Verslag Commissie Omgeving 10 februari 2026

De heer Van Rens (D66) meent die vraag al beantwoord te hebben. De heer Van Silfhout (Volt) erkent de noodzaak tot investering, maar voor waar nu voor zou worden getekend, kan aan de achterkant nog maar weinig worden gestuurd. Dáár zit de buikpijn van de partijen die het niet met D66 eens. zijn. Als nu een foute keuze wordt gemaakt over de buslocatie, kan daar straks nog maar lastig op worden ingegrepen. Gevraagd wordt of D66 daar blij mee is. De heer Van Rens (D66) is het daarin niet met Volt eens. Binnen het hier vast te stellen budget wordt een station gerealiseerd. Als het andersom wordt gedaan, met veel tekeningen, wordt daarin op voorhand geschrapt omdat het te duur is. Samen met de cofinanciers wordt een budget meegegeven voor het project 'Het station'. Voor extreme prijsstijgingen is ruimte vrijgemaakt. Wat D66 betreft gaat het college daarmee aan de slag. De heer Van Silfhout (Volt) erkent dat het dat zou móeten zijn. Steeds is echter gezegd dat de inhoud pas later mag worden besproken. Als dat straks wel mag, komen die vragen alsnog op tafel. Dat dit wel goed komt, vindt Volt naïef. Eerder voorziet de fractie dat bepaalde dingen niet gedaan worden die Den Bosch wel had gewild. Den Bosch heeft vaker spijt gehad van hoe processen zijn gelopen. De heer Van Rens (D66) beperkt zich nu tot het ambitiedocument en het daaraan gekoppelde budget.

De volgende stap komt daarna, dat is de volgorde. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) benadrukt dat veel partijen wel voor dat nieuwe station zijn, maar wel willen weten wat daaraan vastzit: waar stemt de raad nu mee in? Dat 'ja' wil de raad, door schade en schande wijs geworden, vooraf goed duiden. Het is ieders verantwoordelijkheid om op vragen van later nu de antwoorden te krijgen. Dat is een gezamenlijke positieve lijn. De heer Van Rens (D66) vindt het logisch dat iedere partij vragen stelt en dat de wethouder die beantwoordt. Elke partij trekt haar eigen conclusie op basis van die antwoorden en het voorstel. D66 heeft comfort bij de noodzakelijke investering van € 58,8 miljoen. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) acht de huidige staat van het station en de noodzaak tot ingrijpen niet relevant voor het gesprek nu in de raad en commissie. D66 wil ook een oostelijke ontsluiting en heeft ook het Design Museum nog niet afgeschoten. Het moet uit de lengte of de breedte komen. De heer Van Rens (D66) stelt dat die afweging wordt gemaakt als het Structuurfonds aan de orde is. Nu gaat het om de investering in het station. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) stelt dat die keuze een beslag op dat Structuurfonds legt en invloed heeft op dat kruispunt waar de raad nu al staat, waar D66 nog een vergezicht van maakt.

Hij vraagt wat D66 ervan vindt als de wethouder bijvoorbeeld 1 mei ook een goede beslisdatum vindt. Het dystopische D66-scenario dat iedereen dan is weggerend, is nog niet door het college bevestigd. De heer Van Rens (D66) heeft, in afwachting van beantwoording door de wethouder, de informatie dat Den Bosch niet te lang moet wachten. De heer Van Hoek (50PLUS) stelt dat Den Bosch al tien jaar weet dat er een nieuw station moet komen en dat dit geld gaat kosten. Als het gaat over andere ambities, weet iedereen dat er over zeven weken een nieuw bestuursakkoord wordt geschreven. Dat bestuursakkoord kan rekening houden met het nu te nemen besluit. De heer Van Rens (D66) onderschrijft dit. De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) vraagt naar de bereidheid om, ten behoeve van garanties, het Design Museum nu uit het Structuurfonds te halen.

