met alleen infrastructuur oplossen, maar ook niet alleen vanuit gedrag en educatie, er is een combinatie van beide onderdelen nodig. Mevrouw Craste (D66) vraagt of het wel zin heeft om extra geld beschikbaar te stellen als de wethouder aangeeft dit niet weggezet te krijgen. Wethouder Roy Geers zegt dat projecten moeten worden voorbereid en dat daar menskracht en middelen voor nodig zijn. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of de wethouder meer structurele middelen nodig heeft om de ambtelijke capaciteit te kunnen vergroten. Wethouder Roy Geers durft de stelling aan dat iedere gemeente ter grootte van 's-Hertogenbosch te weinig mensen in het team Mobiliteit heeft. Er staan momenteel vacatures open die niet zomaar kunnen worden ingevuld en dat betekent dat middelen voor extra capaciteit niet zomaar kunnen worden uitgegeven. Er zijn regelmatige campagnes op scholen zoals de verlichtingsactie, de fietsweek en het fietsexamen en er is een scootmobielcursus en een fietscursus voor ouderen. Hij vindt het met korting beschikbaar stellen van een fietshelm een goed idee, maar er is geen helmplicht voor een fiets of een elektrische fiets al kan dat wel met een campagne worden gestimuleerd. Hij hoort de raad vaak zeggen dat op een aantal zaken meer moet worden gehandhaafd, maar de vraag is hoe dit georganiseerd moet worden.

De politie heeft de meeste handhavingsbevoegdheden en er zijn gemeenten waarin een pilot loopt met boa's die dit doen, maar dan is er meer boa-capaciteit nodig en dat komt voor rekening van de gemeente. Als geen extra boa's worden ingeschakeld, moeten prioriteiten worden gesteld, bijvoorbeeld het minder inzetten op bijvoorbeeld fietswrakken of zwerfafval. Mevrouw Klerks (Volt) vraagt of het verkeershufterverdrag inzichtelijk is en of dat actief wordt gemeten op plekken waar bijvoorbeeld te snel wordt gereden of verbodsborden worden genegeerd. Wethouder Roy Geers geeft aan dat de burgemeester recent een brief naar de raad heeft gestuurd waarin een hufteraanpak voor met name de binnenstad wordt aangekondigd en dat de burgemeester daar nog op terug komt. Een verkeershufter kan alleen met handhaving worden aangepakt. Mevrouw Klerks (Volt) wil weten of inzichtelijk is in welke gebieden dit gedrag het meeste voorkomt.

17

Wethouder Roy Geers zou niet weten hoe dit moet worden gemeten. De gemiddelde snelheden en uitschieters kunnen wel worden gemeten, er kunnen geluidsopnames worden gemaakt en mensen kunnen huftergedrag melden, maar er is geen centraal meldpunt voor alle hufterachtige overtredingen. Mevrouw Klerks (Volt) vraagt of wordt bijgehouden in welke gebieden de meeste meldingen worden gedaan. Wethouder Roy Geers weet niet hoe dit wordt geregistreerd, maar hij weet wel dat in bepaalde delen van de binnenstad de overlast op dit moment erg groot is. Er bestaan fysieke schoolzones in Nuland en Vinkel en bij Het Stadshart en er worden digitale schoolzones ontwikkeld. Dit laatste is nu een test die verder wordt uitgebreid waarin wordt gekeken naar een combinatie van een fysieke en een digitale schoolzone. Daarnaast zijn er innovaties van verkeerslichten waardoor voetgangersoversteekplaatsen met verkeerslichten veiliger worden. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de digitale schoolzone een variant op het selectieve toegangssysteem is. Wethouder Roy Geers antwoordt dat het geen selectief toegangssysteem, maar een aanduiding voor de automobilist via het navigatiesysteem is: let op u komt in de buurt van een school.

Hij is samen met de verkeerskundige continu in gesprek met bewoners, wijkraden en scholen om te luisteren naar de gevoelens van onveiligheid en om na te gaan of de situatie ook daadwerkelijk onveilig is. De gemeente negeert de zorgen van de inwoners zeker niet, er wordt echt gekeken of maatregelen mogelijk zijn en hierover vinden ook gesprekken met de inwoners, wijkraden en scholen plaats. Dat wil echter niet zeggen dat ieder idee van bewoners om de verkeersveiligheid te verbeteren goed is, vaak leidt een geopperde oplossing niet daadwerkelijk tot meer verkeersveiligheid en kan die door zo'n oplossing zelfs afnemen. Hierover gaat de gemeente het gesprek aan waarin wordt uitgelegd hoe het in elkaar zit en welke maatregelen wel kunnen worden genomen. Als er maatregelen kunnen worden genomen dan wil dat nog niet zeggen dat alle bedachte maatregelen ook direct kunnen worden uitgevoerd omdat er voorbereiding nodig is en moet worden gekeken of een maatregel hoog genoeg op de prioriteitenlijst in het door de raad vastgestelde verkeersveiligheidsbeleid staat. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of de wethouder bij het stellen van prioriteiten de kennis van de inwoners proactiever wil meenemen. Wethouder Roy Geers geeft aan dat in de laatste raadsinformatiebrief over verkeersveiligheid staat dat er wijkschouwen met de wijkraden komen om proactief informatie op te halen.

En als inwoners met zorgen naar de gemeente komen, worden die meegenomen. In de UPOR staat momenteel veel meer dan alleen wanneer welke weg opnieuw moet worden geasfalteerd of bestraat, daarin staat ook waar kansen op vergroening, betere afwatering of meer verkeersveiligheid liggen. De proactieve benadering van wijkraden en bewoners sijpelt door naar de UPOR en als er onderhoud nodig is, worden ook verkeersveiligheidsaspecten aangepakt. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt of dit leidt tot een andere vorm van prioritering en of de structuur anders wordt ingericht met niet alleen participatie met wijkraden maar breder zodat ook de stille inwoners inspraak hebben. Wethouder Roy Geers geeft aan dat er nog geen aanpak is om de wat stillere inwoner te bereiken. Hij gaat ervan uit dat de wijkraden en de wijkmanager ook de stillere inwoner vertegenwoordigen. Daarnaast is ook de stillere inwoner altijd welkom om zijn verhaal bij de wijkmanager of de verkeersdeskundige van de gemeente te doen. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) heeft de wethouder nog niet gehoord over 30 km per uur als het nieuwe 50 km per uur en over de wegencategorisering. Wethouder Roy Geers streefde ernaar om in 2023 een stap in wegencategorisering te zetten, maar hij moest prioriteiten stellen. Er moesten bijvoorbeeld maatregelen voor de Oude Vlijmenseweg worden genomen en daar is capaciteit voor nodig.

Daarnaast was ook veel capaciteit nodig voor extra maatregelen die niet zozeer met het verkeersveiligheidsbeleid hebben te maken. 18

In december 2023 volgen wel gesprekken met een bureau om te kijken hoe de wegencategorisering in 2024 kan worden opgepakt. De heer Broekmeulen (VVD) vraagt of de wethouder ook verkeerspunten op het oog heeft die in de analyse wel als risico naar voren komen, maar waarvoor hij nu geen geld heeft en hij hoort graag een reactie op zijn idee van een omgevingsmanager. Wethouder Roy Geers noemt de Oude Vlijmenseweg als een project dat wel in beeld is, maar nog niet wordt opgepakt. Deze weg is in 2019 opnieuw geasfalteerd en zou wat dat betreft weer jaren mee kunnen, maar daar ligt een fietssuggestiestrook en dat is geen verhoogde vrijliggend fietspad. Als deze weg nu opnieuw zou worden aangelegd, zou wel worden gekeken naar de mogelijkheid van een verhoogd of vrijliggend fietspad, maar dan zou ook moeten worden gekeken naar hoeveel bomen er dan moeten verdwijnen. Hij weet nog niet precies wat de rol van een omgevingsmanager zou zijn. Er zijn wijkmanagers, wijkagenten en een wijkregisseur die deze rol kunnen invullen en ook de eigen verkeerskundigen kunnen meer in zo'n rol groeien. Tweede termijn De heer Vossen (PvdA) merkt op dat de gemeente Amsterdam zichzelf op de borst slaat vanwege het Amsterdamse model, maar in Den Bosch wordt op veel plekken al een tijd 30 km per uur gereden. De Bossche PvdA wil dat er minder snel mag worden gereden, maar wil ook werk met werk combineren.