17

De heer Van Rens (D66) wil geen wat-alsvraag beantwoorden. De discussie over het Structuurfonds – wat gaat eruit, wat blijft erin? – is voor het moment dat dat op de agenda staat. De heer Verhoef (gewoon ge-DREVEN) meent dat als de stelling 'daar gaat het nu niet over' wordt doorgetrokken het nu ook niet over die € 58,8 miljoen hoeft te gaan. De heer Van Rens (D66) laat dit passeren. De haast die iedereen voelt, wordt niet veroorzaakt doordat hier lang mee is gewacht. Over de investeringen op vrijwel alle grote projecten is overlegd met het rijk in de afgelopen periode. Op het moment dat dit tot een doorbraak leidde, kwam het naar de raad. Op dat punt is het proces nu en daar zit uiteraard een termijn aan. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is het inhoudelijk eens met D66. Een bijdrage van 13% is best redelijk. Een hypotheek in de toekomst kan in sommige gevallen. De fractie heeft moeite met het patroon van verschuiven naar het niet-gedekte deel waarna een project ineens is gedekt want dan is er een rekensommetje gemaakt. Het gevolg van het rekensommetje is dat de bijdrages voor de volgende periode al volledig zijn opgesoupeerd. Daar zit de pijn. De volgende raad heeft niet de mogelijkheden die deze raad wel had, tenzij die belastingen verhoogt of een aantal zaken schrapt. Ergens moet die dekking vandaan komen.

De keuze voor het station moet nu worden gemaakt, maar andere keuzes ook. Als in ruil voor die 13% het EKP-terrein niet is meegenomen, komt daar de eerste overschrijding op die 13% al aan. Die keuze is allang gemaakt door de raad. Afspraken uit het verleden moeten worden gerespecteerd. Dat de bus nu aan de centrumzijde staat, is een ontwerpfout ten tijde van het Paleiskwartier geweest, toen werd verondersteld dat er aan de westkant niemand wilde zijn. De keuze om die fout te herstellen, is al gemaakt. Het bevreemdt de fractie dat ten behoeve van het Design Museum complete architectenteams bezig gingen om de raad een beeld te geven van wat er moest komen, terwijl nu wordt gezegd dat 'e het er niet over gaan hebben. Wethouder Vermin geeft aan dat de raad al sinds 2019 is meegenomen, met in maart 2024 de Nota Kansrijke Oplossingen die het busstation aan de oostzijde situeert. De raad had de keuzes voor de bouwstenen toen kunnen expliciteren. Het EKP is niet bekend als busoptie, maar als deelmobiliteitshub. De Magistratenlaan is een belangrijke doorstroomas. Dit is ook in maart 2024 gecommuniceerd. Op bouwsteenniveau had de raad kunnen ageren. Dat nu niet over het ontwerp kan worden gesproken, komt doordat het er nu niet is. Inzake de bouwstenen zijn keuzes gedeeld met de raad.

Het ongemak dat het BO MIRT-proces niet bij het traject voor het Structuurfonds past, is begrijpelijk maar niet te veranderen. Er ligt een eerlijke raming voor een station. Nu niet meegaan, maakt het lastig. Veel steden hadden de positie van Den Bosch binnen de BO MIRT-structuur willen hebben. Koffiedik kijken kan de wethouder niet, hij adviseert de raad het risico niet te nemen. Nieuwe gesprekken leiden tot zomaar een jaar vertraging met nieuwe kostenramingen. De heer Rozenberg (CDA) vraagt hoeveel tijd het vermoedelijk getekende Memorandum of Understanding biedt om ja te zeggen tegen dit deel van het project. Wethouder Vermin stelt dat er niets is ondertekend. Als de raad het voorstel wegstemt, wellicht met een boodschap erbij, moet hij terug naar het rijk. De minister en staatssecretaris hebben hun binnenzak leeggehaald om de laatste centen te vinden. Dat wordt een ingewikkeld gesprek. Er zit niet echt een tijdpad aan deze afspraak, hij heeft de ambitie zo snel mogelijk een bestuursovereenkomst vast te stellen, hopelijk in juni. Een nieuwe gespreksronde over de eigen bijdrage en de rijksbijdrage acht hij niet haalbaar. Het laatste dat hij wil is de raad het gevoel geven met de rug tegen de muur te staan. Er zijn veel steden met allerlei ambities die ook die BO MIRT-gesprekken hebben gevoerd. Die zullen op 4 maart a.s. de minister laten weten dat hun project wel kan.

De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) hoort het scenario dat afschieten tot een slecht gesprek leidt. Hij vraagt hoe zeker het is dat als de wethouder het meeneemt naar de volgende bestuursperiode de positie van den Bosch verslechtert als op 1 mei wordt ingestemd in plaats van nu. Wethouder Vermin kan geen garanties geven, maar schetst dat twee jaar is gesproken over 18

kostenramingen, uiteindelijk toegespitst op de laatste miljoenen. De wethouder weet dat veel gemeenten staan te popelen om aan de slag te gaan. Over de consequenties van wegstemmen of uitstel doet hij geen uitspraken. Met dit waanzinnige project wordt € 393 miljoen in de stad geïnvesteerd, met een alleszins redelijke eigen bijdrage, die misschien niet op alle onderdelen is uitgewerkt naar ieders wens. De vragen die er nog zijn, worden steeds nader uitgewerkt. De heer Van Silfhout (Volt) stelt dat dit college de ozb in de afgelopen periode elk jaar met 2,5% heeft verhoogd, 10% cumulatief. Jaar in, jaar uit € 8 miljoen uit het Structuurfonds betekent dat de gemeentebegroting met 1% moet toenemen. Dat zou een verhoging van 16% op de ozb betekenen. De hele raad zou op zijn achterste benen staan als die keuze nu al voor het volgend college werd gemaakt. Eigenlijk wordt die keuze nu gemaakt. Wethouder Vermin reageert dat het Structuurfonds bewust apart is gezet van de raad om structurele, meerjarige, grootschalige investeringen mogelijk te maken, met sturing door de raad. Af en toe staan er bedragen in het fonds die de dekking overstijgen. Dat wil niet zeggen dat men er niet uitkomt. De voeding, het jaarrekeningresultaat en de grondexploitatie moeten daarin worden meegewogen.

De keuze voor een meerjarige investering waarmee Den Bosch een tijd vooruit kan, moet een keer worden gemaakt. Graag had hij hier eerder gestaan, maar het kabinet is drie keer gevallen. De heer Van Silfhout (Volt) vindt het ongemakkelijk dat deze raad de eerste pagina van het nieuwe bestuursakkoord nu al schrijft. Wethouder Vermin stelt dat keuzes nodig zijn in timing, omvang en doorgang van projecten en voeding van het fonds. De noodzaak van een nieuw station wordt breed gedragen en er ligt een redelijk voorstel. Dat legt inderdaad een beslag op het Structuurfonds. In hoeverre dat alles vastlegt, is aan de nieuwe raad. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) stelt dat met dit project eigenlijk geen keuzes worden gemaakt. Het station wordt gewoon toegevoegd aan het rijtje in het fonds. Welke van alle ambities niet wordt aangepakt geeft het college niet aan. Wethouder Vermin laat de keuzes aan de nieuwe raad. Het Structuurfonds drukt niet eenmalig op begrotingsjaren. Het ademt. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil voor de raadsvergadering een harde deadline voor zijn ja richting het rijk. Wethouder Vermin geeft aan dat er geen harde deadline ligt. Twee jaar praten partners volwassen met elkaar over een gezamenlijk gevoelde ambitie. Het projectenlijstje van die partners is wel onbeperkt groot, met minder geld dan ambitie, net als Den Bosch zelf.

De wethouder wil dat gesprek niet eens aangaan. Hij staat niet in voor de gevolgen als hij nu met de boodschap komt dat het spannend wordt met deze raad. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) wil enkel vragen hoeveel tijd Den Bosch heeft, zonder afbreuk te doen aan het antwoord. Wethouder Vermin wil nadenken over die vraag zonder nu een harde deadline voor 3 maart a.s. toe te zeggen. De heer Van Griensven (PVV) verbaast zich dat na een aanloop van twee jaar de raad ineens binnen een maand moet beslissen, met te weinig informatie. Alsof er uit een achterbak een slof sigaretten wordt gekocht. Wethouder Vermin acht het rijk een betrouwbare partner. Op de momenten dat dit kon, is de raad geïnformeerd. Met het rijk is onderhandeld over de bijdragen. De bouwstenen zijn helder. Van het rijk mag een partner pas verder met zicht op financiering. Alle vraagstukken die de raad opwerpt, zullen later beantwoord moeten worden. Met begrip voor het ongemak uit de raad heeft de wethouder niet de positie om de minister te vertellen dat Den Bosch nog twee jaar gaat rekenen. Zo werkt BO MIRT niet. Per bouwsteen is er enig verschil, maar de gemiddelde risico19