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) vraagt of de heer Vossen ook voor een 30km-weg is als er geen vrijliggend fietspad kan worden aangelegd. De heer Vossen (PvdA) vindt het een logische stap om op plekken waar dit kan een maximumsnelheid van 30 km per uur in te stellen. Er wordt in Den Bosch gesproken over het revitaliseren van wijken, de 15minuten-stad, maar vooral over het verblijfsklimaat, de verblijfskwaliteit en leefbaarheid. Hij wil nieuwe en bestaande wijken niet meer inrichten op autogebruik met lange rechte wegen, maar op leefbaarheid door daar een maximumsnelheid van 15 km per uur in te stellen, de zogenaamde broccoliwijken waar de auto te gast is. De PvdA ziet twee grote opgaven namelijk rekening houden met het verkeersbeleid, maatschappelijke ontwikkelingen, de vergrijzing en de toename van elektrische vervoermiddelen op het fietspad en wijken niet meer inrichten voor auto's, maar de leefbaarheid centraal stellen. De heer Bos (GroenLinks) wil een aanscherping met gebruik van CBS-cijfers over het aantal ziekenhuisopnames, 30 km per uur als uitgangspunt en een integrale aanpak waarbij op een laagdrempelige manier kan worden geparticipeerd. GroenLinks wil niet alleen extra campagnes, die kunnen aangeven dat de gemeente actie onderneemt, maar de effectiviteit daarvan is slecht aantoonbaar en werken soms averechts.

Hij hoopt dat het na vanavond concreter wordt en GroenLinks wil samen met anderen komen tot een motie waarin wordt gezocht naar een breed gedragen grote lijn. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) sluit zich aan bij de vorige spreker. Mevrouw Craste (D66) wil samen met Volt kijken naar een motie over fietshelmen. De heer Van Griensven (PVV) is blij dat de wethouder goed op handhaving wil inzetten. In 15 km-zones zal ook sneller worden gereden dan 15 km per uur waardoor grote snelheidsverschillen ontstaan en het daar juist gevaarlijker wordt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) proeft ruimte om tot moties te komen en hij stelt voor deze moties in de commissievergadering van januari 2024 te bespreken voordat die in de raad van januari 2024 worden ingediend. De heer Broekmeulen (VVD) moet hierover nadenken. Wethouder Roy Geers merkt op dat voor een snelheidsverlaging van 30 km per uur naar 15 km per uur of van 50 km per uur naar 30 km per uur meer nodig is dan een verkeersbord, daarvoor is ook een andere weginrichting nodig. 19

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) geeft mee dat hierover een expertmeeting is gehouden en dat deze snelheidsverlaging breed door de raad wordt gedragen, die moet hierin een keuze maken. Wethouder Roy Geers zegt dat de raad het hoogste orgaan is. 6.

Rondvraag en sluiting Mevrouw Korver (GroenLinks) geeft aan dat D66 enige tijd geleden schriftelijke vragen over bouwen in het buitengebied heeft gesteld en dat het platform Verplaatsing sportpark daarover contact met mevrouw Muller heeft opgenomen. Daarna is er een gesprek met meerdere partijen geweest waarin enthousiaste inwoners van Nuland vertelden over plannen voor extra woningen in hun dorp waarbij ze ook het huidige sportpark willen betrekken. Die bewoners hebben de afgelopen drie tot vier jaar hierover al meerdere malen met de gemeente gesproken en de gemeente zei toen steeds dat de ideeën in de omgevingsvisie moesten landen. D66, Rosmalens Belang, het CDA en GroenLinks hebben naar aanleiding daarvan twee vragen: - Het loskoppelen van de woningbouw in Nuland en de verplaatsing van het sportpark lijkt geen integrale benadering te zijn, maar het is bij de omgevingsvisie juist van belang om zaken integraal te benaderen. Waarom is dat hier niet gebeurd? - Het is in verband met de Omgevingswet van groot belang om inwoners aan de voorkant in projecten mee te nemen en in Nuland bestaat een groot draagvlak voor dit project. Hoe wordt dat gewogen? Wethouder Roy Geers is het ermee eens dat deze enthousiaste inwoners mooie plannen en een goede toekomstvisie hebben.

Het college doet in verband met de omgevingsvisie een voorzet om te komen tot een ontwikkelperspectief voor Nuland en er zijn meerdere ontwikkelmogelijkheden. De sportverenigingen willen de sportvelden naar een plek buiten het dorp verplaatsen en de afdeling Sport vindt dat het voor het behoud van de sportvoorzieningen niet noodzakelijk is om de sportvelden te verplaatsen. De opgave wordt wel integraal opgepakt, maar de wens tot verplaatsing wordt wel losgekoppeld van de noodzaak daartoe en hij gaat op korte termijn in gesprek met de sportverenigingen en de dorpsraad om de ontwikkelrichting van Nuland te bespreken. Hij zal de wensen en de kansen die de sportverenigingen zien zeker meenemen in de afwegingen met betrekking tot de omgevingsvisie voordat die aan de raad wordt voorgelegd en hij gaat ervan uit dat de gemeente samen met de verenigingen en de dorpsraad een mooi ontwikkelperspectief voor Nuland kan ontwikkelen. De voorzitter sluit de vergadering om 22.16 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 16 januari 2024. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, B.F.C. Roovers

20