opslag is 25%. De per bouwsteen onderscheiden verantwoordelijkheden overlappen soms. De interwijkverbinding is van Den Bosch maar loopt in de passerelle en die is van het rijk. Dat zal nader bepaald moeten worden. Mevrouw Samshuijzen (PvdD) vraagt bevestiging dat de bestuursovereenkomst met grote waarschijnlijkheid niet leidt tot een uitkomst met nog meer risico bovenop die € 58,8 miljoen. Wethouder Vermin bevestigt de door zowel de gemeente als rijk extern geverifieerde robuuste raming hieromtrent. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) verwijst de wethouder naar de raadsvergadering van oktober 2019, naar een motie van de PvdA, die door de toenmalige wethouder Hoskam werd ontraden. Wethouder Vermin geeft aan de archieven in te duiken. De voorzitter concludeert dat dit voorstel als debatstuk zal worden doorgeleid naar de raadsvergadering van 3 maart a.s. De heer Hoeben (De Bossche Groenen) overweegt een motie over het ov. De heer Roovers (SP) overweegt een amendement over de dekking. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) sluit zich mogelijk bij de SP-inbreng aan. De heer Bos (GroenLinks) overweegt een motie over de naam van het station. De heer Van Rens (D66) vraagt of dit een B-stuk kan worden, aangezien er nu al lang bij is stilgestaan. De voorzitter beschouwt het feit dat er nog discussie is over het collegevoorstel als leidend. 10.

Discussienotitie Parkeerproblematiek en verkeersveiligheid bij CHC Dit agendapunt wordt behandeld op 23 februari 2026.

11.

Discussienotitie hardrijden Koningsweg en Binnenstadsring (SP, DBG, LH, GG) Dit agendapunt wordt behandeld op 23 februari 2026.

12.

Rondvraag en sluiting De voorzitter verwoordt dat Leefbaar 's-Hertogenbosch en de VVD een vraag hebben gesteld over verplaatsing in- en uitritten Arena parkeergarage. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) geeft aan dat na diverse antwoorden op vragen het voor beide fracties onduidelijk is wat zij kunnen verwachten uit de haalbaarheidstoets en of de een- of tweelaagsvoorziening daar onderdeel van is. Wethouder Slikker verwijst naar de nota Parkeernormering, vertaald in het Ontwikkelkader Bloemenkampkwartier als door de raad meegegeven kaders. Aan de Zusterflat in de ondergrondse garage vallen 53 van de 63 plekken toe. De overige tien zijn voor overige bebouwing in het Bloemenkampkwartier. Daarmee voldoet het Ontwikkelkader Bloemenkampkwartier aan de nota Parkeernormering. Het bestuursakkoord vraagt of de in- en uitritten kunnen worden verlegd van de Tolbruggarage naar de Zuid-Willemsvaart om de Tolbrugstraat te vergroenen en autoluwer te maken. Voor dat laatste komt een voorstel. De parkeeroplossing past in één laag. Meer lagen maken woningbouw onmogelijk en zijn niet nodig voor de parkeeroplossing en zullen dan ook niet worden voorgesteld. De heer Kagie (Leefbaar 's-Hertogenbosch) vraagt of de met twee lagen te bereiken verdubbeling van parkeerplekken geen optie is.

20

De heer Hoeben (De Bossche Groenen) is geen voorstander van parkeergarages in de binnenstad, tenzij het helpt om het blik van de straat te krijgen en parkeerplekken op maaiveld op te heffen. Gevraagd wordt of dat een scenario kan zijn. Wethouder Slikker stelt dat binnen deze woningbouwontwikkeling de parkeerruimte voor deze woningbouwontwikkeling wordt gerealiseerd. De discussie over de autoluwere binnenstad wordt niet met deze parkeergarage opgelost. Die plekken worden peperduur. Twee lagen op deze locatie, met nu 63 plekken per laag, met een lastig grondwaterpeil en een verdwenen in- en uitrit die leidt tot een extra rondje en vijftien plekken per laag minder. Binnen dit budget is daar geen budget voor. De voorzitter dankt aan het slot van zijn laatste vergadering in die rol de aanwezigen voor hun bijdrage in de voorbije raadsperiode, benoemt het plezier waarmee hij dit heeft gedaan en sluit de vergadering om 22.29 uur. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Omgeving van 26 mei 2026. De secretaris, mr. G.L. Pijnenburg

De voorzitter, F.J. van Haren

21